III OSK 2133/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 297/19 w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2018 r., nr 3771/DSS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego oraz zwrotu nadpłaconej kwoty postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 września 2019 r., II SA/Wa 297/19 oddalił skargę B.Z. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 11 grudnia 2018 r., nr 3771/DSS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego oraz zwrotu nadpłaty. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Organ w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. poinformował, że skarżący zmarł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa możliwe kierunki procedowania przez sąd, o których stanowi art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") W obu przypadkach działanie sądu następuje z urzędu. Uregulowanie to ma także zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. art. 193 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. Pierwsza z omawianych sytuacji ma miejsce w niniejszym postępowaniu, ponieważ przedmiotem tego postępowania jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego o ustalenie wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego w Warszawie, a zatem akt administracyjny, który pozostaje w ścisłym związku z osobą skarżącego kasacyjnie, kształtując wyłącznie jego indywidualną sytuację. Zatem, wobec śmierci skarżącego kasacyjnie - skoro przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego - skarga kasacyjna nie mogła być rozpoznana, a postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., należało umorzyć.