III OSK 514/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zawartego w skardze kasacyjnej [...] sp. z o. o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 581/21 w sprawie skargi [...] sp. z o. o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 30 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 581/21) oddalił skargę [...] sp. z o. o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu I i II instancji złożyła skarżąca Spółka. Jak wskazała skarżąca, podstawą przedmiotowego żądania jest możliwość pozbawienia jej płynności finansowej w przypadku natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. Na skarżącą została nałożona kara w wysokości 282.257,00 zł. Z uwagi natomiast na prowadzone od 2011 r. prace modernizacyjne sieci kanalizacyjnej i samej oczyszczalni Spółka złożyła wniosek o odroczenie płatności kary pieniężnej na podstawie art. 317 ustawy Prawo ochrony środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a.: "[p]ostanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności". Zmiana okoliczności sprawy jest przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie, o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku Sąd II instancji orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem z 21 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak udokumentowania przez skarżącą Spółkę swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Postanowienie to stało się prawomocne na skutek oddalenia zażalenia skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt III OZ 1019/21). Również zdaniem Sądu II instancji skarżąca Spółka, poza ogólnymi twierdzeniami wskazującymi, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby pozbawieniem [...] płynności finansowej, nie wskazała na żadne konkretne okoliczności uprawdopodobniające ten stan rzeczy. Z kolei załączenie na etapie wnoszonego zażalenia informacji o stanie finansowym Spółki nie mogło wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że również rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2021 r. z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Podobnie, jak na wcześniejszym etapie postępowania, skarżąca kasacyjnie ograniczyła się do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi Spółkę płynności finansowej, bez wykazania jaka jest obecnie jej sytuacja majątkowa. I chociaż do akt sprawy zostały załączone informacje o stanie finansowym Spółki za lata 2018 – 2021, wykazujące ujemne bilanse, to jednak sam ten fakt nie powoduje, że zapłata nałożonej kary istotnie zakłóci jej działalność. Z informacji wiadomych Sądowi z urzędu z Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) nie wynika, aby Spółka została postawiona w stan likwidacji lub wszczęto wobec niej postępowanie upadłościowe, układowe lub restrukturyzacyjne. Spółka nie wykazała również że nie może pozyskać innych, zewnętrznych źródeł finansowania dla podtrzymania dalszej działalności. Wreszcie, zauważyć trzeba, że skarżąca Spółka błędnie określa wysokość nałożonej na nią kary jako 282.257,00 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił w całości decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2015 r., orzekającą o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 282.257,00 zł (...) i wymierzył skarżącej Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 46.420,00 zł za wprowadzanie w 2011 roku do rzeki [...] ścieków z oczyszczalni ścieków [...] z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Oznacza to, że wysokość ciążącego na Spółce obowiązku zapłaty kary jest kilkukrotnie niższa niż wskazywana w rozpoznawanym wniosku. Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawny brak było podstaw do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. ani nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek odnośnie wstrzymania wykonania wydanej w sprawie decyzji organu I instancji pozostawał bezzasadny wobec uchylenia jej w toku instancji przez organ odwoławczy. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. oddalił rozpoznawany wniosek.