III OSK 2917/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy [...] o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 9/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 7 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 7 października 2022 r. w przedmiocie zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła gmina, w której zawarła wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Lubińskiego z 16 sierpnia 2016 r. w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów, a także o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty Lubińskiego z 12 maja 2022 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. Postanowieniem z 15 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Pismem z 26 stycznia 2024 r. Gmina ponownie wniosła o zawieszenie postępowania wskazując na "nowe okoliczności i dowody uprawdopodobniające okoliczności toczenia się postępowań administracyjnych, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje więc na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy jednak zaznaczyć, że posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "sąd może" świadczy, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało pozostawione do uznania sądu. Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w cytowanym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził przesłanek, który uzasadniałby konieczność zawieszenia postępowania kasacyjnego. Decyzją z 16 sierpnia 2016 r. Starosta Lubiński m.in. umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie określonych w niej drzew (pkt 1), zezwolił Gminie na usunięcie określonych w niej drzew (pkt 2 i 6, przy czym w pkt 6 pod warunkiem dokonania nasadzeń następczych), postanowił nie pobierać opłaty za usunięcie określonych drzew (pkt 3), naliczył opłatę za usunięcie drzew wymienionych w pkt 6 w wysokości 11 636 690,61 zł (pkt 7), odroczył termin uiszczenia naliczonej opłaty (pkt 8), wskazał termin usunięcia drzew (pkt 9), zobowiązał Gminę do dokonania nasadzeń następczych, złożenia informacji Staroście o dokonanych nasadzeniach, jak i wskazał, że jeżeli posadzone drzewa zachowają żywotność po określonym czasie i na określonych warunkach, to należność z tytułu ustalonej "w punkcie 3" opłaty zostanie umorzona. Postanowieniem z 12 maja 2022 r., znak: [...], Starosta Lubiński sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji z 16 sierpnia 2016 r. i w pkt 7 naliczył niższą opłatę za usunięcie drzew wymienionych w pkt 6 w wysokości 3 817 763,94 zł. Z kolei w ramach postępowania administracyjnego będącego przedmiotem kontroli Sądu I instancji, decyzją z 25 maja 2022 r., Starosta Lubiński stwierdził, że część nasadzeń zastępczych została wykonana niezgodnie z decyzją z 16 sierpnia 2016 r., zmienioną decyzją tego organu z 23 października 2017 r. (pkt 1), umorzył w części w wysokości 297 488,16 zł ustaloną opłatę z tytułu usunięcia drzew (pkt 2) i zobowiązał Gminę do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew w wysokości 3 520 275,78 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 7 października 2022 r. Wniosek o zawieszenie postępowania z 26 stycznia 2024 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentów wniosku o zawieszenie postępowania zawartego w skardze kasacyjnej, uzupełniony o odpisy wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji z 16 sierpnia 2016 r. oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadal brak jest podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji z 16 sierpnia 2016 r. (oraz prostującego ją postanowienia) wprawdzie będzie mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, jednak nie oznacza to, że Gmina zostanie pozbawiona środków prawnych w celu obrony swoich praw. Nie można również z góry zakładać, jaki będzie wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 16 sierpnia 2016 r. Z kolei ewentualne stwierdzenie nieważności tej decyzji, nawet po prawomocnym zakończeniu postępowania w tej sprawie, otworzy stronie możliwość kwestionowania zaskarżonej obecnie decyzji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 7 października 2022 r. w przewidzianym do tego stosownym trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Na obecnym etapie postępowania sądowego brak jest zatem podstaw do zawieszenia postepowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tych względów i na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.