III OSK 2648/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku L.P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 2648/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej L.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1325/21 w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 6 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 2648/22.

Wyrokiem z 23 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę L.P. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 6 września 2021 r. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Zielonki z 1 lipca 2021 r. Postanowieniem z 29 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Pismem z 6 kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła o zmianę postanowienia z 29 listopada 2022 r. i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Zielonki z 1 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wystąpiła z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Okoliczność, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania nie został uwzględniony, nie wyklucza możliwości ponownego złożenia wniosku w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 170 ustawy p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Rozpoznając kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odstąpić od oceny przesłanek odmowy wstrzymania wykonania decyzji zawartej w poprzednio wydanym w sprawie prawomocnym postanowieniu. Stosownie jednak do art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu [...], sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem zmiany tego rodzaju rozstrzygnięcia jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie postanowienie, a zatem odpadnięcie lub zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania bądź odmowę wstrzymania wykonania. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Tego rodzaju okoliczności skarżąca nie wykazała. W uprzednio złożonym wniosku, skarżąca powiązała uzasadnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z zarzutami skargi kasacyjnej zarzucając, że zaskarżony wyrok jest dotknięty przesłanką nieważności, jak również, że zaskarżona decyzja jest rażąco sprzeczna z przepisami, które legły u podstaw wniesionej skargi kasacyjnej. Jak wskazał wówczas Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 listopada 2022 r., okoliczności te nie mogły uzasadniać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ są przedmiotem sprawy i są rozpatrywane w ramach rozpoznania środka odwoławczego od zaskarżonego wyroku i kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Obecnie skarżąca wskazuje, że wywóz ziemi uznanej przez organy za odpad spowoduje zmianę ukształtowania terenu, a ewentualny ponowny transport ziemi będzie wymagał nakładów finansowych. Są to oczywiste następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, której przedmiotem jest nakaz usunięcia odpadów w postaci mas ziemnych. Skarżąca nie wykazała jednak, że skutki te będę miały charakter nieodwracalny (lub chociaż trudny do odwrócenia) albo będą wiązały się ze znaczną szkodą. Na załączonych do wniosku zdjęciach uwidoczniona została płaska powierzchnia działki, trudno zatem na tej podstawie stwierdzić, że usunięcie opadów w postaci mas ziemnych spowoduje nieodwracalną zmianę jej ukształtowania. Ponadto twierdzenia, że ewentualny powtórny transport ziemi będzie wiązał się z koniecznością podjęcia określonych działań oraz wydatkowania środków finansowych nie został w żaden sposób powiązany z sytuacją finansową skarżącej, a zatem nie można przyjąć, iż skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do znacznej szkody. Ponadto na skarżącej ciążył obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czego skarżąca ponownie nie uczyniła. Oznacza to, że wniosek o zmianę uprzednio wydanego postanowienia z 29 listopada 2022 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.