III OSK 415/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 797/24 w sprawie ze sprzeciwu Gminy A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr SKO.IP/4105/47/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić sprzeciw; 2) odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości; 3) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz Gminy A. uiszczony wpis od sprzeciwu w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Burmistrz A., działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902) oraz art. 104 i art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023, poz. 775 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółka") o udostępnienie informacji publicznej, decyzją z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr BN.1431.43.2023.GŁ odmówił udostępnienia informacji publicznej we wskazanym zakresie. Na skutek odwołania Spółki od powyższej decyzji sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, które decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr SKO.IP/4105/47/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Od w/w decyzji z dnia 23 kwietnia 2024 r. sprzeciw wniosła Gmina A., zarzucając naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 797/24 oddalił sprzeciw, wskazując, iż kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego i zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że żądana informacja ma charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Tymczasem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie dokonał żadnej oceny możliwości udostępnienia informacji publicznej w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina A.. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 181 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym i orzeka w składzie jednego sędziego. Zgodnie z art. 189 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., jeżeli sprzeciw ulegał odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca sprzeciw lub umarza postępowanie. Stwierdzenie, że istniały przesłanki do odrzucenia sprzeciwu, zobowiązuje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i odrzucenia sprzeciwu, a zatem do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze formalnym. Oceny wystąpienia przesłanek odrzucenia sprzeciwu (analogicznie do skargi) Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje z urzędu i niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09). W rozpoznanej sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 189 p.p.s.a., co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i odrzuceniem sprzeciwu. WSA w Krakowie błędnie uznał bowiem, że sprzeciw Gminy A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr SKO.IP/4105/47/2023 – jest dopuszczalny. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest strona niezadowolona z treści decyzji. Z przepisu tego wynika zatem, że sprzeciw do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje tylko i wyłącznie stronie postępowania administracyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie Gmina A. nie występowała w charakterze strony postępowania administracyjnego, czego przejawem było wydanie przez Burmistrza A. decyzji z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr BN.1431.43.2023.GŁ o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji należało przyjąć, iż sprzeciw Gminy A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr SKO.IP/4105/47/2023 był w dniu jego wniesienia niedopuszczalny. W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała bowiem podstawa do odrzucenia sprzeciwu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., gdyż nie może dojść do sytuacji, w której w istocie ten sam podmiot z jednej strony występuje w sprawie jako organ administracji wykonujący swoje władztwo (wydanie decyzji z dnia 14 sierpnia 2023 r.), a z drugiej strony jako podmiot domagający się ochrony przed działaniami organu administracji wyższego stopnia przed sądem administracyjnym. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (w tym przypadku na podstawie art. 16 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) wyłączało zatem możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji Gmina A. nie miała legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. do wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium z dnia 23 kwietnia 2024 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, uznając jednocześnie za zbędne odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 206 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie. Wprawdzie w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający sprzeciw, co stosownie do regulacji zawartej w art. 203 pkt 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. powinno uzasadniać zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, tym niemniej, mając na uwadze, że zaskarżony wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn wziętych pod uwagę z urzędu, a nie z uwagi na zasadność podstaw skargi kasacyjnej, należało uznać, że w tych okolicznościach zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, zawarta w art. 203 pkt 1 p.p.s.a., nie znajduje zastosowania. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono w pkt 3 sentencji postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.