Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 369/26

Wyrok NSA z 26 sierpnia 2026 r., III OSK 369/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
26 sierpnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uczelni [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1540/25 w sprawie ze skargi M. O. na bezczynność Rektora Uczelni [...] w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rektora Uczelni [...] w W. na rzecz M. O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Rektora Uczelni [...] w W. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2025 roku, sygn. akt VII SAB/Wa 1540/25, którym po rozpatrzeniu skargi M. O. na bezczynność w/w organu w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów w pkt 1 stwierdzono, że Rektor Uczelni [...] w W. dopuścił się bezczynności w sprawie, w pkt 2 stwierdzono, że bezczynność ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 3 umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Uczelni do wydania aktu, w pkt 4 przyznano od Rektora Uczelni [...] w W. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2.000 złotych, a w pkt 5 zasądzono od Rektora Uczelni [...] w W. na rzecz skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Skarżąca M. O. odbywała jednolite studia magisterskie w formie niestacjonarnej na kierunku [...] w [...] – Szkole [...] w W. (obecnie Uczelnia [...] w W.). W dniu 31 maja 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie karty przebiegu studiów, który został ponowiony pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. Zawiadomieniem z dnia 31 października 2024r. organ powiadomił skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie, oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2025r. Pismem z dnia 21 listopada 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 25 listopada 2024r. skarżąca złożyła w trybie art. 37 k.p.a. ponaglenie. Zawiadomieniem z dnia 1 lutego 2025 roku organ powiadomił skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie i o wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia do 30 kwietnia 2025 r., W dniu 7 kwietnia 2025 roku skarżąca M. O. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu tj. Rektora Uczelni [...] w W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wydanie karty przebiegu studiów, wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów oraz stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a nadto o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 20.000 złotych. W ostatnim punkcie skargi wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W złożonej skardze podniosła zarzuty dotyczące naruszenia: 1) § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy; 2) art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zakresie, w jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz w zakresie realizacji obowiązku szybkiego i wnikliwego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przedmiot postępowania o wydanie karty przebiegu studiów jest wąski i nie obejmuje kompetencji do analizy czy weryfikacji przez Uczelnię uzyskanych wyników studenta, tj. ustalania praw lub obowiązków podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji Uczelni. Uczelnia może zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jej dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez nią ustawowych kompetencji. Skarżąca zaznaczyła, że termin na wydanie karty przebiegu studiów lub jego odmowę, wobec braku odpowiednich uregulowań w regulaminie studiów, określony jest w art. 217 § 3 k.p.a. i stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak określony termin, na co zwróciła uwagę skarżąca, nakłada na organ, do którego złożono wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania dokumentu, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie bez zbędnej zwłoki. Skarżąca zauważyła, że Uczelnia w żadnym piśmie nie wskazała na czym polega "ponowna weryfikacja przebiegu studiów", pomimo że skarżąca realizowała program studiów, uczestniczyła w zajęciach, realizowała zaliczenia i zdawała egzaminy oraz kierowała prośbę o wyjaśnienie sprawy. Skarżąca podniosła, że Uczelnia nie wydała jej wnioskowanych dokumentów i nie wskazała jaka jest rzeczywista przyczyna pozostawania w bezczynności. W ocenie skarżącej, działania podejmowane przez Uczelnię mają charakter czynności pozornych, które skutkują naruszeniem zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej. Ponadto, działanie Uczelni doprowadziło do utraty zaufania skarżącej do tej jednostki jako uczelni wyższej realizującej swoje zadania publiczne w oparciu o zapisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Rektor Uczelni [...] w W., w odpowiedzi na skargę wskazał, że wnosi o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania karty przebiegu studiów w związku z wydaniem skarżącemu zaświadczenia o przebiegu studiów, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że zaświadczenie o przebiegu studiów zostało skarżącej wydane w dniu 17 kwietnia 2025 r., które wysłano stronie skarżącej drogą e-mailową, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy korespondencja. Mając na względzie powyższe, organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania ww. dokumentu jako bezprzedmiotowego, w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie skargi, z uwagi na szczególne okoliczności stojące za przekroczeniem terminu. Odnosząc się do okoliczności faktycznych stojących za uchybieniem terminu podniesiono, że Uczelnia podjęła wszelkie możliwe działania prawne i faktyczne mające na celu jak najszybsze wydanie skarżącemu zaświadczenia o przebiegu studiów, który to dokument będzie niekwestionowany w dalszym życiu zawodowym skarżącej. Opóźnienie, które miało miejsce w niniejszej sprawie było usprawiedliwione okolicznościami niezależnymi od Uczelni, za które obecnie nie można przypisywać organowi ani odpowiedzialności, ani złej woli, związanymi z ustanowieniem zarządu przymusowego w Uczelni, który funkcjonował do dnia [...] lutego 2025 r. Jednocześnie wskazano, że po rozwiązaniu problemów organizacyjnych wznowiono proces dyplomowania. Od grudnia 2024 r. w Uczelni odbyło się kilkaset obron, wydano kilkaset dyplomów, kolejne obrony są planowane. O wyznaczonych terminach obron dyplomowych studenci są na bieżąco zawiadamiani przez Biuro Obsługi Studentów - terminy obron ustalane są dla tych osób, które przeszły pozytywną weryfikację, czyli spełniły wymogi zarówno wskazane w ustawie prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminie studiów obowiązującym w Uczelni [...] a są to: prawidłowo uzyskane wszystkie wymagane oceny z egzaminów i zaliczeń, uzyskane przewidzianą przepisami prawa liczbę punktów ECTS oraz zrealizowane przewidziany dla danego kierunku programu studiów. Uczelnia wskazała, że sukcesywnie wydaje studentom wnioskowane przez nich dokumenty, co jest zadaniem czasochłonnym zarówno, z uwagi na konieczność przeprowadzenia opisanej powyżej weryfikacji, jak i problemów organizacyjno-technicznych związanych z faktem, iż znaczna część dokumentacji znajduje się w posiadaniu organów ścigania. Uczelnia zaznaczyła, że nie bagatelizuje swoich zadań, wręcz przeciwnie czyni starania, by studenci - w tym skarżąca - otrzymali niezbędne dokumenty w możliwie jak najszybszym terminie. W związku z powyższym podkreślono, że po stronie organu nie doszło w niniejszej sprawie do bezczynności, w tym do bezczynności noszącej charakter bezczynności rażącej. Organ bowiem wydał skarżącej dokument tak szybko jak tylko formalnie i faktycznie było to możliwe oraz dołożył wszelkiej należytej staranności, wykonując wszelkie możliwe działania mające na celu jak najszybsze wydanie w pełni legalnego dokumentu. Z ostrożności procesowej na wypadek gdyby sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, organ wskazał, że nie miała ona charakteru rażącego. Na poparcie swojego stanowiska przytoczono orzecznictwo sądów administracyjnych powstałego na gruncie oceny omawianej przesłanki. Wskazano, że Uczelnia znalazła się w całkowicie nadzwyczajnej sytuacji prawnej na skutek czynności podjętych przez organy ścigania, a dążąc do dokonania czynności naprawczych, mających na celu przeprowadzenie czynności weryfikacyjnych poprzedzających wydanie dokumentów urzędowych, a także chcąc uchronić studentów i absolwentów uczelni przed możliwością kwestionowania otrzymanej dokumentacji, zmuszona była przekroczyć ustawowy termin wydania skarżącej zaświadczenia o przebiegu studiów. W działaniach organu nie sposób dopatrzeć się lekceważenia jego obowiązków, wręcz przeciwnie mają one racjonalne uzasadnienie. Skarżąca otrzymała zaświadczenie o przebiegu studiów w najwcześniejszym możliwym terminie, tj. w dniu 18 kwietnia 2025 r. Sytuacja organu, która stoi za uchybieniem terminu ma charakter bezprecedensowy, co nie uzasadnia przyznania powstałemu opóźnieniu rażącego charakteru naruszenia prawa. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Uchybienie terminowi miało bowiem w niniejszej sprawie swoje racjonalne uzasadnienie i nie było podyktowane złą wolą organu, przy lekceważeniem przez organ obowiązków ustawowych. Zaprezentowane okoliczności faktyczne, poparte materiałem dowodowym, a także wiedzą notoryjną wynikającą z informacji ujawnianych w mediach wskazują, że organ zmuszony był przeprowadzić w ramach swojej struktury szereg działań weryfikacyjnych, naprawczych, zmuszony był także do ukonstytuowania nowych organów uczelni, przeprowadzenia procedury zatwierdzenia wzoru dyplomu i obecnie działa legalnie, a dokumenty są wydawane w najszybszym możliwym terminie. Działanie organu w niniejszej sprawie nie miało zatem charakteru rażącego naruszenia prawa, z którym wiązać się winno wymierzanie obu środków przewidzianych przepisem. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a., które cechuje się uproszczoną procedurą. Obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może zaświadczyć tylko o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę określony w art. 217 § 3 k.p.a. stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Oznacza to, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., I OSK 2/14). Dalej Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Uwzględniając ustawowy 7 dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia, stwierdzić trzeba, że Uczelnia dopuściła się kilkumiesięcznej bezczynności, przekraczającej termin załatwienia wniosku skarżącej, wyznaczony w art. 217 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca 31 maja 2024 r. złożyła do Uczelni wniosek o wydanie karty przebiegu studiów. W świetle przywołanego wyżej art. 217 § 3 k.p.a. – załatwienie tej sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu 7 dni od dnia wszczęcia postępowania, tj. wpływu wniosku skarżącego, a więc najpóźniej do 7 listopada 2024 r. Tylko w tym terminie organ mógł też skutecznie "przedłużyć" termin załatwienia tej sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Skoro zaś uczynił to dopiero po raz pierwszy pismem z 31 października 2024 r., to czynność ta nie może chronić organu od zarzutu bezczynności w sprawie, tym bardziej, że nie można uznać, że wskazany w zawiadomieniu skierowanym do skarżącego termin załatwienia sprawy (31 stycznia 2025 r., a następnie 30 kwietnia 2025 r.) spełnia kryterium szybkości wynikającą z art. 12 k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 170/10). W konsekwencji, nie można przyjąć, aby organ skutecznie przedłużył termin wydania wnioskowanego zaświadczenia. Skoro więc nie doszło do skutecznego załatwienia sprawy nawet w terminie wyznaczonym w trybie art. 36 k.p.a., a upłynął już termin rozpoznania sprawy wynikający z art. 217 § 3 k.p.a. i w tych terminach organ nie wydał wnioskowanego dokumentu, to Sąd stwierdził (w pkt 1 wyroku), że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w oczywistej bezczynności w rozpoznaniu sprawy z wniosku strony o wydanie karty przebiegu studiów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do dnia złożenia skargi, pomimo wniesienia ponaglenia, skarżąca nie otrzymała wnioskowanego dokumentu. Wnioskowane zaświadczenie o przebiegu studiów skutecznie doręczono skarżącej dopiero w dniu 7 kwietnia 2025 r., a więc już po skutecznym wniesieniu przez nią skargi na bezczynność organu. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. Dalej Sąd i instancji stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przyjął, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sytuacja, w której strona czeka tak długo , jak w niniejszej sprawie na jakiekolwiek załatwienie sprawy, - przy jednoczesnym de facto "milczeniu" Uczelni wobec skarżącej – jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Organ przez okres ponad 10 miesięcy poza poinformowaniem skarżącą pismem z dnia 1 lutego 2025 roku o nowym terminie załatwienia sprawy, nie wykonał innej czynności w sprawie. Takie zachowanie Uczelni, nawet przy uwzględnieniu faktów podnoszonych w odpowiedzi na skargę, [....] Rektora Uczelni, ustanowienie zarządcy przymusowego oraz, że nowe władze Uczelni zmuszone były do wnikliwego sprawdzania prawidłowości danych ujawnionych w rejestrach prowadzonych na Uczelni nie zasługuje na usprawiedliwienie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie miała miejsce po jej stronie bezczynność. Zwłoka w załatwieniu sprawy była spowodowana zaniedbaniami leżącymi po jej stronie. Sąd uznaje także za zasadne przyznać skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł. (pkt 4 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę to, że w kontrolowanej sprawie bezczynność miała charakter rażący i była przede wszystkim skutkiem ewidentnych zaniedbań Uczelni. Zdaniem Sądu I instancji w orzecznictwie wyraża się pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. W tym względzie za przekonujące i dowiedzione przez skarżącą Sąd uznał te okoliczności, w których wskazywała na fakt dodatkowych kosztów i niedogodności, jakich doświadczyła z uwagi na brak wydanie w terminie ustawowym żądanej karty przebiegu studiów. Kwota przyznanej przez Sąd na rzecz skarżącego sumy pieniężnej powinna stanowić odpowiednią rekompensatę za ww. okoliczności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Rektor Uczelni [...] w W. zaskarżając go w całości, zarzucając: - 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności: - a) która to ocena nastąpiła bez uwzględniania szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem Rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, - b) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię, - c) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia, - d) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 r., czego efektem jest zrealizowanie na dzień dzisiejszy niespełna 3.000 wniosków studentów o wydanie kart przebiegu studiów/zaświadczeń o przebiegu studiów, - 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. oraz w zw. art. 149 § 2 i art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł, podczas gdy: 1) fakt nieuznania charakteru bezczynności za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa winien przemawiać na rzecz odmowy przyznania skarżącej sumy pieniężnej i oddalenia skargi także w tym zakresie, 2) okoliczności faktyczne i prawne istniejące po stronie Uczelni uniemożliwiały wydanie skarżącej karty przebiegu studiów z zachowaniem 7-dniowego terminu, w tym w szczególności mając na względzie: - liczbę wniosków studentów o wydanie kart przebiegu studiów skierowanych do Uczelni w zbliżonym czasookresie, - konieczność przeprowadzenia weryfikacji ocen studentów, - fakt pozostawania przez Uczelnię podmiotem podlegającym gruntownym przemianom w zakresie władz Uczelni, obsługi prawnej oraz organizacyjnej, - fakt przeprowadzenia w Uczelni znacznych prac naprawczych, - istnienie innych licznych postępowań toczonych z udziałem Uczelni, które obligowały ją do wywiązania się z obowiązków, 3) szkoda (krzywda) skarżącej nie została wykazana. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto skarżący kasacyjnie wnosił o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Jednocześnie Rektor oświadczył, iż zrzeka się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjna skarżąca wnosiła o jej oddalenie w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. - zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego sądu Administracyjnego skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie przez Rektora Uczelni [...] w W. nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim przechodząc do analizy zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 149 § 2 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a lub § 2 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. z art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 k.p.a. W związku z powyższym podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował przepisów k.p.a., lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez Rektora Uczelni, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu i tym samym o jego nieskuteczności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niezrozumiała jest próba wytknięcia przez stronę skarżącą kasacyjnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie braku uwzględnienia przy ocenie pozostawania przez Rektora Uczelni w bezczynności wskazywanych przez nią okoliczności faktycznych dotyczących jej szczególnej sytuacji w związku z ustanowieniem zarządu przymusowego, konieczności przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów, szeregu podjętych przez nią działań naprawczych, a także usprawnienia przez Rektora procesu weryfikacyjnego, na podstawie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Należy podkreślić , że powyższe okoliczności stanowiące zdaniem organu utrudnienie w załatwieniu wniosku skarżącej o wydanie kary przebiegu studiów są następstwem działań naruszających prawo podejmowanych przez organy Uczelni, a podejmowane przez organy ścigania czynności, w tym ustanowienie zarządu konsekwencją tych działań. Artykuł 37 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy prawa strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Zgodnie zaś z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje zaś na podstawie omawianego zarzutu konieczności wniesienia ponaglenia w niniejszej sprawie, czy też oceny dokonanej przez Sąd I instancji sprawy w tym zakresie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest także fakt niedochowania przez Rektora Uczelni terminu wskazanego w art. 217 § 3 k.p.a. Zarzut nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanych przez Rektora Uczelni okoliczności towarzyszących prowadzeniu w niej działań naprawczych nie mógł zatem być skutecznie podnoszony jako zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a. W związku z treścią omawianego zarzutu dodać także należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił wskazywane przez nią okoliczności faktyczne, co znajduje odzwierciedlenie w uznaniu przez Sąd I instancji rażącego charakteru stwierdzonej w sprawie bezczynności. Sąd I instancji wskazał wprost, że rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił argumenty Uczelni dotyczące aresztowania Rektora Uczelni, zmianę formy organizacyjnej Uczelni, zmiany kadrowe związane z wszczęciem postępowania [...], ustanowienie zarządu przymusowego, konieczność przeprowadzenia długotrwałego i skomplikowanego postępowania wyjaśniającego oraz weryfikacji danych przed wydaniem studentom dokumentów. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął problemy organizacyjne wskazywane przez Rektora Uczelni w toku postępowania sądowego. Słusznie jednak Sąd I instancji stwierdził, że nie mogą one usprawiedliwić bezczynności Uczelni w przedmiocie wydania skarżącej karty przebiegu studiów. Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie także drugi zarzut związany z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. oraz w zw. art. 149 § 2 i art. 154 § 6 p.p.s.a. "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł". Otóż Sąd I instancji prawidłowo rozważył zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej, o co wnosiła w skardze z 26 listopada 2024 r. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W świetle przywołanego przepisu jedyną normatywną przesłanką warunkującą nałożenie na organ grzywny, bądź przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej stanowi uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. To, że nie przewidziano w tym przypadku innych kryteriów, jakie sąd administracyjny powinien uwzględnić rozważając zastosowanie tych środków, jak też użycie przez ustawodawcę sformułowania "może orzec" oznacza, że decyzję o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej (albo zastosowaniu obu tych środków), ustawodawca pozostawił dyskrecjonalności sądu. Sąd powinien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. Suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroków z 14 stycznia 2026 r., sygn. I OSK 1417/25, z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2230/17, z 11 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 1143/18). Przyznanie sumy pieniężnej nie jest w szczególny sposób uzależnione od wykazania przez skarżącą zaistnienia szkody (krzywdy). Natomiast fakty związane z nieuznaniem charakteru bezczynności za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, liczbę wniosków studentów o wydanie kart przebiegu studiów skierowanych do Uczelni w zbliżonym czasookresie, koniecznością przeprowadzenia weryfikacji ocen studentów, pozostawaniem przez Uczelnię w procesie gruntownych przemian w zakresie władz Uczelni, obsługi prawnej oraz organizacyjnej, przeprowadzaniem w Uczelni znacznych prac naprawczych, czy też istnieniem innych licznych postępowań toczonych z udziałem Uczelni, które obligowały ją do wywiązania się z obowiązków zostały uwzględnione przez Sąd I instancji poprzez odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny oraz w miarkowaniu sumy pieniężnej przyznanej skarżącej. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi bowiem, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego a sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r. (M. P. z 2025 r. poz. 125), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło 8181,72 zł. Tym samym przyznana skarżącej suma pieniężna mieści się w granicach przewidzianych prawem. Jednocześnie podkreślić należy długotrwałość oczekiwania skarżącej na wydanie karty przebiegu studiów, co niewątpliwie wpływało na możliwość podjęcia przez nią dalszego kształcenia (dokończenia studiów) oraz na jej kondycję psychiczną i stres związany z sytuacją wokół Uczelni i niepewnością co do otrzymania stosownego zaświadczenia. Zasadnie Sąd I instancji w pkt 3 wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania skarżącej zaświadczenia o przebiegu studiów skoro zaświadczenie to zostało wydane skarżącej po wniesieniu skargi , a przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Zatem zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 lutego 2026
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny