III OSK 216/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1978/22 o odrzuceniu skargi S. w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 sierpnia 2022 r., znak: DOOŚ-WDŚZIL.420.22.2022.ŁD.1 w przedmiocie odmowy dopuszczenia na prawach strony organizacji społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2

Postanowieniem z 30 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 11 sierpnia 2022 r., nr DOOŚ-WDŚZIL.420.22.2022.ŁD.1, w przedmiocie odmowy dopuszczenia na prawach strony organizacji społecznej. W uzasadnieniu wskazał, że Stowarzyszenie w dniu 22 sierpnia 2022 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 11 sierpnia 2022 r. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu 30 sierpnia 2022 r. drogą elektroniczną. Sąd ustalił, że strona skarżąca nadała swoją skargę 22 sierpnia 2022 r. w placówce pocztowej (k. 11 akt sądowych), a zatem zanim faktycznie ją otrzymała, co nastąpiło 30 sierpnia 2022 r. Wynika to z urzędowego poświadczenia doręczenia zaskarżonego postanowienia znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy za zaskarżonym aktem (k.45 akt adm.). Opisane okoliczności wskazują zatem, że skarga została złożona przed datą doręczenia zaskarżonego postanowienia, a więc przedwcześnie, co powoduje, że podlega ona odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji -na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.") – odrzucił przedmiotową skargę. O kosztach postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodło Stowarzyszenie reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości. Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto zrzekło się rozprawy oraz wniosło o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na odrzuceniu skargi ze względu na jej wniesienie rzekomo przed dniem doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia, podczas gdy skarga w rzeczywistości wniesiona została po rozpoczęciu biegu terminu do jej wniesienia, co wynika z doręczenia skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2022 r. postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca rozwinęła powyższy zarzut. W załączeniu przedstawiła wydruki zrzutów z ekranu komputera skrzynki ePUAP, które mają potwierdzać zasadność ww. zarzutu. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą odrzucenia przedmiotowej skargi była przyjęta przez Sąd pierwszej instancji okoliczność, że postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 11 sierpnia 2022 r. zostało doręczone Stowarzyszeniu 30 sierpnia 2022 r., a więc po wniesieniu skargi, co miało miejsce 22 sierpnia 2022 r. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wydruk Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, który potwierdza stanowisko tego Sądu. Niemniej w skardze kasacyjnej skarżące Stowarzyszanie podniosło, że ww. postanowienie z 11 sierpnia 2022 r. zostało mu doręczone 12 sierpnia 2022 r. na skrzynkę ePUAP. Wraz ze skargą kasacyjną Stowarzyszenie przedstawiło wydruki zrzutów z ekranu komputera skrzynki ePUAP, z których z kolei wynika, że w dniu 12 sierpnia 2022 r. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przesłała Stowarzyszeniu korespondencję w sprawie DOOŚ-WDŚZIL.420.22.2022.ŁD. W treści wiadomości wskazano, że jej przedmiotem jest "postanowienie podpisane przez Zastępcę Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – Pana M. K..". Jako załącznik do wiadomości podano "postanowienie o utrzymaniu w mocy post. organu I instancji – ePUAP (po poprawkach).pdf". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność faktycznej daty doręczenia Stowarzyszeniu postanowienia z 11 sierpnia 2022 r. w świetle powyższego jest niewyjaśniona. Skarżące kasacyjnie przedstawiło bowiem wystarczające dowody, z których wynika inna data, niż ustalił to Sąd pierwszej instancji, a gdyby przyjąć twierdzenia Stowarzyszenia za prawdziwe – wówczas niezasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę, bowiem ta zastała wniesiona po doręczeniu skarżącemu postanowienia z 11 sierpnia 2022 r. Z uwagi jednak na fakt, że dowody znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy pozostają w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego Stowarzyszenia popartymi dowodami, to okoliczność faktycznej daty doręczenia Stowarzyszeniu postanowienia z 11 sierpnia 2022 r. należy wyjaśnić. Na obecnym etapie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedwcześnie odrzucił przedmiotową skargę, czym naruszył art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Wniosek Stowarzyszenia o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu 7 Sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23). ----------------------- 3