Sygnatura
III OSK 3689/21
Wyrok NSA z 23 czerwca 2021 r., III OSK 3689/21
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 23 czerwca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 226/20 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy w związku z odbytą służbą przygotowawczą uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2020r., sygn. akt III SA/Lu 226/20, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...], w przedmiocie świadczenia pieniężnego za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy w związku z odbytą służbą przygotowawczą – uchylił zaskarżoną decyzję. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji R. S. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy w związku z odbytymi ćwiczeniami wojskowymi w Centrum Przygotowań [...] w [...] w dniach [...] maja - [...] lipca 2019 r. Do wniosku załączyła zaświadczenie nr [...] wystawione przez Komendanta Centrum z dnia [...] lipca 2019 r. o pełnieniu służby przygotowawczej oraz zaświadczenie z dnia [...] lipca 2019 r. o kwocie dziennego utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Wójt Gminy [...] (dalej jako "organ I instancji") odmówił przyznania R. S. świadczenia pieniężnego za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy w związku z odbytą służbą przygotowawczą, stwierdzając, że służba przygotowawcza jest dobrowolną służbą ochotniczą, a nie ćwiczeniami wojskowymi, a ponadto z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby w okresie, za który świadczenie miałoby być wypłacone wnioskodawczyni była żołnierzem rezerwy lub osobą przeniesioną do rezerwy. Decyzją z [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i ustaliło wysokość należnego świadczenia rekompensującego na kwotę 9531,68 złotych brutto. Organ II instancji podniósł, że osoby pełniące służbę przygotowawczą są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej i przysługują im wszystkie związane z tym uprawnienia. Żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin na zasadach określonych w art. 118-132 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1541 z późn. zm.) – dalej: "u.p.o.o.". Ustalając wysokość świadczenia rekompensującego organ odwoławczy powołał się na przepis art. 119a u.p.o.o. i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wyliczył kwotę świadczenia w wysokości 9531,68 zł brutto. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy w [...]. Podniósł, że wysokość uposażenia oraz ewentualne dodatki o świadczenia pieniężne, jakie przysługują żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą, są wyczerpująco uregulowane w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2146 z późn. zm.) – dalej: "ustawa o uposażeniu żołnierzy niezawodowych" oraz rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego dla żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 241 z późn. zm.). Nie ma w nich bezpośredniego odwołania do świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy przysługującego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe. Żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy nie można uznać za osoby pełniące zasadniczą służbę wojskową. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.o.o., żołnierza, który odbył zasadniczą służbę wojskową, dowódca jednostki wojskowej przenosi do rezerwy. Skarżący Prokurator podkreślił, że z przepisu art. 59 ust. 1 pkt 5 u.p.o.o. w sposób jednoznaczny wynika, że służba przygotowawcza jest zarówno odrębnym rodzajem służby wojskowej, jak i to, że nie jest ona ćwiczeniem wojskowym. Stanowi ona odrębny rodzaj służby, nie jest zaś, jak błędnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, już sama w sobie ćwiczeniami wojskowymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za uzasadnioną. Zdaniem Sądu z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była żołnierzem rezerwy lub osobą przeniesioną do rezerwy niebędącą żołnierzem rezerwy, która odbyła ćwiczenia wojskowe. Natomiast przepis art. 133 u.p.o.o. wskazuje, że żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej. W powołanym przepisie jest mowa o żołnierzach zasadniczej służby wojskowej. Żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy nie można uznać za osoby pełniące zasadniczą służbę wojskową. W ocenie Sądu meriti brak jest zatem podstaw do zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 119a u.p.o.o. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy i ustalenia skarżącej, która pełniła służbę przygotowawczą, świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 881 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie". Zdaniem Sądu Wojewódzkiego błędna jest również ocena organu, że pełnienie służby przygotowawczej stanowi ćwiczenia wojskowe, za które przysługuje rekompensujące świadczenie pieniężne, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, świadczenie rekompensujące wypłaca się żołnierzowi za okres odbytych ćwiczeń wojskowych. Ćwiczenia wojskowe są odrębną kategorią służby wojskowej, odrębnie uregulowaną i brak jest podstaw do zakwalifikowania pełnienia służby przygotowawczej jako ćwiczeń wojskowych i w konsekwencji zastosowania przepisów wyżej wymienionego rozporządzenia i wypłacenia świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy. Za uzasadnione Sąd meriti uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., bowiem w jego ocenie zaskarżona decyzja nie została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona. Sąd ten wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ rzetelnie rozważy okoliczności niniejszej sprawy i uwzględni dokonaną przez sąd wykładnię przepisów, w szczególności zaś interpretację przepisu art. 119a w związku z art. 133 u.p.o.o., które to przepisy nie dają podstaw do przyznawania osobie pełniącej służbę przygotowawczą świadczenia pieniężnego, przysługującego żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe. Organ mieć będzie na uwadze, że nie ma także żadnych podstaw do uznawania służby przygotowawczej za ćwiczenia wojskowe, które uregulowane są odrębnie. R. S. przedstawiła zaświadczenie o odbyciu służby przygotowawczej, a nie ćwiczeń wojskowych. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a." Sąd Wojewódzki orzekł jak w sentencji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, organ zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. poprzez uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy u.p.o.o. tj. art. 119a i art. 133 oraz przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 § 1, art. Ili art. 107 § 3 bez stosownego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia; 2) przepisów prawa materialnego, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 119a i art. 133 u.p.o.o. poprzez błędną ich wykładnię. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej oddalenie na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie uchylenie wyroku w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wykładnia art. 133 u.p.o.o. zastosowana przez Sąd Wojewódzki skutkowałaby tym, że osoby powołane do służby przygotowawczej automatycznie traciłyby uposażenie w miejscu pracy przez czas pełnienia służby, rekompensowane jedynie w niewielkim procencie przez wielokrotnie niższe uposażenie otrzymywane w jednostce wojskowej. Zdaniem Kolegium, stosując odpowiednio wskazane przepisy, stronie po zakończeniu służby przygotowawczej przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące wynagrodzenie ze stosunku pracy, które mogłaby uzyskać w okresie jej pełnienia. Nadto skarżący kasacyjnie organ uznał, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 3 k.p.a. tj. wskazanie podstawy faktycznej i prawnej żądania strony oraz wskazanie przepisów uzasadniających, zdaniem Kolegium, przyznanie świadczenia rekompensującego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy i na podstawie jakiego reżimu normatywnego, przysługuje świadczenie pieniężne za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, w związku z odbytą służbą przygotowawczą. Sąd Wojewódzki stwierdził, że służba przygotowawcza jest dobrowolną służbą ochotniczą, a nie ćwiczeniami wojskowymi. Zdaniem Sądu wysokość uposażenia oraz ewentualne dodatki o świadczenia pieniężne, jakie przysługują żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą, są wyczerpująco uregulowane w ustawie o uposażeniu żołnierzy niezawodowych oraz rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego dla żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 241 z późn. zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki, w realiach sprawy, dokonał błędnej wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.o.o. żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu ustawy, są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: 1) zasadniczą służbę wojskową; 2) przeszkolenie wojskowe; 3) terytorialną służbę wojskową; 4) ćwiczenia wojskowe; 5) służbę przygotowawczą; 6) okresową służbę wojskową; 7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Przepis ten zawiera zamknięty katalog podmiotów, które odbywają lub pełnią wskazane rodzaje czynnej służby wojskowej. Jest to stosunkowo niejednorodna grupa osób. W świetle art. 59 ust. 1 pkt 5 u.p.o.o. osoby pełniące służbę przygotowawczą są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych, w drodze obwieszczeń lub w inny sposób. Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest dzień stawienia się do tej służby określony w karcie powołania (art. 60 u.p.o.o.). Osoby powołane do czynnej służby wojskowej uzyskują status żołnierza z chwilą stawienia się do tej służby w określonym miejscu (art. 61 u.p.o.o.). Zwolnienie ze służby wojskowej następuje po upływie czasu jej trwania ustalonego w ustawie, a przed upływem tego czasu w przypadkach określonych w u.p.o.o. lub przepisach wydanych na jej podstawie. Żołnierza uważa się za zwolnionego ze służby z chwilą odejścia z miejsca pełnienia służby po zwolnieniu przez dowódcę jednostki lub inny uprawniony organ (art. 71 u.p.o.o.). Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] powołał R. S. do odbycia służby przygotowawczej w jednostce wojskowej Centrum Przygotowań [...] w [...], doręczając jej kartę powołania seria [...] nr [...]. R. S. odbywała służbę przygotowawczą od dnia [...] maja 2019 do dnia [...] lipca 2019 r. Z tego tytułu zaliczono jej 82 dni służby. Zgodnie z art. 133 u.p.o.o. żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin na zasadach określonych w art. 118-132. Użycie kwantyfikatora "szczególne" oznacza, że żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą przysługują uprawnienia nadzwyczajne – ponadstandardowe, przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin. Ponadto ustawodawca wyraźnie wskazał, że te szczególne uprawnienia mają przysługiwać: "na zasadach określonych w art. 118-132". W myśl art. 119a ust. 1 żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin odbywających się w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności. Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy lub osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych (ust. 5). Z materiału aktowego wynika, że za okres pełnienia służby przygotowawczej R. S. utraciła wynagrodzenie ze stosunku pracy. Stosownie do treści art. 119a ust. 1 w zw. z ust. 5 u.p.o.o., wypłata przysługującego żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych, jest poprzedzona ustaleniem tego świadczenia przez organ administracji publicznej (wójta, burmistrza czy prezydenta miasta), na wniosek złożony przez uprawnionego (żołnierza lub osobę przeniesioną do rezerwy niebędącą żołnierzem rezerwy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego o braku podstaw do zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 119a u.p.o.o. oraz przepisów rozporządzenia. R. S. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy w związku z pełnieniem służby pomocniczej. Do wniosku załączyła zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o pełnieniu służby przygotowawczej oraz zaświadczenie z dnia [...] lipca 2019 r. o kwocie dziennego utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy. Istotne w sprawie jest to, że w związku z powołaniem do służby pomocniczej zmuszona była wziąć urlop bezpłatny za co nie otrzymywała wynagrodzenia. W Centrum Przygotowań [...] w [...] otrzymywała tylko żołd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zatem zakwalifikowało żądanie R. S. jako wniosek o przyznanie szczególnego uprawnienia na gruncie u.p.o.o. W świetle przepisów dotyczących przyznania żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, na zasadach określonych w przepisach art. 118-132 u.p.o.o., organ trafnie przyjął, że w realiach sprawy, z tytułu pełnienia służby przygotowawczej, przysługuje rekompensujące świadczenie pieniężne, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd Wojewódzki uznał, że uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy niezawodowych pełniących służbę przygotowawczą określa ustawa o uposażeniu żołnierzy niezawodowych oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego dla żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą. Zgodnie z art. 34a ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia zasadniczego i inne należności na zasadach określonych dla żołnierzy pełniących służbę kandydacką. Zgodnie z art. 34a ust. 2, w sprawach dotyczących uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą stosuje się przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4, art. 3, art. 4 i art. 6-10, art. 30 ust. 2, art. 33, art. 36, art. 38 ust. 2, art. 39, art. 42, art. 34b i art. 43, dotyczące m.in. różnych dodatków, należności za podróże służbowe i nagród. Stawki uposażenia zasadniczego dla żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą określa wymienione wyżej rozporządzenie, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 34a ust. 5 ustawy. W oparciu o to stanowisko Sąd Wojewódzki przyjął, że "ponownie rozpoznając sprawę organ rzetelnie rozważy okoliczności niniejszej sprawy i uwzględni dokonaną przez sąd wykładnię przepisów, w szczególności zaś interpretację przepisu art. 119a w związku z art. 133 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, które to przepisy nie dają podstaw do przyznawania osobie pełniącej służbę przygotowawczą świadczenia pieniężnego, przysługującego żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe. Organ mieć będzie na uwadze, że nie ma także żadnych podstaw do uznawania służby przygotowawczej za ćwiczenia wojskowe, które uregulowane są odrębnie.". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki wadliwie ocenił stan prawny sprawy. W ustawie o uposażeniu żołnierzy niezawodowych oraz w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego dla żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą, nie ma bezpośredniego odwołania do świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy przysługującego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy. Takie unormowania zawiera bowiem u.p.o.o. Ponadto trzeba zaznaczyć, że w sprawach roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych, na gruncie ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych właściwe są organy wojskowe. Zgodnie z art. 9 ust. 4 tej ustawy od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ust. 1 żołnierz może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, a także skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego błędna jest ocena organu, że pełnienie służby przygotowawczej stanowi ćwiczenia wojskowe, za które przysługuje rekompensujące świadczenie pieniężne, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, świadczenie rekompensujące wypłaca się żołnierzowi za okres odbytych ćwiczeń wojskowych. Ćwiczenia wojskowe są bowiem odrębną kategorią służby wojskowej, odrębnie uregulowaną i brak jest podstaw do zakwalifikowania pełnienia służby przygotowawczej jako ćwiczeń wojskowych i w konsekwencji zastosowania przepisów wymienionego rozporządzenia i wypłacenia świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organ nie uznał tożsamości pełnienia służby przygotowawczej z ćwiczeniami wojskowymi, tylko przyjął, że wypłata rekompensującego świadczenia pieniężnego powinna się odbywać na zasadach określonych dla powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych. Przepisy dotyczące rekompensaty utraconego przez żołnierza rezerwy w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych trwających dłużej niż dwadzieścia cztery godziny, wynagrodzenia ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, albo dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej zawarte są w Rozdziale 7 u.p.o.o. noszącym tytuł: "Szczególne uprawnienia żołnierzy i ich rodzin". Na podstawie art. 133 u.p.o.o. to szczególne uprawnienie przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin, wobec żołnierzy pełniących służbę przygotowawczą powinno, więc być przyznane na zasadach określonych w art. 119a u.p.o.o., a nie w reżimie normatywnym ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych. Uprawnione było zatem zakwalifikowanie pełnienia służby przygotowawczej na zasadzie odbywania ćwiczeń wojskowych i w konsekwencji wypłacenia świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że w przepisie art. 133 u.p.o.o. brak jest odwołania do żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe. Żołnierzem rezerwy, zgodnie z definicją zawartą w art. 99 ust. 1 u.p.o.o., jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej rezerwy. Żołnierza, który wcześniej nie pełnił czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej, z dniem zwolnienia ze służby przygotowawczej komendant szkoły wojskowej lub ośrodka szkolenia, albo dowódca jednostki wojskowej przenosi do rezerwy (art. 98e ust. 3). Z akt sprawy wynika, że R. S. na podstawie zaświadczenie nr [...] wystawionego przez Komendanta Centrum Przygotowań [...] w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o pełnieniu służby przygotowawczej, została przeniesiona do rezerwy. Trafne jest stanowisko i argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, że wykładnia art. 133 u.p.o.o. zastosowana przez Sąd Wojewódzki skutkowałaby tym, że osoby powołane do służby przygotowawczej automatycznie traciłyby uposażenie w miejscu pracy przez czas pełnienia służby, rekompensowane jedynie w niewielkim procencie przez wielokrotnie niższe uposażenie otrzymywane w jednostce wojskowej. Stanowiłoby to naruszenie konstytucyjnego zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2). Stosując odpowiednio wskazane przepisy art. 119a u.p.o.o., stronie po zakończeniu służby przygotowawczej przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące wynagrodzenie ze stosunku pracy, które mogłaby uzyskać w okresie jej pełnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i zaistniały przesłanki do rozpoznania skargi. Dlatego na podstawie art. 188 w związku z art. 151 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i oddaleniu skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2021
- Symbol z opisem
- 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Ireneusz Dukiel Jolanta Sikorska /przewodniczący/ Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.
art. 119a, art. 133 · Dz.U. 2019 poz. 1541
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny