III OSK 2208/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 94/25 w sprawie ze skargi W. D. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. D. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 94/25 oddalił skargę W. D. (dalej: "skarżąca") na bezczynność Ministra Sprawiedliwości (dalej: "organ", "Minister") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego (dalej: "KRK"). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku, złożonego przez ePUAP 6 czerwca 2024 r., o udzielenie w formie zaświadczenia informacji o osobie z KRK skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 7, art. 19 ust. 4, art. 23 i w zw. z art. 9 ustawy z dnia 25 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 276, dalej: "k.r.k.") oraz art. 12, art. 35 i art. 36 i art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") przez niewydanie żądanej informacji, czy dane osobowe są zgromadzone w KRK w ustawowym, siedmiodniowym, terminie, przy braku wezwania wnioskodawcy do usunięcia ew. braków wniosku w terminie 14 dni, a także niezawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia; 2. art. 19 ust. 1 pkt 1b w zw. art. 9 k.r.k. przez nieprawidłową wykładnię, pomijającą zasadę pisemności określoną w art. 14 k.p.a. oraz regulacje dotyczące formy wniesienia podania określone w art. 63 § 1 k.p.a., a skutkującą błędnym uznaniem, że nie jest dopuszczalne złożenie wniosku za pośrednictwem ePUAP i w konsekwencji niewydaniem zaświadczenia, a nadto naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez różnicowanie sytuacji działania przez pełnomocnika oraz samodzielnie przez stronę, ale też informowanie w oficjalnych publikatorach o możliwości wnoszenia podań w określonej formie; 3. art. 7 i art. 19 w zw. z art. 9 k.r.k. w zw. z art. 32 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. przez ograniczenie stronie możliwości działania przez pełnomocnika, mimo że charakter czynności (złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o niekaralności) nie wymaga osobistego działania strony); 4. art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a. w zw. z § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2021 r. w sprawie sposobu i trybu udzielania informacji o osobach oraz o podmiotach zbiorowych z Krajowego Rejestru Karnego, udzielanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sposobu zakładania konta użytkownika i konta instytucjonalnego dla informacji udzielanych na zapytanie lub wniosek oraz zakresu informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym udzielanej na żądanie (Dz. U. poz. 728, dalej: "rozporządzenie") poprzez prawotwórczą interpretację przepisów ww. rozporządzenia; 5. art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 14 k.p.a. i 63 k.p.a. oraz art. 21a pkt 1 k.r.k. i § 2 i 4 rozporządzenia poprzez nieprawidłową wykładnię skutkującą nieuprawnionym przyjęciem, że regulacje rozporządzenia przełamują reguły wynikające z k.p.a., podczas gdy art. 21a pkt. 1 k.r.k. przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości kompetencję jedynie do określenia w drodze rozporządzenia sposobu zakładania konta użytkownika i konta instytucjonalnego oraz sposób i tryb udzielania informacji o osobach i informacji o podmiotach zbiorowych, a nie tryb składania wniosków. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia jej wniosku z 6 czerwca 2024 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że reprezentujący skarżącą r. p. K. W. złożył do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie 6 czerwca 2024 r. pismo za pośrednictwem platformy ePUAP. Do pisma pełnomocnik dołączył wypełniony i podpisany podpisem elektronicznym pełnomocnika formularz wniosku o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego dotyczący skarżącej W. D., potwierdzenie uiszczenia opłaty 30 zł za udzielenie informacji z Rejestru, pełnomocnictwo z 24 kwietnia 2024 r. oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł z 5 czerwca 2024 r., wniesionej na konto Urzędu Miasta [...]. Pismo zostało zarejestrowane pod numerem [...]. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca udzieliła dwóch pełnomocnictw do osobnego działania w zakresie uzyskania informacji z KRK – tj. występującemu w niniejszej sprawie K. W. oraz J. O.. Pełnomocnictwo udzielone w tym wzorze podmiotowi gospodarczemu [...] organ uznał za niepoprawne i nieważne w świetle art. 33 § 1 k.p.a. Pismo przesłane przez pełnomocnika K. W. za pomocą ePUAP organ uznał za niestanowiące zgodnego z przepisami "wniosku o udzielenie informacji o osobie z KRK", i przyjął, że nie rozpoczyna ono szczególnego postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie o wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego stanowiącej zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 k.p.a. Z tego powodu, jak wyjaśnił organ, nie zapadło postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, bowiem uznał on, że wniosek w tym szczególnym rodzaju postępowania administracyjnego nie został złożony. Podał, że wnioski złożone poza trybem, np. mailowo, telefonicznie czy ustnie do protokołu pozostawia bez rozpoznania. Tym niemniej organ udzielił pełnomocnikowi skarżącej ogólnej informacji o zasadach uzyskiwania zaświadczeń z KRK. W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnika skarżącej z 6 czerwca 2024 r., pismem z 19 czerwca 2024 r., przesłanym za pośrednictwem platformy e-PUAP, Biuro KRK powiadomiło o braku możliwości wydania zaświadczenia z KRK w odpowiedzi na wniosek skierowany za pośrednictwem platformy e-PUAP oraz o tym, że wniosek można złożyć w formie papierowej (osobiście lub za pośrednictwem poczty) lub za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (tzw. e-KRK), który to system służy do wydawania zaświadczeń z KRK w formie elektronicznej. Organ podkreślił, że zgodnie z przyjętą w orzecznictwie i doktrynie opinią, postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 k.p.a., wydaje się w trzech przypadkach: braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu oraz w sytuacji, gdy nie można wydać zaświadczenia o żądanej treści, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy to ze względu na wyraźne zakazy ustanowione w przepisach prawa (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 654/18). Organ stwierdził, że żaden z tych przypadków nie ma miejsca w niniejszej sprawie, nie istniały też podstawy do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków – uznano bowiem, że nie złożono wniosku, który w świetle obowiązujących przepisów można zakwalifikować jako wniosek o udzielnie informacji o osobie z KRK. W konsekwencji organ uznał, że pismo pełnomocnika skarżącej nie zobowiązywało do wydania zaświadczenia z KRK, nie zachodziły też podstawy do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Za wystarczające organ uznał pouczenie wysłane pełnomocnikowi skarżącej w piśmie z 19 czerwca 2024r. Pismem z 9 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącej, r.pr. K. W., za pośrednictwem platformy e-PUAP, przesłał do Biura ponaglenie, na niezałatwienie sprawy w terminie, tj. niewydanie informacji z KRK. W odpowiedzi datowanej na 8 sierpnia 2024 r. (sprawa nr B-KRK-1.754.384.2024) Biuro ponowiło informacje przekazane już uprzednio w piśmie z 19 czerwca 2024 r., dotyczące sposobów ubiegania się o zaświadczenie z KRK. Jednocześnie "z urzędniczej staranności, starając się w aktualnej sytuacji prawnej zaspokoić "możliwe do spełnienia oczekiwania klienta", pełnomocnikowi udzielono niebędącej zaświadczeniem, informacji w zakresie gromadzonych danych, tj. informacji, że skarżąca nie figuruje w KRK. Ponadto organ wskazał podstawy prawne uzyskiwania informacji z Krajowego Rejestru Karnego w formie elektronicznej tj. art. 19 ust. 1b k.r.k., art. 19a k.r.k. i art. 20 ust. 5 k.r.k. i stwierdził, że wydanie zaświadczenia z KRK w formie elektronicznej możliwe jest tylko za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, którego podstawy funkcjonowania opisane zostały w wydanym na podstawie art. 21a pkt 1 k.r.k. rozporządzeniu. Organ wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia, informacji z KRK "udziela się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przy użyciu specjalnego konta użytkownika albo konta instytucjonalnego, które umożliwia składanie i doręczanie innych pism w toczącym się postępowaniu na podstawie zapytania lub wniosku". Zgodnie z § 4 rozporządzenia konto w systemie zakłada użytkownik co oznacza, że uzyskanie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego jest nierozerwalnie związane z faktem założenia przez użytkownika w systemie teleinformatycznym konta użytkownika. Wg organu wniosek składany za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie może zostać złożony za pośrednictwem dowolnego systemu, do którego możliwe jest przypisanie określenia "systemu teleinformatycznego". Akty wykonawcze do ustawy wprowadzają szczegółowe regulacje w zakresie tego, w jaki sposób przyjmowane są wnioski i jak udzielana jest informacja z KRK za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Systemem tym jest system obsługujący wnioski i zapytania na zasadach opisanych w ww. rozporządzeniu – i obecnie jest nim elektroniczna platforma usług Ministerstwa Sprawiedliwości dostępna pod adresem internetowym: https://ekrk.ms.gov.pl (popularnie zwana e-KRK). Organ stwierdził, że poszukiwanie przez skarżącą definicji pojęcia "systemu teleinformatycznego" dla poparcia tezy o możliwości zastosowania platformy e-PUAP do uzyskania zaświadczenia z KRK nastąpiło poprzez odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1045, dalej: "ustawa o doręczeniach"). Zdaniem Ministra, fakt istnienia dedykowanego systemu do udzielania elektronicznych informacji z Krajowego Rejestru Karnego wyklucza zastosowanie przepisów tej ustawy w zakresie wnoszenia wniosków o zaświadczenie z KRK. Wskazano w niej w art. 3 pkt 1 lit. d, że przepisów ustawy o doręczeniach nie stosuje się do doręczania korespondencji "jeżeli przepisy odrębne przewidują wnoszenie lub doręczanie korespondencji z wykorzystaniem innych niż adres do doręczeń elektronicznych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, w szczególności na konta w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe lub do repozytoriów dokumentów". Organ sprzeciwił się wyraźnie intencjonalnemu cytowaniu tylko wycinka informacji zawartych w BIP (https://www.gov.pl/web/kraiowy-reiestr-karny/dane-kontatkowe) tj. w części: "W celu uzyskania drogą elektroniczną informacji, czy dane są przetwarzane przez Krajowy Rejestr Karny, zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. w związku z art. 147 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych należy wnieść podanie utrwalone w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych. Ministerstwo Sprawiedliwości posiada następujące skrytki na platformie ePUAP:/f976dwh2m2/skrytka/f976dwh2m2/SkrytkaESP. Podanie powinno zostać podpisane przy użyciu mechanizmów określonych w art. 14 § 1d k.p.a. w zw. z § 1a k.p.a., tj. opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z art. 19 ust. 3 k.r.k. podanie powinno zawierać następujące dane osobowe: nazwisko, w tym także przybrane, imiona, nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców, nazwisko rodowe matki, miejsce zamieszkania, obywatelstwo oraz numer PESEL i podpis wnioskodawcy". Zdaniem organu, skarżąca celowo pominęła poprzedzający ww. fragment akapit mówiący: "Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego informuje, iż działając na podstawie art. 63 § 1 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: k.p.a.) pozostawia bez rozpoznania podania o wyjaśnienie informacji z Krajowego Rejestru Karnego, w tym dotyczące zatarcia skazania, wniesione za pośrednictwem poczty elektronicznej". (...) Za nieprawdziwe organ uznał twierdzenie skarżącej o sprzecznych informacjach udzielanych jej przez organ w kierowanych do niej pismach wobec informacji zawartych w BIP organu. Odnosząc się do zarzutu dyskryminacji w postępowaniu administracyjnym, polegającej na uniemożliwieniu działania poprzez pełnomocnika w postępowaniu o uzyskanie zaświadczenia z KRK drogą elektroniczną organ podał, że z racji powszechnego dostępu do profilu zaufanego, jak również wobec istnienia innych, stosowanych równolegle, sposobów uzyskania zaświadczenia z Rejestru, ustawodawca wprowadzając zaświadczenia elektroniczne nie przewidział działania przez pełnomocnika w systemie teleinformatycznym (chyba, że jest to osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, które z oczywistych względów nie działają "samodzielnie"). Podkreślił, że uzyskanie zaświadczenia poprzez Internet jest tylko jednym ze sposobów na uzyskanie tego zaświadczenia. Każda osoba fizyczna może uzyskać bowiem zaświadczenie, również przez pełnomocnika, w siedzibie Biura lub w jednym z kilkudziesięciu Punktów informacyjnych Krajowego Rejestru Karnego znajdujących się przy sądach powszechnych, w formie papierowej (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lipca 2015 r. w sprawie udzielania informacji o osobach oraz o podmiotach zbiorowych na podstawie danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym Dz. U. poz. 1025 ze zm.). Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. organ uznał wiec za nieuzasadniony podkreślając, że pełnomocnik skarżącej, pan K. W. z wykorzystaniem pełnomocnictw składa co miesiąc w jednym z punktów informacyjnych KRK nawet kilkaset wniosków o zaświadczenia, na które otrzymuje terminowe odpowiedzi. Celem skargi, wg organu, nie jest ochrona uprawnień mocodawczyni, lecz próba optymalizacji przyjętego przez pełnomocnika modelu biznesowego poprzez "nagięcie" interpretacji obwiązujących przepisów do potrzeb prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej polegającej na pośrednictwie w uzyskiwaniu zaświadczeń z KRK. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zna tryb i zasady udzielania informacji z KRK, otrzymała w tym zakresie 2 pisma od organu; konsekwentnie w obszernym uzasadnieniu skargi kwestionuje zasadność ustanowienia odrębnych przepisów odnośnie do trybu pozyskania danych o karalności, wskazując na ogólne zasady wynikające z k.p.a. i z ustawy o doręczeniach elektronicznych. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca całkowicie pomija fakt, że rozwiązanie przyjęte w ustawie stanowi lex specialis w stosunku do ww. zasad ogólnych. Sąd podkreślił, że aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego w formie zaświadczenia, w rozumieniu przepisów działu VII k.p.a., przez platformę ePUAP. Sposoby udzielania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji o osobie zostały ściśle określone w k.r.k. oraz aktach wykonawczych. Dokument w formie zaświadczenia w rozumieniu przepisów działu VII k.p.a. jest wydawany za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - platforma dostępna pod adresem: https://ekrk.ms.gov.pl lub w formie papierowej w siedzibie Biura lub wybranym Punkcie Informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego. Pełnomocnik skarżącej był szczegółowo informowany o sposobach i trybach uzyskania zaświadczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym powoływanie się na 7-dniowy termin do wydania zaświadczenia znajduje uzasadnienie tylko i wyłączenie w przypadku skorzystania z dostępnych i zgodnych z przepisami prawa sposobów uzyskania przedmiotowego dokumentu. Sąd I instancji stwierdził,, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma w art. 19 ust. 1b k.r.k., który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu I instancji prawidłowo organ przedstawił rozwiązania normatywne obowiązujące w spornej materii; zasadnie odniósł się też do zarzutu idei "racjonalnego ustawodawcy", poprzez odwołanie się wprost z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. Nr 240, poz. 1432 ze zm.), która to ustawa jako pierwsza wprowadziła do ustawy o KRK możliwość uzyskiwania zaświadczeń z KRK drogą elektroniczną. Wskazano tam, że: "Regulacje wprowadzające możliwość składania wniosków i zapytań oraz uzyskiwania informacji z KRK drogą elektroniczną opierają się na założeniu, że zarówno składanie wniosków (zapytań), jak i uzyskiwanie informacji z Rejestru dokonywać się będzie za pośrednictwem skrzynki dostępowej, jaką podmiot składający wniosek (zapytanie) będzie mógł utworzyć na internetowej platformie Ministerstwa Sprawiedliwości umożliwiającej dostęp do Krajowego Rejestru Karnego oraz innych rejestrów (Krajowy Rejestr Sądowy, Rejestr Zastawów, księgi wieczyste). Wątpliwości w interpretacji przepisów ustawy Sąd nie podziela a odwoływanie się do zasad ogólnych kpa w sytuacji ustawowo określonego lex specialis stanowi polemikę z ustawodawcą – poprzez chybione odwołanie się do przepisów Konstytucji. Art. 7 stanowi, że "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Art. 87 ust. 1 Konstytucji mówi, że "Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.", zaś art. 92 ust. 1 stanowi, że "Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu." Żaden z ww. przepisów nie został naruszony w kontrolowanej sprawie a rozporządzenie wg Sądu nie narusza kompetencji ustawowej. Sama zasada dotycząca formy udzielania informacji z KRK wynika zresztą z ustawy, na co zwrócono uwagę wyżej. Zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej, Minister nie był w tej sprawie bezczynny. Odpowiedzi, na wniosek z 6 czerwca 2024 r. i ponaglenie z 9 lipca 2024 r. zostały udzielone odpowiednio pismami z 19 czerwca 2024 r. i 8 lipca 2024 r., a więc bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) Urzędowe Potwierdzenie Doręczenia wskazuje, że pełnomocnik skarżącej odebrał ww. pisma. W ocenie Sądu i instancji, skarżąca nadużywa prawa, znając bowiem wiążące procedury ostentacyjnie nie stosuje się do nich lecz kwestionuje zasadność ich ustanowienia i zarzuca organowi, że stosuje obowiązujące (a według niej niezasadne) przepisy prawa w miejsce koncepcji zaprezentowanej przez nią samą. W sprawie nie budzi wątpliwości, że przepisy ustawy w powiazaniu z przepisami rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej przewidują dwie możliwości złożenia wniosku o uzyskanie danych o karalności (wrażliwych danych osobowych) z Krajowego Rejestru Karnego. Po pierwsze wniosek można złożyć pisemnie, a po drugie – w oparciu o specjalnie utworzony do tego portal w Ministerstwie Sprawiedliwości – za pośrednictwem ww. portalu poprzez zalogowanie się i potwierdzenie swojej tożsamości za pomocą aplikacji mobywatel itp. Aby można było skutecznie wystąpić o zaświadczenie do KRK drogą elektroniczną należy posiadać kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty. Skoro strona skarżąca nie zastosowała się do wiążących w tym zakresie przepisów, choć w żadnej mierze nie kwestionuje, że posiada pełną wiedzę co do ich obowiązywania i związania nimi organu (art. 2 Konstytucji i art. kpa), to nie może skutecznie zarzucać organowi, że pozostaje bezczynny nie odpowiadając na jej wniosek złożony poza określonym normatywnie trybem. Organ dwukrotnie udzielił skarżącej wiążących informacji o zasadach udzielania informacji z KRK, a skarżąca kwestionuje zasady a więc przepisy tak ustawy jak i rozporządzenia domagając się udzielenia informacji z KRK za pomocą platformy ePUAP a więc za pomocą platformy innej niż określona w ustawie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. i art. 45 Konstytucji, bowiem: a. na podstawie uzasadnienia wyroku trudno ocenić, czy WSA zapoznał się z aktami sprawy, czy jedynie odpowiedzią na skargę, którą — jak sam zaznacza, obszernie przytoczył, także w części "zważeniowej", zarazem w całym uzasadnieniu wyroku próżno szukać uzasadnienia zarzutów skargi, a nadto odniesienia się do części z zarzutów — co pozwala na wątpliwości co do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd; b. jak wskazał WSA "uznał za bezprzedmiotowe ponowne przytaczanie przepisów wiążących w tym zakresie, zostały one bowiem przywołane nie tylko w odpowiedzi na skargę ale także w samej skardze" — podczas gdy jednym z elementów uzasadnienia (art. 144 § 4 p.p.s.a.) jest podstawa prawna rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie; c. WSA stwierdził, bez wskazania jakiejkolwiek podstawy prawnej, w sposób krzywdzący dla strony, że "nadużywa ona prawa" jedynie z uwagi na fakt kwestionowania przez nią prawidłowości funkcjonowania organu — i to w dodatku w, o ile skarżącej wiadomo, precedensowej sprawie, a zatem trudno mówić o jakimkolwiek nadużyciu prawa, nawet nie w znaczeniu prawnym, a prawniczym; d. wnioski o braku bezczynności organu WSA oparł na przytoczonym przez organ w odpowiedzi na skargę wyroku tego sądu z 2010 r., pomijając funkcjonującą od 2017 r. definicję legalną "bezczynności" zawartą w art. 37 § 1 k.p.a.; 2. art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i 3 k.p.a. i art. 219 k.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9 k.r.k., 19 ust. 4 k.r.k. i art. 23 k.r.k. poprzez brak stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia i stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; 3. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 21a pkt 1 k.r.k. poprzez brak rozpoznania sprawy na podstawie akt, w tym brak zwrócenia uwagi przez sąd na błędne tezy z odpowiedzi na skargę, jak właśnie brak precyzyjnego opisu systemu teleinformatycznego w ustawie czy zrównanie poczty elektronicznej z ePUAP, a nadto pominięcie kwestii zróżnicowania sytuacji podmiotów reprezentowanych przez pełnomocników (art. 8 i 32 k.p.a.). II. prawa materialnego, tj.: 1. art. 19 ust. 1b i ust. 3a k.r.k. w zw. art. 21 a k.r.k. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te, a de facto § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2021 r. w sprawie sposobu i trybu udzielania informacji o osobach oraz o podmiotach zbiorowych z Krajowego Rejestru Karnego, udzielanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sposobu zakładania konta użytkownika i konta instytucjonalnego dla informacji udzielanych na zapytanie lub wniosek oraz zakresu informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym udzielanej na żądanie (Dz.U. z 2021 r. poz. 728, dalej: rozporządzenie MS) stanowią lex specialis względem reguł ustawowych, z jednoczesnym pominięciem przy wykładni art. 3 pkt 3 i 13 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 307, dalej: u.I.P.R.Z.D.) oraz art. 14 k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Przypomnieć trzeba, że obowiązek jednoznacznego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia spoczywa wyłącznie na stronie wnoszącej skargę kasacyjną, zaś uchybienia w tym zakresie nie mogą być usuwane przez sąd kasacyjny z urzędu (por. wyrok NSA z 13 maja 2026 r., sygn. akt I GSK 518/25). Nie jest rolą NSA stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych. 2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji o osobie z KRK. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, na podstawie ustawy k.r.k. możliwe jest złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z KRK przez jakikolwiek system teleinformatyczny (np. ePUAP) a organ nie wydając takiego zaświadczenia pozostaje w bezczynności. Skarżący kasacyjnie wskazał w skardze, że Sąd I instancji naruszył zarówno przepisy postępowania jak i prawo materialne. Ze względu na sposób sformułowania zarzutów polegający w istocie na stwierdzeniu, że Sąd I instancji bezzasadnie nie stwierdził bezczynności organu i dokonał błędnej wykładni wskazanych przepisów prawa – można się do nich odnieść w sposób łączny. 3. Zdaniem NSA, skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych argumentów wskazujących na wadliwość zaskarżonego wyroku Sądu I instancji z kilku zasadniczych względów. Po pierwsze – Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku w sposób prawidłowy opisał tryb i zasady udzielania informacji z KRK. Z art. 19 ust. 1 b k.r.k. wynika, że: "zapytania i wnioski, o których mowa w ust. 1 i 1a, mogą być składane pisemnie albo za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a żądania, o których mowa w ust. 1aa, są składane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego". Z kolei z art. 19 ust. 3a k.r.k. wynika, że: "Wniosek osoby, o której mowa w art. 7 ust. 1, o udzielenie informacji z Rejestru oraz wniosek podmiotu zbiorowego, o którym mowa w art. 7 ust. 2, składany za pośrednictwem systemu teleinformatycznego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Delegację dla Ministra Sprawiedliwości w zakresie sposobu i trybu udzielania informacji zawiera art. 21a k.r.k. Z kolei przywoływane przez skarżącą kasacyjnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 728) nie było i nie mogło zostać zastosowane w niniejszej sprawie, ponieważ zostało ono uchylone z dniem 1 marca 2024 r. (por. § 24 i 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 października 2023 r. w sprawie sposobu i trybu udzielania informacji o osobach oraz o podmiotach zbiorowych z Krajowego Rejestru Karnego, udzielanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sposobu zakładania konta użytkownika i konta instytucjonalnego dla informacji udzielanych na zapytanie lub wniosek oraz zakresu informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym udzielanej na żądanie; Dz.U. 2023 poz. 2469). Podanie skarżącej wpłynęło 6 czerwca 2024 r. a więc po uchyleniu aktu prawnego, którego naruszenie zarzuca Sądowi I instancji. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku, złożonego przez ePUAP dnia 6 czerwca 2024 r. o udzielenie w formie zaświadczenia informacji o osobie (W. D.) z KRK. Z kolei organ udzielił pełnomocnikowi skarżącej ogólnej informacji o zasadach uzyskiwania zaświadczeń z KRK, wskazując między innymi, że: - nie ma możliwości wydania zaświadczenia z KRK w odpowiedzi na wniosek skierowany za pośrednictwem platformy ePUAP; - wniosek taki można złożyć w formie papierowej (osobiście lub za pośrednictwem poczty) lub za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (tzw. e-KRK), który to system służy do wydawania zaświadczeń z KRK w formie elektronicznej. Sąd I instancji takie postępowanie organu ocenił za zgodne z prawem wskazując, że strona skarżąca: - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powinna znać tryb i zasady udzielania informacji z KRK a dodatkowo otrzymała w tym zakresie 2 pisma wyjaśniające od organu; - kwestionuje zasadność ustanowienia odrębnych przepisów odnośnie do trybu pozyskania danych o karalności wskazując na ogólne zasady wynikające z k.p.a. i z ustawy o doręczeniach elektronicznych; - rozwiązanie przyjęte w ustawie k.r.k. stanowi lex specialis w stosunku do zasad ogólnych; sposoby udzielania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji o osobie zostały ściśle określone w ustawie k.r.k. oraz aktach wykonawczych; - aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości uzyskania informacji z KRK w formie zaświadczenia (w rozumieniu przepisów działu VII k.p.a.) przez platformę ePUAP; - dokument w formie zaświadczenia (w rozumieniu działu VII k.p.a.) jest wydawany za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (platforma dostępna pod adresem: https://ekrk.ms.gov.pl) lub w formie papierowej w siedzibie Biura lub wybranym Punkcie Informacyjnym KRK. W ocenie NSA, prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że art. 19 ust. 1b k.r.k. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i innych ustaw. Twierdzenie to nie wymaga dalszego rozwinięcia, gdyż uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest w tym przypadku prawidłowe i wyczerpujące. Po drugie - o bezczynności organu administracji można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Minister Sprawiedliwości nie był w tej sprawie bezczynny. Odpowiedzi na pismo z 6 czerwca 2024 r. i ponaglenie z 9 lipca 2024 r. zostały udzielone odpowiednio pismami z 19 czerwca 2024 r. i 8 lipca 2024 r., a więc bez zbędnej zwłoki (zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a.). Po trzecie – w ocenie NSA przepisy ustawy k.r.k. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia przewidują dwie możliwości złożenia wniosku o uzyskanie danych o karalności (wrażliwych danych osobowych) z KRK: a) wniosek można złożyć pisemnie; b) wniosek może być złożony w oparciu o specjalnie utworzony do tego portal w Ministerstwie Sprawiedliwości (za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przy użyciu specjalnego konta użytkownika albo konta instytucjonalnego, które umożliwia składanie i doręczanie innych pism w toczącym się postępowaniu na podstawie zapytania lub wniosku). Skoro zatem skarżąca nie zastosowała się do wiążących w tym zakresie przepisów to nie może zarzucać organowi, że pozostaje bezczynny nie odpowiadając na jej wniosek złożony w zupełnie innym trybie. Skarżąca kasacyjnie kwestionuje zasady określone w obowiązujących przepisach prawa domagając się udzielenia informacji z KRK za pomocą platformy ePUAP a więc za pomocą platformy innej niż określona w ustawie k.r.k. Niezrozumiałe jest przy tym to, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika znając przepisy prawa w tym zakresie uporczywie składa wniosek w innym trybie, nieznanym ustawie k.r.k. Gdyby skarżąca faktycznie chciała uzyskać zaświadczenie o danej osobie z KRK, skorzystałaby z prawem przewidzianej procedury, o której to procedurze organ niezwłocznie ją poinformował. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ udzielił jej dwóch odpowiedzi w dniu 19 czerwca 2024 r. i 8 sierpnia 2024 r. Zatem organ nie pozostawał w bezczynności a skoro tak, to zarzuty wskazujące na naruszenie art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i 3 k.p.a. i art. 219 k.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9 k.r.k., art. 19 ust. 4 k.r.k. i art. 23 k.r.k. są całkowicie bezzasadne. Zawarte w skardze kasacyjnej rzekome naruszenia przepisów nie wytrzymują konfrontacji z faktem, że w rzeczywistości skarżąca nie złożyła wniosku o wydanie zaświadczenia. Wobec tego nietrafiony również jest zarzut naruszenia art. 19 ust. 4 k.r.k. przewidującego procedurę wzywania do usuwania braków wniosku bowiem podanie skarżącej w ogóle nie stanowiło wniosku. Po czwarte – w ocenie NSA, pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej również są niezasadne a częściowo także niezrozumiałe (np. zarzut wskazujący na naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 21a pkt 1 k.r.k. poprzez brak rozpoznania sprawy na podstawie akt). Skarżący kasacyjnie wskazuje także na naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. i art. 45 Konstytucji. Zarzut ten jest całkowicie niezasadny. Okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną przez WSA oceną, nie mogła być skuteczną podstawą do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z kolei za pomocą zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, tj. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i poglądów wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ani prawidłowości oceny materiału dowodowego sprawy (por. wyrok NSA z 12 maja 2026 r., sygn. akt III OSK 2081/23). To z kolei nie narusza prawa do sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji (który to przepis nota bene składa się z dwóch ustępów, lecz autor skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnego ustępu). 3. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. 4. NSA nie przychylił się do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę o zasądzenie od skarżącej "dwukrotności stawki minimalnej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wyliczonych według norm przepisanych" ze względu na ignorowanie przez profesjonalnego pełnomocnika przepisów prawa i bezzasadne angażowanie organów i sądów do rozstrzygania tego typu spraw. Zdaniem NSA, nie można wprost przyjąć, że "nadużyciem prawa do sądu" będzie formułowanie skarg wnoszonych w sprawach oczywistych lub rażąco błahych. To, że profesjonalny pełnomocnik w zasadzie kwestionuje obecne regulacje prawne umożliwiające wydanie zaświadczenia z KRK nie oznacza automatyczne, że "nadużywa prawa do sądu". Przypomnieć bowiem należy, że w polskim systemie konstytucyjnym funkcjonuje instytucja skargi konstytucyjnej (art. 79 Konstytucji). Jej istota polega na tym, że każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo (na zasadach określonych w ustawie) wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu wskazanego przepisu jest w tym przypadku wyrok NSA. To czy Trybunał Konstytucyjny (jako negatywny ustawodawca) oceni daną sprawę (np. brak możliwości wniesienia podania o wydanie zaświadczenia z KRK przez ePUAP) jako "zaniechanie" czy "pominiecie ustawodawcze" to już inna sprawa. Trybunał Konstytucyjny każdorazowo powinien rozważyć, czy uwzględnienie skargi zapewni ochronę konstytucyjnie gwarantowanych praw lub wolności skarżącego. Jeżeli w wyniku dokonanej analizy Trybunał Konstytucyjny dojdzie do wniosku, że tak się nie stanie, zobowiązany jest do umorzenia postępowania (lub na etapie kontroli wstępnej – odmowy nadania skardze dalszego biegu) z uwagi na niedopuszczalność skargi konstytucyjnej (zob. postanowienie TK z 21 września 2006 r., sygn. akt SK 10/06). Zatem dążenie przez pełnomocnika do otrzymania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (nawet subiektywnie traktowanej jako oczywista lub błaha) nie może być uznane za "nadużycie prawa do sądu".