Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2192/25

Wyrok NSA z 29 maja 2026 r., III OSK 2192/25

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok w części, zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.A. w zakresie punktu 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 38/25 w sprawie ze skargi A.A. na bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie rozpoznania wniosku z 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla punkt 3 zaskarżonego wyroku; 2. stwierdza, że Prezes Najwyższej Izby Kontroli dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktów 4 i 5 wniosku A.A. z dnia 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zobowiązuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania punktów 4 i 5 wniosku A.A. z dnia 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 5. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A.A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 38/25, po rozpoznaniu skargi A.A. na bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej: w pkt 1 zobowiązał Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania punktów 1, 2 i 3 wniosku A.A. z dnia 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, zaś w pkt 4 zasądził od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A.A. kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A.A. (dalej: "skarżący") wnioskiem z dnia 18 września 2024 r. zwrócił się do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli (dalej: "organ" lub "Prezes NIK") o udostępnienie informacji w zakresie: 1. Czy p. X.X. jest (pozostaje w stosunku pracy na podstawie mianowania lub umowy o pracę) kontrolerem NIK? 2. Jeśli tak, to czy Prezes NIK zezwolił X.X. na dodatkowe zajęcie zarobkowe? 3. Jeśli tak, to czy zgoda ta obejmowała zatrudnienie w podmiocie podlegającym kontroli NIK na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o NIK? 4. Jeśli tak, to czy zgoda ta obejmowała kierowanie komórką organizacyjną, do której zadań należą sprawy związane z postępowaniem kontrolnym NIK u drugiego pracodawcy, w tym reprezentowanie tego pracodawcy w kontaktach z kontrolerami NIK w toku postępowania kontrolnego? 5. Jeśli tak, to czy Prezes NIK zwolnił X.X. z obowiązku: a) niewykonywania zajęć, które pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika lub mogłyby wywoływać podejrzenie o stronniczość lub interesowność oraz przestrzegania zasad niezależności, obiektywizmu i bezstronności, określonych w kodeksie etyki pracownika Najwyższej Izby Kontroli; b) zachowania tajemnicy służbowej w zakresie know-how postępowania kontrolnego NIK, w tym wpływu uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych na jego przebieg; c) sumiennego i bezstronnego wykonywania obowiązków pracownika NIK oraz wypełniania poleceń służbowych przełożonych; d) dbania o dobro zakładu pracy? W odpowiedzi z 2 października 2024 r. Prezes NIK poinformował skarżącego, iż pytania dotyczące pozostawania w stosunku pracy przez wskazaną z imienia i nazwiska osobę, ewentualnego wyrażenia zgody przez pracodawcę na podjęcie przez tę osobę dodatkowego zajęcia zarobkowego oraz zakresu udzielonej zgody i zwolnienia z obowiązków jest pytaniem ad personom i w żaden sposób nie pozostaje z realizacją zadań publicznych. Następnie w odpowiedzi na ponaglenie z dnia 21 października 2024 r., pismem z dnia 28 października 2024 r. poinformowano wnioskodawcę, iż pismem z dnia 2 października 2024 r. udzielono już odpowiedzi na wniosek z dnia 18 września 2024 r. W świetle powyższego, zdaniem Prezesa NIK, nie ma podstaw do uznania, iż organ pozostawał w bezczynności. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Prezesa NIK, co skutkowało wniesieniem przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił on organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 zdanie drugie i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes NIK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Przywołanym wyrokiem z 26 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił wniesioną skargę. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy informacje, których udzielenia skarżący zażądał we wniosku z dnia 18 września 2024 r., stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Sąd przywołując art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 5 lit. d u.d.i.p. uznał, że informacja na temat obsady kadrowej na stanowiskach decyzyjnych w NIK stanowi informację publiczną. Kontrolerzy NIK, jako osoby mające wpływ na kształtowanie spraw publicznych, są niewątpliwie pracownikami pełniącymi funkcje publiczne. Również informacje na temat dodatkowego zajęcia zarobkowego tych osób, stanowią informację publiczną. Z uwagi na to, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w zakresie punktu 1, 2 i 3 spełnione - zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej - organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Prezesa NIK w dniu 18 września 2024 r. Organ był zatem zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji do 2 października 2024 r., czego jednak, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie uczynił w zakresie punktów 1, 2 i 3 wniosku. Organ wprawdzie udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 2 października 2024 r., stwierdzając, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, jednak udzielenie odpowiedzi w takiej formie nie stanowiło prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem stanowisko wyrażone co do punktów 1, 2 i 3 wniosku – jak wskazano wyżej – było błędne. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji w pkt 1 sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w wyżej wskazanym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy. W pkt 2 wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że bezczynność Prezesa NIK w załatwieniu wniosku w powyższym zakresie (a więc w zakresie objętym punktami 1, 2 i 3) nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność Prezesa NIK, w zakresie rozpatrzenia pytań sformułowanych we wskazanych powyżej punktach zawartych w inicjującym postępowanie wniosku z dnia 18 września 2024 r., nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny Sądu pozostaje okoliczność, iż Prezes NIK podjął pewne starania w celu wypełnienia swojego ustawowego obowiązku, o czym świadczy udzielenie wnioskodawcy w terminie odpowiedzi na wniosek i przedstawienie stanowiska w sprawie. Odmiennie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, należało natomiast ocenić treść pytań zawartych w punkcie 4 i 5 wniosku z dnia 18 września 2024 r. Sąd podkreślił, że w punkcie 4 wniosku dostępowego skarżący domagał się od organu nie tyle informacji co do zgody pracodawcy na dodatkowe zajęcie zarobkowe kontrolera NIK (pytania w tym zakresie zawarł w pkt 2 i 3 wniosku), ile przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku dokonania ustaleń, czy zgoda ta obejmowała kierowanie komórką organizacyjną, do której zadań należą sprawy związane z postępowaniem kontrolnym NIK u drugiego pracodawcy, w tym reprezentowanie tego pracodawcy w kontaktach z kontrolerami NIK w toku postępowania kontrolnego. Z kolei z treści pytań zawartych w punkcie 5 wynika, że autor wniosku, zakładając nieprawidłową praktykę organu w zakresie objętym pytaniami, oczekuje, że ten wytłumaczy się i odniesie do tych kwestii, co nie należy do sfery faktów. W trybie u.d.i.p. nie można domagać się przeprowadzenia oceny, czy też dokonania autokontroli. Tak więc żądane w punkcie 4 i 5 informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. i z tego względu nie poddają się ujętym w niej zasadom udostępniania. Informacja publiczna dotyczy bowiem sfery faktów, którymi organ dysponuje. W tym zakresie zdaniem Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo pismem z dnia 2 października 2024 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek, poinformował wnioskodawcę o tym, że wnioskowana w pkt 4 i 5 informacja nie mieści się w kategorii spraw publicznych i nie stanowi tym samym informacji publicznej. Organ, udzielając skarżącemu odpowiedzi na pkt 4 i 5 wniosku w ustawowym terminie, nie pozostawał zatem w bezczynności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Oddalenie skargi w pozostałym zakresie w pkt 3 sentencji nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie 4 sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Skarżący w zakresie punktu 3 ww. wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 70 ust. 1, art. 73 ust. 4 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 623; dalej: "ustawa o NIK"), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że nie stanowi informacji publicznej informacja o udzieleniu X.X. przez Prezesa NIK zgody na zatrudnienie w podmiocie podlegającym kontroli NIK (Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...]) na stanowisku kierownika komórki organizacyjnej (dyrektora), do której zadań należą sprawy związane z postępowaniem kontrolnym NIK w tym podmiocie (Departamentu Kontroli) oraz o zwolnieniu jej przez Prezesa NIK z obowiązków kontrolera NIK, określonych m.in. w art. 70 ust. 1, art. 73 ust. 1 i art. 75 ust. 1 ustawy o NIK oraz z tajemnicy kontrolerskiej. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie skargi w całości i zobowiązanie Prezesa NIK do rozpoznania również punktów 4 i 5 wniosku dostępowego skarżącego z 18 września 2024 r. Zrzekając się rozprawy wniósł dodatkowo o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Zgodnie z treścią art. 183 § p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W skardze kasacyjnej został podniesiony jeden zarzut, naruszenia prawa materialnego, to jest art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 70 ust. 1, art. 73 ust. 4 i art. 75 ust. 1 ustawy o NIK, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że informacje, o które wnosił skarżący w punktach 4 i 5 wniosku dostępowego, nie stanowią informacji publicznej. Zarzut ten jest zasadny, choć nie wszystkie wymienione w nim regulacje prawne Naczelny Sąd Administracyjny uznał za naruszone. Przypomnieć należy, że w punkcie 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący kasacyjnie domagał się wskazania, czy zgoda na zatrudnienie X.X. w podmiocie podlegającym kontroli NIK na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o NIK obejmowała kierowanie komórką organizacyjną, do której zadań należą sprawy związane z postępowaniem kontrolnym NIK u drugiego pracodawcy, w tym reprezentowanie tego pracodawcy w kontaktach z kontrolerami NIK w toku postępowania kontrolnego. W punkcie 5 wniosku skarżący kasacyjnie zadał pytanie: "Jeśli tak, to czy Prezes Najwyższej Izby Kontroli zwolnił X.X. z obowiązku: a) niewykonywania zajęć, które pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika lub mogłyby wywoływać podejrzenie o stronniczość lub interesowność oraz przestrzegania zasad niezależności, obiektywizmu i bezstronności, określonych w kodeksie etyki pracownika Najwyższej Izby Kontroli; b) zachowania tajemnicy służbowej w zakresie know-how postępowania kontrolnego NIK, w tym wpływu uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych na jego przebieg; c) sumiennego i bezstronnego wykonywania obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli oraz wypełniania poleceń służbowych przełożonych; d) dbania o dobro zakładu pracy?". Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż informacja, której domagał się skarżący w punktach 4 i 5 wniosku dostępowego, nie stanowi informacji publicznej. Na uzasadnienie swojego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że w punkcie 4 skarżący domagał się w istocie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zaś "z treści pytań zawartych w punkcie 5 wynika, że jego autor, zakładając nieprawidłową praktykę organu w zakresie objętym pytaniami, oczekuje, że ten wytłumaczy się i odniesie do tych kwestii, co nie należy do sfery faktów". Sąd pierwszej instancji wskazał, że w trybie u.d.i.p. nie można domagać się przeprowadzenia oceny, czy też dokonania autokontroli, zatem żądane w punkcie 4 i 5 informacje nie stanowią informacji publicznej. Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu należy podnieść, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyrok NSA z 30.10.2002 r., II SA 1956/02, LEX nr 78062; wyrok NSA z 29.02.2012 r., I OSK 2215/11; wyrok NSA z 27.10.2020 r., I OSK 2266/19, LEX nr 3082170; wyrok NSA z 1.03.2022 r., III OSK 1166/21, LEX nr 3349415; wyrok NSA z 21.04.2022 r., III OSK 3032/21, LEX nr 3349045; wyrok NSA z 2.09.2022 r., III OSK 1529/21; wyrok NSA z 4.10.2022 r., III OSK 3386/21, LEX nr 3419322). Pojęcie informacji publicznej jest definiowane przy uwzględnieniu art. 61 Konstytucji RP. Należy więc wiązać je z wykonywaniem zadań publicznych lub gospodarowaniem majątkiem publicznym. Przez sprawę publiczną należy rozumieć każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że kontrolerzy NIK są pracownikami pełniącymi funkcje publiczne, a informacje na temat ich dodatkowego zajęcia zarobkowego stanowią informację publiczną. W niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że żądanie wniosku dostępowego w jego punktach 4 i 5 nie stanowi informacji publicznej. Żądania sformułowane w tych punktach zostały powiązane z żądaniem udzielenia informacji objętych punktami 2 i 3 wniosku dostępowego i stanowią uszczegółowienie pytań zadanych w punktach 2 i 3 tego wniosku. Pytania sformułowane w punktach 4 i 5 wniosku z 18 września 2024 r. dotyczą sfery faktów, a konkretnie treści udzielonej zgody na dodatkowe zajęcie zarobkowe kontrolera NIK, stąd nie jest prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, że żądanie wniosku dotyczyło przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy też autor wniosku dostępowego domagał się przeprowadzenia oceny, zakładając nieprawidłową praktykę organu. Pytania wniosku dostępowego ujęte w punktach 4 i 5 dotyczyły szczegółowej treści ewentualnej zgody udzielonej przez Prezesa NIK X.X. na dodatkowe zajęcie zarobkowe, jeśli jest ona kontrolerem NIK. Rację ma skarżący kasacyjnie, że nieracjonalność dokonanego przez Sąd pierwszej instancji rozróżnienia jest szczególnie wyraźna na tle pytań zadanych w punktach 3 i 4 wniosku dostępowego. Sąd pierwszej instancji naruszył zatem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 2 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co przesądza o zasadności skargi i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Nie doszło natomiast do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., gdyż Sąd pierwszej instancji nie rozważał kwestii charakteru żądanej informacji jako prostej czy też przetworzonej. Nie doszło także do naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż w niniejszej sprawie przepis ów nie znalazł zastosowania, z uwagi na uznanie, że informacja objęta punktami 4 i 5 wniosku dostępowego nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zatem przepis powyższy może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy zostanie przesądzone, że wniosek dostępowy dotyczy informacji publicznej. Nie doszło także do naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, gdyż przepis nie miał w niniejszej sprawie w oczywisty sposób zastosowania. W sprawie nie została bowiem wydana decyzja administracyjna. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie taka sytuacja ma miejsce, czemu Sąd dał wyraz w punkcie 1 wyroku. Z kolei postanowienia art. 70 ust. 1, art. 73 ust. 4 i art. 75 ust. 1 ustawy o NIK są irrelewantne z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy o NIK "Przy mianowaniu kontroler składa przed Prezesem Najwyższej Izby Kontroli ślubowanie następującej treści: "Ślubuję służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać porządku prawnego, wykonywać obowiązki pracownika Najwyższej Izby Kontroli sumiennie, bezstronnie, zgodnie z najlepszą wiedzą i wolą.". Ślubowanie może być również złożone z dodaniem słów: "Tak mi dopomóż Bóg". Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy o NIK od obowiązku zachowania tajemnicy kontrolerskiej może zwolnić Prezes NIK albo sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Art. 75 ust. 1 ustawy o NIK stanowi, że kontroler nie może wykonywać zajęć, które godziłyby w interes NIK lub byłyby niezgodne z jej zadaniami, a także pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika lub mogłyby wywoływać podejrzenie o stronniczość lub interesowność. Powyższe przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie o bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Reasumując należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany błędnie przyjął, że żądanie wniosku dostępowego nie dotyczy informacji publicznej, a zatem nie rozpoznał wniosku dostępowego z 18 września 2024 r. i pozostaje w bezczynności, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie 2 wyroku. Taki stan rzeczy uzasadnia uwzględnienie skargi na bezczynność organu i zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku dostępowego również w zakresie punktu 3. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania punktów 4 i 5 wniosku A.A. z dnia 18 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 4 sentencji wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku). Wskazać bowiem należy, że ustawodawca nie określił w przepisach p.p.s.a. dokładnych kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie danego stanu jako rażącego naruszenia prawa. Z tej też przyczyny sąd orzekający musi ocenić daną sprawę, przy czym ta ocena nie ma sztywnych ram i winna opierać się na analizie wszystkich okoliczności danej sprawy oraz na zasadach doświadczenia życiowego i zawodowego. Uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa jest uzasadnione, gdy jest ona oczywista, uporczywa i niezgodna z zasadami demokratycznego państwa prawa. Może to być również skutkiem unikania podjęcia decyzji przez organ lub lekceważenia praw strony. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przyczyna zwłoki leży po stronie organu. Sąd uznał, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, ponieważ organ podejmował czynności celem terminowego załatwienia sprawy i choć błędnie, to jednak udzielił informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd nie dostrzegł zatem jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, że bezczynność organu była wynikiem złej woli organu lub celowego zaniechania. Wobec tego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że stwierdzona przez Sąd bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 - 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania sądowego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 listopada 2025
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Najwyższej Izby Kontroli
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny