Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 414/25

Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., III OSK 414/25

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1250/24 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję [...] S.A z siedzibą w K. z dnia 14 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1250/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.M. na decyzję [...] S.A. z siedzibą w K. z 14 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zwróciła się z wnioskiem do [...] S.A. o udostępnienie danych dotyczących realizowanych przez spółkę, w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 15 grudnia 2021 r., na podstawie przepisów art. 7 Prawa energetycznego, przyłączeniach do sieci dystrybucyjnej dla obszaru stacji B. źródeł współpracujących z siecią, w tym instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 50 kW, poprzez: I. udostępnienie dokumentów w postaci: 1. wszystkich złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, które to wnioski: a) są w trakcie procedowania, b) co do których wydano warunki przyłączenia, c) na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci; 2. wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które nie utraciły ważności do 15 grudnia 2021 r.; 3. wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które utraciły ważność (na skutek upływu określonego przepisami okresu lub na skutek ich uchylenia lub rozwiązania) wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy; 4. zawartych umów o przyłączenie do sieci; II. udzielenie informacji o wnioskach o określenie warunków przyłączenia (w tym w szczególności dane wnioskodawcy, lokalizacja nieruchomości, data złożenia wniosku oraz określona we wniosku moc przyłączeniowa), które zostały cofnięte lub co do których odmówiono wydania warunków przyłączenia wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy (k. 14 akt administracyjnych). W odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego, skarżąca stwierdziła, że jej wniosek dotyczy wyłącznie udostępnienia informacji prostych, wobec czego nie ma obowiązku wykazywania, że żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 908 ze zm., dalej określanej jako "u.d.i.p."), spółka odmówiła udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych. Uzasadniła to brakiem wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, stanowiącego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunek konieczny udostępnienia informacji przetworzonej oraz objęciem żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, wynikającą z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 ze zm.). O kwalifikacji żądanych danych jako informacji przetworzonej, zdaniem spółki świadczy fakt, że realizacja wniosku wymagałaby znacznych sił i środków, gdyż polegałaby na przejrzeniu wszystkich wniosków złożonych od 1 stycznia 2017 r. do 15 grudnia 2021 r. i podzielenie ich na wnioski, które są w trakcie procedowania, co do których wydano warunki przyłączenia oraz na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci. Podobnie przedstawia się kwestia wydanych warunków przyłączenia, z uwzględnieniem tych, które utraciły ważność i tych dla których zwrócono wpłacone zaliczki. Spółka zakłada osobne teczki dla każdego wniosku i nie dzieli tych teczek według sposobu załatwienia sprawy, terminu ważności wydanych warunków przyłączenia, zwróconych zaliczek, cofnięcia wniosków. Spółka przyjęła także, że z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych składających wnioski o przyłączenie do sieci lub ochronę tajemnicy przedsiębiorców udostępnienie tych wniosków i wydanych warunków przyłączenia wymagałoby ich anonimizacji w szerokim zakresie (np. adresy zamieszkania, numer PESEL, numer dowodu osobistego, numer telefonu i adres e-mail, adres nieruchomości, na której znajduje się obiekt przyłączany). Dodatkowo spółka realizując Program Zgodności, tj. program zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego, zatwierdzony decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki znak [...], chroni informacje dotyczące między innymi świadczenia usług przyłączania, w tym informacje o wydawanych warunkach przyłączenia, zawieranych i realizowanych umowach o przyłączenie do sieci. Informacje te, zgodnie z definicją zawartą w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Żądane we wniosku dane jako całość lub w szczególnym zestawieniu nie są powszechnie znane osobom trzecim i są udostępniane tylko na żądanie uprawnionych organów. Od decyzji M.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej naruszenie: art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wyrok oddalający skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Sąd wyjaśnił definicję informacji publicznej i zwrócił uwagę na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Sąd Wojewódzki wyjaśnił pojęcie informacji publicznej przetworzonej. Wskazał też, że [...] S.A., jako podmiot realizujący zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a wniosek złożony przez skarżącą za swój przedmiot miał informację publiczną. Sąd I instancji ocenił, że spółka wykazała, że żądane informacje publiczne mają charakter przetworzony. Skarżąca żądała danych dotyczących wniosków o określenie warunków przyłączenia, wydanych warunków oraz zawartych umów od 1 stycznia 2017 r. do 15 grudnia 2021 r., a zatem w okresie 5 lat. Udostępnienie żądanych informacji wymagałoby dodatkowo pogrupowania wniosków w zależności od tego, czy są w trakcie procedowania, czy wydano warunki przyłączenia oraz czy została zawarta umowa o przyłączenie do sieci. Wydane warunki wymagałyby z kolei pogrupowania na te, które nie utraciły ważności do 15 grudnia 2021 r. i te które tą ważność utraciły z uwzględnieniem tego, czy zwrócono zaliczkę uiszczoną na poczet opłaty za przyłączenie. Udostępnienie żądanych wniosków, warunków i umów wymagałoby dodatkowo dokładnej anonimizacji z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych i ochronę tajemnicy przedsiębiorców. Sąd I instancji za wiarygodne uznał twierdzenie spółki, że udostępnienie powyższych danych wymagałoby dużego nakładu pracy i zaangażowania pracowników, a dodatkowo wymagałaby żmudnych czynności analitycznych. Jak wyjaśniła spółka, dla każdego wniosku o przyłączenie zakładana jest osobna teczka, a dokumenty te nie są dzielone wg interesujących skarżącą kryteriów. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że choć sam fakt anonimizacji dokumentów nie świadczy o przetworzeniu informacji publicznej, może o tym świadczyć ilość materiału źródłowego. Sąd Wojewódzki uznał, że żądane informacje mają charakter przetworzony. W konsekwencji, udostępnienie informacji w stanie faktycznym sprawy mogłoby mieć miejsce tylko, gdyby skarżąca wykazała interes publiczny w uzyskaniu powyższych informacji. W tymi stanie rzeczy podmiot zobowiązany miał podstawy do wydania decyzji odmawiającej udzielenia żądanych informacji w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Odnosząc się do kwestii ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Sąd I instancji wskazał, że art. 7 ust. 8l ustawy Prawo energetyczne nałożył na przedsiębiorstwo zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej obowiązek sporządzania i publikowania na stronie internetowej, a także udostępniania w siedzibie określonych informacji. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, ww. ustawa ogranicza możliwość sporządzania i publikowania informacji, o których mowa w art. 7 ust. 8l, z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych, w tym ze względu na przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W art. 11 ust. 4 ww. ustawy zawarta została definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa. Sąd Wojewódzki wskazał, że spółka działa na rynku energetycznym wykonując strategiczne zadania państwa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Ujawnienie wiadomości dotyczących technicznych aspektów realizacji zadań publicznych może spowodować ściągnięcie niebezpieczeństwa dla podmiotu wykonujące zadania publiczne. Spółka wyjaśniła szczególną wrażliwość danych jakimi dysponuje i że są to dane, które określiła mianem "sensytywnych". Sąd zwrócił uwagę na Wytyczne do treści Programów Zgodności opracowanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych i operatora systemu magazynowania, które zostały wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w 2019 r. Dokument ten został wydany na podstawie przepisów zarówno krajowych (Prawo energetyczne), jak i unijnych – dyrektywa 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE. W punkcie 5.6. Wytycznych Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wskazał na obowiązek zachowania poufności informacji sensytywnych. Do tych informacji należą dane o warunkach finansowych oraz warunkach umów w związku z indywidualnymi danymi technicznymi i finansowymi warunków przyłączenia do sieci oraz indywidualne warunki umowne. Wszystkie te dane mają być objęte szczególną ochroną. Dane, których udostępnienia oczekuje skarżąca, mają charakter poufny. Ustawodawca wprowadzając obowiązek publikacji części danych dotyczących postępowania w sprawie warunków przyłączenia do sieci zapewnił prawo dostępu do szeregu danych istotnych z punktu widzenia dostępu do informacji publicznej. W pozostałym zakresie dane dotyczące tego postępowania mogą podlegać ochronie, bez naruszenia prawa w postaci dostępu do informacji publicznej i konstytucyjnej hierarchii wartości. Zdaniem Sądu I instancji, organ zasadnie uznał, że żądane dane nie podlegają ujawnieniu również z tego powodu, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Od opisanego wyżej wyroku skargę kasacyjną wniosła M.M., reprezentowana przez radcę prawnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a., art. 7, 10, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a. a także w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez zatwierdzenie uchybień organu polegających na niewyjaśnieniu zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego stwierdzenia przez Sąd, że organ prawidłowo uzasadnił odmowę udostępnienia informacji publicznej, mimo że w uzasadnieniu decyzji brak jest chociażby precyzyjnego określenia liczby dokumentów, których dotyczy wniosek i które miałyby zostać poddane anonimizacji jak również wykazania rzekomego nakładu pracy niezbędnego dla przygotowania informacji objętych wnioskiem skarżącej, co stanowi naruszenie przepisów oraz wpływa na nieprawidłową ocenę ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacja, o której udostępnienie wniesiono stanowi informację posiadającą walor przetworzonej, a jednocześnie w sprawie nie stwierdzono, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie mamy w ogóle do czynienia z informacją przetworzoną, a wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego nie jest wymagane; b) art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz w zw. z art. 7 ust. 8l ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że organ nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej o której udostępnienie wniesiono, w sytuacji, w której - w jego opinii - zachodzi potrzeba ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa oraz brak wyczerpującego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, skarżąca oświadczyła, iż zrzeka się rozprawy. W ocenie skarżącej kasacyjnie, WSA pominął, że nie wskazano podstawowych informacji dotyczących rzekomej liczby dokumentów, jak chociażby liczba spraw związanych z wydaniem warunków przyłączenia lub nawiązaniem umowy o przyłączenie do sieci, jaka podlegać powinna badaniu, a co dopiero konkretnej liczby analizowanych dokumentów czy też liczby ich stron. WSA dał wiarę wyjaśnieniom organu odnośnie niesprecyzowanego nakładu pracy, co w świetle art. 77 § 1 k.p.a. budzi uzasadnione wątpliwości co do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, nie jest to precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie. Brak rzetelnych i wiarygodnych ustaleń co do faktycznej liczby dokumentów uniemożliwiał poprawne orzekanie, a oparcie rozstrzygnięcia o nieprecyzyjne twierdzenia organu przesądza o wadliwości wyroku. Skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, iż dla skutecznego ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na zaistnienie tajemnicy przedsiębiorstwa nie wystarczy samo powołanie się na taką tajemnicę. Niezbędne jest wykazanie jej zaistnienia, czyli uzasadnienie i wykazanie zasadności objęcia żądanych informacji statusem tajemnicy przedsiębiorcy. WSA przychylił się do stanowiska organu, który wskazał pobieżnie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ konieczna jest ich anonimizacja oraz że organ jest zobowiązany do realizowania Programu Zgodności. Uzasadnienie WSA nie jest przekonujące i nie wskazuje na dostatecznie pogłębioną analizę tego, czy w sprawie istnieje jakakolwiek podstawa do powołania się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto w uzasadnieniu WSA powołał się na Wytyczne Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie Programów Zgodności, wskazując przy tym, że nie są one aktem prawa powszechnie obowiązującego, co jednak nie przeszkodziło aby uznać, że wnioskowane informacje są objęte ochroną i tajemnicą przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną (wniesionej po upływie 14 dni) spółka wniosła o uznanie skargi za bezzasadną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd kasacyjny, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W wyniku tak przeprowadzonej kontroli zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej oparte na obu podstawach kasacyjnych nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu procesowego, który został sformułowany jako naruszenie przepisów art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a., art. 7, 10, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a. a także w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Zasadnym jest w tym miejscu przypomnienie, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania podstaw kasacyjnych i argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Ponadto, zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych, wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Argumenty na poparcie zarzutów powinny być przedstawione w sposób uporządkowany i odpowiedni do zgłoszonych naruszeń danych norm prawa. Ważne jest skonkretyzowanie przez kasatora zarzutów przez powiązanie ich treści ze stanem prawnym i faktycznym sprawy w celu właściwego ukierunkowania kontroli kasacyjnej (art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma bowiem za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, które podlegają ocenie Sądu kasacyjnego. W świetle powyższych wskazań istotne jest aby w razie podziału artykułu (podstawowej jednostki redakcyjnej ustawy) na mniejsze jednostki redakcyjne, autor skargi kasacyjnej określił konkretny ustęp, paragraf, literę albo tiret przepisu, którego naruszenie zarzuca. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie artykułu o złożonej budowie gdyż Sąd kasacyjny nie ma kompetencji uzupełniania za stronę podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie "art. 134" p.p.s.a., podczas gdy przepis ten składa się dwóch jednostek redakcyjnych (paragrafów), normujących zasadniczo odmienne zagadnienia. Pierwszy (art. 134 § 1) dotyczy zasady niezwiązania granicami skargi, a drugi (art. 134 § 2) zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. Podobnie nieściśle zredagowano zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 77 k.p.a., które nie stanowią jednej zamkniętej całości, dzielą się na mniejsze jednostki – paragrafy, regulujące odmienne sytuacje procesowe i różne zasady postępowania administracyjnego. Przy czym o ile w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w miarę uargumentowano i doprecyzowano naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. to w stosunku do przepisów art. 10 i 134 k.p.a. uzasadnienie skargi kasacyjnej nie spełnia warunku dostatecznej konkretyzacji na tle indywidualnych cech stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jak już wskazano, naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie określony i odpowiednio uzasadniony, w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do dokonywania wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Dlatego też wskazane naruszenia pozostają poza weryfikacją Sądu kasacyjnego. Poza oceną pozostają również argumenty skargi kasacyjnej, które odnoszą się do nieprecyzyjności i braków uzasadnienia wyroku z punktu widzenia reguły sporządzania uzasadnień z art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie zgłoszono naruszenia tej normy w podstawach kasacyjnych. Niedokładność redakcji zarzutów skargi kasacyjnej przejawia się także w jednoczesnym zgłoszeniu naruszenia art. 151 p.p.s.a. wraz z zarzutem naruszenia przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a. na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekał, bowiem skargę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kasator formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie uczynił tego poprawnie. Zarzucając błąd wykładni art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz w zw. z art. 7 ust. 8l ustawy kasator nie sprecyzował jak - w jego ocenie - powinny być rozumiane wymienione przepisy prawa, czyli jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia, a argumentacja skargi kasacyjnej wskazuje, że zarzut ten odnosi się do niewłaściwego zastosowania tych norm w odniesieniu do stanu faktycznego (błędu subsumcji). Dostrzeżone niedoskonałości redakcji zarzutów kasacyjnych i braki w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zdyskwalifikowały jej z rozpoznania przez Sąd kasacyjny. Z łącznej treści zarzutów kasacyjnych można odkodować istotę zarzutów, która sprowadza się do kwestii niedostatecznego ustalenia i uzasadnienia oceny, że informacja, o której udostępnienie wniesiono, stanowi informację posiadającą walor przetworzonej oraz stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut błędnego zastosowania art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Prawidłowo Sąd Wojewódzki orzekł, że wobec wniosku skarżącej spółka miała podstawy do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że spółka wystarczająco uzasadniła, iż z uwagi na zakres wnioskowanych informacji i danych oraz okres, którego dotyczy żądanie ich udostępnienie, wymagałyby znacznego nakładu pracy, znacznych sił, środków i pogłębionych czynności analitycznych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezależnie od tego, że rzeczywiście nie wskazano w decyzji konkretnej liczby dokumentów, które wymagałyby przeanalizowania, to wystarczająco przekonujące jest stanowisko, iż kwerenda wszystkich wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, złożonych od 1 stycznia 2017 r. do 15 grudnia 2021 r. i segregacja ich według kryteriów wskazanych przez wnioskodawczynię wymagałaby od spółki dużego nakładu pracy i dodatkowego zaangażowania pracowników. Spółka wyjaśniła, że zakłada osobne teczki dla każdego wniosku i nie dzieli tych teczek według sposobu załatwienia sprawy, terminu ważności wydanych warunków przyłączenia, zwróconych zaliczek, cofnięcia wniosków, czyli według kryteriów, które określiła strona we wniosku. Mając na względzie profil i zakres działalności spółki energetycznej trudno zakwestionować stanowisko spółki, że przygotowanie dokumentów do udostępnienia z okresu 5 lat poprzez wyodrębnienie ich z katalogu ogólnie posiadanych spraw, według kryteriów z wniosku - w trakcie procedowania, co do których wydano warunki przyłączenia, na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci, wymagałaby zwiększonego nakładu sił i dodatkowych czynności analitycznych także w związku z koniecznością anonimizacji dokumentów. Nie ulega wątpliwości Sądu kasacyjnego, że podobnie przedstawia się kwestia udostępnienia wydanych warunków przyłączenia – umów o przyłączenie do sieci, z podziałem na te, które utraciły ważność oraz tych dla których zwrócono wpłacone zaliczki. Wiodące jednak znaczenie dla odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych ma tajemnica przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który w zdaniu pierwszym stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Dla właściwego zdefiniowania tajemnicy przedsiębiorcy znaczenie ma art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1913 ze zm.), zgodnie z którym, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Z powyższego przepisu wynika, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. W literaturze podkreśla się, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Z informacją poufną mamy do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę. Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, publ. LEX nr 583717). Nie ulega wątpliwości i nie wymaga pogłębionej analizy, że umowy o przyłączenie do sieci energetycznej dystrybutora Tauron S.A. zawierają informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne tego przedsiębiorstwa oraz informację, które stanowią dla spółki określoną wartość gospodarczą. Natomiast potwierdzeniem nadania tego rodzaju umowom tzw. klauzuli poufności, czy statusu informacji poufnych jest tzw. Program Zgodności - Program zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego [...] S.A. zatwierdzony decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (z dnia 21 lutego 2011 r., która była sukcesywnie aktualizowana kolejnymi decyzjami regulatora, w tym z dnia 9 czerwca 2020 r. numer [...]). Nie ma znaczenia dla powyższej oceny okoliczność, na którą wskazuje skarżąca kasacyjnie, że Program nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Dokument ten stanowi realizację dyrektywy 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. L 211 z 14.08.2009 r., s. 55) oraz ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (vide: pkt I.1 dokumentu) i jest publikowany na stronie operatora. Zgodnie z art. 9d ust. 4 Prawa energetycznego, operatorzy, o których mowa w ust. 1d i 1f, opracowują i są odpowiedzialni za realizację programów, w których określają przedsięwzięcia, jakie należy podjąć w celu zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu, w tym szczegółowe obowiązki pracowników wynikające z tych programów. W art. 56 ust. 1 pkt 23 Prawa energetycznego ustawodawca zastrzegł, że karze pieniężnej podlega ten, kto będąc operatorem, o którym mowa w art. 9d ust. 1d lub 1f, nie realizuje programu określającego przedsięwzięcia, jakie należy podjąć w celu zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu, o którym mowa w art. 9d ust. 4. Według definicji ujętych w dokumencie Programu Zgodności Program zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego [...] S.A. - informacje ogólnodostępne to te, których udostępnienie stanowi obowiązek OSD wynikający z obowiązujących przepisów prawa. W tym aspekcie można wskazać na art. 7 ust. 8l ustawy Prawo energetyczne, którego treść przywołał w uzasadnieniu Sąd I instancji. Natomiast informacje sensytywne, czyli dane wrażliwe, wymagające szczególnej ochrony, to według Programu - informacje handlowe uzyskane w trakcie prowadzenia działalności przez OSD (tj. dystrybutor energii Tauron) od osób trzecich lub informacje o systemie zarządzanym przez OSD i o jego działalności, które mogą przynosić Użytkownikom Systemu lub Potencjalnym Użytkownikom Systemu korzyści handlowe. W myśl pkt I.6 ppkt 1 Programu, do tej kategorii informacji zalicza się następujące informacje: a) warunki umów, w tym finansowe - indywidualnie wydane techniczne i finansowe warunki przyłączenia do sieci, - moc umowna, - poziom zużycia energii elektrycznej, - termin płatności faktury, - okres rozliczeniowy. b) dane umożliwiające segmentację odbiorców i przygotowanie dedykowanych ofert: - nazwa / imię i nazwisko, adres odbiorcy i numer jego rachunku bankowego; - struktura poboru energii elektrycznej, - dane pomiarowe, profile zużycia, w tym prognozowane profile zużycia odbiorców, - historia płatności, - zadłużenie odbiorcy. Według pkt I.6 ppkt 4 Programu, dokumenty i bazy danych zawierające Informacje sensytywne powinny być przechowywane w sposób gwarantujący brak możliwości dostępu do nich osób nieuprawnionych. OSD zapewnia ochronę Informacji sensytywnych, w szczególności poprzez: stosowanie procedur i środków technicznych zapewniających dostęp do dokumentów zawierających Informacje sensytywne wyłącznie osobom, które są uprawnione do ich uzyskania lub przetwarzania ze względu na ich zadania i obowiązki służbowe (ppkt 4.1). Niewątpliwe zatem informacje, których domaga się skarżąca, spółka ma prawo traktować jako poufne i w wewnętrznych procedurach ograniczać prawo dostępu do tych informacji. Stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w znaczeniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a podjęte przez spółkę działania i wprowadzone procedury regulujące zasady dostępu i ochrony powyżej wskazanych danych wyłączają ich ujawnienie podmiotom innym niż osoby uprawnione do ich uzyskania i przetwarzania ze względu na zadania i obowiązki służbowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że żądane we wniosku dane nie podlegają ujawnieniu również z tego powodu, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zdołały podważyć sądowej oceny zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 marca 2025
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/ Artur Kuś /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny