Sygnatura
III OSK 2197/25
Wyrok NSA z 26 czerwca 2026 r., III OSK 2197/25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 104/25 w sprawie ze skargi G. B. na bezczynność Polskiego Związku Szachowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 104/25 oddalił skargę G. B. na bezczynność Polskiego Związku Szachowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. G. B. (dalej: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") skierował do Prezesa Polskiego Związku Szachowego (dalej: "Związek", "organ") wniosek o udzielenie następujących informacji: - na bazie jakich przepisów prawa, przepisów PZSZACH lub FIDE powstał ten potworek zwany "Półfinałami Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących"? - dlaczego mogło zagrać tylko 32 mężczyzn, a dowolna liczba kobiet? - kto i dlaczego wpadł na pomysł, aby mistrzostwa kobiet zostały rozegrane z teoretycznie najsilniejszą grupą mężczyzn? - czy T. otrzymała wynagrodzenie za jeden turniej czy za dwa? (jednocześnie wskazując, że nie chodzi o wysokość wynagrodzenia, ale o ilość tych wynagrodzeń). Na bezczynność organu pismem z dnia 18 lipca 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Polski Związek Szachowy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że pytania zadane przez skarżącego w ramach wniosku informacyjnego (zawartego w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r.) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p."). Pytanie z pierwszego tiret dotyczy reguł gry i unormowań związanych z organizacją mistrzostw, które określają stosowne regulaminy, a mianowicie Regulamin Półfinału Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących oraz Regulamin Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących Kobiet. Pytanie ujęte w drugim i trzecim tiret odnoszą się do wewnętrznych spraw organizacyjnych (technicznych) i porządkowych Polskiego Związku Szachowego związanych wprawdzie z realizacją wydarzenia sportowego, ale nieprzesądzających o kierunkach działania Związku. Także pytanie z czwartego tiret nie stanowi informacji publicznej, bo porusza techniczną kwestię sposobu wypłaty (liczby wynagrodzeń) przeznaczonych dla K. T. - osoby niepełniącej żadnych funkcji w Związku, która wykonywała prace zlecone na rzecz organu podczas wydarzenia sportowego. Nie chodziło więc o kwotę środków publicznych wydatkowanych przez Polski Związek Szachowy w ramach danego wydarzenia sportowego bądź na rzecz określonych osób pełniących funkcje publiczne, a jedynie o liczbę wynagrodzeń wypłaconych osobie prywatnej. W rozpoznawanie sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zawarty w skierowanym do Prezesa Związku piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r., które - wobec zawartych w nim obraźliwych dla adresata treści - pozostawiono bez odpowiedzi, przy czym w odpowiedzi na skargę organ starał się odpowiedzieć na pytania wniosku. Jednakże w związku z tym, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji o walorze publicznym, nie można skutecznie zarzucić Polskiemu Związkowi Szachowemu bezczynności w jego rozpoznaniu. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł G. B., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: - na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to: 1. obrazę art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej; 2. obrazę art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, lit. d i lit. f, pkt 3 lit. a, lit. c i lit. d, pkt 4 lit. a oraz pkt 5 lit. c i lit. g u.d.i.p. polegającą na błędnej wykładni, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zakres danych objętych wnioskiem skarżącego nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej; - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania, a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.d.i.p., podczas gdy niewątpliwie organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej ale również pytania skarżącego mieściły się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p., 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji tego pominięcie istotnych faktów, na które wskazywał skarżący w swoich pismach, dotyczących okoliczności związanych m.in. z brakiem udzielenia zawodnikom (podczas turniejów) informacji dlaczego została podjęta decyzja o ich połączeniu, okolicznością, iż K. T. regularnie pełni funkcję koordynatora turniejów szachowych dla osób niepełnosprawnych oraz faktem, iż dopiero pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. stanowiącym odpowiedź na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Polski Związek Szachowy odniósł się do wniosku o udzielenie informacji publicznej, przy czym również w niepełnym zakresie; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji tego pominięcie faktu, iż organ w odpowiedzi na skargę częściowo odniósł się do pytania skarżącego, co oznacza, że informacje faktycznie istniały i mogły być udzielone, ale nie zostały przekazane w ustawowym terminie 14 dni - co wypełnia przesłanki bezczynności z art. 13 u.d.i.p.; 4. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez niestwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bezczynności organu w sytuacji, gdy nie udostępnił skarżącemu w przewidzianym ustawowo terminie wnioskowanej przez niego informacji. Nadto, na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej, tj.: a) dokumentu w postaci "Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2024 - 31.12.2024" [informacja dodatkowa] - celem wykazania faktu, iż imprezy dla niewidomych i niepełnosprawnych tj. Mistrzostwa Polski Kobiet Niewidomych i Słabowidzących w szachach w 2024 r. oraz Półfinał Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących w szachach w 2024 r. były współfinansowane ze środków publicznych; b) dokumentu w postaci "KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY Mistrzostw Polski Kobiet Niewidomych I Słabowidzących w szachach Pokrzywna 14-24.03.2024 r." - celem wykazania faktu, iż imprezy niewidomych i niepełnosprawnych tj. Mistrzostwa Polski Kobiet Niewidomych i Słabowidzących w szachach w 2024 r. były współfinansowane ze środków publicznych; c) dokumentu w postaci "KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY Półfinału Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących w szachach Pokrzywna, 14 - 24.03.2024 r." - celem wykazania faktu, iż imprezy dla niewidomych i niepełnosprawnych tj. Półfinał Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących w szachach w 2024 r. były współfinansowane ze środków publicznych. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a także oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Pismem procesowym z dnia 7 października 2025 r. Polski Związek Szachowy w związku z doręczeniem odpisu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 27 czerwca 2025 r. złożonej przez powoda G. B. wniósł o: 1. przekazanie wzmiankowanego w treści skargi kasacyjnej uzasadnienia do wyroku z dnia 27 czerwca 2025 r. sporządzonego przez WSA, 2. ustalenie nowego 14-dniowego terminu od dnia otrzymania uzasadnienia do wyroku z dnia 25 czerwca 2025 na udzielenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz/lub złożenie żądania przeprowadzenia rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Pismem z dnia 12 stycznia 2026 r. G. B., na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do pisma dokumentów: a) Postanowienia z dnia 16 grudnia 2025 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SO/Wa 56/25 – celem wykazania faktu, iż utartą praktyką Polskiego Związku Szachowego jest nieprzekazywania skarg. Pismem z dnia 27 stycznia 2026 r. Polski Związek Szachowy w odpowiedzi na wniosek dowodowy skarżącego z dnia 12 stycznia 2026 r. wniósł o: 1. uznanie wskazywanego wniosku dowodowego, w postaci postanowienia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie II SO/Wa 56/25, za nieistotny w niniejszej sprawie, 2. przeprowadzenia dowodu z załączonego do niniejszego pisma dokumentu: a) zażalenia z dnia 2 stycznia 2026 r. złożonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2025 r. o nałożeniu grzywny w sprawie sygn. akt II SO/Wa 56/25. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Analizując wykładnię art. 1 ust. 1 u.d.i.p. zaprezentowaną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie odbiega ona od rozumienia tego przepisu przyjętego przez Sąd I instancji, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych, gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (uzasadnienia wyroku oraz skargi kasacyjnej k. 78-79 oraz k. 88 verso). Nadto, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktu, czyli pewnego rodzaju materii, która została stanowczo wyartykułowana i wywołuje określone skutki prawne i faktyczne. W ramach realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ może odnosić się wyłącznie do danych, które są przez niego gromadzone. Wnioskiem informacyjnym mogą być objęte jedynie pytania dotyczące sfery istniejących faktów lub danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci (vide wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6484/21 i powołane tam orzecznictwo oraz poglądy doktryny). Informacji publicznej nie stanowią bowiem informacje dotyczące sfery świadomości, wiedzy bądź opinii organu na dany temat. Dopóki określona informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie tak, aby można było w sposób niebudzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma waloru informacji publicznej. Informacja ma pozostawać w dyspozycji organu w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie, a wniosek ten nie może inicjować postępowania nastawionego na odtworzenie pewnych zdarzeń, które w żaden sposób nie zostały utrwalone. Informacja publiczna nie może być przedmiotem poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby do jej wytworzenia. Udzielenie informacji publicznej nie może w szczególności polegać na odtwarzaniu sytuacji mających miejsce w przeszłości i nadawaniu im obecnie konkretnego znaczenia (vide M. Pawełczyk, Zmaterializowana forma informacji jako jeden z podstawowych elementów definicji informacji publicznej, Radca Prawny 2012/12/2-5). Co więcej z treści zarzutu, a przede wszystkim z argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że skarżącemu kasacyjnie nie tyle chodzi o błędną wykładnię art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co o jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Zauważyć jednak należy, że ocena przyjętego w sprawie przez Sąd I instancji stanu faktycznego nie została skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej poprzez podniesienie stosownego zarzutu. W związku z konstrukcją skargi kasacyjnej w omawianym zakresie należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, lit. d i lit. f, pkt 3 lit. a, lit. c i lit. d, pkt 4 lit. a oraz pkt 5 lit. c i lit. g u.d.i.p. polegający na błędnej wykładni. Otóż WSA w Warszawie nie stosował, ani tym bardziej nie dokonywał wykładni art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czy też art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i lit. f, pkt 3 lit. a, lit. c i lit. d, pkt 4 lit. a oraz pkt 5 lit. c i lit. g u.d.i.p. Nie sposób zatem zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni tych przepisów. Sąd nie dokonywał również wykładni art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p., a jedynie przywołał jego brzmienie. Co do wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pozostają aktualne wyżej przywołane uwagi. Nie są także zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. I tak oczywiście bezzasadny jest, podnoszony kilkakrotnie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podkreślić należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi podstawę wyrokowania w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie. Tymczasem przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Zatem, nawet gdyby skarga w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, to przepis ten i tak nie mógłby stanowić podstawy wyrokowania przez Sąd I instancji. Nadto, jak pisze sam autor skargi kasacyjnej – Sąd I instancji oddalił skargę, a więc podstawą wyrokowania był art. 151 p.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest logicznie niemożliwy do postawienia. Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i nie stanowił on podstawy wyrokowania, a więc nie mógł go naruszyć. Z tego też względu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dodać jedynie należy, że wskazany przepis ma charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa procesowego, która uzasadniałoby stwierdzenie bezczynności organu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że takie okoliczności w sprawie nie zachodzą, a więc nie widział potrzeby zastosowania tej podstawy wyrokowania. Należy także wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (podobnie jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Nie mógł być tym samym skuteczny powiązany z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji tego pominięcie istotnych faktów. Sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednak, jak to wskazano wyżej, w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczyniono tego prawidłowo łącząc je z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który nie był stosowany przez Sąd I instancji. Nadto zarzut ów skonstruowano w ten sposób, że autor skargi kasacyjnej utworzył zbitkę przepisów, które w jego ocenie miał naruszyć Sąd I instancji bez wskazania konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, ogólnie tylko wskazując, że chodzi o pominięcie istotnych faktów. Taka metoda formułowania zarzutów została trafnie uznana w orzecznictwie za nieprawidłową (pogląd taki wielokrotnie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny - por. np. wyroki NSA z dnia: 18 października 2011 r., II FSK 797/10; 13 września 2011 r., II FSK 593/10; 18 maja 2011 r., II FSK 62/10; 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo, 20 stycznia 2022 r., III FSK 2147/21; 14 lipca 2022 r., III OSK 1434/21). Co więcej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji uzasadniającej podniesienie zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Ubocznie jedynie należy zaznaczyć, że w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego, to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w treści art. 16 ust. 2, jednak naruszenie tego przepisu nie zostało powołane w zarzutach skargi kasacyjnej. Bezzasadny jest zarzut naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który nie dość, że błędnie został powiązany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., to przepis ten nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa zakres kontroli sądów administracyjnych i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi. Przepis ten ma charakter ustrojowy, który w sposób najbardziej ogólny i generalny określa zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Z naruszeniem tego przepisu mielibyśmy do czynienia tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pomimo poprawnie sformułowanego przedmiotu skargi dotyczącego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej odmówiłby przeprowadzenia kontroli – co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.d.i.p. oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., które błędnie zostały powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a co więcej w świetle przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą kasacyjnie, nie są uzasadnione, gdyż wniosek z dnia 11 kwietnia 2024 r. nie dotyczył informacji publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są wnioski pełnomocników skarżącego oraz organu o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów zawarte w skardze kasacyjnej oraz w pismach procesowych z 12 stycznia 2026 r. oraz z 27 stycznia 2026 r. W świetle przepisów p.p.s.a. sąd administracyjny zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nadto "podkreślenia bowiem wymaga, że możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed sądem I instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 tej ustawy znajduje się w Dziale III ustawy zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01). (...) (W)ykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. (...) Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniach do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in w sprawach o sygn. akt II GSK 372/10, II GSK 373/10, I GSK 253/10, II OSK 1051/06 (...)" - zob. wyrok NSA z 23 maja 2013 r., I GSK 385/12, LEX nr 1329324. Podobny pogląd został jeszcze powtórzony w uzasadnieniach wyroków w sprawach I OSK 3113/14 i I GSK 1048/18. Ubocznie jedynie dodać należy, że okoliczności, które miały zostać wykazane wskazanymi dowodami były prawnie irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i tym samym w ocenie Sądu przedstawione dokumenty nie były niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Z wyżej przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz
Powołane przepisy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 61 ust. 1 i 2 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 pkt 3 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i lit. g, art. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny