Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2007/23

Wyrok NSA z 19 maja 2026 r., III OSK 2007/23 – odpady

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
19 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 888/22 w sprawie ze skargi E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr SKO Gd/2567/17 w przedmiocie usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 17 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Gd 888/22 po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. w Gdańsku na rozprawie ze skargi E.O. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO) z 12 sierpnia 2022 r. nr SKO Gd/2567/17 w przedmiocie usunięcia odpadów, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi do WSA w Gdańsku jest decyzja SKO z 12 sierpnia 2022 r. uchylającą decyzję Wójta Gminy K. (dalej: Wójt) z 3 grudnia 2012 r. oraz nakazującą skarżącej - właścicielce nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gm. K. usunięcie w terminie do 31 grudnia 2022 r. odpadów o kodach: 17 05 04 - gleba, ziemia w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03, oraz 17 01 01 - odpady betonu, gruz betonowy z rozbiórek i remontów do wysokości 1,7 m na terenie działki o pow. 0,8 ha, przez: a. usunięcie odpadów nawiezionych na przedmiotową nieruchomość, b. przekazanie ich podmiotowi posiadającemu zezwolenie Wójta na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych, prowadzonego przez Wójta. Rozpoznając odwołanie skarżącej od decyzji Wójta, SKO decyzją z 18 czerwca 2014 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i nakazało skarżącej, zastępowanej przez przedstawicieli ustawowych, będącej właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gm. K. usunięcie w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji, odpadów o kodach: 17 05 04 - gleba, ziemia w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03, oraz 17 01 01 - odpady betonu, gruz betonowy z rozbiórek i remontów do wysokości 1,8 m na terenie działki o pow. 0,8 ha, poprzez: a) usunięcie odpadów nawiezionych na przedmiotową nieruchomość, b) przekazanie ich podmiotowi posiadającemu zezwolenie Wójta na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych, prowadzonego przez Wójta. Wobec wniesienia skargi przez właścicielkę nieruchomości zobowiązaną do usunięcia odpadów WSA w Gdańsku wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 77/15 uchylił zaskarżoną decyzję. Od wyroku WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 77/15 skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 16 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1811/15 ją oddalił. Ponownie rozpoznając sprawę SKO podkreśliło, że na mocy art. 153 p.p.s.a., jest związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 77/15 oraz, że przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie nie uległy zmianie. W skardze do Sądu I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające braku dokonania przez SKO wszechstronnej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach (w tym braku oceny dowodu z opinii dr. inż. I.S. i mgr. inż. J.R.), braku ustalenia przez organ wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, 2. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699) przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez SKO, że ziemia nawieziona na działkę nr [...] w R. jest odpadem, 3. art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także art. 26 ust. 3c wymienionej ustawy przez niezastosowanie, polegające na zastosowaniu przez Kolegium prawa materialnego do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz na wadliwym przyjęciu, że na działkę nr [...] w R. nawieziono odpady i ich ilości oraz że możliwe jest ich usunięcie bez szkody dla środowiska, chronionych gatunków. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że ze względu na okoliczność, że niniejsza sprawa zawisła przed WSA po raz drugi istotna jest treść przepisu art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji przypomniał, że niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II OSK 1811/15 i II SA/Gd 77/15. Według Sądu I instancji w wyrokach tych przesądzono o najistotniejszych kwestiach mających decydujące znaczenie dla ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie. Tym samym powtarzane zarzuty polemizujące z ustaleniami prawomocnych wyroków nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W skardze kasacyjnej skarżąca, reprezentowana przez r.pr., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że WSA w Gdańsku nie dostrzegł z urzędu uchybień przepisom postępowania, których dopuściło się SKO w Gdańsku, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy będącej przedmiotem decyzji Kolegium, tj. że organ odwoławczy nie przeprowadził potrzebnego dowodu z oględzin działki nr [...] obręb [...], nie ustalił, jakie były rzędne n.p.m. terenu tej działki przed nawiezieniem mas ziemnych oraz nie określił w decyzji z 12 sierpnia 2022 r., od jakiej wysokości n.p.m. z terenu tej działki mają zostać usunięte materiały wymienione w decyzji, co stanowi podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; 2. naruszenie przepisów postępowania art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 §1, art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym uznaniu przez WSA w Gdańsku, że w ponownie prowadzonym postępowaniu zostały zachowane przez organ odwoławczy wszystkie wskazania zawarte w prawomocnym wyrokach i sprawa została w wszechstronny sposób wyjaśniona przez organy orzekające, co stanowi podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; 3. naruszenie prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd, z pominięciem wykładni ww. przepisu wspólnie z art. 14 ust. 1 i art. 26 ust. 3c ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, że materiały nawiezione na działkę nr [...] obręb [...] stanowiły odpady i nie przestały być odpadami, co stanowi podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; 4. naruszenie prawa art. 153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez WSA w Gdańsku, że w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego w stosunku do okoliczności, na podstawie których zostały wydane poprzednie wyroki WSA i NSA oraz że Sąd musi uwzględnić, że na działkę nr [...] w [...] zostały nawiezione odpady i podlegają one usunięciu, co stanowi podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, 2. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, 3. zasądzenie od SKO w Gdańsku na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów wpisu od skargi kasacyjnej, kosztów zastępstwa przez radcę prawnego w postępowaniu kasacyjnym i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1.i 2. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Odnosząc się do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazać należy, że skutku oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do funkcji sądów administracyjnych oraz kryteriów kontroli działalności administracji publicznej, zaś w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie została naruszona właściwość sądu administracyjnego, a sąd ten nie stosował innych kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji, niż jej legalności (zgodność z prawem), to omawiane zarzuty trzeba uznać za niezasadne. Zwłaszcza, że skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby we wskazanym zakresie miało być jednak inaczej. O naruszeniu art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. – co również należy podnieść w odpowiedzi na omawiane zarzuty kasacyjne – nie sposób jest wnioskować na podstawie argumentacji podważającej prawidłowość podejścia Sądu I instancji do rozumienia przepisów k.p.a. wskazanych w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej dotyczących art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania dokonując kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na ostateczną decyzję SKO w Gdańsku z 12 sierpnia 2022 r. nr SKO Gd/2567/17 w przedmiocie usunięcia odpadów oraz stosując środek określony w ustawie - oddalenie skargi). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oddalenie skargi było konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka, nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd I instancji wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, tylko w części, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Ponadto brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w sprawie, w której nakazano skarżącej kasacyjnie - właścicielce nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gm. K. usunięcie odpadów, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Okoliczność, że Sąd I instancji przyjął, że orzeczenia organów administracyjnych są prawidłowe, a tym samym oddalił skargę, nie oznacza, że naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w powiązaniu z art 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Odnosząc się do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wyjaśnić należy, że skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz wskazanych wyżej przepisów. Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów k.p.a. oraz błędnego zastosowania art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi na decyzję SKO z 12 sierpnia 2022 r. nr SKO Gd/2567/17 w przedmiocie usunięcia odpadów w sytuacji, gdy w ocenie skarżącej kasacyjnie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z uwagi na brak wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, stanowi w istocie niedopuszczalną polemikę z przyjętymi przez Sąd I instancji ustaleniami i ich oceną. Sąd I instancji przypomniał, że niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II OSK 1811/15 i II SA/Gd 77/15. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w wyrokach tych przesądzono o najistotniejszych kwestiach mających decydujące znaczenie dla ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie. Tym samym powtarzane zarzuty polemizujące z ustaleniami prawomocnych wyroków nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jedyną kwestią jaka pozostała do ustalenia w toku ponownie przeprowadzanego postępowania odwoławczego była kwestia ilości nawiezionych odpadów. Zgodnie z oceną prawną i wskazaniami Sądu, SKO podjęło czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia ilości odpadów zgromadzonych na działce [...], której właścicielem jest skarżąca. W trybie art. 136 k.p.a. SKO zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia ilości odpadów oraz na jakiej głębokości na działce [...], obręb [...], gm. K. zalegają odpady o kodach: 17 05 04 – gleba, ziemia w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 oraz 17 01 01 – odpady betonu, gruz betonowy z rozbiórek i remontów. W tym celu została sporządzona opinia geologiczna dotycząca określenia miąższości i rozmieszczenia odpadów na działce nr [...] w [...], gmina K., powiat p. sporządzona w czerwcu 2021 r przez biegłego A.N. – nr upr. geolog. [...], z której wynika, że po zbadaniu ilości, głębokości zalegania i rozmieszczenia odpadów złożonych na działce ustalono, że odpady na działce zostały rozmieszczone stosunkowo równomiernie i tworzą wyrównaną bryłę o miąższości od 1 do 1,7 m. Przeprowadzone obliczenia pozwoliły postawić biegłemu wniosek, że na działce złożono 10,17 do 10,54 tys. m³ odpadów. Natomiast zastrzeżenia co do opinii podnoszone przez skarżącą nie dyskredytują jej jako dowodu, na którym organ odwoławczy mógł oprzeć zaskarżone rozstrzygnięcie. W opinii geologicznej na str. 9 w podsumowaniu i wnioskach stwierdzono, że z analizy makroskopowej próbek pobranych z górnej części profilu sondowań wynika, że poniżej powierzchni terenu występują grunty antropogeniczne – głownie piaski z domieszką okruchów żwiru, fragmentów cegieł i odłamków betonu (zał. 7, fot 3 i 4). Nagromadzenie odłamków cegieł lub betonu uniemożliwiało głębienie sondowania. Według autora opinii geologicznej, nasyp tworzy mieszanina odpadów o kodach: 17 05 04 – gleba, ziemia w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 oraz 17 01 01 – odpady betonu, gruz betonowy z rozbiórki i remontów. Określenie miejsc, w których dany odpad przeważa nie jest możliwe. Odpady na działce są rozmieszczone stosunkowo równomiernie i tworzą wyrównaną bryłę o miąższości od 1 do 1,7 m (średnio około 1,4 m). Autor opinii stwierdził, że "Przeprowadzone obliczenia wskazują, że na działce złożono 10,17 – 10,54 tys. m³ odpadów (a więc średnio około 10,3 tys. m³ odpadów). Przy założeniu, że ciężar właściwy 1 m³ odpadu wynosi około 2,0 t/m³, to łączna masa odpadów zdeponowanych na działce przekracza 20 tys. ton". Skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie wniosków wynikających z treści opinii geologicznej. Stanowisko skarżącej kasacyjnie, że nawiezione masy ziemi nie stanowiły odpadu jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ocenionym już przez orzekające w tej sprawie Sądy, która to ocena jest w sprawie wiążąca. W trafnej ocenie Sądu I instancji wykonana ekspertyza geologiczna pozwoliła zrealizować zalecenie ustalenia ilości odpadów jakie zostały nawiezione i prawidłowo sformułować sentencje decyzji nakazowej. Powoduje to, że zarzutów skarżącej zmierzających do kwestionowania poprawności ustalenia ilości nawiezionych odpadów nie można uwzględnić, bowiem opinia jest spójna i logiczna, obliczenia poddają się weryfikacji. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że sprawa została w wszechstronny sposób wyjaśniona przez organy orzekające, które w wystarczający sposób sprostały wymogom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. Nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego obejmujące naruszenie prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd, z pominięciem wykładni ww. przepisu wspólnie z art. 14 ust. 1 i art. 26 ust. 3c ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, że materiały nawiezione na działkę nr [...] obręb [...] stanowiły odpady i nie przestały być odpadami. Odnosząc się do tych zarzutów wyjaśnić należy, że przepisy prawa polskiego nie przewidują utraty statusu odpadów przez substancje lub przedmioty na skutek samoczynnie zachodzących procesów w glebie. Takiej możliwości utraty statusu odpadów nie wskazano w szczególności w wyroku WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 77/15 jak również w wyroku NSA z 13 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1811/15. W uzasadnieniu ostatniego z tych wyroków NSA wyraźnie wskazał, że "o tym co było odpadem w dacie orzekania przez SKO przesądzała ustawa o odpadach z 2012 roku i wyżej wskazane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku. Zasadnie WSA przyjął, iż zarówno w dacie nawiezienia, jak i w dacie orzekania przez organ II instancji materiał nawieziony na działkę strony stanowił odpady zakwalifikowane zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów". Dalej w uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że "Nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić zarzutu kasacyjnego dotyczącego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 roku". Przepis ten zawiera legalną definicję pojęcia «odpady». Pojęcie to ustawodawca zdefiniował jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Definicja ta jest praktycznie taka sama jak pod rządami ustawy o odpadach z 2011 roku. Z definicji tej wynika, że odpadem są nie tylko substancje lub przedmioty, których posiadacz pozbywa się lub zamierza pozbyć się, ale także których pozbycia się jest obowiązany. W skardze kasacyjnej strona podnosi, że nie pozbyła się nawiezionej gleby, ani nie zamierza się jej pozbyć. Brak jest podstaw, aby powyższe stwierdzenie zakwestionować. Jednak należy zauważyć, że w legalnej definicji odpadów ustawodawca użył również zwrotu «lub których pozbycia jest (posiadacz) obowiązany». Pod tym pojęciem mieszczą się m.in. sytuacje, gdy posiadacz m.in. sprowadza na swój grunt substancje lub przedmioty zaliczone do określonej kategorii odpadów, które składuje lub wykorzystuje do określonego celu. Ustawa o odpadach z 2012 roku określa, gdzie mogą być składowane odpady oraz podmioty, które zajmują się gospodarką odpadami. Nie budzi wątpliwości, że działka gruntu stanowiąca własność skarżącej nie jest miejscem przeznaczonym do składowania, ani tez magazynowania odpadów. Tym samym strona skarżąca jest obowiązana niezwłocznie usunąć sprowadzone odpady. Ten obowiązek został nałożony na każdego posiadacza odpadów i jest niezależny od jego woli. Wskazać również należy, że strona wykorzystała sprowadzone odpady w sposób sprzeczny z prawem. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, wskazano dopuszczalne sposoby zagospodarowania odpadów w postaci gleby i ziemi, w tym kamieni (do utwardzenia powierzchni), jak i odpadów betonu i gruzu betonowego z rozbiórki (do utwardzenia powierzchni) w sposób uniemożliwiający pylenie, do budowy fundamentów). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż sprowadzone odpady w żaden z powyższych dopuszczalnych sposobów nie zostały zagospodarowane". Skarżąca kasacyjnie błędnie zarzuca naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach. Przepis ten składa się wielu jednostek redakcyjnych o zróżnicowanej treści. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano zakresu naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach, który reguluje warunki utraty statusu odpadu, które w okolicznościach tej sprawy nie wystąpiły. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach utrata statusu odpadów następuje, jeżeli w wyniku poddania odpadów recyklingowi lub innemu odzyskowi zostaną spełnione łącznie warunki wskazane w art. 14 ust. tej ustawy. Odpad może być pozbawiony statusu odpadu (utrata statusu odpadu) jedynie przez poddanie go procesom odzysku, w szczególności recyklingu. Zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie stanowią w istocie nieuprawnioną polemikę z wiążącymi w niniejszej sprawie powołanymi wyżej wyrokami: WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 77/15 jak również NSA z 13 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1811/15. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia i w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 sierpnia 2023
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Arkadiusz Windak Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny