Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2237/21

Wyrok NSA z 10 maja 2023 r., III OSK 2237/21

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 maja 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 612/19 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 marca 2019 r. nr RZ.ZUO.3.470.111/1.2019.AJ-181 w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 612/19 uwzględnił skargę Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.(dalej jako Nadleśnictwo B.) i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako Dyrektor Zarządu Zlewni) z dnia 28 marca 2019 r. nr RZ.ZUO.3.470.111/1.2019.AJ-181 określającą Nadleśnictwu B. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 129 zł za pobór wód powierzchniowych z potoku W. działka nr [...] dla potrzeb zbiornika retencyjnego w miejscowości K. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł, że opłata dla Nadleśnictwa B. za pobór wód powierzchniowych została określona przedwcześnie, bowiem nie wyjaśniono istotnych w sprawie kwestii. Wskazano, że art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268) zawierający katalog usług wodnych, odrębnie ujmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1) oraz piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych, jak też korzystanie z tych wód (pkt 2). Z kolei w art. 268 i art. 269 Prawa wodnego, które wskazują rodzaje usług wodnych polegających opłacie, brak jest usługi wymienionej w art. 35 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy. Okoliczność ta nie została w ogóle rozważona przez organ w sytuacji, gdy ma ona istotne znaczenie dla sprawy, bowiem może przesądzać o braku podstaw do naliczenia opłaty. Jak bowiem wynika z brzmienia powołanych art. 268 i art. 269 Prawa wodnego, nie wszystkie usługi wodne są płatne, a tylko te wyraźnie wskazane w tych przepisach. Nie została również należycie wyjaśniona kwestia ewentualnego ziszczenia się przesłanki ustawowego zwolnienia z opłaty, której dotyczy przedmiotowa sprawa. Zdaniem Sądu wyjaśnienia organu nie uwzględniają wskazanego w pkt pierwszym pozwolenia wodnoprawnego rodzaju projektu, w ramach którego miała nastąpić budowa zbiornika retencyjnego tj. projektu o nazwie: Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie na terenie gminy U. Wskazany tytuł projektu nie wyklucza, że może zachodzić przypadek "nawadniania gruntów i upraw", o którym mowa w powołanym art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Ograniczenie się przez Dyrektora Zarządu Zlewni do samej treści udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia faktycznego celu poboru wód powierzchniowych przez Nadleśnictwo oceniono jako niewłaściwe. Sąd pierwszej instancji nadmienił przy tym, że wydane pozwolenie wodnoprawne odwołuje się do operatu wodnoprawnego. Jak stanowił zaś art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. a poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, część opisowa operatu zawiera wyszczególnienie celu i zakresu zamierzonego korzystania z wód. Dokument ten mógłby więc także być pomocny przy czynieniu istotnych w sprawie ustaleń. Brak dogłębnego odniesienia się przez organ do tych dwóch wyżej opisanych kwestii, a zatem dotyczących istnienia rzeczywistych podstaw do określenia dla strony skarżącej opłaty za pobór wód powierzchniowych musiał stanowić zdaniem Sądu o konieczności eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z uwagi na wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię: a) art. 268 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że skarżący naliczył stronie postępowania opłatę stałą za retencjonowanie wód, która to usługa wodna nie podlega opłacie. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu nakazuje przyjąć, że opłatę pobiera się za pobór wód powierzchniowych, a nie za usługę stanowiącą cel takiego poboru. Cel poboru wód może w przypadkach określonych w przepisie art. 270 ust. 2 stanowić przesłankę do zwolnienia poboru wód z opłaty stałej; b) art. 552 ust. 2 pkt 1 w związku z art. art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że przy wydawaniu decyzji w sprawie opłat za usługi wodne organ powinien dokonywać ustaleń w zakresie "rzeczywistego" celu poboru wód poza treść pozwolenia wodno- prawnego, ergo poza cel poboru wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów nakazuje przyjąć, że organ ma obowiązek kierować się określonym w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celem i zakresem korzystania z wód; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 § 1 i art. 107 § 3, art. 7a § 1 K.p.a. polegające na przyjęciu, że w sprawie zakończonej decyzją skarżącego nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów K.p.a. poprzez przedwczesne wydanie decyzji i niedostateczne wyjaśnienie kwestii charakteru poboru wód przez stronę postępowania, w szczególności w kierunku zbadania czy pobór wód pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego mógł dotyczyć innej usługi wodnej niż określona w tym pozwoleniu, jak również w zakresie obowiązku sporządzenia rzetelnego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia. Tymczasem w ocenie skarżącego brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do treści pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym rodzaju usługi wodnej, podlegającej opłacie, a prowadzenie postępowania wyjaśniającego odnośnie zarzutów strony postępowania, pozostających w sprzeczności z treścią pozwolenia wodnoprawnego jest bezprzedmiotowe. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie występuje. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; 4) powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty są względem siebie komplementarne, co oznacza, że mogą być rozpatrzone łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie strony skarżącej kasacyjnie uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Przepisy Prawa wodnego, w których nastąpiło wprowadzenie nowego systemu opłat za usługi wodne, stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275) zwanej dalej dyrektywą. Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający (użytkownik) płaci". Powyższa regulacja znalazła odzwierciedlenie między innymi w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Wykładnia art. 9 ust. 3 Prawa wodnego powinna uwzględniać treść art. 1 dyrektywy, w którym uregulowano cele ogólne tego aktu prawnego. Są to: a) zapobieganie dalszemu pogarszaniu oraz ochrona i poprawa stanu ekosystemów wodnych oraz, w odniesieniu do ich potrzeb wodnych, ekosystemów lądowych i terenów podmokłych bezpośrednio uzależnionych od ekosystemów wodnych; b) promowanie zrównoważonego korzystania z wód oparte na długoterminowej ochronie dostępnych zasobów wodnych; c) dążenie do zwiększonej ochrony i poprawy środowiska wodnego między innymi poprzez szczególne środki dla stopniowej redukcji zrzutów, emisji i strat substancji priorytetowych oraz zaprzestania lub stopniowego wyeliminowania zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych; d) zapewnienie stopniowej redukcji zanieczyszczenia wód podziemnych i zapobieganie ich dalszemu zanieczyszczaniu, oraz e) przyczynianie się do zmniejszenia skutków powodzi i susz. Wśród celów ogólnych dyrektywy wymieniono przyczynianie się do zmniejszenia skutków powodzi i susz. W katalogu celów ogólnych ww. dyrektywy brak jest takich, które są związane z realizacją zasady "zanieczyszczający płaci" (użytkownik płaci). Funkcje celów dyrektywy w systemie unijnego prawa ochrony środowiska poza zintegrowaną polityką wodną istotny wpływ ma także unijna polityka ochrony środowiska, której cele przedstawione są w wieloletnich unijnych programach ramowych w zakresie ochrony środowiska. Zgodnie z 9 ust. 1 dyrektywy Państwa Członkowskie uwzględniając zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci" do końca 2010 r. miały zapewnić, że: - polityki opłat za wodę przewidują odpowiednie działania zachęcające użytkowników do wykorzystywania zasobów wodnych efektywnie oraz przyczyniają się do osiągnięcia celów środowiskowych ww. dyrektywy. Cel w postaci przyczynianie się do zmniejszenia skutków powodzi i susz może być realizowany przez m.in. retencjonowanie wód, które realizuje funkcję prewencyjną. Retencjonowanie wód niewątpliwie zapewnia także ochronę i prawidłowe funkcjonowanie ekosystemu wodnego. W przepisach dyrektywy pojęcie ekosystemu wodnego jest częścią definicji legalnej pojęcia "stan ekologiczny", który jest określeniem jakości struktury i funkcjonowania ekosystemu wodnego związanego z wodami powierzchniowymi, ustalonym zgodnie z załącznikiem V (art. 2 pkt 21 dyrektywy). Pojęcie "ekosystem wodny" jest także istotnym elementem konstrukcji normatywnej celu prewencyjnego ww. dyrektywy, zgodnie z którym celem tej dyrektywy jest ustalenie ram dla ochrony śródlądowych wód powierzchniowych, wód przejściowych, wód przybrzeżnych oraz wód podziemnych, które: a) zapobiegają dalszemu pogarszaniu oraz chronią i poprawiają stan ekosystemów wodnych oraz, w odniesieniu do ich potrzeb wodnych, ekosystemów lądowych i terenów podmokłych bezpośrednio uzależnionych od ekosystemów wodnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska strony skarżącej kasacyjnie co do zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art 268 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego polegającej na przyjęciu, że strona skarżąca kasacyjnie naliczyła stronie postępowania opłatę stałą za retencjonowanie wód, która to usługa wodna nie podlega opłacie. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu nakazuje przyjąć, że opłatę pobiera się za pobór wód powierzchniowych, a nie za usługę stanowiącą cel takiego poboru. Cel poboru wód może w przypadkach określonych w przepisie art. 270 ust. 2 stanowić przesłankę do zwolnienia poboru wód z opłaty stałej. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. W art. 35 ust. 3 tej ustawy wymienione zostały rodzaje usług wodnych, w tym m.in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1), ale również piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód (pkt 2). Z powołanego przepisu wynika, że pobór wód powierzchniowych i retencjonowanie wód powierzchniowych stanowią odrębne usługi wodne. Retencjonowanie wód wiąże się z ich uprzednim pozyskaniem z określonego cieku, bowiem retencja wody polega na okresowym wyłączeniu znacznych ilości wody z cyklu hydrologicznego na skutek jej zatrzymania w zbiornikach wodnych naturalnych bądź sztucznych. W związku z tym należy stwierdzić, że ustawodawca w art. 35 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego wyodrębnił usługę retencjonowania wód, pomimo że niewątpliwie wiąże się ona z wcześniejszym poborem wody - zatrzymaniem wody w zbiorniku wodnym. Tym samym pobór wód podziemnych lub powierzchniowych do tych celów nie może być zatem kwalifikowany jako usługa wodna określona w art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, gdyż został on objęty regulacją art. 35 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego opłaty za usługi wodne ponosi się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Powyższe prowadzi do wniosku, że brak jest podstawy prawnej do pobierania opłaty na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy za usługę wodną retencjonowania wód, wskazaną w art. 35 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego, ponieważ nie została ona wymieniona w żadnym z powołanych wyżej przepisów ustanawiających obowiązek ponoszenia opłat, zwłaszcza że odrębnie uregulowano omawiane usługi od usługi polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych określonych w art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że retencjonowanie wód (a tego w szczególności dotyczy pozwolenie wodnoprawne z dnia 17 kwietnia 2014 r. znak BOŚ.6341.6.2014) co do zasady nie powodujące kosztów środowiskowych czy zasobowych nie powinno podlegać opłacie. Retencjonowana woda jest odprowadzana do środowiska w stanie niepogorszonym w takiej ilości, w jakiej nastąpił jej pobór. Pobieranie opłaty za tego rodzaju usługę wodną nie realizuje zasady zwrotu kosztów usług wodnych. Retencjonowanie wody umożliwia prowadzenie prawidłowej gospodarki wodnej poprzez uwilgotnienie sąsiednich terenów i utrzymanie optymalnego poziomu wód gruntowych, co pomaga zapobiegać potencjalnym szkodom środowiskowym, mogącym powstać wskutek suszy, czy pożaru (por. np. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3752/19; wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3533/19; wyrok NSA z 28 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3974/21; wyrok NSA z 15 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 781/21; wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 736/21; wyrok NSA z 21 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1888/21). Trafnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że przesądzenie ww. kwestii ma w tej sprawie istotne znaczenie, ponieważ może przesądzić o braku podstaw do naliczania opłaty. Natomiast częściowo zasadnym jest drugi zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 552 ust. 2 pkt 1 w związku z art. art. 271 ust. 2 Prawa wodnego polegającej na przyjęciu, że przy wydawaniu decyzji w sprawie opłat za usługi wodne organ powinien dokonywać ustaleń w zakresie "rzeczywistego" celu poboru wód poza treść pozwolenia wodnoprawnego, a więc poza cel poboru wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym. Zgodnie z art. 552 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w dacie wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód. W tym zakresie ma rację strona skarżąca kasacyjnie podnosząc, że cel i zakres korzystania z wód objęty pozwoleniem wodnoprawnym ma charakter przesądzający. Jednakże w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie zanegował ww. rozumienia art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Sąd ten bowiem wskazał, że zawarty w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 17 kwietnia 2014 r. znak BOŚ.6341.6.2014 cel i zakres korzystania z wód nie jest precyzyjnie określony. To bowiem pozwolenie wodnoprawne odwołuje się do operatu wodnoprawnego, którego część opisowa (zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 pkt 1 lit. a poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.) zawierał wyszczególnienie celu i zakresu zamierzonego korzystania z wód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że w związku z argumentacją strony skarżącej powoływaną w tej sprawie, z której mogłoby wynikać, że wydane pozwolenie wodnoprawne obejmowało różne cele korzystania z wody, to ta okoliczność powinna być wyjaśniona w tej sprawie. Taki pogląd zawarty w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje. Nie chodzi bowiem o dokonywanie ustaleń faktycznego poboru wody z pominięciem pozwolenia wodnoprawnego, ale precyzyjne ustalenie, jakie to cele i w jakim zakresie miałaby być wykorzystywana woda objęta wydanym na rzecz Nadleśnictwa B. pozwoleniem wodnoprawnym. W tym stanie sprawy nie można uznać za zasadny także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Ustalenie więc, czy w tej sprawie ma miejsce przypadek objęty ww. przepisem wymaga ponowienia czynności dowodowym, na które wskazał Sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię także jest przedwczesny, ponieważ przepis ten określa sposób ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie, a w tym w szczególności w zakresie dopuszczalności pobierania opłaty stałej w tej sprawie pozwoli organowi na zastosowanie wzoru objętego ww. art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Nieuzasadniony okazał się zarzut dotyczący naruszenia, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie zebrał i nie wyjaśnił wszystkich kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych, a zatem przedwcześnie uznał, że zasadnym było ustalenie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie stwierdził, że organ nie wyjaśnił w jakim celu następuje pobór wód powierzchniowych co w okolicznościach niniejszej sprawy oraz w świetle art. 268 i art. 269 Prawa wodnego w związku z art. 35 ust. 3 pkt 2 tej ustawy miało istotne znaczenie i mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Nie wyjaśniono również w dostatecznie wystarczający sposób, czy wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym cel poboru wód powierzchniowych w ramach projektu "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie" polegający na polegający na budowie bocznego zbiornika retencyjnego powoduje, że w ogóle ta usługa wodna podlega opłacie stałej. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że ta kwestia wymaga szerszego wyjaśnienia i ewentualnie zastosowania art. 7a K.p.a. Powyższe uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego sprawy miały swoje przełożenie na wadliwość sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie zostało dokonane w zgodzie z wymogami przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Organ m.in. nie uzasadnił w sposób prawidłowy dlaczego uznał, że za pobór wód – mimo że przepisy nie nakładają takiego obowiązku – należy ustalić opłatę stałą. Ponadto, organ wydając rozstrzygniecie oparł się głównie na treści pozwolenia wodnoprawnego, pominął treść wskazanych wyżej przepisów Prawa wodnego, nie ustosunkował się w sposób wystarczający do kwestii podnoszonych w reklamacji). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 stycznia 2021
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak Teresa Zyglewska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny