Sygnatura
III OSK 3048/23
III OSK 3048/23 - Wyrok NSA z 2024-12-11
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 grudnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2283/22 w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2022 r., nr 28/L/2022 w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2283/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi L.W. (dalej także jako: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako: "MSWiA", "organ") z dnia 29 września 2022 r., nr 28/L/2022 w przedmiocie wznowienia postępowania: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Zaskarżonym aktem MSWiA – na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") – utrzymał w mocy swoje orzeczenie z 29 lipca 2022 r. o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSW (dalej także jako: "Dyrektor ZZM MSW") z dnia 7 kwietnia 2015 r., którą przyznano L.W. – zwanej dalej "Lokatorem I" prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym (nr [...] przy ul. [...] w W.), zwanym "Lokalem", zaś N.K., zwanej dalej "Lokatorem II" – odmówiono przyznania prawa do zamieszkiwania tam (dalej także jako: "decyzja z 2015 roku"). Decyzję z 2015 roku utrzymano w mocy decyzją MSWiA z dnia 9 marca 2017 r., zwaną dalej "decyzją z 2017 roku". W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 810/17) – oddalił skargę na decyzję z 2017 roku, Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 października 2021 r. (sygn. akt I Ns 25/18) – którym ubezwłasnowolniono częściowo Lokatora I (siostrę Lokatora II), zwanym dalej "postanowieniem z 2021 roku" – Lokatora II ustanowiono kuratorem Lokatora I – tak postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 4 marca 2022 r. (sygn. akt III RNs 40/22, zwane dalej "postanowieniem z 2022 roku"), W dniu 11 kwietnia 2022 r. Lokator II, działający obecnie jako kurator dla ubezwłasnowolnionego częściowo Lokatora I, wystąpił z wnioskiem do MSWiA o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 2015 roku, utrzymaną w mocy decyzją z 2017 roku; jako przyczynę wznowienia postępowania podano brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy oraz wystąpienie nieznanych organowi nowych okoliczności w sprawie; przywołano postanowienie z 2021 roku Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art 145 § 1 pkt a, b, c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod względem jego zgodności z prawem i błędne uznanie, że rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie niniejszej odpowiada prawu, co skutkowało brakiem wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej niezgodnego zobowiązującymi przepisami prawa; b) art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności okoliczności wskazujących na istnienie złego stanu zdrowia psychicznego skarżącej już w toku postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej zakończonego decyzją z 2015 roku (co Sąd wprost przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a mimo to ostatecznie pomija tę istotną okoliczność) – co skutkowało sformułowaniem uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny, a przez to niepozwalający jednoznacznie ustalić czy brak odniesienia się przez organ do ww. kwestii stanowiło uchybienie procesowe; c) art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu, że w toku postępowania przed organami administracji publicznej skarżąca sformułowała wnioski dowodowe mające na celu udowodnienie, że jej stan zdrowia uniemożliwiał jej prawidłowe rozeznanie w okolicznościach sprawy, a zatem miał wpływ na jej końcowy wynik, przy jednoczesnym pominięciu, że skarżąca w postępowaniu tym działała osobiście, co dodatkowo utrudniało jej prawidłowe rozeznanie w sprawie, lecz mimo to podejmowała działania zmierzające do wykazania istnienia przesłanek wznowieniowych; d) art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że pomimo, iż w toku postępowania organom administracji publicznej znane były okoliczności choroby skarżącej i ograniczenia możliwości umysłowych nie zostały podjęte przez organ działania zmierzające do umożliwienia skarżącej udziału w postępowaniu administracyjnym w sposób przewidziany przepisami prawa i gwarantujący skarżącej należytą ochronę jej praw; e) art 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art 151 p.p.s.a., poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało nieuprawnionym przyjęciem, że: i. nie sposób było wykluczyć, że na dzień wydania decyzji przez organ administracji publicznej istniały także przesłanki dla częściowego ubezwłasnowolnienia skarżącej: ii. oraz, że z samego faktu wydania przez Sąd postanowienia o częściowym ubezwłasnowolnieniu skarżącej nie wynikało, że nie mogła ona uczestniczyć w postępowaniu zakończonym decyzją organu z 2015 roku; - w sytuacji gdy okoliczności te – obejmujące wiadomości specjalne, a zatem mogłyby zostać stwierdzone wyłącznie w opinii wydanej przez biegłego lekarza. Wskazując na ww. zarzuty kasacyjne skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział II z dnia 6 czerwca 2023 roku, wydanego w sprawie za sygnaturą akt II SA/Wa 2283/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych i jednocześnie oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części oraz zwrot uzasadnionych i udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika skarżącej z urzędu w niniejszym postępowaniu. Nadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w sprawie niniejszej i wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w treści art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki determinujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy przypomnieć i jednocześnie wyjaśnić, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.). Celem wprowadzenia obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika było nadanie temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). We wniesionym przez skarżącą kasacyjnie środku odwoławczym sformułowano, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które – w ocenie skarżącej – miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji zasadniczo prawidłowo wyłożył istotę postępowania wznowieniowego. Mamy bowiem do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym, które tylko w przypadku spełnienia ściśle określonych wymagań proceduralnych może prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej, która korzysta z zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), tak istotnej z punktu widzenia stabilności obrotu społeczno-gospodarczego. A zatem wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest w przypadku spełnienia określonych przesłanek. To strona postępowania decyduje o jego zakresie przez wskazanie we wniosku, na której z ustawowych podstaw opiera swój wniosek. Przedmiotowa skarga kasacyjna, zarówno w zakresie zarzutów, jak i podniesionej argumentacji, koncentruje się wokół zagadnienia, że na dzień wydania decyzji przez organ administracji publicznej skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowania, bowiem istniały przesłanki dla częściowego ubezwłasnowolnienia skarżącej ze względu na zły stan zdrowia psychicznego. Przede wszystkim podnieść należy, że obie decyzje wydane przez organy administracji publicznej (z kwietnia 2015 r. i marca 2017 r.) są dla skarżącej korzystne, bowiem na mocy przedmiotowych decyzji uzyskała prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym (nr [...] przy ul. [...] w W.), natomiast to N.K., czyli kuratorowi skarżącej, będącej jednocześnie siostrą skarżącej, odmówiono na mocy przedmiotowych decyzji prawa do zamieszkania we wskazanym lokalu mieszkalnym. Skarżąca kasacyjnie podnosi, że – na dzień wydania decyzji przez organ administracji publicznej – nie mogła uczestniczyć w postępowaniu zakończonym decyzją organu administracji (Dyrektor ZZM MSW) z dnia 7 kwietnia 2015 r., która została następnie utrzymana w mocy decyzją organu administracji (MSWiA) z dnia 9 marca 2017 r. ze względu na zły stan zdrowia psychicznego skarżącej oraz uwzględniając okoliczność, że postanowieniem z dnia 15 października 2021 r., sygn. akt I Ns 25/18, Sąd Okręgowy w Warszawie ubezwłasnowolnił częściowo skarżącą, zaś postanowieniem z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt III RNs 40/22, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie ustanowił dla skarżącej kuratora w osobie N.K.. Należy wskazać, że wniosek o wznowienie postępowania wywiedziony przez kuratora jest tylko w imieniu ubezwłasnowolnionej częściowo siostry i zmierza do uchylenia decyzji korzystnych dla osoby, którą kurator ma pod swą opieką. Podnoszona okoliczność złego stanu zdrowia psychicznego skarżącej i istnienie przesłanek do częściowego ubezwłasnowolnienia na dzień wydania decyzji przez organ administracji publicznej nie została w żadnym zakresie powiązana, a przynajmniej w tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie postawił żadnych zarzutów, z brakiem możliwości należytego reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy też pozbawieniem możliwości obrony jej praw. Skarżąca nie formułowała wniosków o wyznaczenie przedstawiciela ustawowego. Argumentacja skarżącej nie oparta na jakimkolwiek materiale dowodowym przemawiającym za słusznością i zasadnością podnoszonych twierdzeń nie może prowadzić do skutecznego podważenia poprawności prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Wskazać w tym zakresie należy, że zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność występowania przez sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma m.in. osoba fizyczna. Zgodnie natomiast z art. 26 p.p.s.a. zdolność do czynności w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Zdolność procesowa to prawo podmiotu wyposażonego w zdolność sądową do samodzielnego, tj. w przypadku osoby fizycznej – osobistego podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Osoby fizyczne posiadają zdolność procesową, jeżeli mają pełną zdolność do czynności prawnych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. z dnia 21 czerwca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1061; dalej jako: "k.c."). Zgodnie z art. 10 § 1 i 2 k.c. oraz art. 11 k.c. zdolność taką nabywa się wraz z uzyskaniem pełnoletniości lub poprzez zawarcie małżeństwa, za zezwoleniem sądu opiekuńczego, po ukończeniu 16 roku życia. Zgodnie z art. 12 k.c. nie mają zdolności do czynności prawnej osoby, które nie ukończyły lat trzynastu oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie, a zgodnie z art. 15 k.c. ograniczona zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ustanawia się opiekę (art. 13 § 2 k.c.) a dla ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelą (art. 16 § 2 k.c.). Osoba pełnoletnia, nawet chora psychicznie, jeśli nie została ubezwłasnowolniona, ma zatem pełną zdolność procesową (por. uchwała SN (7) z 12 grudnia 1960 r., sygn. akt I CO 25/60, OSNCK 1961/2, poz. 32, oraz postanowienie SN z 26 sierpnia 1970 r., I CZ 84/70, OSNCP 1971/5, poz. 90). To stanowisko wyrażone na tle procesu cywilnego znajduje także zastosowanie do oceny posiadania legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Niezgódka-Medek komentarz do art. 26 w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. WKP 2018). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była ubezwłasnowolniona (częściowo lub całkowicie) zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 810/17, oddalił skargę na decyzję MSWiA z dnia 9 marca 2017 r. (orzeczenie jest prawomocne). W świetle powyższego należało uznać, że skarżąca posiadała zdolność sądową i pełną zdolność do czynności prawnych, a w konsekwencji zdolność procesową w postępowaniu sądowoadministracyjnym w rozumieniu art. 26 p.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych kwestii trzeba przypomnieć, że zgodnie z dyspozycją art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna ma zawierać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny konstytuuje skargę kasacyjną. Już w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, CBOSA). Natomiast dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2023 r., I GSK 1519/22, Legalis). Sformułowane przez autora skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które – w ocenie skarżącej – miały istotny wpływ na wynik sprawy nie spełniają powyższego wymogu. Wykazanie wpływu uchybienia na wynik sprawy – co jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej – sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2023 r., III OSK 6433/21, Legalis). Autor skargi kasacyjnej takich rozważań nie przedstawił, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczną kontrolę w tym zakresie. Nadto odnosząc się do sformułowanego zarzutu naruszenia art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2023 r., III OSK 2894/21, Legalis). Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że wojewódzki sąd administracyjny odniósł się do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy; ustosunkował się do istotnych zarzutów skargi; wyjaśnił motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia oddalającego skargę. Zresztą jak pokazuje lektura skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, a także próba ich uzasadnienia dobitnie dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło stronie skarżącej kasacyjnie na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nadmienić należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09, LEX nr 594014). Żadna z wyżej wymienionych sytuacji w tej sprawie nie zaistniała. Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Trafnie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż Sąd może jednak przeprowadzić dowód wyłącznie, gdy może on mieć istotne znaczenie w sprawie. Przedmiotem rozstrzygania była ocena legalności orzeczenia organu, gdy – jak odnotowano – nie wykazano przedkładanymi dokumentami wystąpienia podstaw wznowienia postępowania. Nie wystąpiły więc przesłanki przeprowadzenia dowodu, wskazane w art. 106 § 3 p.p.s.a. Co więcej, jako bezzasadny, a zarazem bezprzedmiotowy należało uznać również zarzut naruszenia przepisów postępowania opisany jako a) petitum skargi kasacyjnej z uwagi na niestarannie, a przez to i błędnie sformułowany zarzut o treści "art 145 § 1 pkt a, b, c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a.". Po pierwsze art. 1 p.p.s.a. stanowi wyłącznie samodzielną jednostkę redakcyjną w postaci artykułu i wbrew wskazaniom skarżącej kasacyjnie nie dzieli się na mniejszą jednostkę w postaci paragrafu 1 i 2. Po drugie, skarżąca błędnie wskazała podstawę prawną jako art. 145 § 1 pkt a, b, c p.p.s.a., zamiast prawidłowo art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a. – w tym wypadku skarżąca pominęła jednostkę redakcyjną występującą po paragrafie, tj. punkt, tym samym zarzucając naruszenie pkt a, b, c, które w dyspozycji art. 145 p.p.s.a. nie występują, bowiem prawidłowo odpowiadają one lit. a, b, c przyporządkowanym do pkt 1 ww. przepisu. Wprawdzie, z urzędu, sąd odwoławczy posiada wiedzę, że skarżącej chodziło o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, dalej jako: "p.u.s.a.") oraz intencją skarżącej było wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a., jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez, co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., OSK 421/04). Dalej, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., I GSK 831/20). Uwzględniając powyższe zarzut opisany jako a) petitum skargi w całości uznać należy za błędnie postawiony. W świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarga kasacyjna nie mogła być więc uznana za usprawiedliwioną, a co za tym idzie i skuteczną. Brak zaangażowania autora skargi kasacyjnej w wykazanie, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) doprowadziły Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku o niezasadności skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podzielając też ustalenia i wnioski Sądu I instancji, uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej w ramach prawa pomocy. Wynagrodzenie bowiem dla pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – 261 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 listopada 2023
- Symbol z opisem
- 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Rafał Stasikowski Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny