III OSK 4905/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy S. Miasta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 692/20 w sprawie ze skargi K. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy S. Miasta W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2020 r. II SA/Wa 692/20, po rozpoznaniu skargi K. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy S. Miasta W. z [...] stycznia 2020 r. nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Dzielnicy S. Miasta W. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. § 26 ust. 3 i 4 uchwały nr LVI11/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.) poprzez uznanie, że: - złożone przez skarżącą dokumenty przed datą wezwania organu z [...].12.2019 r., w tym zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].10.2019 r., dawały wystarczającą podstawę do zweryfikowania umieszczenia skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu w zakresie spełnienia kryterium dochodowego; - nieprzedłożenie dokumentu żądanego pismem z [...].12.2019 r., tj. zaświadczenia o wysokości dochodów osiągniętych przez wnuczkę skarżącej – A. P. w badanym okresie nie dawało podstaw do zakwalifikowania sprawy jako przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, o którym mowa w ust. 3 § 26 uchwały; - z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].10.2019 r. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń, wynika, że z tytułu zatrudnienia u płatnika [...] Sp. z o.o. w miesiącu marcu 2019 r. A. P., będąc zatrudniona w dniu [...].03.2019 r., nie uzyskała dochodu; - dokumenty w postaci zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].01.2020 r. i zaświadczenie [...] Sp. z o.o. o zarobkach z [...].02.2020 r. wykazały dochód A. P. w wysokości 111,60 zł brutto jedynie za miesiąc kwiecień 2019 r. pomimo, iż zostały złożone po terminie wezwania do usunięcia braków, a także po dacie podjęcia uchwały skreślającej z listy osób oczekujących na najem; - weryfikacja, o której mowa w ww. przepisie, ma na celu potwierdzenie prawdziwości podanych danych i sprawdzenie, czy nie uległy one zmianie. W związku z powyższym strona skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zrzekła się także rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Wyjaśnić na początku należy, że po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku, zmarła (22 lutego 2021 r.) K. K., która była skarżącą. Stosownie do art. 124 § 3 p.p.s.a. "Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego." Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że umieszczenie na liście, a tym samym i skreślenie z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (przedmiot postępowania) jest ściśle związany z osobą zmarłej, a zatem nie było podstaw do zawieszenia postępowania. Wprawdzie najem lokalu jest prawem majątkowym i dziedzicznym, jednak samo umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu nie kreuje jeszcze żadnego prawa majątkowego i jest związane tylko z osobą ubiegającą się o najem. Nie było też podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.), gdyż stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Uczestnikiem postępowania w tej sprawie był także K. K., który tą samą uchwałą, której nieważność stwierdził Sąd I instancji, również został skreślony z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, a więc wynik tego postępowania dotyczy też jego interesu prawnego. Przechodząc do zarzutów powołanych w podstawach skargi kasacyjnej zauważyć należy, że odwołują się one do dwóch przepisów - § 26 ust. 3 i 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zgodnie z przywołanymi przepisami "Lista podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów dokonuje się skreślenia z listy. W przypadku osób bezdomnych oraz osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 4, zmiana miejsca pobytu na obszarze Miasta nie może być przyczyną negatywnej weryfikacji" (ust. 3). "W przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, o której mowa w ust. 3, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy. Podstawą do skreślenia z listy może być również zmiana okoliczności w zakresie objętym analizą, o której mowa w § 22 ust. 2" (ust. 4). Żaden z tych przepisów nie określa rodzajów "dokumentów niezbędnych do weryfikacji" kryterium dochodowego, a zatem w oparciu o powołane zarzuty nie można było zakwestionować ustalenia Sądu I instancji, że cyt. "nie mogło natomiast dojść (...) do negatywnej weryfikacji, ponieważ nie można się zgodzić z twierdzeniem organu, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie dostarczyła dokumentów niezbędnych do weryfikacji." Sąd I instancji przyjął dalej, że "Skarżąca przed wezwaniem z dnia [...] grudnia 2019 r., w związku z wcześniejszymi skierowanymi do niej pismami wzywającymi do uzupełnienia dokumentacji, przedłożyła zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2019 r. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia u płatnika [...] sp. z o. o., w miesiącu marcu 2019 r. A. P., będąc zatrudniona w dniu [...] marca 2019 r., nie uzyskała dochodu. (...) Organ w związku ze złożeniem zaświadczenia (...) według stanu na dzień [...] października 2019 r. nie miał podstaw, aby nieprzedłożenie dokumentu żądanego pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. kwalifikować, jako przypadek niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji (...)." Ustalenia Sądu I instancji wskazują zatem, że zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2019 r. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia w [...] sp. z o. o., A. P., będąc zatrudniona w dniu [...] marca 2019 r., nie uzyskała dochodu, było dokumentem wystarczającym do weryfikacji kryterium dochodowego. Aby takie ustalenia podważyć, należałoby wskazać przepis uchwały, z którego wynika, jakie dokumenty są niezbędne dla wykazania dochodu (np. § 1 pkt 25 uchwały) i wykazać, że zaświadczenie z ZUS takim dokumentem nie jest, choćby w kontekście tego, jak należy rozumieć dochód. Żaden tego rodzaju przepis w podstawach skargi kasacyjnej powołany nie został, a z wymienionego jedynie przykładowo § 1 pkt 25 uchwały z 2009 r. wynika, że dochody mogą być "udokumentowane w szczególności przez: pracodawcę, ośrodek pomocy społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wojewódzki urząd pracy, urząd skarbowy". W każdym razie za pomocą § 26 ust. 3 i 4 uchwały z 9 lipca 2009 r. nie można podważać rodzaju dokumentów, za pomocą których można ustalać lub weryfikować kryterium dochodowe, bowiem przepisy te nie odnoszą się do tej materii, a regulują kwestię weryfikacji uprawnień i podstaw do skreślenia z listy osób na nią zakwalifikowanych. Także odwoływanie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do innych przepisów ustawowych, zawierających definicję dochodu, bez powiązania ich z przepisami wskazanymi w podstawach skargi kasacyjnej i bez wskazania sposobu naruszenia tych przepisów (przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie) nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi kasacyjnej, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, co do właściwej konstrukcji normy prawnej, którą uważa on za naruszoną. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.