Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2752/24

III OSK 2752/24 - Wyrok NSA z 2026-02-04

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie umorzono postępowanie, w pozostałym zakresie oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
4 lutego 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marszałka W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 85/24 w sprawie ze skargi Z. S. na bezczynność Marszałka W. w sprawie zmiany decyzji dotyczącej obowiązku ograniczenia ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego na środowisko w związku z eksploatacją drogi 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 i w tym zakresie umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od Z. S. na rzecz Marszałka W.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 85/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi Z. S. (dalej: "skarżący") na bezczynność Marszałka W. (dalej: "organ") w sprawie zmiany decyzji dotyczącej obowiązku ograniczenia ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego na środowisko w związku z eksploatacją drogi zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2); oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 3). Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Prezydent Miasta Ł. przedłożył organowi Przegląd ekologiczny ulicy [...] w Ł. na odcinku od granicy miasta do skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...], w zakresie oddziaływania na klimat akustyczny, obejmujący dokumentację i uzupełnienia. Z wykonanego przez Prezydenta Miasta Ł. przeglądu ekologicznego wynikało, że przedmiotowa droga powoduje przekroczenie standardów jakości środowiska w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112). Decyzją z 2 września 2014 r., znak: RŚVI.7032.2.2014.KK organ, działając w oparciu o art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232, dalej: "p.o.ś."), nałożył na Prezydenta Miasta Ł. obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko, w związku z eksploatacją drogi. Powyższa decyzja zmieniona została, na wniosek Prezydenta Miasta Ł., decyzją z 11 lipca 2016 r., znak: RŚVI.7033.2.2016.KK w zakresie wykreślenia realizacji działań naprawczych przy ul. [...], z uwagi na lokalizację posesji na granicy pasa drogowego, której ochrona przed hałasem, zgodnie z art. 114 ust. 4 p.o.ś., polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Wnioskiem z 22 października 2019 r., znak: ZDiT-EE.50211.14.2019 Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w Ł., działając w imieniu Prezydenta Miasta Ł., wystąpił do organu o zmianę decyzji z 2 września 2014 r., znak: RŚVI.7032.2.2014.KK ze zm. w zakresie wydłużenia do dnia 31 grudnia 2023 r. terminu realizacji etapu III oraz etapu IV polegającego na montażu ekranów akustycznych lub podwyższeniu istniejących ekranów. Organ decyzją z 31 marca 2021 r., znak: ŚRIV.7033.6.2021.AU (RŚVI.7033.9.2019.KK) odmówił wprowadzenia powyższych zmian. Wobec utrzymania w mocy decyzją Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 maja 2021 r., znak: DIŚ-V.412.9.2021.MO zaskarżonej decyzji organu, Prezydent Miasta Ł. przystąpił do realizacji obowiązków wynikających z decyzji z dnia 2 września 2014 r., znak: RŚVI.7032.2.2014.KK ze zm. W piśmie z dnia 26 stycznia 2023 r., znak: ZIM-11.5014.92.46.2021 Zarząd Inwestycji Miejskich, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., przedstawił ujednolicony zakres zmian w decyzji z dnia 2 września 2014 r., znak: RŚVI.7032.2.2014.KK ze zm., a także przedłożył wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania, na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") do czasu opracowania aktualnego przeglądu ekologicznego dla ulicy [...] w Ł. na odcinku od północnej granicy miasta Ł. do skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...] w Ł., w związku ze zmianą sposobu zagospodarowania terenów przyległych do pasa drogowego. Postanowieniem z 20 lutego 2023 r. organ przychylił się do wniosku i zawiesił postępowanie administracyjne do dnia 30 listopada 2023 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronom (z wyjątkiem Prezydenta Miasta Ł.) w drodze obwieszczenia. Również w drodze obwieszczenia z dnia 20 lutego 2023 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji organu z dnia 2 września 2014 r., pouczając strony o treści art. 10 § 1, art. 35 § 5 oraz art. 41 § 1 i 2 k.p.a. Pismem z 26 lutego 2023 r. skarżący zwrócił się do organu z prośbą o wyjaśnienie, czy postanowienie z 20 lutego 2023 r. wpłynie na termin wykonania modernizacji ekranów akustycznych i dlaczego nie został on powiadomiony o dokonanej zmianie decyzji. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w dniu 2 marca 2023 r. Skarżący wniósł swoje zastrzeżenia do powyższej odpowiedzi pismem z 2 marca 2023 r., do czego organ ustosunkował się w piśmie z 13 marca 2023 r. Pismem z 19 marca 2023 r. skarżący wniósł "skargę na Marszałka Województwa Ł.", która została potraktowana jak zażalenie na postanowienie z 20 lutego 2023 r. Organ przekazał je Ministrowi Klimatu i Środowiska w dniu 23 marca 2023 r., zaś obwieszczeniem z tego samego dnia zawiadomił strony postępowania o wniesieniu zażalenia. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. Minister Klimatu i Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł skarżący, jednak postanowieniem z 10 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1010/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W dniu 4 sierpnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane "wniosek hałas", w którym skarżący informuje o generowaniu przez tramwaje "[...]" hałasu stukowego na ul. [...] w Ł. Dlatego też, w ocenie skarżącego, sporządzana w niniejszej sprawie analiza akustyczna powinna zostać rozszerzona poprzez uwzględnienie hałasu stukowego. Organ udzielił odpowiedzi pismem z 9 sierpnia 2023 r. Obwieszczeniem z 10 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił strony o wniesieniu uwag do postępowania administracyjnego przez skarżącego, co nastąpiło pismem z 27 lipca 2023 r. Pismem z 4 września 2023 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie aktualnego przeglądu ekologicznego ulicy [...]. W piśmie z 14 września 2023 r. organ wskazał, iż nie dysponuje tym dokumentem. Z uwagi na brak przeglądu ekologicznego, skarżący pismem z 24 października 2023 r. wniósł skargę na organ, składając jednocześnie kolejne wnioski o udostępnienie przeglądu ekologicznego. Pismem z 7 listopada 2023 r. organ ponownie wyjaśnił skarżącemu, że nie dysponuje tym dokumentem, jednak w postanowieniu z 20 lutego 2023 r. określony został termin do przedłożenia Marszałkowi przedmiotowego przeglądu przez Prezydenta Miasta Ł., tj. do dnia 30 listopada 2023 r. W dniu 21 listopada 2023 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego, w którym to skarżący zarzucił organowi intencjonalną bezczynność, wskazując jednocześnie, że przegląd ekologiczny dla ul. [...] był opracowany w 2022 roku, ale nie obowiązuje w dniu 30 listopada 2023 roku ze względu na zmiany ruchu po wybudowaniu drogi S14. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi przy piśmie z 29 listopada 2023 r. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2023 r. Prezydent Miasta Ł., Zarząd Inwestycji Miejskich, zwrócił się do organu o wydłużenie terminu zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na złożoność procesu analizy i konieczność weryfikacji dokumentacji w zakresie przeglądu ekologicznego. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. organ ponownie zawiesił postępowanie na wniosek strony do czasu przedłożenia przez Prezydenta Miasta Ł. przeglądu ekologicznego, tj. do dnia 15 stycznia 2024 r. O treści postanowienia strony, z wyjątkiem Prezydenta Miasta Ł., zostały zawiadomione w drodze obwieszczenia. Pismem z 4 grudnia 2023 r. skarżący złożył skargę na organ w związku z brakiem realizacji decyzji z 2 września 2014 r., zmienionej decyzją z dnia 11 lipca 2016 r. W piśmie z dnia 14 grudnia 2023 r. zwrócił się do organu o procedowanie jego skargi po powołaniu nowego Wojewody Ł. oraz ustalenie ostatecznego terminu realizacji decyzji z dnia 2 września 2014 r. z późniejszymi zmianami. Jednocześnie zaoferował gotowość sprzedaży swojej nieruchomości w Ł. przy ul. [...] dla wygaszenia zaistniałego konfliktu interesów. W drodze obwieszczenia z dnia 21 grudnia 2023 r. strony postępowania zostały zawiadomione o złożeniu przez skarżącego wniosku z dnia 14 grudnia 2023 r., dotyczącego prowadzenia postępowania administracyjnego. Wniosek ten został przekazany do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Ł. Sejmik Województwa Ł. w dniu 19 grudnia 2023 r. podjął uchwałę Nr LXIV/725/23 w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia 4 grudnia 2023 r., uznając ją za bezzasadną. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2023 r. skarżący zwrócił się do organu o przekazywanie mu informacji o działaniach i korespondencji dotyczących ul. [...], zaś wnioskiem z dnia 21 grudnia 2023 r. zwrócił się o utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wokół ul. [...] przy posesji [...]. Natomiast w dniu 24 grudnia 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu z 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zostało one przekazane Ministrowi Klimatu i Środowiska przy piśmie z 5 stycznia 2024 r. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie zawieszenia decyzji z 2 września 2014 r., o czym strony zostały zawiadomione obwieszczeniem z 23 stycznia 2024 r. Przy piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Ł. – Zarząd Inwestycji Miejskich przekazał Marszałkowi Województwa Ł. opracowanie pn. "Przegląd ekologiczny w zakresie emisji hałasu do środowiska: ul. [...] w Ł. na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] do granicy miasta Ł.". Wnioskiem z 16 stycznia 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o umożliwienie zapoznania się z przeglądem ekologicznym. Skarżący został wezwany przez organ do doprecyzowania swojego wniosku, co też uczynił pismem z 23 stycznia 2024 r. Organ w dniu 29 stycznia 2024 r. przekazał skarżącemu przegląd ekologiczny na płycie CD, o czym zawiadomiono w obwieszczeniu. Pismem z 24 stycznia 2024 r. skarżący złożył kolejne zażalenie na postanowienie organu z 6 grudnia 2023 r. Zostało ono przekazane organowi nadrzędnemu przy piśmie z 24 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Ł. z dnia 19 grudnia 2023 r. Nr LXIV/725/23. Została ona przekazana organowi przy piśmie, które wpłynęło do organu 23 stycznia 2024 r. Organ ustosunkował się do niej w piśmie z 13 lutego 2024 r. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia z dnia 24 stycznia 2024 r. na postanowienie z 6 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 7 lutego 2024 r. organ przedstawił swoje stanowisko wobec wniosku skarżącego o utworzenie obszaru ograniczonego oddziaływania. Pismem z 2 lutego 2024 r. organ wezwał Prezydenta Miasta Ł. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, dotyczącej przeglądu ekologicznego, w terminie 30 dni od otrzymania wezwania, o czym strony postępowania zawiadomiono w drodze obwieszczenia. Pismem z dnia 2 lutego 2024 r. skarżący wniósł swoje uwagi do przeglądu ekologicznego, wnioskując jednocześnie o jego uzupełnienie. Obwieszczeniem z dnia 5 lutego 2024 r. zawiadomiono pozostałe strony postępowania o złożeniu uwag przez skarżącego. Organ, również w dniu 5 lutego 2024 r., przekazał powyższe pismo Prezydentowi Miasta Ł. zgodnie z właściwością. Do organu wpłynęło kolejne pismo skarżącego z 2 lutego 2024 r., również zawierające uwagi do przeglądu ekologicznego. Obwieszczeniem z 21 lutego 2024 r. organ zawiadomił pozostałe strony postępowania o złożeniu uwag przez skarżącego. Tego samego dnia organ ponownie przekazał powyższe pismo Prezydentowi Miasta Ł. do załatwienia zgodnie z właściwością. W piśmie z dnia 6 lutego 2024 r. skarżący wskazał, iż obwieszczenie nie zawiera wymaganych przez prawo elementów, w związku z czym skarżący wnioskuje o jego korektę. Natomiast w piśmie z 7 lutego 2024 r., zatytułowanym "Skarga Sejmik Województwa Ł." wskazał, iż wezwanie do uzupełnienia przeglądu ekologicznego wydłuża o 30 dni okres braku wykonania decyzji Marszałka Województwa Ł. z 2 września 2014 r. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi przy piśmie z 21 lutego 2024 r. Wnioskiem z dnia 15 lutego 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie postanowienia "o wstrzymaniu wykonania decyzji" z dnia 2 września 2014 r., wskazując, iż obecny stan jest bezprawny, gdyż po uchyleniu przez Ministra Klimatu i Środowiska postanowienia Marszałka Województwa Ł. z 6 grudnia 2023 r., organ ten nie wydał postanowienia o ponownym zawieszeniu postępowania. Skarżący w dniu 18 lutego 2024 r. nadesłał organowi kolejne pismo, zatytułowane "Skarga Sejmik Województwa Ł.", w którym wskazał m.in., iż po uchyleniu przez Ministra Klimatu i Środowiska postanowienia z 6 grudnia 2023 r., organ nie wydał postanowienia o ponownym zawieszeniu postępowania, a wezwanie z 2 lutego 2024 r. nie jest zawieszeniem realizacji decyzji z 2 września 2024 r. Pismem z 21 lutego 2024 r. skarżący wyjaśnił, że pismo z 18 lutego 2024 r. jest skargą na Marszałka Województwa Ł., a pismo z 15 lutego 2024 r. jest wnioskiem o wydanie postanowienia. Skarżący podkreślił, że jego intencją jest doprowadzenie do przestrzegania prawa. W dniu 20 lutego 2024 r. do organu wpłynęły akta administracyjne przekazane przez Ministra Klimatu i Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z 6 grudnia 2023 r. Przy piśmie z 27 lutego 2024 r., które wpłynęło do organu 28 lutego 2024 roku, Prezydent Miasta Ł. odpowiedział na wezwanie organu z 2 lutego 2024 r., przekazując sprawozdanie pn. "Pomiary emisji hałasu do środowiska, Droga krajowa nr DK91 na odcinku od skrzyżowania z ulicą [...] w Ł. do granicy miasta Ł.". Jednocześnie Prezydent Miasta Ł. zwrócił się, w związku z pozostałymi punktami wezwania z 2 lutego 2024 r., o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie do 90 dni od dnia wpływu wezwania do Zarządu Inwestycji Miejskich. Pismem z 19 marca 2024 r. organ odmówił przedłużenia wskazanego terminu, uznając, że zarządzający drogą Prezydent Miasta Ł. dysponował wystarczającym czasem na sporządzenie lub zlecenie opracowania specjalistycznej dokumentacji w zakresie oddziaływania akustycznego. Zawiadomieniem z 25 marca 2024 r. organ powiadomił strony, na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 79a k.p.a., o zebraniu całości materiałów i dowodów w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie pouczył o możliwości zapoznania z całością zebranej dokumentacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz poinformował, że na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego może zostać wydana decyzja niezgodna z żądaniem strony. W dniu 17 kwietnia 2024 r. do organu wpłynął kolejny wniosek Prezydenta Miasta Ł. o przedłużenie do 90 dni terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie z 2 lutego 2024 r. Pismem z 15 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Ministra Klimatu i Środowiska skargę na organ w związku z bezczynnością w zakresie decyzji z dnia 2 września 2014 r. ze zmianami, pisma z 5 kwietnia 2024 r. zawierającego informację o odmowie przedłużenia terminu wynikającego z wezwania organu z 2 lutego 2024 r., brakiem realizacji obwieszczenia / pisma z 26 lutego 2024 r. tj. przekazania płyty CD z zapisem dokumentacji uzupełniającej przegląd ekologiczny, która to skarga została potraktowana jako ponaglenie. Minister Klimatu i Środowiska przekazał powyższe ponaglenie organowi I instancji przy piśmie z 22 kwietnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 6 maja 2024 r. Minister Klimatu i środowiska stwierdził brak bezczynności lub przewlekłości postępowania. Pismem z 22 kwietnia 2024 r. skarżący wezwał organ do bezzwłocznej realizacji decyzji z dnia 2 września 2014 r. Pismem z 8 maja 2024 r. skarżący wniósł do Ministra Klimatu i Środowiska, za pośrednictwem organu, kolejną skargę w związku z brakiem realizacji decyzji z dnia 2 września 2014 r. Organ nadrzędny udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z 21 maja 2024 r. W dniu 14 maja 2024 r. strony postępowania zapoznawały się z aktami sprawy w siedzibie organu. Postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r., znak: ŚRIV.7033.5.2022.AU organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomił o niezałatwieniu w terminie wniosku z 8 czerwca 2022 r. i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2024 r. Wnioskiem z 21 maja 2024 r. skarżący zwrócił się o wycofanie z obiegu prawnego decyzji z dnia 2 września 2014 r. ze zmianami. Zawiadomieniem z 11 czerwca 2024 r. organ powiadomił strony postępowania o zebraniu całości materiałów i dowodów w prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z całością zebranej dokumentacji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 3 dni od doręczenia zawiadomienia. Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego może zostać wydana decyzja niezgodna z żądaniem strony. Pismem z 23 maja 2024 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu "w związku z postępowaniami w sprawie decyzji z dnia 2 lipca 2014 r., znak: RŚVI.7032.2.2014.KK uzupełnionej w dniu 11 września 2016 roku oraz w następstwie wygaśnięcia kompetencji i w zakresie drogi krajowej numer DK91 na terenie miasta Ł., z uwagi na ustalenie po drodze szybkiego ruchu S14, przebiegu drogi krajowej numer DK91. Znak spraw u Marszałka Województwa Ł.: ŚRIV.7033.5.2022.AU". Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę. W ocenie Sądu I instancji organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta Ł. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej obowiązku ograniczenia ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego na środowisko w związku z eksploatacją drogi prowadzone jest ponad 2 lata, choć zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. powinno zostać zakończone do dnia 14 sierpnia 2022 r. WSA wziął pod uwagę specyfikę niniejszego postępowania, w szczególności konieczność przedłożenia przez wnioskodawcę aktualnego przeglądu ekologicznego, jednakże, w jego ocenie, organ nie ustrzegł się bezczynności, bowiem w trakcie postępowania w pewnych okresach działał opieszale, a ponadto nie podejmował aktów staranności, o których mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Zdaniem składu orzekającego, podejmowanie przez organ czynności, stanowiących reakcje na pisma wnioskodawcy, następowało z dużym opóźnieniem, sięgającym lub przekraczającym 3 tygodnie, co niewątpliwie wpłynęło na przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Od momentu wpływu wniosku, do chwili zawieszenia postępowania, organ ani razu nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 36 § 1 k.p.a., a więc nie powiadomił stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, a także pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ponadto Sąd wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się wyłącznie jedno takie powiadomienie – dokonane w drodze postanowienia z dnia 20 maja 2024 r., pomimo że okres zawieszenia postępowania upłynął ostatecznie z dniem 30 listopada 2023 r. (gdyż postanowienie Marszałka Województwa Ł. z dnia 6 grudnia 2023 r., przedłużające okres zawieszenia postępowania do 15 stycznia 2024 r., zostało uchylone postanowieniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 20 stycznia 2024 r.). Zauważono również, że w postanowieniu z dnia 20 maja 2024 r. Marszałek Województwa Ł. wskazał termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2024 r., jednak do akt sądowych, do dnia rozpoznania skargi, nie wpłynęła informacja, aby decyzja ostatecznie została wydana. W ocenie Sądu I Instancji powyższe okoliczności wskazują, że sposób prowadzenia postępowania przez organ niewątpliwie był sprzeczny z dyspozycją art. 12 k.p.a. i art. 35 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie oraz nieumorzenie postępowania sądowoadministracyjnego zarówno w zakresie zobowiązania organu do załatwienia zaskarżonej sprawy, jak i w zakresie stwierdzenia bezczynności organu, w sytuacji, w której niniejsza sprawa stała się w obu powyższych zakresach bezprzedmiotowa wobec wydania w dniu 19 lipca 2024 r. decyzji administracyjnej kończącej zaskarżone postępowanie administracyjne, a więc po załatwieniu sprawy administracyjnej i ustaniu stanu bezczynności organu; b) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a poprzez zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku, w sytuacji w której organ zakończył zaskarżone postępowanie administracyjne wydaniem decyzji w dniu 19 lipca 2024 r., a więc postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności powinno ulec umorzeniu, bowiem w chwili orzekania ww. obowiązek był już wykonany i w chwili obecnej nie sposób wykonać zaskarżony wyrok; c) art. 149 § 1 punkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że organ dopuścił się bezczynności w zaskarżonej sprawie, w sytuacji gdy prowadził postępowanie administracyjne dochowując w jego trakcie aktów staranności w postaci zawiadamiania stron o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wskazywaniu nowego terminu załatwienia sprawy, po czym w dniu 19 lipca 2024 r. zakończył zaskarżone postępowanie wydając decyzję administracyjną, a tym samym nie pozostawał w stanie bezczynności; d) art. 200 p.p.s.a. poprzez zasądzenie na rzecz strony przeciwnej od organu zwrotu kosztów postępowania, wynikającego z błędnego uwzględnienia skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Na podstawie powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz umorzenie postępowania przed sądem pierwszej instancji, w szczególności w zakresie zobowiązania organu do załatwienia zaskarżonej sprawy bądź alternatywnie, w przypadku ustalenia, iż nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi na bezczynność organu i jej oddalenie, orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczono, o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z postanowieniami art. 182 § 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna okazała się częściowo zasadna. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarga na bezczynność została wniesiona w dniu 23 maja 2024 roku, natomiast w dniu 19 lipca 2024 roku organ wydał decyzję administracyjną w sprawie. Zaskarżony wyrok WSA w Łodzi został z kolei wydany w dniu 4 września 2024 roku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okoliczność wydania przez organ decyzji kończącej postępowanie w sprawie zainicjowanej złożonym przez stronę wnioskiem, jeżeli brak wydania tej decyzji stanowił przedmiot wniesionej do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, powinna skutkować odstąpieniem przez sąd administracyjny od posłużenia się w wydawanym orzeczeniu zobowiązaniem organu do wydania aktu, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nakładanie takiego zobowiązania jest bowiem w takiej sytuacji bezprzedmiotowe. Zamieszczenie w wyroku rozstrzygnięcia wskazanej treści niezależnie, czy stanowi ono konsekwencję niezwrócenia przez sąd uwagi na wydany w toku postępowania administracyjnego akt, czy też jest skutkiem niepowiadomienia sądu przez strony o aktualnym (zmienionym) stanie sprawy, musi być traktowane jako nieprawidłowość, która w razie objęcia jej zarzutem skargi kasacyjnej, prowadzi do wadliwości orzeczenia w omawianym zakresie - por. wyrok NSA z 22 marca 2022 r., II OSK 2177/22; wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., II OSK 273/21; wyrok NSA z 23 marca 2021 r., II OSK 1927/20, wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., II OSK 607/22, wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1795/23. Fakt, że decyzja Marszałka Województwa Ł. z 19 lipca 2024 roku została dołączona do akt sprawy dopiero na etapie kasacyjnym, przez co Sąd I instancji nie mógł okoliczności związanej z zakończeniem postępowania w sprawie uwzględnić, pozostaje bez znaczenia, albowiem brak jest podstaw, by mogło zostać utrzymane w obrocie prawnym zawarte w treści zaskarżonego wyroku zobowiązanie organu do wydania decyzji, która została już faktycznie podjęta. W tej części (punkt 1 wyroku WSA) należało zaskarżony wyrok uchylić, a wobec bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie koniecznym było jego umorzenie, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pozostałej części skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Nie można się w szczególności zgodzić ze skarżącym kasacyjnie organem, że wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie po wniesieniu skargi na bezczynności in genere czyni zainicjowane nią postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Stwierdzenie, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi – zob. uchwała NSA z 22.06.2020 r., II OPS 5/19, T. Woś (w) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat (w) B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490. Na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności i okoliczność ta nie została skutecznie podważona na etapie postępowania kasacyjnego. Skarżący kasacyjnie organ nie sformułował bowiem zarzutów, które pozwalałyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skontrolowanie prawidłowości przyjętego przez WSA stanu sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przepisy art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy) i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w orzecznictwie podkreśla się, że zarzut skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do wskazania naruszenia tego rodzaju przepisu bez powiązania go z zarzutem naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania - zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 maja 2014 r.; sygn. akt I OSK 2595/13; z dnia 11 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 2383/14; z dnia 20 listopada 2019 r; sygn. akt I OSK 4346/18. Takiego powiązania w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie dokonano. Skarżący kasacyjnie organ związkowo z przepisem art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. powołuje art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Żaden z tych przepisów nie pozwala na procesowe zwalczanie prawidłowości stanu sprawy przyjętego przez WSA za podstawę rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy przepisami, które uruchamiałyby kompetencję kontrolną Naczelnego Sądu Administracyjnego w oczekiwanym zakresie były art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., których naruszenia w skardze kasacyjnej jednak nie zarzucono. Nie można jednocześnie przyjąć, że zarzucone naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się wyłącznie do błędu subsumpcji, tj. do wadliwego przyjęcia, że w ustalonych i niekwestionowanych okolicznościach faktycznych nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Sąd pierwszej instancji w swoich ocenach prawnych zwrócił uwagę, że wniosek Prezydenta Miasta Ł. o zmianę decyzji Marszałka Województwa Ł. z dnia 2 września 2014 r. RŚVI.7032.2.2014.KK wpłynął do Marszałka Województwa Ł. w dniu 14 czerwca 2022 r. Uwzględniając treść art. 35 § 3 k.p.a. WSA przyjął, że postępowanie powinno zostać zakończone do dnia 14 sierpnia 2022 r. Skarżący kasacyjnie organ tej podstawowej okoliczności nie kwestionuje. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem, że sprawa była skomplikowana i jej załatwienie w terminach kodeksowych było utrudnione lub nawet niemożliwe. Słusznie przy tym jednak zwrócił uwagę, że w takich skonfigurowaniach organ powinien wykorzystać kodeksową instytucję powiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie i o wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia – art. 36 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji szczegółowo opisał czynności procesowe organu od wszczęcia postępowania – 14 czerwca 2022 roku - do jego zawieszenia postanowieniem z 20 lutego 2023 roku. WSA eksponował, że od momentu wpływu wniosku, do chwili zawieszenia postępowania, organ ani raz nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 36 § 1 k.p.a., a więc nie powiadomił stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, a także pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Skarżący kasacyjnie organ tej oceny nie zakwestionował. W ocenie organu o fakcie wywiązania się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. świadczy dwukrotne poinformowanie stron o niezałatwieniu sprawy w terminie; pismami z 20 maja 2024 r. oraz z 1 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że reżim kodeksowy zobowiązywał organ do załatwienia sprawy do dnia 14 sierpnia 2022 roku. Informowanie stron o niezałatwieniu sprawy po prawie dwóch latach nie realizuje reżimu z art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze przedstawioną ocenę zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uchylił pkt 1 wyroku WSA w Łodzi z 4 września 2024 roku, II SAB/Łd 85/24 i w tym zakresie umorzył postępowanie, natomiast w pozostałym zakresie opierając się o treść art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem skarga kasacyjna została uwzględniona jedynie w części, a nadto ze względu na okoliczności, które nie były znane Sądowi pierwszej instancji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 listopada 2024
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613 658
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Rafał Stasikowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny