Sygnatura
III OSK 2308/24
III OSK 2308/24 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2240/23 w sprawie ze skargi U. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2240/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi U. L. (dalej wnioskodawczyni lub skarżąca) na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy (dalej organ) z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że powodem odmowy udzielania skarżącej pomocy mieszkaniowej było niespełnienie przez skarżącą kryterium metrażowego określonego w § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 z późn. zm.) zwanej dalej uchwałą w sprawie zasad wynajmowania lokali. Przepis ten stanowi, że warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu wynosi nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Podstawę prawną do dokonania takiej oceny stanowił zatem dla organu § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który stanowi iż wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zauważyć należy, że wnioskując o udzielenie pomocy mieszkaniowej skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W.. Omawiany lokal został wynajęty firmie [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy najmu z dnia 28 maja 2015 r. na cele mieszkalno-biurowe i aktualnie wynajmowany jest na czas nieokreślony. Skarżąca pozostaje członkiem zarządu ww. Spółki. Lokal został udostępniony wnioskodawczyni przez jej syna - prezesa omawianej Spółki. Dalej skarżąca oświadczyła, że Spółka realizuje swoje zadania w terenie, zaś wnioskodawczyni jest osobą przydatną m.in. do odbioru korespondencji. Dodała, że nie ma obowiązku opłacania czynszu ani opłat za media. Wskazała również, że zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 2015 r., uprzednio zamieszkiwała poza m.st. Warszawa. Przedmiotowy lokal składa się z pokoju o powierzchni mieszkalnej 13,51 m2, kuchni, przedpokoju i łazienki. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 20,46 m2. Lokal położony jest na III piętrze w budynku z windą. W lokalu zamieszkuje sama. Jednocześnie Sąd stwierdził również, że organ w zaskarżonej uchwale wskazał, że do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że jest leczona okulistycznie, cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową oraz osteoporozę. Jednakże w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali umożliwiająca niestosowanie kryterium metrażowego, ponieważ z dołączonych dokumentów nie wynika, że zajmowany przez wnioskodawcę lokal jest niedostosowany do jej potrzeb wynikających ze stanu zdrowia, zaś w budynku znajduje się winda. Nadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ wskazał, że łączny średni miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej w okresie 12 miesięcy przed złożeniem deklaracji wynosił 1.479,81 zł, zaś dochód uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu, stosownie do § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, w jednoosobowym gospodarstwie domowym nie może przekraczać kwoty 1.909,41 zł. Natomiast łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony w jednoosobowym gospodarstwie domowym, stosownie do § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 lit. e) uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, nie może przekraczać kwoty 5.657,51 zł. Zatem zdaniem organu wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu, jednakże nie spełnia przesłanek wynikających z § 4 ww. uchwały do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu, bowiem warunki zamieszkania określone w § 7 ust. 1 tej uchwały nie kwalifikują jej do ich poprawy. Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że kwestia możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej we własnym zakresie, nie została poddana przez organ szczegółowej analizie. Organ nie zbadał bowiem, ani czy skarżąca ma realną możliwość długotrwałego zamieszkiwania w użyczanym jej dotychczas lokalu, w tym w szczególności nie ustalił czy użyczająca Spółka wyraża jakąkolwiek wolę dalszego wsparcia skarżącej i na jak długi okres. Z oświadczenia prezesa zarządu Spółki z dnia 6 czerwca 2023 r. (karta nr 40 akt administracyjnych sprawy) te okoliczności nie wynikają. Nadto z okoliczności sprawy wynika niejako, że uczestnictwo skarżącej w przedmiotowej Spółce ma wyłącznie charakter instrumentalny, mający zabezpieczyć Spółkę przed ewentualnymi zagrożeniami jej działalności, zaś cała organizacja działalności Spółki w tym decydowanie o wszelkich jej przedsięwzięciach leży wyłącznie w rękach syna skarżącej. Czego organ w żaden sposób nie zbadał. Zdaniem Sądu dodatkowo nie ulega wątpliwości, że stosunek użyczenia, który łączy skarżącą ze Spółką jest stosunkiem niezwykle nietrwałym, którego naturą jest to, że użyczający zobowiązuje się zezwolić (na czas oznaczony, bądź nieoznaczony) na bezpłatne używanie biorącemu do używania rzeczy oddanej mu w tym celu. Użyczenie jest zatem umową nieodpłatną, realną i jednostronnie zobowiązującą, czego organ również nie wziął pod uwagę w toku prowadzonego postępowania. Wskazać również należy, że organ nie zbadał przyczyn eksmisji (wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] – karta nr 8 akt administracyjnych sprawy) z poprzedniego miejsca zamieszkania skarżącej. Wskazać należy w tym miejscu, że wynikający z § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów albowiem zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona uchwała została zatem wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej. Organ nie ustalił rzeczywistych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej we własnym zakresie, ani tym bardziej możliwości skarżącej do korzystania z lokalu jedynie udostępnionego jej uprzednio przez syna w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. § 7 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 10 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez uznanie, że zamieszkiwanie przez skarżącą w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] na podstawie umowy użyczenia nie stanowi podstawy do uznania niespełnienia przez skarżącą "kryterium metrażowego", - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez uznanie, że organ nie zbadał przesłanek (nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy) sprawy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej, - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na uwzględnieniu skargi pomimo braku podstaw do tego tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że organ wydając uchwałę nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nie rozważył wnikliwie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym naruszył art. 7 K.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie organ poinformował, że nie wnosi o rozpoznanie skargi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną U. L. wniosła o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych, jednocześnie oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest zasadna. Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] w Mieście Stołecznym Warszawa z dnia [...] października 2023 r. odmawiającej zakwalifikowania T. D. do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa poprzez zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia była uchwała organu dzielnicy jako jednostki pomocniczej Miasta Stołecznego Warszawy. Uchwały te są kwalifikowane jako formy działania organów wykonujących administrację publiczną objęte zakresem art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., a więc inne akty niż akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (tak też NSA w wyroku z 2 października 2024 r. sygn. akt III OSK 498/23; NSA w wyroku z 7 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 667/24). Wprawdzie jednostki pomocnicze Miasta Stołecznego Warszawy nie stanowią wprost odrębnych jednostek samorządu terytorialnego, to jednak akty organów tych jednostek w zakresie obejmującym wykonywanie zadań samorządu gminnego są zaliczane do tej kategorii. W takiej zaś sytuacji kompetencję sądu administracyjnego uwzględniającego skargę wyznacza art. 147 § 1 P.p.s.a., a nie art. 145 P.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie mógł oprzeć swojego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ przepis ten obejmuje uprawnienia sądu do orzekania w przypadku skarg na decyzje lub postanowienia, a nie na uchwały. Tym niemniej wskazany brak w zakresie prawidłowego wskazania przepisów mającymi być wzorcem kontroli nie uzasadnia stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 11 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 684/05). Nawet bowiem wadliwe przyporządkowanie zarzutu do właściwej podstawy kasacyjnej nie uzasadnia nie objęcia rozpoznaniem zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 2 września 2010 r. sygn. akt II FSK 636/09; wyrok NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2670/10). Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny może, na podstawie analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji, to wówczas taka skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu. Istnieje zatem możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej, która nie wskazuje wyraźnie podstaw i zarzutów kierowanych pod adresem skarżonego wyroku, jeżeli na podstawie uzasadnienia tej skargi daje się jednoznacznie ustalić, jakie naruszenia podnosi autor skargi kasacyjnej. Taka wykładnia ma także charakter prokonstytucyjny ponieważ pozwala, stosownie do treści art. 45 § 1 Konstytucji RP, na realizację prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy sąd. Mimo więc wadliwości w samej konstrukcji skargi kasacyjnej, istotą zarzutu skarżącego kasacyjnie jest naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez niezasadne przyjęcie, że w tej sprawie nie zostały naruszone zasady wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie § 7 ust. 1 w związku z § 1 pkt 10 oraz § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały. Zasadnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie wadliwość zaskarżonego wyroku w zakresie zobowiązania organu do ustalania istotnych w sprawie okoliczności, a w tym rzeczywistym możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych U. D. w jej własnym zakresie oraz możliwości korzystania z lokalu udostępnionego jej przez jej syna w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone z ustaleniem istotnych w sprawie okoliczności. Nie budzi bowiem wątpliwości data zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalno-biurowego przez Spółkę [...] sp. z o.o. i charakter tego najmu po dniu 1 czerwca 2016 r. Zarząd Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy ustalił również, że U. D. zamieszkuje w lokalu mieszkalno-biurowym od daty zawarcia umowy najmu przez Spółkę [...] i nie tylko korzysta z całego lokalu na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych, ale także Spółka ta opłaca wszystkie świadczenia należne za ten lokal. Niewątpliwie znaczenie ma i ta okoliczność, że prezesem Spółki [...] sp. z o.o. jest syn U. D.. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował stosunek prawny na podstawie którego zamieszkuje w tym lokalu U. D. jako stosunek użyczenia. Można domyślać się, że korzystanie przez U. D. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przypomina umowę użyczenia, ponieważ Spółka [...] jako użyczający zobowiązała się zezwolić U. D. jako biorącej przez czas nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanego jej lokalu mieszkalno-biurowego na cele mieszkaniowe (art. 710 Kodeksu cywilnego). Każdorazowo należy jednak ustalać, czy taki stosunek użyczenia ma charakter trwały czy też nie. Z akt tej sprawy wynika, co podkreśliła strona skarżąca kasacyjnie, że skoro U. D. korzysta bezpłatnie z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. już od 2015 r. to nietrafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w okolicznościach tej sprawy ten stosunek prawny jest "stosunkiem niezwykle nietrwałym". Wręcz przeciwnie, skoro bezpłatne używanie lokalu mieszkano-biurowego ma miejsce już od ponad 8 lat i z akt sprawy nic nie wynika, aby stan ten miał się zmienić, to niezasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął a priori daleko idącą nietrwałość stosunku użyczenia. Nie można też pominąć i tej okoliczności, że prezesem Spółki [...] jest syn U. D., która dodatkowo jest także członkiem zarządu tej Spółki. To z kolei mogło uzasadniać uznanie, że U. D. korzysta z tego lokalu w ramach funkcjonowania samej Spółki jako najemcy, skoro jest członkiem jej zarządu a w tym lokalu odbierana jest przez nią korespondencja kierowana do tej Spółki. To zaś prowadziłoby do uznania, że w istocie lokal ten wynajmowany jest przez Spółkę [...] na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieokreślony, a w ramach takiej umowy członkini jej zarządu korzysta z tego lokalu. Trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że w tej sprawie Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał potrzebę dalszego ustalania rzeczywistych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez U. D. we własnym zakresie oraz możliwości korzystania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Z sposób nie budzący wątpliwości z akt sprawy wynika, że U. D. nie ma innej możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych niż poprzez korzystanie z ww. lokalu. Potwierdza to wysokość jej dochodów. Ponadto organy ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości zakres możliwości korzystania przez U. D. z lokalu nr [...] przy ul. [...]. Nie jest to jedyny lokal Spółki [...], ponieważ jej siedziba jest w lokalu pod innym adresem. Niezasadnie Sąd pierwszej instancji zobowiązał w zaskarżonym wyroku Zarząd Dzielnicy [...] do ustalenia przyczyn eksmisji U. D. z poprzedniego miejsca zamieszkania. Skoro w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] zobowiązujący U. D. do opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...] i wydania go Gminie G., to ustalanie przyczyn wydania tego wyroku nie ma znaczenia w tej sprawie. Od 2015 r. U. D. jest mieszkanką Miasta Stołecznego Warszawy, a tym samym od tej daty ma prawo do korzystania ze świadczeń realizowanych przez administrację samorządu Miasta Stołecznego Warszawy. Sąd pierwszej instancji nie wskazał, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie miałoby ustalenie przyczyn wydania w 2009 r. wyroku o eksmisji. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez dany organ, to uzasadnienie takiego wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania pozwalające na precyzyjne ustalenie, jakie czynności ma organ podjąć w zakresie ponownego rozpatrzenia i załatwienia danej sprawy. Nie powinny być to zbyt ogólne wskazania, w ramach których organ musiałby domyślać się, jakie jeszcze czynności ma podjąć i na jaką okoliczność, ani też takie zobowiązania, które nie będą zmierzały do ustalenia istotnych okoliczności w danej sprawie. Jak trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie w tej sprawie Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy zgromadził materiał dowodowy obejmujący m.in. oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (wraz z materiałem zdjęciowym, akta sprawy, karty nr 46-61), notatkę służbową sporządzoną na okoliczność tych oględzin (akta sprawy, karta nr 61), zebrał materiał dowodowy pozwalający na ustalenie podstawy prawnej korzystania z tego lokalu przez Spółkę [...] (akta sprawy, karty nr 24-25). W aktach sprawy jest także oświadczenie z dnia 6 czerwca 2023 r. A. M. – prezesa Spółki [...] sp. z o.o. z treści którego wynika, że jego matka U. D. może przebywać w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. do chwili rozwiązania jej problemów mieszkaniowych (akta sprawy, karta nr 40). Mając powyższe należy wskazać, że trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały. Zgodnie z jego treścią wniosek osoby ubiegającej się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11 tego przepisu. Zasadnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że w tej sprawie taka ocena została dokonana, ponieważ Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawa działając poprzez administrację samorządową dokonał oceny faktycznej warunków mieszkaniowych U. D. bezpośrednio w miejscu jej zamieszkiwania. Wynika to wprost z akt sprawy. Trafnie również podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że skoro jedyną podstawą podjęcia odmownej uchwały przez Zarząd Dzielnicy [...] było niespełnienie warunku wynikającego z § 7 ust. 1 uchwały, tj. przekroczenie kryterium powierzchni mieszkalnej dla jednej osoby, to okoliczność ta powinna być przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji jedynie przytoczył treść tego przepisu, ale nie dokonał kontroli zaskarżonej uchwały na jego podstawie. Jeszcze raz należy bowiem wskazać, że jedyną i wyłączną przyczyną odmowy udzielenia U. D. w stanie faktycznym tej sprawy było przekroczenie kryterium powierzchni mieszkalnej wynikające z powołanego § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skoro Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej uchwały na podstawie zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, a przy tym w zaskarżonym wyroku zobowiązał organ do ustalenia okoliczności już wynikających z akt sprawy (co do możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez U. D. i możliwości korzystania przez nią z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.), to zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., a sprawa zostaje przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania (punkt 1 sentencji wyroku). W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd pierwszej instancji winien wnikliwie dokonać kontroli ustalonego przez Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy co do zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Jeżeli Sąd ten uzna, że zaskarżona uchwała powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego i sprawa przekazania do ponownego rozpatrzenia, to winien również precyzyjnie wskazać, w jakim zakresie należy uzupełnić materiał dowodowy co do okoliczności mających znaczenie w tej sprawie, ale nie wynikających z już zebranych dowodów. Mając na względzie sytuację życiową i majątkową strony przeciwnej do strony skarżącej kasacyjnie, której przyznano prawo pomocy, a także z uwagi na fakt, że powodem uchylenia zaskarżonego wyroku były uchybienia Sądu pierwszej instancji, uznać należy, że w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia od skarżącej w pierwszej instancji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z tego względu na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W odniesieniu do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy wyjaśnić, że o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu rozstrzyga zawsze wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu uregulowanym w art. 250 i następnych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stąd w postępowaniu kasacyjnym wniosek ten nie podlegał rozpoznaniu.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 września 2024
- Symbol z opisem
- 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Skarżony organ
- Zarząd Miasta
- Sędziowie
- Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2023 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny