III OSK 3000/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2023 r. sygn. akt III SAB/Gl 98/23 w sprawie ze skargi A.C. na bezczynność Dyrektora [...] w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

Pismem z 12 marca 2023 r. A.C. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora [...] w D. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z 21 lutego 2023 r., zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wyrokiem z 18 lipca 2023 r. sygn. akt III SAB/Gl 98/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.C. na bezczynność Dyrektora [...] w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę. Skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie [...] w W., reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżając w całości wyrok i zarzucając mu: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 u.d.i.p., art. 7 i art. 8, art. 54 ust. 1 Konstytucji RP i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP; 2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 149 § 1 i § 1a w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 u.d.i.p. Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi lub rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie organem w znaczeniu funkcjonalnym jest Dyrektor [...] w D. Ze znajdującej się w aktach sądowych Uchwały nr LII/911/2023 Rady Miejskiej w D. z dnia 8 lutego 2023 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół [...] wynika, że Rada Miejska w D. postanowiła w § 1 uchwały, rozwiązać z dniem 31 sierpnia 2023 r. Zespół Szkół [...], ul. K., D. Z dniem 31 sierpnia 2023 r. zlikwidować jednostkę budżetową - Zespól Szkół [...], ul. K., D. (§ 2). Postanowiła także, że mienie rozwiązanego zespołu staje się mieniem Liceum , D. Według § 3, uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Wejście w życie opisanej wyżej uchwały oznacza, że po wydaniu objętego skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 lipca 2023 r. został zlikwidowany Zespół Szkół [...] w D., której Dyrektor był organem i którego bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej była przedmiotem skargi A.C. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w ww. uchwale nie uregulowano następstwa prawnego po rozwiązanym i zlikwidowanym z dniem 31 sierpnia 2023 r. Zespole Szkół [...], poza kwestią majątku zlikwidowanej jednostki budżetowej. Nie nastąpiło zatem przekazanie kompetencji i obowiązków publicznoprawnych likwidowanego organu - Dyrektora . w D. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 16 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737), organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół. Połączenie nie narusza odrębności rad pedagogicznych, rad rodziców, rad szkół lub placówek i samorządów uczniowskich poszczególnych szkół lub placówek, o ile statut zespołu nie stanowi inaczej. Dyrektor Zespołu kieruje działalnością szkoły oraz reprezentuje ją na zewnątrz i jako jej organ jest podmiotem reprezentującym jednostkę mającą na celu wykonywanie zadań z zakresu edukacji (art. 68 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe). Organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu szkołę lub placówkę, włączyć do zespołu szkołę lub placówkę, a także może rozwiązać zespół (art. 91 ust. 7). Wyłączenie z zespołu oraz rozwiązanie zespołu, o których mowa w ust. 7, jest dokonywane z dniem 31 sierpnia danego roku (art. 91 ust. 10). Z przywołanych przepisów wynika, że utworzenie zespołu szkół odbywa się poprzez połączenie wchodzących w jego skład jednostek organizacyjnych (innych szkół, czy placówek) przy zachowaniu ich daleko idącej podmiotowości nowoutworzonej jednostki, wyrażającej się m.in. w tym, że połączenie nie narusza odrębności rad pedagogicznych, rad rodziców, rad szkół lub placówek i samorządów uczniowskich poszczególnych szkół lub placówek, o ile statut zespołu nie stanowi inaczej (zd. 2 art. 91 ust. 1 u.p.o.). Ustawodawca określił częściowo skutki w wynikające z utworzenia zespołu szkół, np. wskazując, że dyrektor zespołu jest dyrektorem szkoły lub placówki w rozumieniu ustawy (art. 91 ust. 3), oraz że w przypadku utworzenia zespołu szkół lub placówek albo szkół i placówek oraz włączenia szkoły lub placówki do zespołu - przepisu art. 89 (dotyczy procedury likwidacji szkoły lub placówki) nie stosuje się (art. 91 ust. 7a). W przepisach tych ustawodawca nie określił następstwa prawnego którejkolwiek z jednostek organizacyjnych, która wchodziła w skład podmiotu jakim był zespół szkół, w sytuacji podjęcia uchwały o jego rozwiązaniu i likwidacji. Należy podkreślić, że brak jest podstaw do domniemania kompetencji publicznoprawnej organu w ramach następstwa prawnego (funkcjonalnego), jeżeli przepisy ustawowe tego wyraźnie nie określają i nie wskazują sukcesora uprawnień organu dotychczas właściwego. Kompetencji organu do załatwienia danej sprawy nie można konstruować też w procesie wykładni praw (por. uchwała NSA z 15 grudnia 2004 r. FPS 2/04 ONSAiWSA 2005 nr 1, poz.). Domniemanie więc kompetencji publicznoprawnej innego organu do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej było niedopuszczalne. W sytuacji, w której Dyrektor [...] w D. jako organ będący stroną postępowania sądowego przestał istnieć - na skutek rozwiązania i likwidacji Zespołu Szkół [...], przy braku następstwa prawnego po tym podmiocie, nie jest możliwe prowadzenie postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną Stowarzyszenia, którego przedmiotem była ocena bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Podsumowując, postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe ponieważ organ (w znaczeniu funkcjonalnym), w sprawie bezczynności którego toczyło się to postępowanie przestał istnieć (por. postanowienia NSA: z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 1992/21). Z tego względu postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego w związku z tym, że umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjny ze względu na utratę przez stronę zdolności sądowej nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a.