III OSK 2179/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska (sprawozdawca) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: starszy asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 400/25 w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 21 stycznia 2025 r., nr SKO.4203.2.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew I. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz T.B. kwotę 1240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z 3 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 400/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę T.B. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: SKO, organ II instancji) z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.4203.2.2020, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Olsztyn (dalej: organ I instancji) z 12 grudnia 2016 r., nr ROS.6131.109.2016, zezwalającej na wycinkę drzew. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z 12 grudnia 2016 r., nr ROS.6131.109.2016, wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, 2, 4, art. 83d ust. 1, 2, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651) oraz art. 7, art. 77, art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o wycinkę drzew Zastępcy Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z 22 września 2016 r., stanowiącego załącznik do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 30 września 2016 r., znak SKO.4203.13.2016, na podstawie którego wyznaczono organ I instancji jako właściwy do załatwienia sprawy zezwolenia na usunięcie 24 sztuk drzew rosnących przy ul. [...] w C. na działce nr [...] obręb [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, Wójt Gminy Olsztyn uwzględnił wniosek. Wnioskiem z 24 kwietnia 2017 r. (data prezentaty SKO: 25 kwietnia 2017 r.) skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.). W treści uzasadnienia wniosku wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi jego współwłasność, ponieważ jest on następcą prawnym właścicieli przedmiotowej nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej o numerze [...] i jako taki posiada interes prawny do występowania w sprawie. Wskazano, że organ I instancji jest niewłaściwy do wydania decyzji wobec nieruchomości stanowiącej własność prywatną, a ponadto decyzja nie została doręczona właścicielom nieruchomości, a więc stronom postępowania administracyjnego. Decyzją SKO z 12 lutego 2018 r., nr SKO.4203.30.2017, umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO decyzją z 15 maja 2018 r., nr SKO.4203.16.2018, utrzymało w mocy decyzję z 12 lutego 2018 r. Wyrokiem WSA w Gliwicach z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18, uchylono decyzję SKO z 15 maja 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z 12 lutego 2018 r. W dalszym postępowaniu zobowiązano SKO do podjęcia czynności mających na celu ustalenie charakteru tytułu prawnego Gminy C. do przedmiotowej działki, przy czym, jeśli nie zostanie wykazane prawo własności Gminy do tej działki, to organ II instancji będzie zobligowany do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji oraz do podjęcia merytorycznej decyzji na podstawie art. 158 k.p.a. z uwzględnieniem art. 156 § 2 k.p.a. Postanowieniem SKO z 26 czerwca 2019 r., nr SKO.4203.15.2019, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszono z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Częstochowie (sygn. akt II Ns 2568/17) z wniosku skarżącego o nadanie tytułu własności na rzecz J.B. w trybie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych wobec m.in. działki nr [...]. Wyrokiem WSA w Gliwicach z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/GI 1058/19, uchylono ww. postanowienie. SKO decyzją z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.4203.2.2020, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przed Sądem Rejonowym w Częstochowie prowadzone były postępowania wobec przedmiotowej nieruchomości, lecz żadne z nich nie ustaliło właściciela nieruchomości. Wskazano, że: – postanowieniem z 16 maja 2012 r., sygn. akt II Ns 2107/11, Sąd Rejonowy w Częstochowie, umorzył postępowanie z wniosku Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta C. o stwierdzenie nabycia na jego rzecz poprzez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. własności m.in. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], położonej w C. w rejonie ulicy [...], na skutek cofnięcia wniosku; – prawomocnym postanowieniem z 8 stycznia 2015 r., II Ns 2687/11 Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił wniosek S.B. (brata skarżącego) o stwierdzenie na jego rzecz nabycia z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. własności działki nr [...], obręb [...], położonej w C. w rejonie ulicy [...]; – prawomocnym postanowieniem z 30 grudnia 2020 r., sygn. akt II Ns 2619/19, Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił wniosek skarżącego o stwierdzenie nabycia z dniem 4 listopada 1971 r. przez jego ojca, J.B., m.in. nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], położonej w C. w rejonie ulicy [...]; Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt VI Ca 356/21, oddalił apelację skarżącego od ww. postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie; – prawomocnym postanowieniem z 4 marca 2024 r., sygn. akt II Ns 929/20, Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił wniosek Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta C. o stwierdzenie, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie m.in. własność działki nr [...], obręb [...], położonej w C. w rejonie ulicy [...]; SKO wskazało, że w księdze wieczystej nr [...] w dziale I-O oznaczenie nieruchomości ujawniona jest działka nr [...] o powierzchni 5,3567 ha, a w dziale II tej księgi wieczystej wymienieni są współwłaściciele. Od 1949 roku księga ta nie była uaktualniania co do numerów działek i ich powierzchni oraz następców prawnych byłych współwłaścicieli, co w ocenie SKO wskazuje, że działka nr [...] jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym, o której mowa w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, a skarżący nie jest jej właścicielem ani posiadaczem i nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. SKO przyjęło, że niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie, a w konsekwencji przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym nie może przesądzać praw do nieruchomości i dokonywać ustaleń z zakresu prawa cywilnego dotyczących rozstrzygania kwestii własnościowych i spadkowych. Wyżej wymienionym wyrokiem z 3 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 400/25, Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego na decyzję z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.4203.2.2020. W treści uzasadnienia wskazano, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd I instancji wyjaśnił rozumienie pojęcia strony na gruncie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i wskazał, że status strony zasadniczo determinowany jest normą prawa materialnego, w tym przypadku przepisem art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co oznacza, że podmioty wskazane w tym przepisie są jego stronami. W ocenie Sądu I instancji, organ II instancji przeprowadzając postępowanie wyjaśniające sprostał wymaganiom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska, prawidłowo uznał, że skarżący nie posiada interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu i zasadnie je umorzył. Sąd I instancji podkreślił, że wniosek skarżącego o stwierdzenie na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r., nr 27, poz. 30), że jego ojciec stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb [...], położonej w C. przy ul. [...], został prawomocnie oddalony. W toku tego postępowania ustalono, że działka nr [...] położona w C. w rejonie ul. [...], wchodziła w skład nieruchomości uregulowanej hipotecznie pod nazwą osada L. i należała do dziadków skarżącego, którzy dokonali podziału swojego majątku na rzecz dzieci. W 1948 roku sporządzono plan parcelacyjny zatwierdzony pod warunkiem, że część działek wskazanych pod "użyteczność publiczną" zostanie przekazana nieodpłatnie aktem notarialnym Gminie Miasto C., w stanie wolnym od długów i obciążeń na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. R.P. nr 35). Działka nr [...] wchodziła w skład tych gruntów, które były przeznaczone pod "użyteczność publiczną" i nigdy nie była przedmiotem darowizny na rzecz Gminy i pozostała współwłasnością ich oraz ich dzieci. Omawiana działka wchodzi w skład nieruchomości o powierzchni 5,3567 ha wpisanej w poz. [...] działu I księgi wieczystej nr [...] jako "użyteczność publiczna". W dacie 4 listopada 1971 r. ww. działka stanowiła drogę polną i nie pozostawała w posiadaniu samoistnym poprzednika prawnego skarżącego w rozumieniu art. 1 § 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Prawomocnie oddalony został także wniosek S.B. (syna J.B.) o stwierdzenie, że stał się on z mocy prawa właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II Ns 2687/11 i postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z 13 maja 2015 r., sygn. akt VI Ca 284/15). W postępowaniu poczyniono analogiczne jak powyżej ustalenia faktyczne, a ponadto ustalono, że wnioskodawca nie wykazał, aby w dacie 4 listopada 1971 r. był posiadaczem samoistnym działki nr [...]. Sąd I instancji wskazał, że z zebranych w postępowaniu administracyjnym dowodów wynika, że działka nr [...] odpowiada części nieruchomości o powierzchni 5,3567 ha, wpisanej w księdze wieczystej nr [...], gdzie w dziale II jako właścicieli wpisano poprzedników prawnych skarżącego. Działka nr [...] w ewidencji gruntów i budynków została wydzielona w 1965 roku, a w archiwum ewidencji brak jest dowodów na jakiej podstawie nastąpiło odłączenie ww. działki. Według danych ewidencyjnych Gminy, władającym działki nr [...] jest Skarb Państwa - Wojewódzka Dyrekcja Dróg Miejskich, a dane te nie są zgodne z danymi wynikającymi z ww. księgi wieczystej. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1-2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 341, dalej: u.k.w.h.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (art. 26 ust. 1 u.k.w.h.), a nieruchomość oznacza się w dziale I-O księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 1 u.k.w.). Stan prawny nieruchomości rozumieć należy jako stan praw do niej, a prawa odnoszące się do nieruchomości ujęte są w działach ll-IV księgi wieczystej, przy czym wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie tworzą stanu prawnego nieruchomości, a tym samym nie są objęte domniemaniem z art. 3 u.k.w.h., co oznacza, że wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie rozstrzygają o tym, że osoba wpisana w dziale II posiada taki obszar nieruchomości, jaki był ujawniony w księdze wieczystej i przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK1432/20. Reasumując, Sąd I instancji wskazał, że z księgi wieczystej nr [...] nie wynika domniemanie, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...] jako spadkobierca J.B., w szczególności, że gdyby współwłaścicielem był, to zbędne byłoby podejmowanie przez niego działań w celu uregulowania jej stanu prawnego. Sąd I instancji uznał, że organ drugiej instancji wypełnił zalecenia wskazane w wyroku WSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18, i ustalił, że prawo własności Gminy nie zostało wykazane oraz stwierdził, że działka nr [...] stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, o której mowa w art. 83 ust. 3 ustawie o ochronie przyrody, lecz w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od oceny prawnej dokonanej w ww. wyroku odnośnie merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy. Sąd I instancji przyjął, że dokonując oceny czy skarżący uprawdopodobnił prawo własności do ww. działki, organy nie dysponowały dowodami w postaci ww. prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w Częstochowie, a które dotyczą istotnych elementów stanu faktycznego, tj. kwestii posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do działki nr [...]. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu WSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18, jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. W rozpoznawanej sprawie nowe dowody sprawiają, że wykonanie zaleceń wskazanych w ww. wyroku straciło swoje uzasadnienie i stało się niecelowe ze względu na jego nieadekwatność do nowo ustalonych faktów. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja SKO została wydana w oparciu o wybiórczą, sprzeczną z zasadami logiki ocenę dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 28 k.p.a. w szczególności poprzez: a) przyjęcie, że działka nr [...] nie stanowi współwłasności skarżącego, w związku z czym nie może on być uznany za stronę, podczas gdy jest on współwłaścicielem, co wynika z dowodów zebranych w sprawie, w szczególności prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z 4 marca 2024 r., sygn. II Ns 929/20, wraz z uzasadnieniem, opinii biegłego sądowego M.S. wraz z opisem i mapą ws. II Ns 929/20 dot. działki nr [...]; postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie sygn. II Ns 2687/11 wraz z uzasadnieniem; opinii biegłej H.K. wraz z opisem i mapą nr 900/2012 do sprawy sądowej o sygn. akt II Ns 2687/11; b) wybiórczą, dowolną, sprzeczną z logicznym rozumowaniem ocenę dowodów zebranych w sprawie, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że działka nr [...] nie stanowi współwłasności skarżącego, w związku z czym nie może on zostać uznany za stronę, podczas gdy jest on współwłaścicielem wymienionej nieruchomości; - co w konsekwencji doprowadziło do rozpoznania sprawy przy fundamentalnie błędnym założeniu, a co za tym idzie w oparciu o przepisy, które nie powinny mieć zastosowania; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 1 ust. 1, 2, 3, art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że wpis w ewidencji gruntów jest nadrzędny wobec opisu nieruchomości wynikającego z księgi wieczystej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wpis do księgi wieczystej jest prawidłowy i oparty na dokumentach, natomiast w archiwum ewidencji gruntów brak jest dowodów na odłączenie działki nr [...] z księgi wieczystej nr [...] (opinia biegłego do sprawy przed Sądem Rejonowym w Częstochowie, II Ns 929/20), a co za tym idzie w żaden sposób nie wykazano, żeby działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, natomiast z materiału dowodowego wynika, że stanowi własność osób prywatnych, w tym skarżącego; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że w sprawie mamy do czynienia z nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym, o której mowa w art. 83 ust. 3 ww. ustawy, w związku z czym skarżący nie jest stroną postępowania, podczas gdy działka nr [...] stanowi część nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej nr [...], wobec czego jej stan prawny jest uregulowany, a więc art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w ogóle nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że w sprawie mamy do czynienia z nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że jest to nieruchomość należąca do osób prywatnych, a więc zezwolenie na usunięcie drzew wymagało zgody właściciela nieruchomości; 5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 1, 2, 4 k.p.a. w zw. art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy zachodziły przesłanki dla zastosowania ww. przepisów k.p.a. przez organ, skoro doszło do wydania przez Wójta decyzji dotyczącej działki nr [...] w trybie przewidzianym dla nieruchomości należących do Gminy C., podczas gdy działka nr [...] stanowi własność osób prywatnych, co jednoznacznie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego; 6. naruszenie art. 151 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy doszło do niewykonania wskazań co do dalszego postępowania w sprawie zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 661/18 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1058/19, jako że SKO nie ustaliło tytułu prawnego Gminy C. do działki nr [...], a mimo to nie stwierdziło nieważności decyzji Wójta z 12 grudnia 2016 r., a więc nie doszło do zmiany stanu faktycznego, tak jak to zasugerowano w wyroku WSA. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta, zasądzenie kosztów postępowania, w tym trzykrotności kosztów zastępstwa według norm przepisanych za postępowanie przed WSA oraz NSA, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu wskazano, że SKO, jak i WSA dysponowali tymi dokumentami, z których płynie jednoznaczny wniosek o własności prywatnej działki. W ocenie skarżącego, w żaden sposób nie uargumentowano twierdzenia, że działka stanowi własność Skarbu Państwa albo ma nieuregulowany stan prawny. Sprzeczne z logiką jest twierdzenie, że działka jest równocześnie własnością osób prywatnych i nie jest, a taka konkluzja płynie z wyroku WSA. Skarżący kasacyjnie zauważył, że w dokumentach wskazano, iż przeniesienie własności działki na rzecz Skarbu Państwa nigdy nie nastąpiło. To organ powinien był wykazać, że istniał tytuł prawny do działki uzasadniający wydanie decyzji o wycince drzew, co nie zostało dokonane. Organ, a następnie WSA wyprowadzili ze stanu faktycznego wniosek, który jest niemożliwy do obrony z punktu widzenia logiki. Nie może zachodzić sytuacja, w której organy państwowe raz twierdzą, że wiedzą kto jest właścicielem (gdy mogą przejąć działkę za darmo), a innym razem twierdzą, że nie jest to wiadome (gdy mogą odpowiadać za usunięcie cudzych drzew). Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w wyroku WSA wskazano bezpodstawnie, że skoro wpis w ewidencji jest odmienny od wpisu w księdze wieczystej to decydujące znaczenie ma wpis w ewidencji gruntów. Równocześnie, WSA w Gliwicach wskazał, że "w archiwum ewidencji brak jest dowodów na jakiej podstawie nastąpiło odłączenie ww. działki", nie wyjaśniono jak zatem WSA doszedł do przekonania, że to właśnie księga wieczysta zawiera błędny stan faktyczny. Zwłaszcza, że to księga wieczysta była pierwotnym dokumentem, a ustalenia wskazują, że działka ta miała być przeznaczona pod drogę, ale nigdy nie doszło do jej formalnego przekazania. W ocenie skarżącego, wykładnia przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece przedstawiona w wyroku WSA jest sprzeczna z logiką i jeśliby się do niej przychylić to właściwie zupełnie podważyłaby ona instytucję ksiąg wieczystych. Cały tok rozumowania WSA w tym zakresie jest błędny, bo jeśli domniemuje się "prawo jawne" w księdze wieczystej, to coś musi być przedmiotem tego prawa. Nie można domniemywać prawa do jakiejś nieruchomości, tylko do konkretnej nieruchomości wpisanej do danej księgi wieczystej. Zauważono, że WSA nie wyjaśnia też, dlaczego to automatycznie uznał, że w księdze wieczystej wpis jest błędny, a nie w ewidencji gruntów. Zwłaszcza, że nie ma przepisów stanowiących o domniemaniu prawdziwości wpisu w ewidencji gruntów, a w księgach wieczystych jest. Ponadto, skoro działka miała przejść na własność Skarbu Państwa to właśnie Skarb Państwa powinien był wystąpić o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Nic takiego nie miało miejsca i dlatego księga wieczysta zachowała swoją oryginalną treść. Podkreślono, że zarówno organ, jak i WSA przerzucili cały ciężar dowodowy na skarżącego, w sytuacji gdy dokumenty potwierdzają stanowisko skarżącego. Skoro skarżący przedstawił księgę wieczystą, postanowienia spadkowe, postanowienia sądu rejonowego, opinie biegłych to nie ma możliwości przedstawienia kolejnych dokumentów. WSA w Gliwicach w wyroku z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18, miał tego świadomość i dlatego zobowiązał właśnie organ, aby wykazał, że to Gmina C. posiada tytuł prawny do nieruchomości, na której wycięła drzewa. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że działka nr [...] ma nieuregulowany stan prawny. Zauważono, że decyzja Wójta o zezwoleniu na wycinkę drzew nie była wydana dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, tylko przy założeniu, że jest to nieruchomość Skarbu Państwa. Podkreślono, że art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie mógł być podstawą dla wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący. Konieczna była zgoda właściciela, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Skarżący kasacyjnie zauważył, że oddalenie wniosku w sprawie cywilnoprawnej jest równoznaczne z tym, że stan faktyczny nie ulega żadnej zmianie. Dopiero gdyby sąd rejonowy uznał, że ktoś inny był właścicielem działki i orzekłby o tym w postanowieniu to można byłoby mówić o zmianie stanu faktycznego. W ocenie skarżącego, WSA w Gliwicach w wyroku z 18 listopada 2018 r. całkowicie słusznie wskazał, że organ powinien wykazać, że Gmina C. miała tytuł prawny do nieruchomości, na ten moment takiego dowodu nie ma, a równocześnie są dowody, że działka jest własnością osób prywatnych. Powinno to prowadzić do jednoznacznego i oczywistego w tym stanie rozstrzygnięcia, czyli uchylenia decyzji SKO oraz stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Stan faktyczny sprawy nie uległ żadnej zmianie, w związku z tym, że każda sprawa dotycząca działki nr [...] tocząca się przed sądem powszechnym została prawomocnie zakończona oddaleniem wniosku. Równocześnie wszystkie orzeczenia sądów wprost wskazały w uzasadnieniach, że działka stanowi część nieruchomości wpisanej w księgę wieczystą [...]. Zostało to potwierdzone opiniami biegłych oraz sporządzonymi mapami, które zostały przyjęte do zasobu geodezyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ weryfikacja prawidłowości wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego dokonana przez Sąd I instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Obowiązek rozpoznania jako pierwszych zarzutów procesowych dotyczy przypadków, gdy autor skargi kasacyjnej kwestionuje przyjęte za podstawę wyrokowania ustalenia faktyczne (tak: wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12). Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istota zarzutów naruszenia prawa procesowego sprowadza się do zakwestionowania uznanej za prawidłową przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organ II instancji i wynikających stąd wniosków i konsekwencji prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował wyrażony przez organ II instancji pogląd, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że ani Gmina C. ani skarżący nie wykazali prawa własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], położonej w C. w rejonie ulicy [...], co oznacza, że działka ta ma nieuregulowany stan prawny. U podstaw tej konkluzji legły ustalenia faktyczne wynikające z treści prawomocnych postanowień sądów powszechnych wydanych w sprawach dotyczących ww. działki ewidencyjnej (w tym stosownych opinii geodezyjnych sporządzonych na potrzeby tych postępowań), na których podstawie Sąd I instancji uznał, że niewykazanie praw właścicielskich do działki nr [...], przy jednoczesnym uprawdopodobnieniu przysługiwania tego rodzaju praw skarżącemu, nie daje podstaw do umorzenia postępowania nieważnościowego ze względu na brak po jego stronie interesu prawnego (str. 11 uzasadnienia wyroku WSA). W ocenie Sądu I instancji uległ jednak zmianie stan faktyczny sprawy, ponieważ prawomocnie oddalono wniosek skarżącego o stwierdzenie na podstawie art. 1 ustawy o regulowaniu własności gospodarstw rolnych, że jego ojciec stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości stanowiącej m.in. działkę nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając wcześniejszy wyrok nie dysponował dowodami w postaci ww. prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w Częstochowie i Sądu Okręgowego w Częstochowie, tj. dowodów dotyczących kwestii posiadania tytułu prawnego przez skarżącego do działki nr [...]. Z tego względu uznano, że zalecenia wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego straciły uzasadnienie z uwagi na nieadekwatność do nowo ustalonych faktów. Tak zaprezentowane stanowisko Sądu I instancji nie może zostać zaaprobowane z niżej wymienionych względów. Dla porządku należy wskazać, że organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co expressis verbis wynika z art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek ten służy realizacji – wynikającej z art. 7 k.p.a. – zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej obejmuje wszystkie okoliczności istotne w sprawie, zarówno te o charakterze formalnym, jak i merytorycznym. Wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy, jak i wszelkie sprzeczności w materiale dowodowym, powinny zostać zatem przez organ wyjaśnione, przy czym należy zaznaczyć, że w myśl art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W taki sposób nie można jednak ocenić toku wnioskowania przedstawionego przez organ II instancji. Pomimo zgromadzenia materiału dowodowego w sposób pełny, nie został on przez organ wszechstronnie rozważony, a w konkluzjach uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak wniosków korespondujących z dowodami zgromadzonymi w aktach administracyjnych sprawy. W toku postępowania nieważnościowego bezspornie ustalono, że ani Gmina C. ani Skarb Państwa-Prezydent Miasta C. nie dysponują żadnym tytułem prawnym do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Brak również dowodów na jakiej podstawie dokonano wydzielenia ewidencyjnego tej działki w roku 1965 i na jakiej podstawie ujawniono w ewidencji, że władającym tą działką jest Skarb Państwa-Wojewódzka Dyrekcja Dróg Miejskich. Ponadto, w sposób niekwestionowany ustalono, że działka ta, stanowiąca fragment ul. [...] w C., wchodziła w skład nieruchomości uregulowanej hipotecznie pod nazwą "Osada L." i należała do poprzedników prawnych skarżącego. W 1948 roku sporządzono dla tej nieruchomości hipotecznej plan parcelacyjny zatwierdzony pod warunkiem, że część działek wskazanych pod "użyteczność publiczną" zostanie przekazana nieodpłatnie aktem notarialnym Gminie Miasto C., w stanie wolnym od długów i obciążeń, na podstawie ustawy z 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, a dzisiejsza działka nr [...] wchodziła w skład gruntów o ówczesnym przeznaczeniu pod "użyteczność publiczną". Ustalono również, że przeniesienie własności ww. działki na rzecz Gminy Miasto C. nigdy nie nastąpiło, a omawiana działka ewidencyjna wchodzi w skład nieruchomości o powierzchni 5,3567 ha wpisanej w poz. [...] działu I księgi wieczystej o nr. [...]. Na tej podstawie faktycznej, prawidłowo oceniono, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie są zgodne z danymi wynikającymi z ww. księgi wieczystej, lecz błędnie uznano, że z wpisów działu I i II tej księgi wieczystej nie wynika domniemanie, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...] jako spadkobierca J.B. U podstaw takiej konkluzji legło stwierdzenie Sądu I instancji, że gdyby skarżący rzeczywiście był współwłaścicielem działki nr [...] jako spadkobierca byłego współwłaściciela, to zbędne byłoby podejmowanie przez niego działań w celu uregulowania jej stanu prawnego. Sąd I instancji stracił jednak z pola widzenia okoliczność, że organ II instancji sam pod tym kątem stosownej analizy nie dokonał, pomimo dostatecznie zgromadzonego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie ustaleń w tym względzie. Zaznaczenia bowiem wymaga, iż w toku postępowania nieważnościowego dokonano niespornego ustalenia, że Gmina C. nie wykazała podstawy prawnej ewidencyjnego odłączenia działki nr [...] z księgi wieczystej nr [...], nie wykazała też prawa własności do tej nieruchomości, a zatem nie zaoferowała żadnego dowodu wskazującego na fakt, iż działka ta pozostaje poza domniemaniem prawnym wynikającym z działu II księgi wieczystej nr [...]. Odnotowania wymaga przy tym fakt, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych wskazuje, że działka nr [...] odpowiada części nieruchomości o powierzchni 5,3567 ha, wpisanej w księdze wieczystej nr [...], a w dziale II jako właścicieli wpisano poprzedników prawnych skarżącego, przy czym fakty te są niekwestionowane. Podkreślenia wymaga, że toczące się przed sądem powszechnym postępowania w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości, to jest działki nr [...] położonej w C. przy ul. [...] wszczęte z wniosku skarżącego kasacyjnie oraz drugie postępowanie wszczęte z wniosku S.B. dotyczyły stwierdzenia, iż cała ta nieruchomość na mocy ustawy z dnia 26 października 1971 r. stała się własnością w przypadku pierwszego wniosku J.B., a w przypadku drugiego wniosku S.B., nie przesądzają, że skarżący kasacyjnie nie jest współwłaścicielem jako spadkobierca po swoich następcach prawnych spornej działki. Z postanowień tych wynika jedynie, że ani J.B., ani S.B. nie spełnili przesłanek pozwalających stwierdzić, że na podstawie przedmiotowej ustawy stali się właścicielami całej działki o nr [...]. Zarówno organ II instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, pominęły całkowicie fakt, że skarżący wykazał swe następstwo prawne po byłym współwłaścicielu objętej tą księgą wieczystą nieruchomości, tj. po J.B., synu J., i pominęły całkowicie wynikające stąd konsekwencje prawne. W wyniku dziedziczenia spadkobierca wstępuje bowiem w sytuację prawną spadkodawcy. Ten typ następstwa prawnego ma charakter ogólny (uniwersalny), a spadkobierca nabywa ogół praw i obowiązków po spadkodawcy. Normatywną podstawą wyznaczenia kręgu osób, które legitymują się przymiotem strony postępowania administracyjnego, jest art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny oznacza istnienie więzi o charakterze materialnoprawnym między określoną normą prawną a danym podmiotem. Powiązanie to powinno być przy tym osobiste i rzeczywiste, a nie tylko hipotetyczne lub potencjalne. Interes ten występuje wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnym. Podkreśla się przy tym, że generalnie interes prawny wynikać powinien z przepisu prawa materialnego, w tym także z normy prawa cywilnego. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że skarżący jest spadkobiercą J.B. ujawnionego w księdze wieczystej jako współwłaściciel nieruchomości, a fakt ten nie został w ogóle rozważony przez organ II instancji w toku prowadzonego postępowania. Zarówno organ II instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, skupiły się jedynie na ustaleniu, że skarżący nie wykazał w drodze postępowania cywilnego, że jest właścicielem nieruchomości, a jedynie, że jego ojciec i brat nie byli posiadaczami samoistnymi spornej nieruchomości w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Tymczasem fakt wykazania następstwa prawnego po byłym współwłaścicielu spornej nieruchomości nie został rozważony w jakikolwiek sposób w toku postępowania nieważnościowego, a brak ten nie został odnotowany w ramach kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy nie mogą być dokonywane poza formami postępowania administracyjnego (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2840/19), a interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną, to nie można wypowiedzieć się co do jego istnienia bądź nie, bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw określonego podmiotu na podstawie zebranego i wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia art. 153 w zw. z art. 151 p.p.s.a. wskazującego, że doszło do niewykonania wskazań co do dalszego postępowania w sprawie zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 661/18, na skutek błędnego uznania, że w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, zarzut ten należy uznać za słuszny, choć z odmiennych względów niż wskazane przez autora skargi kasacyjnej. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. zasadniczo ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Dodać też należy, że zasada związania wynikająca z art. 153 p.p.s.a. jest wyłączona jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa mające zastosowanie w danej sprawie uległy zmianie (vide: wyroki NSA: z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2032/21; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 107/23; z 25 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 17/24). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co oznacza, że Sąd I instancji nie był uprawniony do odstąpienia od weryfikacji zaskarżonej decyzji w warunkach związania zaleceniami zawartymi w uprzednio wydanym na gruncie niniejszej sprawy wyroku. Podkreślenia wymaga, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (vide: wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1275/23). Skoro zatem w zaleceniach wyroku WSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 661/18, wyraźnie wskazano, że w dalszym postępowaniu organ II instancji jest zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia charakteru tytułu prawnego Gminy C. do spornej działki, a w braku wykazania tego tytułu, jest zobowiązany do podjęcia merytorycznej decyzji na podstawie art. 158 k.p.a. z uwzględnieniem art. 156 § 2 k.p.a., to brak jest uzasadnienia dla uznania słuszności odstąpienia od tych zaleceń. W szczególności uzasadnieniem odstąpienia od tych zaleceń nie może być rzekoma zmiana stanu faktycznego sprawy, bowiem brak jest tej przesłanki w treści przepisu art. 153 p.p.s.a., który wyraźnie wskazuje jedynie na zmianę stanu prawnego, a tej sprawie nie odnotowano. Obowiązkiem Sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżoną decyzję było zweryfikowanie czy organ II instancji sprostał obowiązkom wynikającym z art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd ten powinien poprzestać na stwierdzeniu, że "niewykazanie praw właścicielskich [Gminy] do działki nr [...], przy jednoczesnym uprawdopodobnieniu przysługiwania tego rodzaju praw skarżącemu, nie daje zdaniem Sądu podstaw do umorzenia postępowania nieważnościowego ze względu na brak po jego stronie interesu prawnego" (str. 11 uzasadnienia). Niezależnie od wyżej poczynionych uwag podkreślenia wymaga fakt, że na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy. Nie sposób bowiem w ten sposób ocenić wyników postępowań cywilnych zakończonych prawomocnymi postanowieniami sądów powszechnych. Każde z nich zakończyło się bowiem oddaleniem wniosku zainteresowanych o uregulowanie prawa własności wobec m.in. działki nr [...], a u podstaw każdego z nich legło ustalenie, że wnioskodawcy w postaci Gminy, skarżącego lub jego brata nie byli samoistnymi posiadaczami m.in. tej nieruchomości, przy czym każdy z wnioskodawców wskazał inną podstawę prawną we wniosku o stwierdzenie nabycia prawa własności. Ustaleń w tym kształcie nie można jednak uznać jako zmiany stanu faktycznego sprawy, ponieważ pozostają one irrelewantne dla ustalenia prawa własności nieruchomości działki nr [...]. Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy wskazać, że w sytuacji, w której ustalenia faktyczne są nieprawidłowe, zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się bowiem na wadliwym, tj. kwestionowanym przez stronę, ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości. Z uwagi na trafność zarzutów dotyczących podstawy faktycznej i skuteczność ich zakwestionowania w niniejszej sprawie, rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego okazało się przedwczesne. Uznając zasadność postawionych zarzutów naruszenia prawa procesowego w postaci przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 151 w zw. z art. 153 p.p.s.a. i wobec uznania, że niniejsza sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 p.p.s.a. i rozpoznania skargi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w konsekwencji do jej uwzględnienia na podstawie powyższego przepisu w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie związany wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania wskazanymi powyżej, w szczególności do wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego i dokonania na tej podstawie ustaleń faktycznych korespondujących w pełni z faktami wynikającymi z poszczególnych dowodów. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w pkt. II sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności wynagrodzenia radcy prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, charakter sprawy ani nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniał dokonania tak istotnej zwyżki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w szczególności, iż pełnomocnik strony swój wniosek w tym zakresie uzasadnił wyłącznie czasem trwania postępowania i inicjatywą dowodową po stronie skarżącego, która w istocie sprowadziła się do złożenia do akt administracyjnych sprawy niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postanowień sądów powszechnych i kopii opinii geodezyjnych wykonanych w tych postępowaniach.