Sygnatura
III OSK 2476/23
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., III OSK 2476/23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Agnieszka Kozik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 487/23 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia 17 stycznia 2023 r., nr 1/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.B. na rzecz Prezesa Najwyższej Izby Kontroli kwotę 377 (słownie: trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 487/23, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę M.B. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia 17 stycznia 2023 r. nr 1/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją organ z dnia 17 stycznia 2023 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 21 grudnia 2022 r. odmawiającą skarżącej dostępu do informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń, dodatków do wynagrodzeń i nagród kontrolerów Delegatury NIK we Wrocławiu wg stanu na 30 czerwca 2022 r. i 25 października 2022 r. Podstawą rozstrzygnięcia organu był art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 wrzenia 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) zwanej dalej "u.d.i.p.", i okoliczność braku wykazania przez skarżącą szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej. Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił argumentacje organu i uznał, że żądane przez skarżącą informacje mają charakter przetworzony, bowiem ich udostępnienie nie jest możliwe poprzez wygenerowanie z systemu informatycznego jednego raportu i wymaga od organu dokonania szeregu czynności, które zostały opisane w decyzji z 17 stycznia 2023 r. W ocenie Sądu I instancji konieczność wytworzenia informacji żądanej przez wnioskodawcę z informacji prostych świadczy o tym, że żądanie udostępnienia dotyczy informacji o charakterze przetworzonym, w szczególności gdy dotyczy kilkudziesięciu osób. Organ był więc zobowiązany do wezwania skarżącej do wykazania istnienia po jej stronie szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji, a w związku z faktem, że skarżąca nie podjęła się wykonania wezwania – zasadnie wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skargę kasacyjną wniosła skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że informacja objęta żądaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 26 października 2022 r., doprecyzowana w dniu 27 października 2022 r, (w aktach i sprawy) stanowi informację przetworzoną w rozumieniu tego przepisu, a co za tym idzie - uzasadniającą konieczność wykazania szczególnie uzasadnionego interesu w celu jej uzyskania, mimo jasnej treści przedstawienia informacji zanonimizowanych bez ich przetwarzania za odpowiedzią na wniosek i wykazywania obszernego działania zobowiązanego organu, iż takie informacje istnieją i nie wymagają żadnych dodatkowych prac ze strony zobowiązanego organu. To jest w konsekwencji nie uznania, iż jest to informacja prosta i znajdująca się w dyspozycji zobowiązanego organu; 2) niezastosowanie w sprawie art. 3 ust. 2 u.d.i.p. przez nieuwzględnienie przedstawianej przez stronę skarżącą okoliczności funkcjonowania w praktyce administracyjnej organu imiennych list nagród pracowniczych oraz jednostkowych uzasadnień tych wnioskowanych nagród, jak również składników wynagrodzenia, dodatków funkcyjnego oraz specjalnego, co jest praktyką powszednią i znaną m.in. stronie skarżącej, i nieuzasadnionego uznania stanowiska skarżonego organu, który jako podmiot dysponujący środkami publicznymi na wynagrodzenia i ich pochodne oraz nagrody w świetle utrwalonego orzecznictwa jest obowiązany do udzielenia tych informacji, 3) naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przez niezastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, co w rezultacie pozbawiło stronę skarżącą fundamentalnego prawa do uzyskania informacji publicznej w przedmiocie objętym żądaniem wniosku z dnia 26 października 2022 r. oraz pisma wyjaśniającego strony skarżącej związanego z żądaniem informacji prostych, a nie przetworzonych, jak je postrzega organ kontroli państwowej i bezzasadnie podziela Sad pierwszej instancji. II. Naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy t.j.: 1) Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie sporządzenia uzasadnienia w zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 185 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej, według norm przepisanych. W ocenie skarżącej Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko organu w zakresie przetworzonego charakteru żądanej informacji. Wywody przedstawione przez Sąd I instancji a dotyczące pojęć interesu publicznego i informacji przetworzonej nie korespondują z treścią i wywodami skargi na decyzję. Błędnie uznano, że żądana informacja miała charakter przetworzony mimo, że z orzecznictwa wynika, iż wysiłek polegający na zbieraniu danych, poszukiwaniu w rejestrach lub zbiorach, a następnie ich kopiowaniu, czy digitalizacji nie stanowi o cechach przetworzenia informacji. Co więcej we wniosku podkreślono, że w przypadku gdy którykolwiek z wyszczególnionych atrybutów opisujących wysokość wynagrodzenia nie generuje się automatycznie i wymaga przetworzenia to organ może pominąć ten krok, a okoliczność ta nie została w ogóle uwzględniona w zaskarżonej decyzji, ani uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, co należy uznać za naruszenie formalne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie jej na rozprawie. W uzasadnieniu organ w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero ustalenie ich niezasadności pozwoli na rozpoznanie zarzutów dotyczących prawa materialnego. W ramach naruszeń formalnych skarżąca wskazała na niezastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. i zaniechanie sporządzenia uzasadnienia w zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. sformułowanego w skardze do WSA w Warszawie. Należy więc wskazać, że zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów uzasadnienie wyroku wydanego przez sąd administracyjny powinno zawierać "zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie". Zgodnie z powyższym obowiązkiem sądu jest nie tylko wskazanie rozstrzygnięcia sprawy, ale również wyjaśnienia swojego stanowiska, co należy rozumieć jako przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Nie oznacza to jednak, że sąd zobligowany jest odnieść się do wszystkich postawionych przez stronę skarżącą zarzutów zawartych w skardze na dane rozstrzygnięcie bądź działanie czy zaniechanie organu. Uzasadnienie spełnia wymogi z art. 141 § 4 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd odniesie się w nim do postawionych zarzutów w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3831/18; wyrok NSA z 10.12.2025 r., III OSK 2858/22, LEX nr 4018983; wyrok NSA z 6 marca 2026 r., III OSK 2718/24, LEX nr 4032627). Zdaniem skarżącej Sąd I instancji nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu, zgodnie z którym z uzasadnienia decyzji nie wynika, iż organ nie posiada i nie może udostępnić żądanych informacji jako informacji prostych. Stanowisko to nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, że Sąd I instancji zaakceptował argumentację organu dotyczącą charakteru żądanej informacji, wskazując, iż wymaga ona podjęcia szeregu czynności analitycznych, co przesądza o jej przetworzonym charakterze. Tym samym Sąd pośrednio, lecz w sposób wystarczający odniósł się do zarzutu dotyczącego braku należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej. Fakt, że finalnie przyjęto za słuszne stanowisko prezentowane przez organ nie oznacza, że twierdzenia skarżącej zostały pominięte. W tym miejscu należy również zaznaczyć, że to treść złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyznacza zakres żądania, który następnie podlega ocenie przez organ. W pierwszej kolejności organ zobowiązany jest ustalić, czy żądane dane w ogóle stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a następnie – czy mają one charakter informacji prostej, czy też przetworzonej. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń możliwe jest rozstrzygnięcie, czy informacja podlega udostępnieniu, względnie czy zachodzą przesłanki odmowy jej udostępnienia, w tym wynikające z niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu w przypadku informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Tym samym wnioskodawca nie może poprzez treść wniosku ograniczać zakresu żądania ani narzucać organowi sposobu jego kwalifikacji, w szczególności poprzez formułowanie stosownych wskazówek, co do "pominięcia danego atrybutu" w przypadku, gdy powodowałby on uznanie żądanej informacji za informacje o charakterze przetworzonym. W każdym przypadku ocena charakteru żądanych informacji leży po stronie organu i dopiero w przypadku zakwestionowania tego stanowiska konieczne jest rozstrzygnięcie sądu administracyjnego, w którym stanowisko organu zostanie zweryfikowane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi, ponieważ wynika z niego jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy, a uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy. To, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy podnieść, że w sprawie nie było kwestią sporną zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji publicznej. Zarówno skarżący jak i organ są w tym przypadku zgodni, że zakres żądania tj. dane dotyczące wynagrodzeń, dodatków do wynagrodzeń i nagród kontrolerów delegatury NIK we Wrocławiu według stanu na 30 czerwca 2022 r. i 25 października 2022 r. stanowią informacje publiczną. Niezrozumiałym jest więc zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Z powołanych przepisów wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym - w tym o ciężarach publicznych, którymi są w tym przypadku wynagrodzenia i dodatki do wynagrodzenia pracowników organów państwowych, natomiast z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. wynika zasada powszechności dostępu do informacji publicznej. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że któryś z tych przepisów został przez Sąd I instancji naruszony, bowiem jak wskazano wcześniej rozważania zarówno w ramach postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowoadministracyjnego skupiały się wokół kwestii przetworzonego charakteru żądanej informacji i tylko w tym zakresie prowadzona była merytoryczna ocena decyzji. Również argumentacja skarżącej odnosząca się do zapadłych orzeczeń, tj. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2390/21 oraz z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 852/20, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy bowiem zauważyć, że choć orzeczenia te dotyczą tego samego organu oraz zagadnienia udostępnienia informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń i nagród pracowników oraz kontrolerów delegatury NIK we Wrocławiu, to jednak odnoszą się do odmiennych problemów prawnych niż te, które występują w niniejszej sprawie. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 852/20 WSA w Warszawie uznał, że żądanie informacji w zakresie "imiennych list pracowników Delegatury NIK we Wrocławiu, zawierających dane dotyczące wysokości nagród podstawowych oraz za tzw. najlepsze kontrole w poszczególnych latach w okresie 2012–2019" stanowi informację publiczną. Jednocześnie sąd odniósł się do zagadnienia informacji przetworzonej, jednakże w odmiennym stanie faktycznym, w którym uznał, że organ nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek pozwalających na zakwalifikowanie żądanej informacji jako przetworzonej. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono konieczność szczegółowego wykazania przez organ zakresu i charakteru czynności niezbędnych do przygotowania informacji, w tym wskazania rodzaju podejmowanych działań oraz skali zaangażowania organizacyjnego. Natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2390/21 przedmiotem rozważań sądu była problematyka związana z odmową udostępnienia informacji z uwagi na ochronę tajemnicy kontrolerskiej oraz prywatności osób fizycznych. W tym kontekście sąd oceniał, czy informacje o wynagrodzeniach osób pełniących funkcje kontrolerskie pozostają w związku z wykonywaniem funkcji publicznych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt III OSK 1202/22. Powyższe rozstrzygnięcia nie przystają do realiów niniejszej sprawy, w której zasadniczym zagadnieniem była nie tyle wadliwość ustaleń faktycznych organu, lecz merytoryczna ocena, czy zakres czynności koniecznych do przygotowania żądanej informacji publicznej uzasadnia jej kwalifikację jako informacji przetworzonej. Skarżąca błędnie wywodzi z powołanych orzeczeń, że przedmiot żądania przesądza o tym, czy mamy do czynienia z informacją prostą czy przetworzoną. Tymczasem z orzeczeń tych można jedynie odczytać, czy określone dane stanowią informację publiczną, natomiast o ich charakterze jako informacji prostej lub przetworzonej decydować będą inne okoliczności, w szczególności zakres i stopień złożoności czynności niezbędnych do ich przygotowania informacji, liczba danych podlegających analizie czy konieczność ich zestawienia i opracowania. W konsekwencji argumentacja skarżącej, oparta na powołanych wyrokach, jest chybiona i nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. W rezultacie zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. należy uznać za niezasadny. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy organ prawidłowo zakwalifikował żądaną informacje publiczną jako informacje o charakterze przetworzonym. W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m. in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która: – w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); – jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14); – jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej" (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstania informacji publicznej (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12); – może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23 września 2009 r., II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z 30 października 2008 r., I OSK 951/08; z 27 czerwca 2013 r., I OSK 529/13). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 5 września 2013 r., I OSK 865/13). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością; – nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11); – której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05). W ocenie NSA Sąd I instancji słusznie przyjął, że organ prawidłowo ocenił wniosek skarżącej jako dotyczący informacji publicznej o charakterze przetworzonym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący i szczegółowy wskazał, na czym polega przetworzenie żądanej informacji. W szczególności wyjaśnił, że realizacja wniosku nie sprowadza się do prostego udostępnienia już istniejących danych, lecz wymaga podjęcia szeregu czynności analitycznych i technicznych, obejmujących m.in. wygenerowanie odpowiednich raportów z systemu informatycznego, ich dalszą analizę oraz agregację danych pochodzących z różnych źródeł i komórek organizacyjnych. Organ wskazał przy tym, że dane objęte wnioskiem dotyczą kilkudziesięciu osób, różnych okresów oraz wielu składników wynagrodzenia, co wyklucza możliwość ich uzyskania poprzez jednorazowe wygenerowanie standardowego raportu. W pierwszej kolejności konieczne jest bowiem wygenerowanie zbiorczego raportu obejmującego pracowników zatrudnionych w określonych we wniosku datach, a następnie – na jego podstawie – sporządzenie imiennych raportów dotyczących poszczególnych osób, zawierających szczegółowe dane o składnikach wynagrodzenia. Dopiero na tym etapie możliwe jest przygotowanie dalszych zestawień, w tym raportów dotyczących nagród, ich uzasadnienia (np. poprzez identyfikację kontroli, za które zostały przyznane), a także informacji o podwyżkach. Każdorazowo dane te wymagają ponadto przefiltrowania, zestawienia według kryteriów wskazanych we wniosku oraz poddania procesowi anonimizacji. Powyższe czynności wiążą się z istotnym nakładem pracy i wykraczają poza zakres zwykłych działań związanych z udostępnieniem informacji publicznej, a tym samym zasadnie uznano, że żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Odnosząc się do przytoczonego przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5499/21, zgodnie z którym "intelektualny wysiłek podjęty przy zbieraniu danych, ich poszukiwaniu w rejestrach czy zbiorach, a następnie przy ich kopiowaniu czy digitalizacji nie stanowi przetworzenia", należy wskazać, że pogląd ten jest co do zasady trafny, jednak nie znajduje zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Z uzasadnienia powołanego orzeczenia wynika bowiem, że "[ż]ądane we wniosku dostępowym informacje nie stanowią obszernego zbioru danych, które wymagałyby przetworzenia. Zaangażowanie wymagane do przygotowania skanów umów czy rachunków, potwierdzeń przelewu czy posiadanych opinii prawnych nie stanowi ponadstandardowego wysiłku, który zakłócałby normalne działanie skarżącego kasacyjnie SPZOZ". W tej sprawie zakres żądanych danych został oceniony jako niewymagający przetworzenia, z uwagi na brak ponadstandardowego nakładu pracy po stronie organu. Odmiennie natomiast przedstawia się sytuacja w niniejszej sprawie, gdzie – jak wskazano powyżej – realizacja wniosku wiązała się z koniecznością podjęcia szeregu złożonych czynności analitycznych, wykraczających poza zwykłe wyszukanie i udostępnienie danych, co uzasadnia zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Analogicznie odnieść się należy do nakładu pracy związanego z anonimizacją udostępnianych danych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, samo dokonanie anonimizacji nie stanowi jeszcze przetworzenia informacji. Niemniej jednak, choć anonimizacja dokumentów jest jedynie formą przekształcenia informacji, to może prowadzić do powstania informacji przetworzonej, jeżeli polega na przygotowaniu całego zbioru odpowiednio opracowanych dokumentów, wyselekcjonowanych uprzednio z całości posiadanych materiałów. W takim przypadku czynności te wymagają istotnego nakładu pracy, zaangażowania środków oraz pracowników, co może wpływać na prawidłowy tok funkcjonowania organu (wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., III OSK 6161/21, LEX nr 3506093). Na tej podstawie za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Skarżąca w ramach skargi kasacyjnej postawiła również zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieuwzględnienie wskazanych przez nią twierdzeń w zaskarżonym orzeczeniu. Zarzut ten jest konsekwencją błędnego, co zostało już wykazane, stanowiska skarżącej jakoby żądane informacje stanowiły informacje proste i były możliwe do udostępnienia przez organ bez wykonywania dodatkowych czynności. Z przepisu art. 3 ust. 2 u.d.i.p. wynika jedynie obowiązek dla podmiotu zobowiązanego do niezwłocznego udostępnienia informacji, która ma mieć walor aktualności. Przepis ten w zasadniczym znaczeniu powinien być więc łączony z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., który to określa termin udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie organ podjął działanie w określonym ustawowo terminie, natomiast wydana decyzja w warstwie merytorycznej kwestionowana jest przez skarżącą, a tym samym podniesione naruszenie nie zaistniało. Trzeba również zaznaczyć, że regulacja art. 3 ust. 2 u.d.i.p. nie może być stawiana w kontrze do określonych w u.d.i.p. podstaw do ograniczenia dostępu do informacji publicznej m.in. tej wyrażonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 w przypadku braku wykazania szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej. Odmienne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu prawa do informacji publicznej, poprzez pominięcie ustawowych ograniczeń przewidzianych dla informacji przetworzonej. Tymczasem obowiązek niezwłocznego działania aktualizuje się dopiero wówczas, gdy spełnione są przesłanki udostępnienia informacji, co w niniejszej sprawie – wobec zakwalifikowania żądanej informacji jako przetworzonej i niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego – nie miało miejsca. Na tej podstawie należało uznać, że zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 u.d.i.p. jest błędny. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 września 2023
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Prezes Najwyższej Izby Kontroli
- Sędziowie
- Olga Żurawska - Matusiak Sławomir Pauter Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 141 § 4, art. 184, art. 204 pkt 2 · Dz.U. 2023 poz. 259
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Go 149/26 · 28 maja 2026
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 28 maja 2026 r., II SA/Go 149/26
Sygnatura: II SA/Łd 247/26 · 28 maja 2026
Postanowienie WSA w Łodzi z 28 maja 2026 r., II SA/Łd 247/26
Sygnatura: II SA/Ol 301/26 · 28 maja 2026
Postanowienie WSA w Olsztynie z 28 maja 2026 r., II SA/Ol 301/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny