III OSK 4105/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sikora po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 343/20 w sprawie skargi T.P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Krakowie z dnia 7 lutego 2020 r. nr 1/20/WMiU w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej postanawia umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 343/20 oddalił skargę T.P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Krakowie z dnia 7 lutego 2020 r. nr 1/20/WMiU w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T.P., wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W dniu 10 kwietnia 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął odpis skrócony aktu zgonu, sporządzony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...], z którego wynika, że T.P. zmarł w 2022 r. (data znalezienia zwłok to [...] 2022 r.). Odpis skrócony aktu zgonu T.P. jest zgodny z treścią aktu zgonu o oznaczeniu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Wyjaśnić należy, iż w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Mogą jednak występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki będą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji to sąd administracyjny musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania takiej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji publicznej. Prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego należy rozumieć jako prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków T.P., ściśle związanych z jego osobą i nieprzechodzących z tego powodu na jego następców prawnych. Dotyczy on bowiem odmowy skierowania T.P. do wojskowej komisji lekarskiej w związku z jego wnioskiem o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej, a zatem z chwilą śmierci wyżej wymienionego ewentualne pozytywne rozpatrzenie takiego wniosku jest już bezprzedmiotowe. Ponadto udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego mógłby dotyczyć wynik niniejszego postępowania. W konsekwencji postępowanie sądowe, zainicjowane skargą kasacyjną T.P., należało umorzyć. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.