Sygnatura
III OSK 2046/23
III OSK 2046/23 - Wyrok NSA z 2025-07-23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 23 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 1128/22 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 1128/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej także jako: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie", "spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej także jako: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia 26 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Decyzją z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.; dalej jako: "u.c.p.g."), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, Burmistrz [...] (dalej także jako: "organ I instancji"), nałożył na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy [...] (dalej także jako: "Gmina") działającego pod nazwą: [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w łącznej wysokości 31 210,00 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości odpadów komunalnych wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. Wyjaśniono, że spółka w 2020 r. zdołała uzyskać poziom 31,83 % (zamiast wymaganych 50 %) recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzucała organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. a także błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter absolutny, podczas gdy odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i można się od niej uwolnić wykazując okoliczności przemawiające za uznaniem, że podmiot naruszający przepisy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia nie doszło w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia 26 października 2022 r. nr [...], organ odwoławczy (SKO) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że stosownie do treści art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. stanowi, iż gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Na mocy art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2361) postanowiono, że do obliczania poziomów, o których mowa w art. 3aa u.c.p.g., stosuje się sposób określony w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 oraz z 2020 r. poz. 568, 695 i 875). Zatem obliczeń należało dokonać na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167). Przy czym wymagany poziom recyklingu wynika wprost z przepisów ustawy tj. art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. W myśl art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g – podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przy gotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.). Przywołana wyżej "stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku" za 2020 r. - wynosi 270 zł/Mg - i określona została w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. poz. 2490 z późn. zm.) pod pozycją nr 1051. Z wyżej przywołanego art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wynika, że przesłanki do nałożenia kary muszą być spełnione kumulatywnie. Po pierwsze konieczne jest by przedsiębiorca odbierał odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Drugim koniecznym warunkiem jest, to by przedsiębiorca nie osiągnął w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami (tutaj: w 2020 r. – 50 %). Zwrócono także uwagę na art. 9zc u.c.p.g., który stanowi, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, 9xb ust. 1 pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Skoro zatem art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. stanowi samoistną podstawę do wymierzenia kary administracyjnej za nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Organ odwoławczy nadmienił też, że zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyłają do przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej jako: "O.p."). Przepis art. 9zf u.c.p.g. jasno wskazuje, iż tylko do kar pieniężnych stosuje się przepisy rozdziału III O.p. (tj. zobowiązania podatkowe, czyli np. przepisy dotyczące sposobu zaokrąglania kwoty kary czy regulację kwestii przedawnienia). Nie zawierają one jednak uregulowań dotyczących postępowania, a zatem zastosowanie znajdują ogólne przepisy k.p.a. Innymi słowy dział III O.p. nie reguluje ogólnych zasad postępowania w sprawie wydawania decyzji nakładających kary na przedsiębiorców, zatem zastosowanie znajduje k.p.a. Kolegium opisało, też wnioski płynące z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt. III OPS 1/21, w której wyjaśniono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g., stosuje się art. 189f k.p.a. Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. Spółka zastępowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie w części nakładającej karę pieniężną oraz o uchylenie w tym zakresie decyzji ją poprzedzającej organu I instancji. Żądanie powyższe zostało oparte na zarzutach: naruszenia przepisów postępowania – art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., naruszenie przepisów postępowania — art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a., błędnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. oraz błędnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Uzasadniając powyższe stanowisko skarżąca spółka wyjaśniła, że obowiązujący stan prawny upoważniający podmiot prowadzący instalację komunalną (RIPOK) do podawania informacji w sposób ogólny i uproszczony sprawia, że informacja o poziomach recyklingu może być podawana jako iloczyn średniego procentowego wskaźnika osiągniętego w danej instalacji oraz łącznej masy odpadów komunalnych przekazanych przez gminę. Sprawia to instalacja, do której skarżąca przekazywała w 2020 r. odpady podawała nie informacje o poziomach recyklingu, które spółka uzyskała indywidualnie, ale informacje, o której mowa w art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. i taką informację skarżąca przekazała w sprawozdaniu za rok 2020. Tymczasem art. 9g u.c.p.g., nakładający na skarżącą obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu, dotyczy tylko poziomów osiągniętych indywidualnie przez skarżącą. Jak wywiódł pełnomocnik spółki wprowadzona przez prawodawcę możliwość opisanego wyżej podawania danych sprawia, że instalacja nie podaje skarżącej wartości wskazanych w art. 9g u.c.p.g. i tym samym zamyka to drogę do wymierzenia kary z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Ustawodawca wylał w ten sposób dziecko z kąpielą, gdyż dając instalacji możliwość uproszczenia obliczeń pozbawił de facto gminę możliwości ustalenia wartości na potrzeby art. 9g u.c.p.g. i wymierzenia kary na podstawie art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Nie może to jednak być źródłem negatywnych konsekwencji dla skarżącego. W ocenie skarżącej spółki, jest ona jedynie "pośrednikiem", który ma obowiązek odebrać odpady od właścicieli nieruchomości i przetransportować je do odpowiedniej RIPOK. Skarżąca nie ingeruje w sposób zbierania odpadów — za ten odpowiada bowiem właściciel nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r., w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1128/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiodła skarżąca spółka zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: wskazując na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez: I. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego – art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g ustawy z dnia13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1439, dalej: "u.c.i.p.g.") poprzez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej jako "poziomy recyklingu") innych niż wskazanych w art. 9g u.c.i.p.g.; II. błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego - art. 9n ust. 4 i 9oa w zw. z art. 9g u.c.i.p.g., poprzez przyjęcie, iż poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.i.p.g., i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącego w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.i.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.i.p.g.; wskazując na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania polegające na: III. niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję SKO, w sytuacji, w której decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a."), poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia spraw polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżący faktycznie uzyskał; IV. niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję SKO, w sytuacji, w której decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (z powodów wskazanych w punkcie III powyżej).; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji SKO skutkowałoby uwzględnieniem skargi; V. niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję SKO, w sytuacji, w której decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżący uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.i.p.g. nie doszło; VI. niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję SKO, w sytuacji, w której decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (z powodów wskazanych w punkcie V powyżej); wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji SKO skutkowałoby uwzględnieniem skargi. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości skarżonego wyroku oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. – podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). Wskazać należy, że stosownie do treści art. 9g u.c.p.g. (w dacie zdarzenia stanowiącego podstawę nałożenia kary pieniężnej), podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. W myśl art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. (w dacie zdarzenia stanowiącego podstawę nałożenia kary pieniężnej) stanowił, iż gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji i zweryfikowanego bez uwag przez organ II instancji wynika, iż strona w 2020 r. odebrała od właścicieli nieruchomości – 1824,0400 Mg odpadów komunalnych, z czego przekazane do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostało 202,5197 Mg, natomiast do osiągnięcia wymaganego poziomu 50% wymagane byłoby przekazanie 318,1125 Mg. W efekcie brakująca masa przekazanych odpadów wyniosła 115,5928 Mg. Spółka w 2020 r. zdołała uzyskać poziom 31,83 % (zamiast wymaganych 50 %) recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie błędnej wykładni art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g., poprzez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie wykazanych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła innych niż wskazanych w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g – podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Jak wynika ze sprawozdania spółki za 2020 r. wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu nie został osiągnięte, a tym samym dokonując kontroli zapadłych w sprawie decyzji trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził brak naruszenia wskazanych wyżej przepisów. Niezasadny okazał się również zarzut błędnego zastosowania przez Sąd Wojewódzki art. 9n ust. 4 i art. 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g., poprzez błędne przyjęcie, że poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącego w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu, o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Zgodnie z art. 9oa ust. 1 u.c.p.g., prowadzący instalację komunalną jest obowiązany przekazać przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub gminie, z którymi ma zawarte umowy, informację o odpadach przekazanych mu przez tego przedsiębiorcę lub gminę, które poddał procesowi przygotowania do ponownego użycia, recyklingu lub przekazał w tym celu innemu posiadaczowi odpadów. Natomiast w myśl art. 9oa ust. 3 u.c.p.g., informacja o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, przygotowanych do ponownego użycia oraz poddanych odzyskowi może być podawana jako iloczyn średniego procentowego wskaźnika osiągniętego w danej instalacji, odpowiednio dla: 1) recyklingu, lub 2) przygotowania do ponownego użycia, lub 3) odzysku – oraz łącznej masy odpadów komunalnych przekazanych przez gminę. Wykładnia ta uzasadniona jest również ze względu na fakt, że w każdym z opisanych w art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. przypadków mowa jest o recyklingu (i innych formach przetwarzania) odpadów komunalnych wraz z łączną masą odpadów komunalnych przekazanych przez gminę. Odróżnić należy tym samym treść art. 9oa ust. 3 od treści art. 9oa ust. 1 u.c.p.g., bowiem z treści art. 9oa ust. 1 u.c.p.g. wprost wynika, że podmiot prowadzący instalację komunalną zawiera odrębne umowy z przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości oraz odrębne z gminami. Podkreślić należy, że to na skarżącym kasacyjnie jako przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ciążył obowiązek podania w sprawozdaniu danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów dostarczanych do instalacji przetwarzającej takie odpady i poddanych przetworzeniu. Podmiot taki winien zdawać sobie sprawę z obowiązującego prawa, które w zakresie objętym nałożoną w tej sprawie karą wymagało osiągnięcia w 2020 r. określonego poziomu recyklingu. Skarżący kasacyjnie powinien mieć świadomość skutków braku osiągnięcia wymaganych wskaźników i tak określić zakres swojej działalności, aby nie dążyć do naruszania prawa. Sąd pierwszej instancji słusznie dostrzegł i wskazał, że zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania. W konsekwencji w sprawozdaniu rocznym skarżący jako podmiot odbierający odpady komunalne miał obowiązek podania danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów, a nie natomiast poziom podany przez podmiot prowadzący instalację komunalną. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza przy tym, że problematyka wywiązywania się przez podmiot prowadzący instalację ze swoich obowiązków wobec przedsiębiorców odbierających odpady komunalne jest poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy, a tym samym pozostaje bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Nie mógł wywołać zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegającego na jego niezastosowaniu. W ocenie skarżącego kasacyjnie decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., natomiast Sąd pierwszej instancji nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Skarżący kasacyjnie podkreśla, że informacja, którą otrzymał od podmiotu prowadzącego instalację opiera się na średnim wskaźniku, a nie na pomiarze indywidualnym. Tymczasem organy powinny odnosić się do obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g., który posługuje się zwrotem "przez siebie". Jeszcze raz należy zatem wskazać, że to nie organy, ale właśnie skarżący kasacyjnie jako przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości miał obowiązek podania rzetelnych danych w sprawozdaniu, a w tym informacji o osiągniętych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Podzielić należy twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, że organy były uprawnione do wykorzystania danych pochodzących ze sprawozdania złożonego przez skarżącego kasacyjnie za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż działania organu nie były dowolne, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Również uzasadnienie decyzji Kolegium spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji dotychczasowych uwag należy stwierdzić, że również zarzut błędnego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. był chybiony. Prawidłowo w tej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. jak również nie dokonał błędnej wykładni zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 sierpnia 2023
- Symbol z opisem
- 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Paweł Mierzejewski Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9g, art. 9n ust. 4 i, art. 9oa, art. 9g · Dz.U. 2022 poz. 1297
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny