III OSK 396/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 833/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 lutego 2021 r. znak: SKO.ŚR.4113.3.172.2021 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 833/21 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 lutego 2021 r. znak: SKO.ŚR.4113.3.172.2021 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Prezydent Miasta [...] (dalej w skrócie: "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia 30 listopada 2020 r. znak: OŚR.6132.10.2019.AW2 orzekł o wymierzeniu Wspólnocie Mieszkaniowej [...] (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "Wspólnota") administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie trzech drzew z gatunku topola chińska w kwocie 5.139 zł oraz administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku topola chińska w kwocie 5.700 zł – rosnących na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") wniosła Wspólnota, podnosząc, iż faktycznie nie doszło ani do uszkodzenia, ani zniszczenia drzew. Decyzję oparto na jednej ekspertyzie, która pozostaje w sprzeczności z opracowaniem wykonanym przez M.M., do którego organ pierwszej instancji się nie odniósł, Ponadto w sprawie nie ustalono, jaka była objętość koron drzew w dniu wejścia w życie regulacji definiującej "uszkodzenie" oraz "zniszczenie" drzew. Zdaniem skarżącej, karę za uszkodzenie lub zniszczenie w rozmiarze przekraczającym odpowiednio 30% i 50% korony należy wymierzyć tylko za uszkodzenia korony, która się rozwinęła od dnia wejścia przepisów prawnych w tym zakresie. Tymczasem korony przedmiotowych drzew były przycinane przed dniem 1 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 12 lutego 2021 r. znak: SKO.ŚR.4113.3.172.2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie doszło do zabiegów redukcyjnych w koronach czterech drzew z gatunku topola chińska o obwodach pnia: 196 cm, 180 cm, 195 cm i 190 cm, rosnących na terenie administrowanym przez skarżącą w [...] przy ul. [...]. Prezydent przeprowadził oględziny drzew w dniu 8 maja 2020 r. przy udziale biegłego Z.C. oraz przesłuchał świadka B.W., wykonującego przycinkę w imieniu firmy [...]. Kolegium wskazało, iż kwestie uszkodzenia i zniszczenia drzew reguluje przepis art. 87a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 55 ze zm., dalej w skrócie: "u.o.p."). Zgodnie z art. 87a ust. 2 u.o.p., prace w obrębie korony nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymanie uformowanego kształtu drzewa, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa. W świetle natomiast art. 87a ust. 5 u.o.p., usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, stanowi zniszczenie drzewa. Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota, zarzucając naruszenie wskazanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 87a ust. 2, 4 i 5, art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 89 ust. 1 u.o.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że działalność skarżącej doprowadziła do deliktu administracyjnego polegającego na uszkodzeniu i zniszczeniu wskazanych w decyzji drzew. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 7 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że działania Wspólnoty, polegające na realizacji prac w obrębie korony drzew, były uzasadnione stanem wyższej konieczności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że wydana w tej sprawie decyzja została podjęta na podstawie opinii biegłego, oględzin oraz zdjęć udostępnionych przez organ. Z materiału dowodowego wynika, że trzy drzewa z gatunku topola chińska zostały uszkodzone, poprzez usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, a jedno drzewo z gatunku topola chińska w wymiarze przekraczającym 50% korony, podczas podcinki gałęzi tych drzew. Biegli wskazywali, że cięcia dokonane w grudniu 2019 r. pozbawiały przedmiotowych drzew niemal całkowicie gałęzi, czyli aparatu asymilacyjnego. W swojej opinii biegli odnosili się do stanu drzew przede wszystkim w roku 2015, a także do cięcia w roku 2017. W konkluzji w sposób jednoznaczny wskazali na nieprawidłowe cięcia gałęzi drzew i jednoznacznie określili ich stopień. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie organy obu instancji nie odniosły się do oceny dendrologicznej [...], sporządzonej przez M.M., co do drzew rosnących na terenie działki stanowiącej teren administrowany przez Wspólnotę, to jednak przedmiotem tej opinii jest ocena dendrologiczna tych drzew oraz nie obejmuje ona problematyki ochrony i leczenia drzew w stanie na listopad 2017 r. Przedmiotowa opinia wskazuje tylko na aspekt zdrowotny drzew, natomiast należy zauważyć, iż przeprowadzona opinia biegłych wypowiada się również w zakresie stanu zdrowotnego drzew, wskazując, iż drzewa są w dobrym stanie, ponieważ przetrzymały kilkukrotne radykalne cięcia ich koron, a mimo to przetrwały, co raczej należy uznać za ewenement. Jak natomiast wynika z opinii M.M., występował zły stan zdrowotny przedmiotowych drzew, co dawałoby podstawy do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na ich wycięcie. Wspólnota o takie zezwolenie jednak nie wystąpiła. WSA w Warszawie stwierdził ponadto, że opinia M.M. nie odnosiła się w żadnym stopniu do prawidłowości cięcia i jego zakresu i dotyczy okresu za rok 2017. Brak stanowiska organów co do tej opinii stanowi zatem uchybienie, które nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, że zasadniczym jej przedmiotem była prawidłowość cięć z grudnia 2019 r. O prawidłowości cięć gałęzi w koronach drzew dokonanych w 2019 r. nie mogą też przesądzać zeznania świadka B.W. – pracownika firmy dokonującej cięcia, z uwagi na fakt, iż pozostają one sprzeczności z przedstawioną opinią, a ponadto trudno uznać, że wykonawca cięć będzie wskazywał na błędy w sztuce prowadzące do naruszenia przepisów u.o.p. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż cięcia dokonane w roku 2017, jak i cięcie z grudnia 2019 r., były dokonywane w zmienionym stanie prawnym przepisu art. 87a u.o.p., który wszedł w życie z dniem 28 sierpnia 2015 r. (art. 29 pkt 10 w zw. z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2015 r., poz. 1045). Co prawda nie ma dokumentacji obrazującej stan koron przedmiotowych drzew na datę zmiany przepisu art. 87a u.o.p., ale organy i biegły dysponowali stanem korony drzew na 2015 rok, co pozwalało na dokonanie oceny skali ingerencji w tym zakresie w roku 2019. WSA w Warszawie stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 89 ust. 7 u.o.p., w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. W orzecznictwie wskazuje się, że o stanie wyższej konieczności można mówić wyłącznie w odniesieniu do czynników, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć. Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie, czy uszkodzenie drzewa jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu, czy też mieniu. Dodatkowo należy uwzględnić zasadę subsydiarności, zgodnie z którą nie było możliwe uniknięcie niebezpieczeństwa, jak tylko przez poświęcenie jakiegoś innego dobra. Dobro poświęcone przedstawia zaś wartość niższą od ratowanego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 4004/19). Jeśli zatem strona z danej okoliczności wywodzi dla siebie określone skutki prawne, to powinna wykazać aktywność w toku postępowania i przedstawić dowody uzasadniające swoje twierdzenia. Na organie nie ciąży bowiem nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów na potwierdzenie okoliczności korzystnych dla strony. W tym zakresie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów i nie wykazała, że stan wyższej konieczności w przedmiotowej sprawie zaistniał. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 87a ust. 2, 4 i 5, art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 89 ust. 1 u.o.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że działalność Wspólnoty doprowadziła do deliktu administracyjnego polegającego na uszkodzeniu i zniszczeniu wskazanych w decyzji drzew i jest ona podmiotem zobowiązanym do zapłaty administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy działania skarżącej w przedmiotowej sprawie były zgodne z prawem; b) art. 89 ust. 7 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przepis ten nie odnosi się do sytuacji, w której znalazła się skarżąca, podczas gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że działania Wspólnoty, polegające na realizacji prac wykonywanych w obrębie korony drzew, były uzasadnione stanem wyższej konieczności; 2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 75 ust. 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania przez Sąd pierwszej instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę co do treści normy prawnej, na której oparto rozstrzygnięcie oraz nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte orzeczenie; b) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na ograniczeniu się przez Sąd pierwszej instancji jedynie do przytoczenia ustaleń dokonanych przez organ, nie dokonując jednocześnie ich oceny oraz niezbędnego wskazania, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd, a które nie; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 87a ust. 2 u.o.p., prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2, stanowi według art. 87a ust. 3 u.o.p. uszkodzenie drzewa, a usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. Uszkodzenie oraz zniszczenie drzewa zostało zagrożone sankcją administracyjną w postaci kary pieniężnej wymierzanej przez organ wykonawczy gminy, co wynika bezpośrednio z art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.p. Przepis art. 87a ust. 2 i 4 u.o.p. zobowiązuje organ do ustalenia, czy wykonana praca przycięcia korony mieści się w limitach wyznaczonych mocą art. 87a ust. 2 u.o.p. Czynności dowodowe powinny obrazować stan korony przed i po zabiegu (zabiegach) podlegających ocenie prawnej z perspektywy zastosowania administracyjnej kary pieniężnej, z uwzględnieniem okoliczności, że owa regulacja obowiązuje od dnia 1 stycznia 2016 r. oraz mając na uwadze to, że ocenie prawnej mogą podlegać jedynie działania (ciąg działań), które nie uległy przedawnieniu karania. Oznacza to konieczność ustalania stanu objętości korony przed każdym wykonanym zabiegiem usuwania gałęzi drzewa, wraz z ostatnim z nich, w celu zsumowania przyciętej objętości, co pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy dokonując przycięcia faktycznie przekroczono dozwolony ustawą limit 30%, o którym mowa w art. 87a ust. 2 u.o.p. lub limit 50%, o którym mowa w art. 87a ust. 5 u.o.p. Niewątpliwie więc, zgodnie z regułami lex retro non agit oraz tempus regit actum, ocena stanu rozrostu korony drzewa oraz czynności dotyczących przycinania korony drzewa musi uwzględniać stan drzewa i prac związanych z jego pielęgnacją po dniu 1 stycznia 2016 r. Oznacza to, że nie można pociągać do odpowiedzialności administracyjnej posiadacza nieruchomości za działania skutkujące zmniejszeniem objętości korony drzewa w okresie przed dniem 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji zarzut pierwszy skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadniony. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz decyzji wynika bowiem, że proces wykładni i zastosowania powołanych przepisów prawa materialnego był prawidłowy. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 89 ust. 7 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. Kwestia zaistnienia stanu wyższej konieczności była przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie przedłożyła jednak przekonujących dowodów potwierdzających tezę o zagrożeniu stwarzanym przez drzewa. Wprawdzie sugestia o zagrożeniu stwarzanym przez drzewa wynika z ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej w listopadzie 2017 r. przez [...], tym niemniej kolejna ekspertyza dendrologiczna z maja 2020 r. owej sugestii nie potwierdza. Przeciwnie, zdaniem biegłych, przycinane drzewa, przed ostatnią przycinką dokonaną w grudniu 2019 r., były w dobrym stanie zdrowotnym – zachowywały nawet ponadprzeciętną żywotność. Przekonanie o niebezpieczeństwie może być usprawiedliwione, gdy zachodzi obiektywny stan wyższej konieczności, ale nie oznacza to, że samo powołanie się na przesłankę z art. 89 ust. 7 u.o.p. obliguje organ do poszukiwania faktów za tym przemawiających. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie przyjęto, że w sytuacji, gdy strona z danej okoliczności wywodzi dla siebie określone skutki prawne, to powinna ona aktywnie uczestniczyć w wyjaśnianiu sprawy i z własnej inicjatywy przedstawiać konkretne okoliczności oraz ewentualne dowody uzasadniające swoje twierdzenia. Całokształt okoliczności sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia realności zagrożenia spowodowanej stanem zdrowotnym drzew oraz o istnieniu przekonania po stronie Wspólnoty o realności owego zagrożenia. Świadczy o tym chociażby to, że przez ponad dwa lata od daty sporządzenia ekspertyzy dendrologicznej przez [...] nie podejmowano żadnych działań w celu usunięcia rzekomego zagrożenia. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., to wskazać należy, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. Poza tym przepis ten nie może, co do zasady, stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bowiem wedle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39) może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Takiego braku niepodobna wytknąć omawianym motywom. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 986/09; 12 marca 2015 r., sygn. I OSK 2338/13; publ. CBOSA). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Prezentowane w tych ramach wytyki odnoszą się raczej do aspektu materialnoprawnego wyroku. Wyrok nie uchyla się więc spod kontroli instancyjnej, a zatem z tego powodu nie podlegał wzruszeniu. Na uwzględnienie nie zasługiwały także pozostałe zarzuty naruszenia postępowania. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy – inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem to przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione. Ustalono bowiem zakres uszkodzenia i zniszczenia drzew w oparciu o normy i wykładnię prawa materialnego, analizowane powyżej. Sporządzona w sprawie ekspertyza dendrologiczna jest rzetelna i spójna treściowo. Dołączony do niej materiał zdjęciowy oraz przedstawione symulacje korony drzew w pełni potwierdzają twierdzenia, że doszło do uszkodzenia trzech drzew i zniszczenia jednego. Trzeba także zauważyć, że do akt sprawy została dołączona ekspertyza dendrologiczna [...], która była podstawą do sporządzenia ekspertyzy dendrologicznej z 2020 r. (karta 2 ekspertyzy dendrologicznej z 2020 r.), a zatem argument, według którego nie uwzględniono wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Na marginesie stwierdzić należy, że niezależnie od oceny wyrażonej w ekspertyzie dendrologicznej z 2020 r., ogromnej skali zniszczeń drzew, przekraczającej niewątpliwie normy art. 87a ust. 2 u.o.p. i odpowiednio art. 87a ust. 5 u.o.p., dowodzi lektura dołączonych zdjęć drzew. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.