Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 3314/23

Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 3314/23 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2248/22 w sprawie ze skargi K.K. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia 12 października 2022 r. nr 18/S w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od K.K. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2248/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia 12 października 2022 r. nr 18/S w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych: w pkt 1 uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr 450/VII; w pkt 2 zasądził od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz K.K. kwotę 480 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Rejonowy Policji [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Komendant Rejonowy Policji") postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr KRP-ls-2403/22 na postawie art. 134i ust.1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 z późn. zm.; dalej: "ustawa o Policji"), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. K.K. (dalej: "skarżący") o to, że: 1) w dniu 22 lipca 2022 r. w trakcie pełnionej służby patrolowej wspólnie z st. post. M.M. ok. godz. 23:00 na terenie szkolnym przy ul. [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku ustalenia świadków wydarzenia poprzez nie wylegitymowanie czterech mężczyzn będących uczestnikami i świadkami interwencji podjętej wobec p. X.Y. – czym naruszył dyscyplinę służbową wynikającą z treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 36 pkt 5 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (dalej: "zarządzenie 768 KGP"); 2) w dniu 22 lipca 2022 r. w trakcie pełnionej służby patrolowej wspólnie z st. post. M.M. ok. godz. 23:00 na terenie szkolnym przy ul. [...] podczas interwencji podjętej wobec p. X.Y., w obszarze o ograniczonej widoczności, będąc zobowiązanym do zachowania szczególnej ostrożności, obowiązku tego nie dopełnił, w ten sposób, że zaniechał niezwłocznego udzielenia pomocy st. post. M.M., który jako pierwszy podjął czynności zmierzające do udaremnienia ucieczki ww. osoby – czym naruszył dyscyplinę służbową wynikającą z treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, w zw. z § 31 pkt 1 zarządzenia nr 768 KGP; 3) w dniu 22 lipca 2022 r. w trakcie pełnionej służby patrolowej wspólnie z st. post. M.M. ok. godz. 23:00 na ww. terenie szkolnym będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, od obowiązku tego odstąpił w ten sposób, że akceptował, tolerował i lekceważył fakt zachowania stojącego obok st. post. M.M. naruszającego prawo, który wbrew zaistniałym okolicznościom faktycznym, niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa użył jeden raz siły fizycznej w postaci kopnięcia w okolicę głowy i szyi klęczącego na podłożu zatrzymanego mającego w tym czasie założone kajdanki na ręce trzymane z tyłu – czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 24 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (dalej: "zasady etyki zawodowej"); 4) w dniu 22 lipca 2022 r. w trakcie pełnionej służby patrolowej wspólnie z st. post. M.M. ok. godz. 23:00 na ww. terenie szkolnym będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, między innymi dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, od obowiązku tego odstąpił, w ten sposób, że w trakcie wykonywania czynności służbowych związanych z doprowadzeniem zatrzymanego X.Y. do siedziby jednostki KRP [...], kierując nieoznakowanym pojazdem służbowym m-ki [...] poruszał się drogą jednokierunkową ul. [...] w kierunku ul. [...] niezgodnie z obowiązującym kierunkiem ruchu określonym przez znak D-3 – czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określone w art. 132 ust. 1 i 4 ustawy o Policji w zw. z § 23 załącznika do zasad etyki zawodowej. W związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz z uwagi na dobro służby, Komendant Rejonowy Policji działając na podstawie art. 39 ust. 2, art. 39a pkt 6 c, art. 39b ust. 3 ustawy o Policji, rozkazem personalnym z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 450/VII zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, jednocześnie na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił skarżącemu od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 39c ust. 3 ustawy o Policji). Skarżący od ww. rozkazu personalnego złożył odwołanie do Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie (dalej: "organ II instancji" lub "Komendant Stołeczny Policji"), który rozkazem personalnym z dnia 12 października 2022 r. nr 18/S, utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W ocenie organu II instancji Komendant Rejonowy Policji słusznie przyjął, że w przedmiotowej sprawie zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby. Organ I instancji, podejmując decyzję, wziął bowiem pod uwagę potrzebę realizowania zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby. Podkreślono, że choć pojęcie "dobro służby" nie jest zdefiniowane w ustawie o Policji, tym niemniej przyjąć należy, iż składają się na nie dobra szczegółowe, tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania, czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Komendant Stołeczny Policji po przytoczeniu zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym wskazał, że mają one charakter kwalifikowany, bowiem funkcjonariusz policji "odstąpił od ustalenia świadków podjętej interwencji oraz nie udzielił pomocy innemu policjantowi podczas interwencji, akceptował, tolerował i lekceważył zachowania stojącego obok policjanta naruszającego prawo, poprzez niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa użycie siły fizycznej wobec klęczącego na podłożu zatrzymanego, który w tym czasie miał założone kajdanki na ręce trzymane z tyłu, a na koniec lekceważył zasady ruchu drogowego podczas doprowadzenia zatrzymanego do jednostki Policji’’. Dobro służby wymaga zatem natychmiastowego odsunięcia skarżącego od służby ze względu na charakter zarzucanych mu czynów. Powołując się na brzmienie art. 25 ust. 1 ustawy o Policji organ przypomniał, że służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii. Czyny zarzucane skarżącemu w jego ocenie są szczególnie naganne i doprowadziły do utraty przez policjanta nieposzlakowanej opinii i narażenia Policji jako instytucji na utratę zaufania społecznego i pozytywnego wizerunku formacji profesjonalnej, działającej w granicach i na podstawie prawa. Wobec powyższych ustaleń dobro służby wymagało zatem natychmiastowego odsunięcia skarżącego od służby ze względu na charakter zarzucanych mu czynów Na powyższy rozkaz personalny K.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r. uznał ją za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") uchylił oba zaskarżone rozkazy personalne. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji przywołując treść art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wskazał, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia łącznie dwóch warunków: (1) wszczęcia jednego z wymienionych w przepisie postępowań i (2) celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że uznaniowy charakter decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych determinuje zakres kontroli sądu, który jest ograniczony. Sąd administracyjny władny jest bowiem badać jedynie zgodność tej decyzji z prawem. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy jej wydanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, a także czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadniono rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było organowi zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się przede wszystkim w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej, jednakże słuszność i celowość powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd koncentruje się zatem na ocenie tego, czy organy Policji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w kontekście spornej w sprawie przesłanki "celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby" w zindywidualizowanym przypadku. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie kwestionuje ustaleń organów dotyczących wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu, jak i tego, że postawione zostały mu cztery zarzuty, z których ostatecznie przypisany został jeden zarzut. W ocenie Sądu "[o]rgany jednak w sposób nieprzekonywujący powołały się, uzasadniając wpływ zarzuconych przewinień dyscyplinarnych na dobro służby, na wagę tychże deliktów bez oceny prawdopodobieństwa ich popełnienia przez skarżącego. To nie ilość zarzucanych czynów funkcjonariuszowi, lecz ich wpływ na dobro postępowania lub dobro służby służy jako kryteria wyboru rozstrzygnięcia o charakterze zapobiegawczym, jakim jest możliwość fakultatywna zastosowania zawieszenia w pełnieniu służby przez policjanta. Ocena zarzutów postawionych skarżącemu jako wysoce nagannych okazała się przedwczesna w kontekście uznania skarżącego za niewinnego w odniesieniu do trzech spośród zarzucanych mu przewinień, tj. z pkt 1, 2 i 4 postanowienia z dnia 30 sierpnia 2022 r. Po stronie organu, który korzysta z uznania administracyjnego, w celu wykazania wystąpienia drugiej przesłanki z art. 39 ust. 2 u.o.p. istnieje konieczność oceny tego, czy ze względu na rodzaj, charakter, prawdopodobieństwo zarzutów przeciwko policjantowi jego wyeliminowanie nawet czasowe z pełnienia służby będzie celowe dla dobra postępowania lub dla dobra służby, którą funkcjonariusz pełni na konkretnym zajmowanym stanowisku. Organy policji nie wykazały zaś, w jaki sposób skarżący nadużył społecznego zaufania, jakim opinia publiczna darzy osoby pełniące funkcje służebne wobec społeczeństwa, a zatem funkcjonariuszy policji. Ponadto organ II instancji nie odniósł się do toczącego się równolegle postępowania dyscyplinarnego, w którym przypisano tylko jeden z czterech postawionych zarzutów skarżącemu i ewentualnego negatywnego wpływu na realizację przez niego służby na stanowisku policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Wywiadowczo-Patrolowego Komendy Rejonowej [...]". Przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji nie pozwala z automatu w każdej sprawie, w której przeciwko funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie dyscyplinarne, obligatoryjnie stosować środka w postaci zawieszenia służby, nawet jeśli zawieszenie nie jest w maksymalnej granicy. Przyznane organowi Policji prawo wyboru treści rozstrzygnięcia musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wobec tego organ powinien dokonać wykładni niezdefiniowanych przez ustawodawcę pojęć: "dobro służby" i "dobro postępowania" i odnieść je do stanu faktycznego sprawy, czego nie uczynił. Z powyższych względów nie można zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać za prawidłową decyzję organu I instancji, w której w ogóle nie wskazano zaistnienia naruszenia dobra służby na danym stanowisku przez skarżącego. Organ w sytuacji oczywistych wątpliwości co do prawdopodobieństwa popełnienia przewinień dyscyplinarnych powinien wstrzymać się z orzeczeniem o zawieszeniu w czynnościach służbowych funkcjonariusza korzystając z instytucji zawieszenia postępowania. Natomiast uzasadnienie rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji wskazujące na interes służby jako powód wydanego rozstrzygnięcia zdaniem Sądu odnosi się do niego zbyt ogólnikowo. Organ II instancji wskazuje na doniosłą wagę przewinień dyscyplinarnych ("kwalifikowanego przewinienia dyscyplinarnego") bez odniesienia się do okoliczności faktycznych związanych z zarzuconymi skarżącemu czynami. Chociaż organ ten w zaskarżonym rozkazie personalnym rozszerzył motywację podjętego rozkazu organu I instancji, jednak argumentacja ta nie przekonuje, w jaki sposób zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy faktycznie mogło wywrzeć wpływ na dobro służby. Komendant Stołeczny Policji stwierdzając, że skarżący utracił zaufanie społeczeństwa i przełożonych, co wywołało negatywny oddźwięk społeczny i służbowy, nie wskazał jednocześnie żadnego dowodu potwierdzającego zaistnienie tych okoliczności. Zwłaszcza w kontekście braku przypisania trzech spośród czterech zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, środek ten jawi się jako nieproporcjonalny. Komendant Stołeczny Policji od powyższego wyroku wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 39 ust. 2 w zw. z art. 134i ustawy o Policji, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i stwierdzenie, że organ zawieszając policjanta w czynnościach służbowych powinien ocenić prawdopodobieństwo popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, a tym samym przyjęcie, że do zastosowania tego przepisu konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki nieprzewidzianej przez ten przepis, a przesłanka wszczęcia postępowania dyscyplinarnego kompensuje, na mocy przepisu art. 134i ustawy o Policji, istnienie uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego; 2) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 2492; dalej: "p.u.s.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez Sąd kontroli działalności administracji publicznej wykraczającej poza kryterium legalności, tj. poprzez przyjęcie, że organy błędnie wypełniły treść przesłanki z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, tj. "dobra służby", poprzez odwołanie się m.in. do rodzaju i wagi zarzucanych przewinień dyscyplinarnych oraz charakteru pełnionej służby. Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie i oddalenie skargi, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej "odrzucenie" oraz utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Jednocześnie zrzekając się rozprawy zawnioskował o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji jest zarzut naruszenia art. 39 ust. 2 w zw. z art. 134i ustawy o Policji (pkt 1), którego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w jego błędnej wykładni i stwierdzeniu, że organ zawieszając policjanta w czynnościach służbowych powinien ocenić prawdopodobieństwo popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, a tym samym przyjęcie, że do zastosowania tego przepisu konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki nieprzewidzianej przez ten przepis. Argumentacja ta zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje na akceptację. Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby, na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Treść powołanego przepisu kształtuje uznaniową kompetencję przełożonych policjanta do zawieszenia go w czynnościach służbowych, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki: po pierwsze, dojdzie do wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego lub dyscyplinarnego i po drugie, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest uzasadnione ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który należy w pełni podzielić, że rozkaz personalny dotyczący zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ma charakter uznaniowy. Organ podejmując decyzję powinien wziąć pod uwagę potrzebę realizowania zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy jej wydanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadniono rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było organowi zarzucić dowolności. Taka ocena, ze szczególnym uwzględnieniem charakteru popełnionego deliktu dyscyplinarnego i jego wpływu na wizerunek Policji, została zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez organy przeprowadzona. Należy podkreślić, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych będzie uznane za uzasadnione zawsze, gdy po wszczęciu wobec niego postępowania karnego lub dyscyplinarnego, jego aktywności służbowej nie będzie można pogodzić z wartościami, celami i zadaniami, jakie w założeniu ustrojowym ma realizować Policja, która jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego – art. 1 ust. 1 ustawy o Policji. Do jej zadań należy, między innymi, rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw, przestępstw skarbowych i wykroczeń – art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Systemowo formację Policji wyróżniają więc takie cechy jak: 1) służba społeczeństwu; 2) zwalczanie przestępczości rozumianej jako działania bezprawnie ingerujące w najdonioślejsze dobra społeczne; 3) uprawnienie do stosowania środków przymusu. Nie ma zatem wątpliwości, że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, co do których nie ma żadnych wątpliwości, że są oddane wartościom służby, przestrzegają porządku prawnego i są gotowe poddać się szczególnej dyscyplinie służbowej – art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Przed przyjęciem do służby policjant składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się służyć wiernie Narodowi, chronić porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, pilnie przestrzegać prawa, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej – art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Z przedstawionych unormowań wynika, że z jednej strony, poprzez wstąpienie do służby policjant otrzymuje szczególne uprawnienia, których realizacja wiąże się z możliwością poważnej ingerencji w prawa i wolności jednostek, z drugiej zaś, że skorzystanie z tych uprawnień możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy policjant jest osobą o cechach niepozostawiających żadnych wątpliwości co do jego oddania wartościom służby. W takim też układzie aksjologicznym należy odczytywać treść art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, iż przeciwko skarżącemu Komendant Rejonowy Policji postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne, zarzucając mu popełnienie czterech przewinień dyscyplinarnych, których skarżący miał się dopuścić się na patrolu w dniu 22 lipca 2022 r., a którymi naruszył dyscypliną służbową wynikającą z: 1) treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji oraz z § 36 pkt 5 zarządzenia nr 768, poprzez nieustalenie świadków zdarzenia (brak ich wylegitymowania); 2) treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji oraz z § 31 pkt 1 zarządzenia nr 768, poprzez zaniechanie niezwłocznego udzielenia pomocy innemu interweniującemu policjantowi; 3) treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz z § 31 załącznika do zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez akceptowanie, tolerowanie i lekceważenie faktu zachowania stojącego obok policjanta naruszającego prawo, który wbrew zaistniałym okolicznościom faktycznym, niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa użył jeden raz siły fizycznej w postaci kopnięcia w okolicę głowy i szyi klęczącego na podłożu zatrzymanego mającego w tym czasie założone kajdanki; 4) treści art. 132 ust. 1 i 4 ustawy o Policji oraz z § 23 załącznika do zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez jazdę nieoznakowanym radiowozem niezgodnie z obowiązującym kierunkiem ruchu określonym przez znak D-3. Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że organy w sposób nieprzekonywujący powołały się, uzasadniając wpływ zarzuconych przewinień dyscyplinarnych na dobro służby, na wagę tychże deliktów, bez oceny prawdopodobieństwa ich popełnienia przez skarżącego. Po pierwsze jak wskazano powyżej (co podniósł również Sąd pierwszej instancji) aby organ policji mógł zastosować art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wystarczą dwie przesłanki (1) wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i (2) celowość zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania (art. 39 art. 2 ustawy o Policji) jest wprawdzie wszczynane po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, niemniej jednak w jego trakcie nie ocenia się prawdopodobieństwa popełnienia deliktu w stopniu, jakiego domagał Sąd pierwszej instancji, wystarczy bowiem samo uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia. Prawdopodobieństwo popełnienia przewinienia jest bowiem oceniane w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego (art. 134i ustawy o Policji). Na etapie decydowania o zawieszeniu funkcjonariusza organ nie ma kompetencji do badania zasadności postawionych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia policjanta w obowiązkach nie ma na celu wykazania, że doszło do popełnienia zarzucanego mu czynu. Tym samym rozkaz personalny w przedmiocie zawieszenia w czynnościach w żadnym stopniu nie przesądza o winie funkcjonariusza, ani nie narusza zasady domniemania niewinności osoby, której postawiono zarzuty w postępowaniu dyscyplinarnym. Jak słusznie wytknął to skarżący kasacyjnie w niniejszym postępowaniu, w jego trakcie nie bada się żadnych innych przesłanek, poza dwoma wyżej wymienionymi. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 39 ust. 2 w zw. z art. 134i ustawy o Policji. Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, że to, iż orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Stołecznego Policji z dnia 19 maja 2023 r. skarżący został ukarany karą nagany jedynie za przewinienie dyscyplinarne z pkt 3 postanowienia z 30 sierpnia 2022 r., nie oznacza, jak wskazał to Sąd pierwszej instancji, że ocena zarzutów postawionych skarżącemu jako wysoce nagannych okazała się przedwczesna. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Nie jest natomiast zasadny zarzut podniesiony w pkt 2 skargi kasacyjnej, z uwagi na jego nieprawidłową konstrukcję. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, wskazany także jako podstawa skargi kasacyjnej, jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki NSA z: 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie powołał ww. przepis ustrojowy w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) i powołał go samodzielnie. Mając na uwadze, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 grudnia 2023
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Rafał Stasikowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny