III OSK 2509/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 504/22 w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. znak SKO.OŚ/4170/486/2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 504/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi A.K. (dalej: "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: "organ") z dnia 31 stycznia 2022 znak: SKO.OŚ/4170/486/2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I); zasądził zwrot kosztów (pkt II). Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z dnia 21 sierpnia 2021 roku skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o usunięcie odpadów pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlu Ł., które zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lipca 2021 roku, nr SKO.OŚ/4170/228/2021. W wyniku rozpatrzenia złożonej skargi Kolegium wydało w dniu 29 listopada 2021 r. (sprawa znak: nr SKO.OŚ/4170/347/2021) postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Następnie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej też jako "k.p.a."). W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 roku (sprawa znak: SKO.OŚ/4170/486/2021) utrzymało w mocy swojej postanowienie z 29 listopada 2021 roku. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżono do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie uwzględnił skargę. Sąd pierwszej instancji powołał się na stanowisko wynikające z uchwał NSA, iż w każdym przypadku należy ocenić, czy w razie wyłączenia pracownika organ administracji będzie w stanie wykonywać powierzone mu kompetencje i rozpatrywać sprawy, wydając decyzje w postępowaniach prowadzonych przez ten organ. Argumentem przemawiającym za odmową zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest tylko sytuacja, w której wyłączenie pracownika doprowadziłoby do niemożności wykonywania tych kompetencji. Może to nastąpić, po pierwsze, w sytuacji organu monokratycznego, w szczególności posiadającego status ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 4 k.p.a. Brak jest bowiem na szczeblu centralnym innego organu, który mógłby załatwić sprawę zamiast danego organu. Jeśli natomiast skutkiem wyłączenia pracownika będzie niezdolność organu do załatwienia sprawy (art. 26 § 3 k.p.a.), zastosowanie ma art. 26 § 2 k.p.a. przewidujący kompetencję organu wyższego stopnia do załatwienia sprawy albo do wyznaczenia do załatwienia tejże sprawy innego organu. Logicznym następstwem uznania, iż minister nie posiada organu wyższego stopnia, jest brak możliwości wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Przesądza to o konieczności odstąpienia od zastosowania art. 24 § 1 pkt 5) k.p.a. Po drugie, wyłączenie pracownika nie jest możliwe w odniesieniu do organów kolegialnych orzekających in pleno. Jeśli przepis szczególny wymaga udziału całości składu orzekającego danego organu kolegialnego, to wyłączenie członka tego organu także doprowadziłoby do paraliżu i niemożności podjęcia rozstrzygnięcia przez organ w pełnym składzie. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie WSA, taka sytuacja nie miała miejsca. Wyłączenie członka orzekającego Kolegium nie prowadzi do niemożności wydawania rozstrzygnięć przez ten organ. Kolegium orzeka w składach trzyosobowych, zatem nie powoduje to tego, że wyłączenie członków Kolegium wydających zaskarżoną decyzję mogłoby doprowadzić do paraliżu tego organu (por. np. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 lipca 2021 roku, sygn. III OSK 3592/21). Na gruncie niniejszej sprawy – jak wskazano powyżej – zarówno w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 roku jak i wydanym, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 roku orzekała ta sama osoba (B.K.), która jednakże przy ponownym rozpoznaniu sprawy podlegała wyłączeniu na zasadzie art. 25 § 1 pkt. 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: Przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie ilości odpadów pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlu Ł., zdeponowanych bezprawnie w roku 2005 na działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. N. ze szkodą dla graniczącej z nią działki nr [...] która jest własnością skarżącego; 2) art. 141 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") według którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; 3) art. 119 p.p.s.a. wobec niepowiadomienia skarżącego o wpłynięciu wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; warunkiem sine qua non rozpoznania sprawy w tym trybie jest niezgłoszenie sprzeciwu przez którąkolwiek z pozostałych stron postępowania w rozumieniu art. 12 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym przed upływem terminu do wyrażenia sprzeciwu albo pomimo wniesienia żądania przeprowadzenia rozprawy stanowi podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W piśmie z 26 sierpnia 2022 r. wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie ilości odpadów pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlu w osiedlu Ł., zdeponowanych bezprawnie w roku 2005 na działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. N. ze szkodą dla graniczącej z nią działki nr [...], która jest własnością skarżącego. Po pierwsze skonstruowanie przedmiotowego zarzutu w formule błędnej wykładni, a w istocie wytykanie w jego ramach deficytu ustaleń faktycznych z założenia przesądza o jego nieskuteczności. Po drugie, WSA nie mógł naruszyć art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż są to przepisy postępowania administracyjnego, których sądy administracyjne nie stosują. Wytknięcie powołanych przepisów k.p.a. jest dopuszczalne jedynie związkowo z przepisami p.p.s.a., których jednak w skardze kasacyjnej nie powołano. Po trzecie, okoliczności faktyczne, na które wskazuje skarga kasacyjna są zupełnie bez znaczenia dla sprawy. Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli było postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. WSA uchylił przedmiotowe postanowienie dostrzegając naruszenie przepisów postępowania odnoszących się do wyłączenia organu i pracownika. Kwestie dotyczące ilości odpadów, ich pochodzenia i miejsca nielegalnego złożenia, gromadzenia, składowania, nie podlegały i nie mogły podlegać ocenom przez Sąd pierwszej instancji. Negatywnej weryfikacji podlegał zarzut naruszenia art. 141 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis reguluje formę rozstrzygnięcia o odmowie sporządzenia uzasadnienia. W niniejszej sprawie takie rozstrzygnięcie nie zapadło. Ponadto w motywach skargi kasacyjnej podano, że uzasadnienie WSA nie zawiera argumentów uzasadniających oddalenie skargi oraz odniesienia się do stanowiska skarżącego. Uszło uwadze skarżącego kasacyjnie, że WSA zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę. Skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym nie wymagało zawiadamiania stron postępowania, albowiem decyzję w tym przedmiocie podjęto na podstawie art. 119 pkt 3, a nie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia było kończące postępowanie postanowienie wydane w toku postępowania administracyjnego. Stanowisko stron postępowania, co do możliwości skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym nie było więc wymagane. Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.