III OSK 383/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Burmistrza O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Go 114/25 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia L. z siedzibą w O. na bezczynność Burmistrza O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia dopuścić Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 19 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Go 114/25 uwzględnił skargę Stowarzyszenia L. z siedzibą w O. na bezczynność Burmistrza O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył organ. Pismem z 18 maja 2026 r. Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. zgłosiło swój udział w postępowaniu w przedmiotowej sprawie oraz wniosło o "uwzględnienie wniesionej skargi" oraz doręczanie pism za pośrednictwem serwisu ePUAP. W uzasadnieniu wniosku zgłaszający wskazał, że jego misją jest działalność na rzecz upowszechniania i realizacji dobrego rządzenia przez doprowadzenie do przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmocnienie obywatelskiej świadomości własnych praw. Jednym z podstawowych elementów zapewniających rozliczalność działania władz jest jawność życia publicznego, a jednym z głównych celów organizacji jest nadzór obywatelski nad realizacją art. 61 Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgłaszający zauważył, że prowadzi poradnictwo w zakresie spraw związanych z prawem do informacji publicznej, często jest stroną postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących naruszeń ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz uczestnikiem tych postępowań jako organizacja społeczna. Zdaniem zgłaszającego, za zasadnością jego udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia wiedza i wieloletnie doświadczenie w obszarze prawa dostępu do informacji publicznej. W piśmie zawarto również merytoryczne stanowisko zgłaszającego dotyczące bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, której w jego ocenie dopuścił się organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej zwanej "p.p.s.a.", udział w postępowaniu może zgłosić także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: jej status; fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić; to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji; a także to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2023 r., III OSK 2850/22, LEX nr 3457408 i orzecznictwo tam wskazane). Stowarzyszenie zgłaszające udział w tym postępowaniu sądowym posiada status organizacji społecznej, zaś jego cele statutowe obejmują: upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym m.in. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie NSA zakres działalności statutowej zgłaszającego stowarzyszenia ma związek z przedmiotem niniejszej sprawy, a nie zachodzą podstawy do uznania, że organizacja działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dopuścił Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.