Sygnatura
III OSK 2036/23
Wyrok NSA z 2 czerwca 2026 r., III OSK 2036/23 – odpady
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 2 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Kamil Grabiński po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 159/23 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 listopada 2022 r., nr DIŚ-III.411.122.2022.AT.5 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 159/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] (dalej także jako: "Spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej także jako: "Minister", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia 22 listopada 2022 r., nr DIŚ-III.411.122.2022.AT.5 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stała się częściowo reformatoryjna decyzja Ministra z dnia 22 listopada 2022 r., nr DIŚ-III.411.122.2022.AT.5, którą po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 21 czerwca 2022 r., nr OS-III.7244.51.2020 (dalej także jako: "Marszałek", "Marszałek Województwa", "organ I instancji"), stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Starosty [...] (dalej także jako: "Starosta") z dnia 21 listopada 2014 r., znak: OŚ.6233.11.2014 z jej kolejnymi zmianami, udzielającej P.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.C. F.H.U. [...] (obecnie: skarżąca Spółka) zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Organ odwoławczy: w punkcie pierwszym – uchylił pkt. 1 zaskarżonej decyzji i nadał pkt. 1 brzmienie: Stwierdzam wygaśnięcie decyzji Starosty z dnia 21 listopada 2014 r., znak: OS.6233.11.2014 zmienionej decyzjami tego organu z dnia 22 stycznia 2016 r., znak: OŚ.6233.6.2015, z dnia 19 maja 2017 r., znak: GO.6233.4.2017 oraz z dnia 28 sierpnia 2019 r., znak: GO.6233.8.2019 udzielającej P.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.C. F.H.U. [...] (obecnie: skarżąca Spółka – z uwagi na przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową) udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów z dniem 14 grudnia 2015 r. (a nie z dniem 1.07.2015 r., jak przyjął organ I instancji); w punkcie drugim – utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, że zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), przedmiotowa instalacja o mocy przerobowej 50 000 Mg/rok (137 Mg odpadów na dobę) kwalifikuje się do tych instalacji, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego, tj. do instalacji w gospodarce odpadami, dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych, do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki biologicznej. Organ II instancji podał, że w toku postępowania zgromadzono liczne dowody dotyczące mocy przerobowej instalacji, które stanowiły równolegle podstawę wydania ostatecznych rozstrzygnięć w zakresie: (-) odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia wydanego przez Starostę (postanowienie Marszałka z dnia 24 marca 2020 r., znak: OS-III.7244.34.2020, utrzymane w mocy przez Ministra Klimatu postanowieniem z dnia 13 lipca 2020 r., znak: DZŚ.111.431,28.2020.MP); (-) odmowy wydania skarżącej Spółce instalacji do kompostowania odpadów biodegradowalnych o zdolności przyjmowania 137 Mg odpadów na dobę (50 000 Mg/rok) – decyzja Marszałka z dnia 7 października 2020 r., znak: OS-I.7222.78.1.2019.MD. utrzymana w mocy decyzją Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 stycznia 2021 r. znak: DIŚ-1IL435.23.2020.MP); (-) wydania decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4 lipca 2022 r., znak: DIŚ- 111.415.35.2022.MP uchylająca decyzję Marszałka i przekazująca do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji sprawę z wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego. We wszystkich tych postępowaniach wykazano, iż instalacja prowadzona przez skarżącą Spółkę wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie zezwolenia, bazując na wnioskach strony z dnia 12 kwietnia 2017 r. oraz z dnia 11 maja 2021 r. o wydanie pozwolenia zintegrowanego, danych pokontrolnych (kontrola WIOŚ przeprowadzona w dniach 17-26 lutego 2020 r.), z których wynika, że ilość przetworzonych w instalacji odpadów w 2019 r. znacznie przekracza wartość graniczną dla uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o czym mowa w przywołanym przepisie rozporządzenia. Minister ustalił, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że w dniu 14 grudnia 2015 r. na terenie instalacji oddanych do użytkowania było 10 reaktorów o wymiarach 30.0mx6.0mx4,5m i mocy instalacji 50 000 Mg/rok, a to powodowało, iż od tego dnia instalacja wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie jak przyjął organ I instancji od dnia 1 lipca 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 48 ustawy o odpadach wymienia okoliczności, w których zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa. Oznacza to, że w wymienionych w przepisie przypadkach zezwolenie takie wygasa z mocy prawa. W opisanym stanie faktycznym i prawnym decyzja Starosty wygasa więc z mocy prawa. Ustawodawca równocześnie nie zobligował wprost organu do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie tego faktu. Trzeba mieć jednak na uwadze brzmienie art. 162 § 1 pkt I k.p.a., który mówi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Ten właśnie przepis znalazł zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Minister podkreślił zatem, że w razie wystąpienia określonych przepisem art. 48 ustawy o odpadach przesłanek zezwolenie wygasa z mocy prawa. Jednak dla porządku prawnego słuszne jest wydanie przez właściwy organ odpowiedniej decyzji o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającej zaistniały stan prawny. W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska jest to wręcz konieczne. Potwierdzenie tego znaleźć można w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r" sygn. akt: II OSK 315/16: "Artykuł 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia bezprzedmiotowości w zakresie przyznania uprawnienia lub obowiązku decyzją administracyjną. Wystąpienie tej przesłanki wymaga autorytatywnej konkretyzacji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego sprawy, a w następstwie stwierdzenia wygaśnięcia mocy decyzją. Postępowanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. prowadzone jest zgodnie z przepisami tego kodeksu". Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. mówi, że organ stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Cytowany przepis odnosi się do dwóch sytuacji: konieczności stwierdzenia wygaśnięcia wynikającej z nakazu prawa, albo z uwagi na interes społeczny lub interes strony. Wprawdzie w przepisach ustawy o odpadach nie przewidziano nakazu obligującego organ do wydania takiej decyzji. Równocześnie jednak przepis art. 162 k.p.a. odnosi się do interesu społecznego lub interesu strony wymienionego w przepisie, alternatywnie w stosunku do omawianego nakazu prawa. Nie stanowi więc żadnego uchybienia wydanie takiej decyzji. Wręcz przeciwnie. Ze względu na wskazany interes społeczny, a także interes strony konieczne jest wydanie opisanej decyzji. Zdaniem Ministra, dla porządku prawnego należy więc stwierdzić wygaśnięcie decyzji, która de facto wygasła z mocy prawa. Dzięki temu strona świadoma będzie tego, że swoje wcześniejsze uprawnienie straciła, co jasno będzie określało jej status na polu gospodarki odpadami. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży też w interesie społecznym. W ten sposób uniknąć można sytuacji przekazywania odpadów podmiotowi nieuprawnionemu do ich przyjmowania. Wymienione sytuacje mogą też za sobą pociągnąć odpowiedzialność karną czy też naliczenie kar pieniężnych zarówno w stosunku do przekazującego odpady, jak i ich odbiorcy. Potwierdzenie zatem wygaśnięcia wspomnianej decyzji wyeliminuje niepewność podmiotu co do posiadanego zezwolenia i jego ewentualne nieuprawnione wykonywanie. Podobnie stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia powoduje, że podmioty przekazujące odpady unikną sytuacji, w której mogłyby je przekazać podmiotowi nieuprawnionemu, co w konsekwencji mogłoby obciążyć je karami za takie postępowanie z odpadami. W kontekście zastosowanego przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy omówił również zagadnienie bezprzedmiotowości. Powołał się m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2218/16, gdzie wskazano, że za stan taki należy przyjąć następującą sytuację: "Bezprzedmiotowość decyzji, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy na sutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonania decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek". Zgodnie z tym stanowiskiem bezprzedmiotowość może wynikać m. in. ze zmiany stanu faktycznego sprawy, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zezwolenie wydane dla przedmiotowej instalacji stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wykazano, że zmienił się stan faktyczny określający parametry instalacji, instalacja posiadająca zdolność przerobową 50 000 Mg/rok nie jest więc już tą instalacją, dla której Starosta wydal swoją decyzję. Minister podkreślił, że dla tego ustalenia pozostaje bez znaczenia fakt, czy zarządzający instalacją wykorzystuje jej pełną moc, czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 783/19, w którym sąd uznał: "(...) przepisy ustawy POŚ nie przewidują możliwości wyłączania części urządzeń wchodzących w skład instalacji". W zakresie pkt 2 zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy podtrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji i podzielił w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Marszałka, dotyczące zobowiązania podmiotu do usunięcia wszystkich odpadów zgromadzonych w ramach prowadzonej działalności. Nadmienić w tym kontekście należy, że Marszałek Województwa zobowiązał skarżącą Spółkę do usunięcia przyjętych i nie przetworzonych odpadów, na własny koszt w terminie 15 tygodni, licząc od dnia kiedy jego decyzja stanie się ostateczna. Według Ministra, termin na usunięcie odpadów – 15 tygodni od dnia kiedy decyzja niniejsza stanie się ostateczna – jest wystarczający, zasadny i korzystny dla strony. Wynika z czasu koniecznego do ustania cyklu produkcyjnego w instalacji, a wynikającego z decyzji Starosty. Zgodnie z decyzją Starosty, udzielającą skarżącej Spółce zezwolenia na przetwarzanie odpadów, kompostowanie w instalacji prowadzone jest w dwóch etapach: (-) etap I – faza intensywnego kompostowania w bioreaktorach trwająca około 3 tygodni, (-) etap II – faza przemian i dojrzewania trwający od 2 do 3 miesięcy. Zdaniem Ministra, Marszałek Województwa ustalając termin na usunięcie odpadów uwzględnił czas trwania cyklu produkcyjnego, wskazany w decyzji Starosty oraz dodatkowy okres czasu przeznaczony na usunięcie odpadów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca Spółka domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenia i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawowa wątpliwość w rozpatrywanej sprawie dotyczyła daty wygaśnięcia decyzji Starosty z dnia 21 listopada 2014 r., znak: OŚ.6233.11.2014 z jej kolejnymi zmianami i ustalenia czy instalacja ta nie mogła być nadal użytkowana w oparciu o posiadane zezwolenie w postaci decyzji Starosty z dnia 21 listopada 2014 r. W tym kontekście należy odwołać się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 783/19 oddalającego skargę strony na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji Sąd przyznał rację organowi kontroli co do ustalenia, że instalacja wymaga pozwolenia zintegrowanego. To, że instalacji odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego wynikało z faktu niespełniania przez nią wymogów ochrony środowiska, a nie z braku zakwalifikowania do instalacji wskazanych w pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. i nie podpadających pod art. 201 ust. 1 POŚ. Jak już wskazano, przyczyną tej odmowy były niezgodności wniosku z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, konieczność hermetyzacji procesu kompostowania odpadów, z uwagi na oddalenie zabudowy mieszkaniowej od kompostowni o około 500 m, niewykazanie spełniania przez instalację konkluzji BAT, w szczególności wynikających z BAT 14d, jak również okoliczność, że we wniosku nie posiłkowano się żadnymi pomiarami. Trafnie, w ocenie Sądu, przyjął Minister, że do klasyfikowania instalacji przyjmuje się stały parametr ją opisujący, który przesądza o jej wielkości (maksymalnej wydajności) i to on jest podstawą ustalenia tak właściwości organu, jak i podlegania pod wymóg uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Prawidłowo organ odwoławczy odwołał się w tej kwestii, dotyczącej określania wartości mocy przerobowych instalacji, do wyroków sądów administracyjnych (por. WSA w Warszawie wyrok z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 444/21. WSA w Warszawie wyrok z dnia 9 lipca 2019 r. IV SA/Wa 783/19, WSA w Warszawie wyrok z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1771/20). Niewątpliwie gospodarka odpadami podlega znacznej reglamentacji i ma na celu zabezpieczenie interesu ochrony środowiska. Prymat należy zatem dać interesowi ochrony środowiska. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę trafnie wobec tego przyjęły, że Skarżąca będzie wykorzystywała maksymalną moc przerobową instalacji. Na podstawie tych ustaleń prawidłowo dowiedziono klasyfikacji instalacji jako wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Organy przyjęły natomiast odmienne stanowiska co do wskazania terminu, od którego przedmiotowa instalacja uzyskała moce przerobowe w wielkości 50 000 Mg odpadów/rok. Sąd pierwszej instancji podzielił w tym zakresie ustalenia organu odwoławczego. Przepisy rozporządzenia z 27 sierpnia 2014 r. weszły w życie z dniem 5 września 2014 r. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw, obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, które: 1. są eksploatowane w dniu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 oraz 2. nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, a od dnia ich wejścia w życie będą objęte tym obowiązkiem - powstaje z dniem 1 lipca 2015 r. Minister trafnie dostrzegł jednak, że będąca przedmiotem sprawy decyzja Starosty na przetwarzanie odpadów została wydana 21 listopada 2014 r., czyli w czasie gdy rozporządzenie z dnia 27 września 2014 r. już obowiązywało. W konsekwencji, ocena przedmiotowej instalacji winna być przeprowadzona w oparciu o rozporządzenie wprost i nie dotyczył jej przepis przejściowy art. 28 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy. W efekcie datą, od której wygasa zezwolenie jest data, w której instalacja uzyskała takie moce przerobowe, które kwalifikowały ją do konieczności uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Ustalając ten moment, Minister trafnie odwołał się do protokołu kontroli WIOŚ nr [...] wskazując, iż w trakcie trwania kontroli, tj. pomiędzy dniem 23 listopada 2015 r., a dniem 26 listopada 2015 r. instalacja działała w fazie rozruchu technologicznego, nie uzyskała jeszcze pozwolenia na użytkowanie. Podczas oględzin w dniu 23 listopada 2015 r. odnotowano, że 9 bioreaktorów do procesu kompostowania pracowało, jeden natomiast nie był eksploatowany. W protokole odnotowano też wymiary bioreaktorów 30,0mx6,0m> W ocenie Sądu pierwszej instancji trafnie odwołał się też Minister do decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 29 marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kompostowni odpadów biodegradowalnych na terenie gminy Sieniawa na działce ewid. nr [...] położonej w m. L. planowane przedsięwzięcie to instalacja o zdolności przerobowej ok. 5 000 Mg/rok odpadów organicznych. W decyzji wskazano, iż w ramach przedsięwzięcia planuje się wykonanie m. in.: boksów kompostowych (bioreaktorów) szt. 2 (docelowo 10 szt. o wymiarach 30,0mx6,0mx4,5m), wykazując to, że wówczas zrealizowane zostało cale zamierzone przedsięwzięcie. W dniu 14 grudnia 2015 r. na terenie instalacji oddanych było bowiem do użytkowania 10 bioreaktorów o wymiarach 30.0mx6.0mx4,5m i mocy instalacji 50 000 Mg/rok, a to powodowało, że od tego dnia instalacja wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Przedmiotowa instalacja bowiem kwalifikowała się już z tą datą, na podstawce art. 201 ust.1 POŚ oraz pkt. 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r, w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), jako instalacje w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań: obróbki biologicznej. Zasadnie wskazał w tym kontekście Minister, że w późniejszych dokumentach dotyczących wydania pozwolenia zintegrowanego, Strona przyznaje, że moc instalacji wynosi 50 000 Mg/rok i pojawiają się te same parametry opisujące wielkość wsadu do bioreaktora. Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że chybiony jest zarzut strony, że w innym postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji stwierdzone zostało, iż zezwolenie na przetwarzanie odpadów Starosty wygasło w dniu 6 marca 2020 r. i od tego dnia dopiero skarżąca Spółka nie mogła prowadzić działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę przeprowadził też wnioskowany dowód z pisma Marszałka Województwa z dnia 10 grudnia 2021 r., znak: OS- 1.7013.3.30.2021.MD (będącego załącznikiem do pisma z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi) zawierającego stanowisko Marszałka w przedmiocie posiadania przez Spółkę ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w dniu 10 grudnia 2021 r. Wobec nieprawomocnych jeszcze wyroków WSA w Warszawie, powołanych w tym uzasadnieniu wyroku, a dotyczących przedmiotowej instalacji oraz, co istotne, prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1191/22 – okoliczność ta nie mogła być potraktowana jako istotna i znacząca w rozpatrywanej sprawie. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził też nieprawidłowości w odniesieniu do ustaleń pkt. 2 decyzji organu I instancji, utrzymanego w mocy w zaskarżonej decyzji Ministra. Wbrew zarzutom skargi Minister dopełnił wymogów wynikających z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i ponownie rozpatrując tę sprawę w jej całokształcie wyjaśnił wszystkie istotne jej okoliczności, czego wyrazem było trafne wydanie decyzji częściowo reformatoryjnej. W tym stanie rzeczy, WSA w Warszawie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżąca Spółka zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: I. na podstawie 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 162 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 48 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.; dalej jako: "u.o."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że wydanie decyzji wygaszającej w realiach przedmiotowej sprawy leży w interesie społecznym, gdyż porządkuje sytuację formalno-prawną użytkowanej instalacji podczas gdy: a. wydanie zaskarżonej decyzji wygaszającej decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2014 r. znak: OŚ.6233.11.14 z późn. zm. nie uporządkowało sytuacji prawnej podmiotu, gdyż w tym samym czasie funkcjonowała w obrocie inna decyzja Marszałka Województwa (decyzja Marszałka Województwa z dnia 12 kwietnia 2022 r. znak: OS-III.7245.100.150.2022.NB w przedmiocie zmiany wpisu z urzędu Spółki), która w treści uzasadnienia wskazywała, że decyzja Starosty z dnia 21 listopada 2014 r. wygasła z inną datą i na innej podstawie prawnej – z dniem 6 marca 2020 na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592 z późn. zm.) z mocy samego prawa, gdzie o fakcie tym zostały powiadomione kontrolujące spółkę organy, które rozpoczęły procedowanie w przedmiocie przetwarzania przez spółkę odpadów bez wymaganego zezwolenia, b. w dniu 10 grudnia 2021 r. (w toku procedowania przedmiotowego postępowania oraz przed wszczęciem postępowania w przedmiocie zmiany wpisu w rejestrze podmiotów przetwarzających — BDO) właściwy organ, jakim jest Marszałek Województwa twierdził, że posiadane przez spółkę zezwolenie Starosty jest ważne i pozostaje w obrocie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nieprawidłowe zastosowanie naruszonych norm w konsekwencji spowodowało, że nie wystąpiły skutki (interes społeczny) z jakimi ustawa wiąże podstawę do wygaszenia decyzji w administracyjnym trybie, gdyż wydanie zaskarżonej decyzji przez Ministra Klimatu i Środowiska spowodowało jeszcze większą niepewność co do sytuacji prawnej podmiotu oraz ważności posiadanego przez skarżącą spółkę zezwolenia na przetwarzanie odpadów, powodując tym samym, że procedowanie organów nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 8 § 1 k.p.a., a co za tym idzie wobec braku możliwości spełnienia dyspozycji art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 48 pkt 2 u.o. zastosowanie wskazanego przepisu było błędne; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni sprowadzającej się do nieprawidłowego stwierdzenia, że przesłanką do umorzenia postępowania odwoławczego jest brak przedmiotu sprawy w postaci rozstrzygnięcia organu I instancji, który Sąd orzekający wiąże z faktem pozostawania w obiegu prawnym decyzji Marszałka Województwa dnia 21 czerwca 2022 r., znak. OS-IIL 7244.51.2020, podczas gdy brakiem przedmiotu sprawy uzasadniającym umorzenie postępowania jest sytuacja, w której to treść decyzji przestała być aktualna. Brak przedmiotu sprawy nie dotyczy istnienia łub nieistnienia decyzji, a odnosi się do przedmiotu rozstrzygnięcia zawartego w treści tej decyzji. Skoro więc w dniu 30 czerwca 2022 r. ostateczna stała się decyzja SKO [...] znak: SKO.4170.41/2022, której treść wynikała z ustalenia, że posiadane przez Skarżącą spółkę zezwolenie Starosty na przetwarzanie odpadów wygasło z dniem 6 marca 2020 r. to w dniu 22 listopada 2022 r. organ nic mógł orzec, że ta sama decyzja wygasła z inną datą i na innej podstawie. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało, że ta sama decyzja dwukrotnie została wyeliminowana z obrotu prawnego z inną datą, a raz wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja ponownie wyeliminowana zostać nic może; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a, poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego na podstawie prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1191/22, gdzie orzeczenie to zostało wydane na długo po dacie wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji, przez co jego treść nie mogła wpłynąć na ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz na działania organu, który w dacie orzekania nie mógł znać treści rozstrzygnięcia WSA w Rzeszowie; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów jakimi kierował się sąd wydając zaskarżone orzeczenie, gdyż lakoniczność odniesienia do podnoszonych zarzutów nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu z uwagi na brak przedstawienia spójnych oraz logicznych wywodów prawnych przemawiających za uznaniem podniesionych zarzutów za niezasadne. Sąd w odniesieniu do zarzutów skargi wielokrotnie wskazuje, że podnoszone okoliczności nie potraktowane jako istotne, jednak nie wyjaśnia z jakich powodów należy je tak traktować, a znaczna treść uzasadnienia odnosi się do znanych Sądowi z urzędu innych rozstrzygnięć dotyczących spółki, które nie są związane z przedmiotem sprawy; 3. art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w przypadku, gdy w sprawie istnieją podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, w dacie wydania decyzji przez organ II instancji przedmiot sprawy – funkcjonowanie w obrocie decyzji Starosty z dnia 21 listopada 2014 r. znak: OS.6233.11.14, zmienionej decyzjami tego organu z dnia 22 stycznia 2016 r. OŚ.6233.6.2015, z dnia 19 maja 2017 r. znak: GO.6233.4.2017 oraz z dnia 28 sierpnia 2019 r. znak GO.6233.8.2019, którą Panu P.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.C. F.H.U. [...], (obecnie: skarżąca Spółka – z uwagi na przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową) udzielono zezwolenia na przetwarzanie odpadów – nie istniał, z uwagi na fakt, że decyzja ta na skutek wydania decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: SKO.4170/41/2022, jako decyzji o dalej idących skutkach (stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia implikowało zmianę wpisu podmiotu w rejestrze), przestała istnieć, gdyż stwierdzono wygaśniecie tej decyzji wcześniej. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania sądowego, 2) ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata według norm prawem przepisanych, 4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Na rozprawie kasacyjnej w dniu 2 czerwca 2026 r. stawił się zawodowy pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki w osobie radcy prawnego wnosząc o odroczenie terminu rozprawy oraz dopuszczenia wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Rozpoznawszy skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na braku pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów jakimi kierował się sąd wydając zaskarżone orzeczenie, gdyż lakoniczność odniesienia do podnoszonych zarzutów nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu z uwagi na brak przedstawienia spójnych oraz logicznych wywodów prawnych przemawiających za uznaniem podniesionych zarzutów za niezasadne. Sąd w odniesieniu do zarzutów skargi wielokrotnie wskazuje, że podnoszone okoliczności nie potraktowane jako istotne, jednak nie wyjaśnia z jakich powodów należy je tak traktować, a znaczna treść uzasadnienia odnosi się do znanych Sądowi z urzędu innych rozstrzygnięć dotyczących spółki, które nie są związane z przedmiotem sprawy Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te istotne kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 2633/04; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13). W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu NSA zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, treści samej skargi, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem zawiera wszystkie wymagane elementy. Brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze oraz podnoszoną lakoniczność wywodów sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1073/22 oraz powołane w tym zakresie orzecznictwo). Dalej, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że przez przedmiotowy zarzut nie można kwestionować trafności samego wyroku. Nie można także podważać ustaleń faktycznych, chyba że sąd nie zajmie żadnego stanowiska co do stanu faktycznego, z która to sytuacja w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. I OSK 633/16). Sąd I instancji stwierdził, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym dostatecznie wyjaśniona i rozważona w zakresie niezbędnym do jej końcowego załatwienia zgodnie z przepisami prawa materialnego. Z tym twierdzeniem zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odnosząc się dalej do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia. Zawiera elementy wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym stanowisko odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania oraz wskazanie i wyjaśnienie podstawy prawnej, a mianowicie przepisów prawa stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego w rozpatrywanej sprawie działania organu administracji, a także ocenę wyrażającą się w braku ich naruszenia. Inną natomiast kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi z kolei do wniosku, że brak przekonania strony odnośnie do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, których rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Obowiązek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi oznacza obowiązek rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w granicach wyznaczonych tymi zarzutami, ale nie oznacza obowiązku wyraźnego odniesienia się do każdego zarzutu skargi. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 21 listopada 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Sąd I instancji dokonał. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji nie naruszając art. 133 § 1 p.p.s.a. wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy i orzekł na podstawie wystarczającego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że orzekł mimo niekompletnych akt sprawy lub pominął część tych akt. Sąd ten oparł swoje ustalenia na dowodach i faktach znajdujących odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. Ustalone na tej podstawie okoliczności faktyczne, były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, w szczególności na rozpoznanie jej istoty. Podniesione w tym zarzucie naruszenie prawa polegające na oparciu rozstrzygnięcia na podstawie prawomocnego orzeczenia WSA w Rzeszowie z dnia 8 marca 2023 w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1191/22 wydanego po dacie zaskarżonej decyzji organu II instancji, przez co jego treść nie mogła wpłynąć na ocenę materiału dowodowego jest nieuzasadnione. Wyeliminowanie tym wyrokiem z obrotu prawnego decyzji SKO [...] z dnia 22 czerwca 2022 r. i poprzedzającej jej decyzji Marszałka z 14 kwietnia 2022 roku, którą rozstrzygano o wykreśleniu podmiotu z rejestru nie stwierdzano wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów Starosty [...], było to jedynie odnotowaniem faktu wskazującym na niezasadność i również z tego powodu zarzutu skargi podnoszącym funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji z dnia 21 listopada 2014 roku. Należy wskazać, że zarzut ten miał storpedować ustalenia i rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji wskazujące na zasadność stwierdzenia jej wygaśnięcia w dacie 14 grudnia 2015 roku. Ustalenia natomiast organu odwoławczego na podstawie ustalonego stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego były wystarczające do wydania decyzji przez Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 listopada 2022 roku. Rozważania w tym zakresie Sądu I instancji były jedynie odniesieniem się do zarzutu skargi, z których nie wynikają istotne okoliczności dla wydanego w sprawie wyroku. Ostatnim z zarzutów prawa procesowego jest podnoszone naruszenie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w przypadku, gdy w sprawie istnieją podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż w dacie wydania decyzji przez organ II instancji przedmiot sprawy – funkcjonowanie w obrocie decyzji Starosty z dnia 21 listopada 2014 r., które to funkcjonowanie skarżący kasacyjnie łączy niejako z wyżej omawianym zarzutem, gdzie wskazano jako datę funkcjonowania w obrocie prawnym tej decyzji Starosty [...] z dnia 21 listopada 2014 r o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów do 6 marca 2020 roku, co uzasadniałoby podniesione zarzuty skargi kasacyjnej. Przede wszystkim, w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. a więc nie mógł ich naruszyć. Przepisy te mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd administracyjny jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Zatem art. 145 § 3, jak i jego § 2 i § 1 p.p.s.a. określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Otóż Sąd pierwszej instancji skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a., co oznacza, że przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia. Innymi słowy, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów (prawa materialnego i procesowego, w tym wypadku art. 105 § 1 k.p.a.), to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez wojewódzki sąd administracyjny, normy prawnej. Natomiast naruszenie art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd – wydając zaskarżone orzeczenie – stwierdził naruszenie prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniem decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. Gdy sąd wydając zaskarżone orzeczenie nie stwierdził naruszeń prawa, to nie istniała przesłanka do uwzględnienia skargi, co czyni zasadnym jej oddalenie. Zarzut ten pozostaje w bezpośredniej łączności z omówionymi powodami nieuwzględnienia wcześniej rozważanych zarzutów procesowych, jako odnoszący się w istocie do terminu obowiązywania decyzji z 21 listopada 2014 Starosty [...]. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny pragnie dostrzec, że autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował w sposób skuteczny ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania czy też ich nieskuteczność powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd pierwszej instancji. Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że ich konstrukcja sformułowana przez skarżącą kasacyjnie umożliwia ich łączne rozpoznanie, bowiem ich istota sprowadza się do próby zakwestionowania merytorycznego stanowiska Sądu I instancji leżącego u podstaw konkluzji o zaakceptowaniu rozstrzygnięcia Ministra Kultury i Środowiska z dnia 22 listopada 2022 roku co do wygaszenia decyzji Starosty [...] z dnia 21 listopada 2014 roku - zezwolenia na przetwarzanie odpadów - z dniem 14 grudnia 2015 roku. Zarzuty prawa materialnego zostały skonstruowane jako naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 48 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.; dalej jako: "u.o."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że wydanie decyzji wygaszającej w realiach przedmiotowej sprawy leży w interesie społecznym, gdyż porządkuje sytuację formalno-prawną użytkowanej instalacji oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni sprowadzającej się do nieprawidłowego stwierdzenia, że przesłanką do umorzenia postępowania odwoławczego jest brak przedmiotu sprawy w postaci rozstrzygnięcia organu I instancji, który Sąd orzekający wiąże z faktem pozostawania w obiegu prawnym decyzji Marszałka Województwa dnia 21 czerwca 2022 r., znak. OS-IIL 7244.51.2020, podczas gdy brakiem przedmiotu sprawy uzasadniającym umorzenie postępowania jest sytuacja, w której to treść decyzji przestała być aktualna. Brak przedmiotu sprawy nie dotyczy istnienia łub nieistnienia decyzji, a odnosi się do przedmiotu rozstrzygnięcia zawartego w treści tej decyzji. Przypomnienia wymaga, że błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz, jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co równocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 742/20; 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2368/18; 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21). Natomiast naruszenie prawa przez niewłaściwe (błędne) zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Prawidłowo sformułowany zarzut błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga od autora skargi kasacyjnej wykazania, że Sąd pierwszej instancji stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno zostać wyjaśnione jak, w ocenie jej autora, powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Co do ustalenia i przyjęcia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się rozważając zarzuty naruszenia prawa procesowego. Potwierdzenie wywodów tam przedstawionych, akceptujących stanowisko Sądu I instancji zachowuje są swoją aktualność dla potrzeb omówienia zarzutów prawa materialnego. Stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Według art. 48 pkt 2 u.o., zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa, jeżeli podmiot objęty zezwoleniem zaprzestał działalności objętej zezwoleniem lub z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe. Wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że wygaśnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów może nastąpić z powodu dwóch kategorii zdarzeń prawnie istotnych, tj. zaprzestania działalności objętej zezwoleniem lub też z innych przyczyn powodujących bezprzedmiotowość zezwolenia. Użycie w powołanym przepisie spójnika "lub" - alternatywy nierozłącznej - oznacza, że zaistnieje podstawa do wygaszenia zezwolenia w przypadku ziszczenia się choćby jednego ze stanów określonych w art. 48 pkt 2 u.o., połączonych spójnikiem "lub". W rozpoznawanej sprawie organy i Sąd pierwszej instancji przyjęły, że skarżąca kasacyjnie zmieniła na tyle profil i zakres swej działalności w stosunku do objętego decyzją Starosty [...] z dnia 21 listopada 2014 roku - zezwolenia na przetwarzanie odpadów, że dla dalszego prowadzenia działalności konieczne jest uzyskanie zezwolenia zintegrowanego. Ustalenie takie podpada pod drugi z członów omawianego przepisu, czyli z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe. Poczynione w toku postępowania ustalenia stanu faktycznego opisują zakres prowadzonej działalności przetwarzania odpadów i czas/datę z jaką to nastąpiło. Należy przypomnieć, że skarżącej kasacyjnie odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego co wynikało z faktu niespełniania przez nią wymogów ochrony środowiska, a nie z braku zakwalifikowania do instalacji wskazanych w pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. i nie podpadających pod art. 201 ust. 1 POŚ. Przyczyną tej odmowy były niezgodności wniosku z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, konieczność hermetyzacji procesu kompostowania odpadów, z uwagi na oddalenie zabudowy mieszkaniowej od kompostowni o około 500 m, niewykazanie spełniania przez instalację konkluzji BAT, w szczególności wynikających z BAT 14d, jak również okoliczność, że we wniosku nie posiłkowano się żadnymi pomiarami. Minister przyjął natomiast, że do klasyfikowania instalacji przyjmuje się stały parametr ją opisujący, który przesądza o jej wielkości (maksymalnej wydajności) i to on jest podstawą ustalenia tak właściwości organu, jak i podlegania pod wymóg uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Prawidłowo organ odwoławczy odwołał się w tej kwestii, dotyczącej określania wartości do mocy przerobowych instalacji. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę trafnie wobec tego przyjęły, że Skarżąca będzie wykorzystywała maksymalną moc przerobową instalacji. Na podstawie tych ustaleń, prawidłowo dowiedziono klasyfikacji instalacji jako wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Organy jak również Sąd I instancji trafnie przyjęły wskazania terminu, od którego przedmiotowa instalacja uzyskała moce przerobowe w wielkości 50 000 Mg odpadów/rok. Zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, przedmiotowa instalacja o mocy przerobowej 50 000 Mg/rok (137 Mg odpadów na dobę), co nie było kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie, kwalifikuje się do tych instalacji, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Przepisy rozporządzenia z 27 sierpnia 2014 r. weszły w życie z dniem 5 września 2014 r. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw, obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, które: 1. są eksploatowane w dniu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 oraz 2. nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, a od dnia ich wejścia w życie będą objęte tym obowiązkiem, to jest z dniem 1 lipca 2015 r. Trafnie organ odwoławczy dostrzegł, że będąca przedmiotem sprawy decyzja Starosty na przetwarzanie odpadów została wydana 21 listopada 2014 r., czyli w czasie gdy rozporządzenie z dnia 27 września 2014 r. już obowiązywało. W konsekwencji, ocena przedmiotowej instalacji winna być przeprowadzona w oparciu o rozporządzenie wprost i nie dotyczył jej przepis przejściowy art. 28 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy. W efekcie datą, od której wygasa zezwolenie Starosty z dnia 21 listopada 2014 r. jest data, w której instalacja uzyskała takie moce przerobowe, które kwalifikowały ją do konieczności uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Ustalając ten moment, Minister odwołał się do protokołu kontroli WIOŚ nr [...] wskazując, iż w trakcie trwania kontroli, tj. pomiędzy dniem 23 listopada 2015 r., a dniem 26 listopada 2015 r. instalacja działała w fazie rozruchu technologicznego, nie uzyskała jeszcze pozwolenia na użytkowanie. Podczas oględzin w dniu 23 listopada 2015 r. odnotowano, że 9 bioreaktorów do procesu kompostowania pracowało, jeden natomiast nie był eksploatowany. W protokole odnotowano też wymiary bioreaktorów 30,0mx6,0m> Rozstrzygnięcie z punktu 1. decyzji Ministra obligowało organ i uzasadniało utrzymanie decyzji pierwszoinstancyjnej w pozostały zakresie w mocy o czym stanowił jej punkt 2. Tak więc pozostał w obrocie prawnym obowiązek nałożony przez Marszałka Województwa [...] na [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] do usunięcia na własny koszt w terminie 15 tygodni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna wszystkich odpadów zgromadzonych w ramach prowadzonej działalności objętej decyzją Starosty [...] z dnia 21 listopada 2014 r. Chybiony zatem okazał się także zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy wskazać, że art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter odsyłający, a podstawą materialną wygaszenia zezwolenia był przepis art. 48 pkt 2 u.o. W zakresie zasadnego zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawioną argumentację, bez wątpienia decyzja Starosty [...] z 21 listopada 2014 r. straciła swój walor jakim było prowadzenie na jej podstawie przez skarżącą kasacyjnie działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów z uwagi na zmianę zakresu prowadzonej działalności i związaną z tym koniecznością uzyskania zezwolenia zintegrowanego. Konkludując, jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. O oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, mając na względzie, że zgodnie z art. 109 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Rozważając odroczenie rozprawy sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz regulację zawartą w art. 7 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, a także nałożony na pełnomocnika ustanowionego w sprawie obowiązek dołożenia należytej staranności, by postępowanie sądowe przebiegało sprawnie. To na profesjonalnym pełnomocniku strony ciąży obowiązek wykazania, że okoliczność, na którą się powołuje, stanowi przeszkodę, której faktycznie – z obiektywnych względów – nie można przezwyciężyć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki obligatoryjnego odroczenia rozprawy, a brak było też podstaw do jej odroczenia na wniosek strony. Wskazać należy, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie Spółki w dniu 20 kwietnia 2026 r., czyli z ponad miesięcznym wyprzedzeniem do wyznaczonego terminu rozprawy. Informacja o wypowiedzeniu dotychczasowego pełnomocnictwa jest datowana na 29 maja 2026 r., a została przedstawiona NSA na rozprawie kasacyjnej w dniu 2 czerwca 2026 r. Natomiast aktualny (nowy) pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki – zgodnie z oświadczeniem złożonym na rozprawie kasacyjnej w dniu 2 czerwca 2026 r. – został ustanowiony w dniu 1 czerwca 2026 r. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki wskazał również, że odroczenie terminu rozprawy ma służyć możliwości złożenia wniosków dowodowych w pismach procesowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy uwzględnić szczególny charakter postępowania przed sądami administracyjnymi, wynikający m.in. z tego, że obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości stron. Co istotne, żaden z przepisów ustawy procesowej nie daje podstaw do postawienia znaku równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy a pozbawieniem jej możności obrony przysługujących jej praw. Należy także podkreślić, że odroczenie rozprawy przed sądem administracyjnym jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r.; sygn. akt II FSK 471/07). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski dowodowe zawarte w niepodpisanym piśmie procesowym skarżącej kasacyjnie Spółki, które zostały złożone na rozprawie kasacyjnej w dniu 2 czerwca 2026 r. Ponadto zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie organy poczyniły niezbędne ustalenia faktyczne, tym samym brak było podstaw do uzupełnienia zebranego materiału dowodowego, bowiem materiał ten był kompletny i pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie nie wystąpiły też wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podstawie art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 sierpnia 2023
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Odpady Ochrona środowiska
- Skarżony organ
- Minister Środowiska
- Sędziowie
- Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Teresa Zyglewska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
art. 48 pkt 2 · Dz.U. 2021 poz. 779
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny