III OSK 4825/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz A.M., Ł.S., M.B., B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1229/20 w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 maja 2020 r., nr SKO-ZP-4160/54/2020 w przedmiocie odmowy wydania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargi kasacyjne, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Przedmiotem skarg kasacyjnych wniesionych w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. oraz A.M., Ł.S., M.B., B.K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1229/20, którym po rozpatrzeniu skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 maja 2020 r. nr SKO-ZP-4160/54/2020 w przedmiocie odmowy wydania zgody na realizację przedsięwzięcia uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Z. z dnia 4 marca 2020 r. nr IKOS.6220.11.2015 oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz K.S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 17 grudnia 2015 r. K.S. (dalej także jako "inwestor", "wnioskodawca") zwrócił się do Burmistrza Gminy Z. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą na działce o nr ewid. [...], obręb Ł., gmina Z. Do wniosku inwestor dołączył: (1) kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z jej zapisem w formie elektronicznej na informatycznym nośniku danych, (2) kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 obejmującą teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, (3) załącznik graficzny - zasięg oddziaływania inwestycji przedstawiony na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000, (4) wypis z rejestru gruntów dla działki objętej wnioskiem, oraz (5) dowód uiszczenia opłaty za wydanie decyzji. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. nr IKOS.6220.11.2015 Burmistrz Gminy Z. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie przewidzianym w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (powoływanej dalej jako: "u.o.o.ś") ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień wskazanych w postanowieniu. Decyzją z dnia 25 listopada 2016 r. nr IKOS.6220.11.2015 Burmistrz Gminy Z. odmówił wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie budynku inwentarskiego - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina Z.". Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r. nr SKO-ZP-4160/325/16 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 7 grudnia 2017 r. nr IKOS.6220.11.2015 Burmistrz Gminy Z. odmówił wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie budynku inwentarskiego - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina Z.". Decyzją z dnia 23 lutego 2018 r. nr SKO-ZP-4160/277/17 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji winien wezwać inwestora do przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego w celu dokonania analizy porównania przedstawionych wariantów przedsięwzięcia i dokonania wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz dokonać rzetelnej analizy całego materiały dowodowego, a wydana decyzja winna spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r. nr IKOS.6220.11.2015 Burmistrz Gminy Z. ponownie odmówił wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie dwóch budynków inwentarskich - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina Z.". Decyzją z dnia 12 grudnia 2018 r. nr SKO-ZP-4160/82/18 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 23 lutego 2018 r., że inwestor nie przedstawił w istocie racjonalnego wariantu alternatywnego dla planowego przedsięwzięcia. Przedstawiając tak znacznie bardziej niekorzystnie oddziałującą na środowisko alternatywę, a tym samym nie dał organowi możliwości wyboru wariantu realizacji przedsięwzięcia. W ten sposób dochodzi do fikcyjnego, a nie rzeczywistego wariantowania przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Decyzją z dnia 4 marca 2020 r. nr IKOS.6220.11.2015 Burmistrz Gminy Z. po raz czwarty odmówił inwestorowi wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie dwóch budynków inwentarskich - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina Z.." W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 80 u.o.o.ś, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Z.. Jako podstawę odmowy ustalenia warunków zabudowy organ I instancji wskazał brak wskazania przez inwestora racjonalnego alternatywnego wariantu, uznając, że wskazane warianty mają charakter pozorny. Działania inwestora zmierzały, aby jedynym wariantem rozważanym w postępowaniu była wariant przez niego wskazany do realizacji. Odwołanie inwestora zawierało zarzuty prawa formalnego (art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a w zw. z art. 82 u.o.o.ś) oraz prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i b, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwszy i drugi u.o.o.ś.), za czym wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji przez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla planowanej inwestycji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z dnia 18 maja 2020 r. nr SKO-ZP-4160/54/2020, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz. 570) i § 1 pkt 15 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 256) w związku z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1., art. 62, 63 ust. 1, art. 64, art. 66, art. 71, art. 74, art. 77, art. 79, art. 80, art. 81 i 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz w ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r., poz. 283) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016, poz. 71) oraz art. 5, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy Z.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor pomimo kilkukrotnego wezwania przez Burmistrza Gminy Z. do uzupełnienia raportu o wskazanie racjonalnego wariantu alternatywnego podtrzymywał swoje wcześniejsze stanowisko i wskazywał jako wariant alternatywny realizację inwestycji bliżej gospodarstwa (środkowa część dz. [...]) a wariant przyjęty do realizacji i najbardziej korzystny środowiskowo przedstawiony w opinii realizacji inwestycji przy granicy z lasem (wschodnia część dz. [...]). Pomimo kilkukrotnych wezwań ze strony organu I instancji, zdaniem Kolegium, inwestor nie zrealizował wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.o.o.ś, gdyż nie przedstawił racjonalnego wariantu alternatywnego. Udzielając odpowiedzi na pytania organu dotyczące wskazania realnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia inwestor wskazywał, że nie ma możliwości zmniejszenia inwestycji, ponieważ wówczas byłaby ona nieopłacalna i nieuzasadniona ekonomicznie. Podnosił także, że nie ma możliwości zlokalizowania inwestycji w innym miejscu, gdyż takie rozwiązanie byłoby nieopłacalne i jest wątpliwe czy nowa lokalizacja inwestycji przyniosłaby korzyści dla środowiska. Inwestor przestawił także takie rozwiązanie, w którym racjonalny wariant alternatywny zgodnie, z którym inwestycja miał zostać zrealizowana w tym samym miejscu oraz w tych samych rozmiarach, jednak wprowadził zmiany techniczne dotyczące konstrukcji budynków. Miało to doprowadzić do zniwelowania zagrożenia dotyczącego immisji zapachów co było głównym zarzutem kierowanym pod adresem inwestora przez mieszkańców. W ramach tego wariantu przedstawiono inne rozwiązania w zakresie wentylacji budynku oraz konstrukcji budynku poprzez zabudowę ścian. Zdaniem Kolegium przedstawiony przez inwestora realny wariant alternatywny nie odpowiadał warunkom realnego wariantu alternatywnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Powyższe, zdaniem Kolegium, uzasadniało odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia. Skargą na powyższą decyzję wniósł K.S. wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji . Skarżonej decyzji SKO w K. zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny i tendencyjny i przez kolejne lata zmieniając argumentację oraz za wszelką cenę poszukując argumentów mających sprzeciwić się wydaniu decyzji pozytywne, b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy i uznanie, że skarżący nie przedstawił wariantu alternatywnego, pomimo tego że w trakcie postępowania skarżący przedstawił dwa warianty alternatywne, jeden związany ze zmianą lokalizacji inwestycji, a drugi ze zmianą sposobu wentylacji budynku. c) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie, które w znaczącej części składa się z kopii pism wymienionych przez strony w trakcie postępowania, oraz kopi przepisów prawa, przy jednoczesnym lakonicznym uzasadnieniu meritum rozstrzygnięcia tj. braku określenia jaki warunkom winien odpowiadać racjonalny wariant alternatywny oraz dlaczego nie uwzględnił pozytywnych wyników postępowania uzgodnieniowego i opiniowania w postępowaniach przez RDOŚ i PPIS; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 66 ust. 1 pkt 5 lit a u.o.o.ś. poprzez: - błędną wykładnię ww. przepisu i przyjęcie, że wariant alternatywny musi być korzystniejszy dla środowiska niż wariant proponowany w sytuacji, gdy wariant proponowany jest najbardziej korzystny dla środowiska; - błędną wykładnię ww. przepisu i przyjęcie, że wariant alternatywny w przypadku hodowli zwierząt powinien polegać na zmniejszeniu rozmiarów hodowli, chociaż taka wykładnia nie wynika z powołanego przepisu. W odpowiedzi na skargę z dnia 14 lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, przedstawiając ponowne szczegółowe uzasadnienie skarżonego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 17 listopada 2020 r. A.M., Ł.S., M.B. i B.K., reprezentowani przez pełnomocnika fachowego, zgłosili udział w sprawie oraz złożyli wniosek o przystąpienie do postępowania i wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w charakterze uczestników tego postępowania na prawach strony w oparciu o art. 33 § 1a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Z. z dnia 4 marca 2020 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiła ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm. - powoływana także jako "u.o.o.ś"). Istota sporu ogniskuje natomiast się wokół kwestii zaistnienia, w okolicznościach badanej sprawy, ustawowych przesłanek wydania decyzji odmawiającej K.S. zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie dwóch budynków inwentarskich - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina Z.". Sąd I instancji uznał, że prawidłowo przyjęły organy obydwu instancji, że Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko został przedłożony w 2016 r., a w konsekwencji znajdujące w sprawie przepisy stanowiły, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z przepisu art. 80 u.o.o.ś. wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. wykazania znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 u.o.o.ś.), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38 prawa wodnego (art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. - w brzmieniu znajdującym zastosowanie w badanej sprawie). Jeżeli natomiast żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Natomiast w przedmiotowej sprawie wskazaną przez Kolegium przyczyną odmownego załatwienia wniosku K.S. był fakt, że "inwestor nie przedstawił w istocie racjonalnego wariantu alternatywnego dla planowanego przedsięwzięcia" (s. 46 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Kolegium wyjaśniło, że brak opisu wariantu alternatywnego oraz brak wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za wariant najkorzystniejszy dla środowiska każdorazowo będzie musiało być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania. Dlatego, w ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie uznał, że braki raportu muszą skutkować odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu decyzje organów obydwu instancji są wadliwe i wymagały wyeliminowania z obrotu prawnego. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. stanowi bowiem, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12 - orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alternatywny musi oznaczać, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dalej Sąd I instancji podniósł, że nie bez przyczyny z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 63 ust. 5 u.o.o.ś. organ stwierdzając w drodze postanowienia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że do czasu przedstawienia przez inwestora - pełnego, tj. uwzględniającego w ocenie organu - ustawowe kryteria (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.) raportu postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ulega zawieszeniu (art. 63 ust. 5 u.o.o.ś.). Podjęcie postępowania przez organ oznacza, że inwestor przedłożył raport uwzględniający - w ocenie organu - ustawowe kryteria (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.) i przekonujący organ, że inwestor rozważał realizację przedsięwzięcia nie tylko z perspektywy opłacalności ale również z perspektywy wpływu na środowisko i wybrał, w granicach ekonomicznie dla siebie uzasadnionych, wariant najmniej negatywnie oddziałujący na środowisko i w tym zakresie poddał to ocenie. Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach badanej sprawy zapadły decyzje wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony postanowieniem Burmistrza Gminy Z. z dnia 10 marca 2016 r. podjęte zostało postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z przedłożeniem przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z drugiej natomiast strony organy odmownie załatwiają wniosek K.S. uzasadniając swoje decyzję tym, że inwestor nie przedstawił racjonalnego wariantu alternatywnego i ta okoliczność - w ocenie organów - skutkuje brakami raportu, które "muszą skutkować odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanego przedsięwzięcia". Dokonując analizy przedłożonego przez inwestora raportu, pism zawierających odpowiedzi na pytania organu dotyczące realnego warianty alternatywnego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący opisał proponowane warianty alternatywne, które jednak zostały przez organy ocenione jako "pozorne" (s. 12 uzasadnienia decyzji organu l instancji). Zwrócił uwagę, że w Raporcie skarżący wskazał, wariant polegający na "Budowie maksymalnej instalacji złożonej z większej liczby budynków i o większej obsadzie powyżej 210 DJP" oraz wariant polegający na "Budowie minimalnej: chlewnia o obsadzie do 60 DJP". Nie sposób zatem zgodzić się, zdaniem Sądu I instancji, z argumentacją jakoby warianty alternatywne proponowane przez K.S. "sprowadzały się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych". Sąd I instancji zaznaczył, iż należy pamiętać, że zgodnie z art. 69 ust. 3 u.o.o.ś,, to organ określa zakres raportu w drodze postanowienia. Potrzeba uzupełnienia raportu, nawet kilkakrotnie, nie rodzi konieczności jego sporządzenia i złożenia ponownie w całości, wraz z tym uzupełnieniem, istotne jest to, by całość tej dokumentacji (Raport wraz z uzupełnieniami) spełniała wymagania, o których mowa w art. 66 u.o.o.ś. oraz w całości została przedstawiona organom opiniującym, czy uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia. Jakkolwiek zgodzić się trzeba, że wariant alternatywny musi być odpowiadać określonym wymogom, to rolą organu administracji publicznej jest - konkretnie - wskazać wnioskodawcy jakimi - dokładnie - brakami obarczona jest przedłożona przez niego dokumentacja. Opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Jeżeli zatem Raport złożony przez K.S. - wraz z uzupełnieniami - nie spełniał w ocenie organów, wymagań, o których mowa w art. 66 u.o.o.ś. to rolą organów było wskazać - konkretnie - brak jakich danych uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku. Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach badanej sprawy, jakkolwiek korespondencja z inwestorem była prowadzona, to analiza akt sprawy wskazuje, że nie odpowiadała standardom określonym w art. 8 k.p.a. Finalnie, w okolicznościach badanej sprawy doszło do merytorycznego załatwienia wniosku skarżącego, jednak w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji nie wskazano, która z ustawowych przesłanek odmowy - w ocenie organów - ziściła się w okolicznościach badanej sprawy, czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a. W tych okolicznościach, zasadnie w ocenie Sądu I instancji, skarżący domaga się od organów wskazania, który dokładnie przepis u.o.o.ś. stanowił podstawę takiego rozstrzygnięcia. Jeżeli, bowiem w ocenie organu raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia planowanego przez K.S. jest dotknięty wadami i to tak istotnymi jak opisano to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to oznacza, że podjęto zawieszone postępowanie administracyjne, pomimo, że w ocenie organów nie ziściły się przesłanki do wydania postanowienia w tej sprawie. W sytuacji, gdy Raport nie odpowiadał wymogom określonym w art. 63 ust. 5 u.o.o.ś. - przedwcześnie podjęto zawieszone postępowanie. Ustaliwszy bowiem, że występują wady Raportu, które uniemożliwiały merytoryczną ocenę złożonego przez K.S. wniosku organ I instancji, winien był wezwać K.S. do uzupełnienia jego braków. Rolą organu było w takiej sytuacji - konkretne - wskazanie inwestorowi elementów, o jakie przedłożony Raport musi zostać uzupełniony w celu podjęcia zawieszonego postępowania i merytorycznego załatwienia sprawy. Podkreślić trzeba, że w okolicznościach badanej sprawy zawieszone wcześniej na podstawie art. 69 ust. 4 i 5 u.o.o.ś. postępowanie zostało podjęte. To oznacza, że w razie stwierdzenia przez organ (po ponownej analizie Raportu wraz z uzupełnieniami), że Raport jest dotknięty brakami, rolą organu będzie ich wskazanie inwestorowi - w sposób konkretny i przejrzysty dla inwestora. W okolicznościach badanej sprawy bezspornym jest, że K.S. wielokrotnie był wzywany do uzupełnienia raportu i za każdym razem na wezwanie organów odpowiadał. W tej sytuacji, gdy skarżący odpowiadał na wezwania organu do przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, rolą organu było konkretnie wskazać, uzupełnienia jakich jeszcze elementów Raport w ocenie organu wymaga. Analiza akt sprawy prowadzi, zdaniem Sądu I instancji, do wniosku, że organy dopuściły się naruszenia przepisów obligujących do dokładnego ustalenia i rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. związanych z ustaleniem w szczególności realnego wariantu alternatywnego. W konsekwencji zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca pozostają wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony doszło bowiem do merytorycznego rozpoznania sprawy. Z drugiej strony odmowa uwzględnienia wniosku K.S. została uzasadniona nie zaistnieniem przesłanek ustawowych, ale brakami wniosku. Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone i opisane wcześniej naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku. Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisów prawa materialnego: 1. art. 63 ust, 5 i art. 69 ust. 4 i 5 u.u.o.ś. poprzez uznanie, że organ ma możliwość oceny kompletności i prawidłowości przedłożonego raportu przed podjęciem zawieszonego postępowania; 2. art. 66 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 74a ust. 2 u.o.o.ś. poprzez: a. uznanie, że organ ma prawo "zaproponować wariant, nawet inny niż te proponowane w raporcie" w sytuacji gdy raport odpowiada treści art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., b. uznanie, iż dokonanie przez organ merytorycznej oceny wniosku oznacza, że organ uznał, że raport odpowiada wymogom prawem przewidzianym, c. uznanie, że warianty alternatywne proponowane przez K.S. nie sprowadzały się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych, bowiem strona wskazała wariant polegający na "Budowie maksymalnej instalacji złożonej z większej liczby budynków i o większej obsadzie powyżej 210 DJP" oraz "Budowie minimalnej: chlewnia o obsadzie do 60DJP"; d. uznanie, że organ nie wskazał w sposób konkretny dla inwestora braków raportu; 3. art. 81 u.o.o.ś., poprzez uznanie że Kolegium nie wskazało podstawy prawnej wydania decyzji o odmowie wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie budynku inwentarskiego - chlewni dla tuczu świń wraz z infrastrukturą, obręb Ł., na działce o numerze ewid. [...], gmina Z.". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentacje, która zdaniem Kolegium ma uzasadniać uwzględnienie podniesionych zarzutów kasacyjnych. Skargę kasacyjną wnieśli również A.M., Ł.S., M.B. oraz B.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a.: 1) art. 66 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że przedłożenie raportu, który nie spełnia wymagań określonych wart. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. nie może uzasadniać odmownego załatwienia wniosku inwestora, natomiast w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji nie wskazano, która z ustawowych przesłanek odmowy ziściła się w okolicznościach niniejszej sprawy, podczas gdy katalog przesłanek umożliwiających wydanie decyzji odmownej nie ma charakteru zamkniętego, organ administracji wskazał zaś niespełnienie ustawowych przesłanek i wymagań raportu wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., co uniemożliwiało wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. II. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. : 1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że nie sposób zgodzić się z argumentacją, iż warianty alternatywne proponowane przez K.S. "sprowadzały się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych", podczas gdy organy administracji prawidłowo określiły, iż przedłożony wariant alternatywny został powielony i pokrywa się z wariantem proponowanym przez inwestora, a w związku z tym naruszenie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 u.o.o.ś., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie okoliczności, iż niespełniający ustawowych wymagań raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uniemożliwia przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 62 ust. 1 oraz art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. i w pełni zasadnym pozostaje wydanie decyzji odmownej przez organ administracji, 2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że organ administracji nie wskazał brak jakich danych uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku, podczas gdy w wezwaniach skierowanych do inwestora organ administracji każdorazowo wskazywał jakie dane lub informacje konieczne są do dokonania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, określając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zakres opracowania raportu oddziaływania na środowisko. W złożonych odpowiedziach na skargi kasacyjne K.S. wnosił o ich oddalenie oraz o zasądzenie od wnoszących skargi kasacyjne zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargi kasacyjne przedstawił argumentację, która jest zgodna ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest na wstępie udzielenie odpowiedzi czy wnioskodawca K.S. w przedłożonym w raporcie o oddziaływaniu na środowisko planowanej inwestycji przedstawił zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. racjonalny wariant alternatywny. Co do zasady wymagane jest przedstawienie w raporcie środowiskowym minimum trzech sposobów realizacji inwestycji, wariantu proponowanego przez inwestora, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska. Warunek wariantowania przedsięwzięcia ma na celu umożliwienie szerszego wyboru niż tylko pomiędzy realizacją danego przedsięwzięcia lub jego odmową. Z tego względu opisanie w raporcie analizowanych wariantów jest niezbędne do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się , że wariant proponowany przez wnioskodawcę do realizacji nie może pokrywać się z racjonalnym wariantem alternatywnym (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 roku , sygn. akt II OSK 464/13). Podkreślić należy, że ustawodawca jak podkreślały w niniejszej sprawie zarówno organy jak i Sąd I instancji nie definiuje tego pojęcia ani nie wskazuje kryteriów, które mają przesądzić o wskazaniu w decyzji środowiskowej konkretnego wariantu realizacji przedsięwzięcia. W orzecznictwie jak i w doktrynie podnosi się , że racjonalny wariant zawsze powinien spełniać dwie cechy – to jest być jednocześnie "alternatywnym" i "racjonalnym". Brak którejkolwiek z tych cech będzie powodował, że wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny faktycznie nim nie jest. W konsekwencji przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko będzie wadliwy, a tym samym nie będzie możliwie o jego ustalenia wydać decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący ocen raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Nie należy zatem przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa do realizacji, albo jego realizacja jest skazana na niepowodzenie np. ze względów finansowych lub wskazaną lokalizację. Brak jest podstaw do uznania jako racjonalnego wariantu alternatywnego wariantu, który w istocie nie różni się od wariantu zaproponowanego przez inwestora. Z kolei "alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego powodu za wariant alternatywny nie może być uznany tzw. "wariant zerowy", gdyż w ogóle nie oddziałuje na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznym (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc, produkcyjność, wydajność zainstalowanych urządzeń). Nie jest oczywiście wyłączone odwoływanie się także do innych różnic, wynikających chociażby z kryteriów ekonomicznych i społecznych. W każdej sprawie kryteria te winny zostać zindywidualizowane w oparciu o rodzaj przedsięwzięcia, dla którego inwestor występuje o ustalenia warunków środowiskowych. Bezspornym jest, że racjonalny wariant alternatywny, nie może mieć charakteru pozornego, czyli nie może sprowadzać się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia np. w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach w poszczególnych jego parametrach. Również nie jest dopuszczalna sytuacja prowadząca do uznania za racjonalny wariant alternatywny wariantu, którego oddziaływanie na środowisko będzie nie do zaakceptowania. Opisując racjonalny wariant alternatywny, należy zadbać także o to żeby zachował on tożsamość proponowanego przedsięwzięcia. Wariantowanie nie może bowiem prowadzić do zaproponowania w rezultacie dwóch różnych inwestycji. O zachowaniu tożsamości w określonych sytuacjach może decydować nie tylko rodzaj przedstawionego do realizacji przedsięwzięcia np. hodowla. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie przedsięwzięcia uzależnione jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. W oparciu o doświadczenie wskazać należy, że realizacja przedsięwzięć związanych z hodowlą trzody chlewnej już na etapie wydawania decyzji środowiskowej należy do tych przedsięwzięć , które budzą najwięcej " emocji" między innymi z powodu zagrożeń odorowych i akustycznych jakie one niosą dla najbliższego otoczenia. Podkreślić nadto należy, że w decyzjach środowiskowych dla tego rodzaju przedsięwzięć dokonuje się ustaleń, które mają wyłączyć negatywne ich oddziaływanie na środowisko, nie dopuścić do przekroczenia wyznaczonych norm środowiskowych. Nierozerwalnie z oceną przedstawionych wariantów, które winny być przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko związana jest kwestia oceny tego raportu. Jest to dokument wytworzony przez wnioskodawcę. Niezależnie więc od tego, że informacje przedstawione w raporcie stanowią podstawę prowadzenia oceny, nie korzysta on z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1858/13). W orzecznictwie podkreśla się również rolę jakości raportu jako przedkładanego materiału dowodowego. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne, musi jednak być kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to , że raport powinien uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę , w świetle przepisu art. 66 u.o.o.ś, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r, sygn. akt II OSK 601/14). Obowiązkiem ciążącym na organie prowadzącym ocenę oddziaływania na środowisko jest weryfikacja nie tylko kompletności informacji zawartych w raporcie pod kątem wypełnienia wymogów wskazanych w art. 66 u.o.o.ś., ale także zgodności przedstawionych danych ze stanem faktycznym, poprawności przedstawionych analiz oraz trafności wniosków dotyczących oddziaływań generowanych przez przedsięwzięcie oraz dotyczących oceny dopuszczalności i warunków realizacji przedsięwzięcia przedstawionego przez wnioskodawcę. Obowiązki w tym zakresie ciążące na organie prowadzącym postępowanie, ale także na organach uzgadniających warunki realizacji przedsięwzięcia na mocy przepisów art. 77 u.o.o.ś., wynikają zarówno z zasady prawdy obiektywnej – reguły kierowanej do ogółu postępowań administracyjnych, jak również nieodłączonego elementu procesu oceny zgodnie z definicją oceny oddziaływania na środowisko zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport, łącznie z jego uzupełnieniami, zawiera komplet niezbędnych informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych jakie niesie za sobą realizacja przedstawionego we wniosku przedsięwzięcia. Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Niezbędnym warunkiem umożliwiającym dokonanie takiej oceny jest między innymi przedstawienie w raporcie wymaganych, a opisanych uprzednio wariantów. Bez analizy wszystkich wariantów, przeprowadzenie powyższej oceny nie jest możliwe, a w szczególności uniemożliwia dokonanie wyboru wariantu najbardziej korzystnego do środowiska, zminimalizowanie czy też nawet wyeliminowanie ujemnych następstw jakie niesie dla środowiska realizacja przedsięwzięcia wskazanego przez wnioskodawcę. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompleksowej analizy kwestionowanego raportu jako całości, czy też jego części sporządzonej, z uwagi na wymóg posiadania wiedzy specjalnej, przez specjalistów, dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez wnioskodawcę. Z drugiej strony stopień kompletności czy skomplikowania analiz zawartych w raporcie sam w sobie nie może być traktowany jako miara ich poprawności, tak samo jak posiadanie wiedzy specjalistycznej przez osobę sporządzającą nie jest gwarantem rzetelności zebrania danych stanowiących podstawę analiz zawartych w raporcie. Wymaganie jednak zawsze przedłożenia przez stronę kwestionującą ustalenia raportu kontrraportu sporządzonego przez specjalistę dysponującego równie fachową wiedzą co autorzy raportu prowadzić może do odejścia od zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym, a nadanie mu charakteru kontradyktoryjnego gdzie organ nie jest zobowiązany do dochodzenia prawd obiektywnej, a jedynie jest arbitrem rozstrzygającym sprzeczne interesy stron. Zasada prawdy obiektywnej wymaga niejednokrotnie przeprowadzenia przez organ z urzędu postępowania wyjaśniającego, w tym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w szczególności w wymagających wyjaśnienia istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wymagających wiedzy specjalnej, którą nie zawsze mogą legitymować się pracownicy organu. W stanowiącej przedmiot rozpoznania sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Poznaniu uchylając decyzję SKO w K. z dnia 18 maja 2020r. w przedmiocie odmowy wydania zgody na realizację przedsięwzięcia jako okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie wskazał brak wymaganej pełniej oceny przedłożonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności w zakresie wskazania racjonalnego alternatywnego wariantu, braku zaistnienia oraz wskazania przez organ podstawy prawnej uzasadniającej wydanie decyzji w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, które zgodnie z u.o.o.ś. stanowią katalog zamknięty. Zdaniem Sądu I instancji odmowa uwzględnienia wniosku K.S. o ustalenie warunków środowiskowych została przez organ uzasadniona nie zaistnieniem przesłanek ustawowych, a brakami wniosku, co czyni niedopuszczalnym wydanie merytorycznej decyzji. Przechodząc do oceny złożonych skarg kasacyjnych należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie w stopniu uzasadniającym, zgodnie z żądaniem skarżących kasacyjnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny podniesiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 74a ust. 2 u.o.o.ś. dotyczący przyjęcia przez Sąd I instancji, iż organ błędnie uznał, że racjonalne warianty alternatywne przedstawione przez wnioskodawcę sprowadzały się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych. Powyższy zarzut sprowadza się zatem do stwierdzenia, że organ zasadnie, wbrew stanowisku Sądu I instancji, uznał, że przedstawiony przez wnioskodawcę wariant nie odpowiada kryteriom realnego wariantu alternatywnego w odniesieniu do wariantu inwestorskiego, czyli nie odpowiada kryteriom wariantu o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5a powołanej ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując oceny w tym zakresie zaskarżonej decyzji oraz stanowiska Sądu I instancji przedstawionego uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznać należy, że ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest co najmniej przedwczesna. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że przedstawiając jako jeden z racjonalnych wariantów alternatywnych, wariant polegający na zastąpieniu wentylacji grawitacyjnej wentylacją mechaniczną wskazał nie tylko na zmiany konstrukcyjne w planowanych budynkach i nowy rodzaj zamontowanych urządzeń, ale podał także w jaki sposób zrealizowane przedsięwzięcie według tego wariantu będzie oddziaływać na środowisko. Do pisma noszącego datę 28 maja 2019 r. wnioskodawca dołączył załączniki, w których przedstawił wariant realizacji przedsięwzięcia mający jego zdaniem odpowiadać kryteriom racjonalnego wariantu alternatywnego zawierający dane dotyczące jego oddziaływania na środowisko wraz z porównaniem oddziaływania na środowisko tego wariantu z wariantem przewidzianym do realizacji. Tym samym samo stwierdzenie, że powyższy wariant nie odpowiada kryteriom racjonalnego wariantu alternatywnego należy uznać za niewystarczające, co najmniej przedwczesne ze strony organu. Organ jak zasadnie zauważył Sąd I instancji nie uzasadnił w sposób przekonywujący powyższego stanowiska. Dokonując analizy akt sprawy administracyjnej trudno też odnaleźć materiał dowodowy, który pozwalałby na tym etapie postępowania postawić taką tezę. Organ winien nie tylko w sposób wyczerpujący przedstawić swoje stanowisko w tym przedmiocie, ale także wskazać dowody na jego poparcie. Winien rozważyć w przypadku gdy odpowiedź na powyższe pytanie wymaga wiedzy specjalnej przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie odpowiedź na pytanie czy przedstawiony przez wnioskodawcę racjonalny wariant alternatywny odpowiada faktycznie takim kryteriom wymaga wiedzy specjalistycznej. Oczywiście konieczność przeprowadzenia tego dowodu może być uzależniona od uprzedniego ustalenia czy organ zatrudnia ewentualnie pracownika, który taką analizę w imieniu organy może przedstawić. Nie może w niniejszej sprawie ujść uwadze, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 października 2019 r., którym uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia nie wskazywał na wadliwość wskazanego przez inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego. O ile nie budzi wątpliwości, że nie spełnia kryteriów takiego wariantu przesunięcie lokalizacji przedsięwzięcia na tej samej działce o kilkadziesiąt metrów, a tyle pogłębionej analizy wymaga wariant dotyczący zmian konstrukcyjnych budynku i zmiany wentylacji grawitacyjnej na mechaniczną. Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że w realiach niniejszej sprawy kierowanie do wnioskodawcy pism wzywających do przedstawienia realnego wariantu alternatywnego bez wskazania dlaczego uprzednio wskazany wariant tym kryteriom nie odpowiada stanowiło także naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. mówiącego o zasadzie pogłębiania zaufania obywateli. Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron. Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Podobnie przepis art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie oznacza to jednak, że organ ma zastępować stronę w prowadzeniu sprawy wszczętej z jej wniosku. Nie zasługuje także na uwzględnienie podniesiony przez SKO w K. zarzut kasacyjny dotyczący błędnego uznania przez Sąd I instancji, że organ nie wskazał w sposób konkretny braków formalnych raportu. Odnośnie braku wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamieszczono trafne i zasługujące na uwzględnienie rozważania teoretyczne dotyczące kryteriów jakim winien taki wariant odpowiadać i jego znaczenie do spełnienia celów postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej warunki środowiskowe dla planowanego przedsięwzięcia poparte zarówno orzecznictwem sądów administracyjnych jak i doktryny. Zabrakło jednak przeniesienia tych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy. Dotyczy to wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji braku podstaw do przyjęcia, że przedstawiony racjonalny wariant alternatywny w raporcie nie odpowiada kryteriom takiego wariantu określonym przez ustawodawcę. Podobnie w poprzedzającym wydanie rozstrzygnięcia postępowaniu wyjaśniającym w pismach kierowanych do wnioskodawcy nie wskazano braków, które uniemożliwiają przyjęcie wskazanego wariantu za racjonalny wariant alternatywny. Oczywiście organ nie mógł zastąpić wnioskodawcy w ostatecznym określeniu tego wariantu. Obowiązek ostatecznego wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego ciąży na wnioskodawcy. Powyższe oznacza, że organ nie ma obowiązku zaproponowania racjonalnego wariantu alternatywnego innego niż wskazany przez wnioskodawcę w sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub w pismach stanowiących jego uzupełnienie. Nie może wnioskodawcy w tym zakresie zastąpić. To bowiem od wnioskodawcy zależy, jaki ewentualnie za jego zgodą może zostać przedstawiony w decyzji środowiskowej przewidziany do realizacji wariant przedsięwzięcia. Tym samym zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 74a ust. 2 u.o.o.ś poprzez wskazanie przez Sąd I instancji, że organ ma prawo " zaproponować wariant inny niż te proponowane w raporcie" w sytuacji gdy raport odpowiada treści art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. jest uzasadniony. Zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 63 ust. 5 i art. 69 ust. 4 i 5 u.o.o.ś. poprzez stwierdzenie, że organ ma możliwość oceny kompletności i prawidłowości przedłożonego raportu przed podjęciem zawieszonego postępowania. Powołane przepisy stanowią o obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko czy to w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko czy też przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Na postanowienie w tym przedmiocie w obu przypadkach nie przysługuje zażalenie. Jednocześnie z treści tych przepisów wynika, że organ podejmuje postępowanie z chwilą przedłożenia przez wnioskodawcę takiego raportu. Z uwagi na brak dalszych postanowień u.o.o.ś. co do działań jakie organ winien podejmować w trakcie zawieszonego postępowania zastosowanie mają przepisy k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowi ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Z treści tego przepisu nie wynika aby na organie ciążył na etapie zawieszonego postępowania obowiązek podejmowania czynności merytorycznych zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia istoty sprawy okoliczności. Takimi czynnościami niewątpliwie są czynności zmierzające do oceny zawartości przedłożonego przez stronę raportu. Tym samym należy uznać, że ocena raportu, w tym w zakresie oceny jego kompletności, spójności, braku wewnętrznych sprzeczności winna mieć miejsce już po podjęciu postępowania. Wynika to także z obowiązku zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z treści przywołanych przepisów nie wynika, że organ przed podjęciem postępowania obowiązany jest dokonać oceny merytorycznej przedłożonego raportu, w tym w zakresie przestawienia wszystkich wariantów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Wykładnia funkcjonalna i celowościowa powołanych przepisów pozwala przyjąć, że organ przed podjęciem postępowania jest obowiązany sprawdzić czy przedłożony przez inwestora dokument zawiera niezbędne elementy wymagane dla raportu bez dokonywania ich oceny merytorycznej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w przypadku braku prawidłowego wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego organ obowiązany jest ponownie zawiesić postępowanie do czasu wskazania takiego wariantu i może to stanowić przeszkodę do wydania końcowej decyzji w postepowaniu środowiskowym. Zgodzić się należy z kolejnym zarzutem kasacyjnym podniesionym przez Kolegium, że Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano podstawy prawnej wydanej decyzji. Podstawę taką zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, z tym że nie wykazano zaistnienia przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie między innymi z uwagi na brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii wskazania przez wnioskodawcę racjonalnego wariantu alternatywnego, która to okoliczność stanowiła już przedmiot wcześniejszych rozważań. Dokonując podsumowania odnośnie skargi kasacyjnej przedłożonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdzić należy, że cześć zarzutów kasacyjnych zasługiwała na uwzględnienie. Jednak nie doprowadziły one do uznania, że ich konsekwencją winno być uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego mając na uwadze treść art. 184 skargę tą należało oddalić, albowiem mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Nie zasługuje także na uwzględnienie skarga kasacyjna złożona przez A.M., Ł.S., M.B. oraz B.K. Odnośnie podniesionych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. zarzutów kasacyjnych dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy na błędne ich sformułowanie. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Norma wynikająca art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest normą o charakterze "wynikowym", regulującą jedynie sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji co do skargi wniesionej na decyzję lub postanowienie. Zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu musi być powiązany z naruszeniem określonych przepisów k.p.a. Sąd I instancji nie stosuje przepisów k.p.a., a jedynie kontroluje prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej. Jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję lub postanowienie wskazując jednocześnie których naruszenia przepisów postępowania organ się dopuścił. Sąd bowiem nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako normami odniesienia, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Skarżący kasacyjnie podnosząc zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie wskazali jednocześnie przepisów postępowania, które zdaniem Sądu I instancji zostały przez organy naruszone i w jaki sposób, a którą to ocenę kwestionują. Nie jest usprawiedliwione upatrywanie naruszenia przez Sąd I instancji przepisu wynikowego jakim jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem przepis ten określa warunki jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku wydanego przez Sąd rozpatrujący skargę na decyzję. Nie stosują go organy administracji publicznej co jest oczywiste. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznaczne jest stanowisko zgodnie z którym art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest właściwym instrumentem do kwestionowania stanowiska sądu w części odnoszącej się do sfery ustaleń faktycznych ani do podważania poglądów dotyczących innych kwestii związanych z przebiegiem postępowania przed organami administracji publicznej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej dotyczącego tych zarzutów wynika, że skarżący kwestionują stanowisko Sądu I instancji odnośnie oceny zgłoszonego racjonalnego wariantu alternatywnego. Kwestia ta został już w niniejszym uzasadnieniu przedstawiona w ramach oceny zarzutów kasacyjnych podniesionych w skardze kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i nie wymaga tym samym ponownego przedstawiana. Podzielić natomiast należy stanowisko zaprezentowane przez skarżących kasacyjnie, że w przypadku przedłożenia raportu, który nie spełnia wymagań określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. tj. nie wskazania z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy racjonalnego wariantu alternatywnego, w tym nie usunięcie tego braku w toku dalszego postępowania wyjaśniającego może uzasadniać odmowę wydania pozytywnej decyzji środowiskowej w przedmiocie ustalenia uwarunkowań środowiskowych dla wskazanego przedsięwzięcia. Ustawodawca wskazał okoliczności, których zaistnienie winno skutkować wydaniem decyzji odmownej. Są to okoliczności wskazane w art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1, 2 i 3 u.o.o.ś. oraz w sytuacji odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii przez organ, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. Okoliczności te należy uznać za katalog zamknięty, w przypadku gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wraz z złożonym raportem doprowadziły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych do wydania decyzji środowiskowej, w tym wskazania wymaganych wariantów planowanego do realizacji przedsięwzięcia, albowiem tylko taki wynik postępowania wyjaśniającego umożliwia pełna ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie wykładnia celowościowa nie przemawia za przyjęciem stanowiska, że ewentualna obstrukcja postępowania ze strony wnioskodawcy np. w zakresie ustalenia racjonalnego wariantu alternatywnego uniemożliwia jego zakończenie. Uznać zatem należy, że również skarga kasacyjna wniesiona przez A.M., Ł.S., M.B. oraz P.K. mimo uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Z przyczyn wyżej podanych podlega ona na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.