Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1907/24

Wyrok NSA z 30 maja 2025 r., III OSK 1907/24

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
30 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/23 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję P. S.A. z siedzibą w W. z dnia 15 czerwca 2023 r., nr KOZ04.0144.133.2022.AY/15 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od P. S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. D. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/23 oddalił skargę M. D. (dalej także jako: skarżący) na decyzję P. S.A. z siedzibą w W. (dalej także jako: Spółka) z dnia 15 czerwca 2023 r., nr KOZ04.0144.133.2022.AY/15 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia 13 października 2022 r. skarżący, powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) listy podmiotów (np. nazw spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych), które wynajmują, użytkują lub dzierżawią od Państwa (spółek Grupy P.) nieruchomości w Warszawie przy ulicach: G., A., M., O.; 2) wskazania konkretnego podmiotu wraz z powiązaniem konkretnej, należącej do Państwa, nieruchomości (adres); 3) wskazania do kiedy podmioty wskazane w pkt 1, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, będą korzystać z tych nieruchomości; 4) skanu umów na podstawie których podmioty określone w pkt 1 korzystają z tych nieruchomości. Pismem z dnia 21 października 2022 r. Spółka poinformowała skarżącego, że jej zdaniem w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ żądane dane i dokumenty nie wiążą się z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych, czy z dysponowaniem przez nią majątkiem publicznym, gdyż nie odnoszą się do działalności Spółki w zakresie zarządzania obiektami infrastruktury usługowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 725/22 zobowiązał Spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 października 2022 r. wskazując, że informacje w nim żądane stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą informacji odnoszących się do majątku publicznego. Decyzją z dnia 15 czerwca 2023 r., nr KOZ04.0144.133.2022.AY/15 Spółka, na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiła udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji Spółka wskazała, że zakres wnioskowanych informacji dotyczy treści wiążących strony umów najmu/dzierżawy zawartych pomiędzy Spółką i podmiotami zewnętrznymi, zaś jednym z podstawowych aspektów działalności komercyjnej Spółki jest właśnie wynajem/dzierżawa nieruchomości i wyjaśniła, że działalność ta jest jednym z najważniejszych źródeł, z których Spółka czerpie zyski pozwalające na finansowanie pozostałych gałęzi swojej działalności, w tym w szczególności na utrzymanie dworców kolejowych w należytym stanie technicznym. Zdaniem Spółki będące przedmiotem wniosku umowy (w tym dane podmiotów z którymi one zostały zawarte oraz czas ich trwania) zawierają istotne gospodarcze i handlowe informacje ważne dla Spółki, która jest spółką prawa handlowego. Spółka wyjaśniła, że podstawowym celem działania jej władz jest realizacja jej interesu, rozumianego jako powiększanie wartości powierzonego jej przez akcjonariuszy majątku, z uwzględnieniem praw i interesów innych niż akcjonariusze podmiotów, zaangażowanych w funkcjonowanie Spółki, w szczególności wierzycieli Spółki oraz jej pracowników. Spółka podkreśliła, że jest jednym z największych właścicieli nieruchomości, a w jej zasobach znajduje się około 96 000 hektarów gruntów oraz 52 000 budynków i budowli. Jej majątek stanowią zarówno obiekty pełniące funkcje związane z transportem oraz obsługą podróżnych, jak i nieruchomości stricte komercyjne. Spółka wskazała, że prowadzi aktywne działania jako zarządca, polegające na inicjowaniu inwestycji oraz szukaniu sposobów optymalnego zagospodarowania gruntów kolejowych. Spółka wskazała, że jej rolą jest komercjalizacja posiadanych nieruchomości poprzez minimalizację liczby pustostanów i maksymalizację uzyskiwanych przychodów z najmu lub dzierżawy nieruchomości. Natomiast ustalanie stawek najmu lub dzierżawy odbywa się indywidualnie z najemcami, odrębnie dla poszczególnych nieruchomości, a kluczowym dla Spółki jest utrzymanie stawek na możliwie najwyższym poziomie i zachowanie w tym aspekcie jak największej konkurencyjności. W ocenie Spółki ujawnienie stawek czynszu spowoduje spadek konkurencyjności Spółki na lokalnym i ogólnokrajowym rynku, albowiem każdy inny podmiot wynajmujący nieruchomości będzie mógł w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskać informacje o stosowanych przez Spółkę stawkach czynszu i zaproponować stawki niższe, tak aby to jego nieruchomość została wynajęta. Powyższe spowoduje konieczność obniżenia stawek przez Spółkę, co z kolei negatywnie wpłynie na osiągane dochody, a co za tym idzie na kondycję finansową Spółki. W związku z powyższym Spółka podkreśliła, że zachowanie w tajemnicy stawek czynszu oraz innych postanowień przedmiotowych umów jest niezbędne dla zachowania konkurencyjnej pozycji na lokalnym rynku nieruchomości. Spółka wyjaśniła, że w żądanych przez skarżącego umowach zawarte są zapisy indywidualnie negocjowane przez strony, a ich ujawnienie, w tym ujawnianie informacji związanych z komercjalizacją nieruchomości, polityką cenową, czy stosowanymi zabezpieczeniami, osłabia pozycję biznesową Spółki. Zauważyła, że ewentualne ujawnienie stawek czynszu spowoduje, że konkurencyjność Spółki na lokalnym i ogólnokrajowym rynku najmu nieruchomości spadnie, albowiem każdy inny podmiot wynajmujący nieruchomości będzie mógł w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskać informacje o stosowanych przez Spółkę stawkach czynszu i zaproponować stawki niższe, tak, aby to jego nieruchomość została wynajęta. Powyższe spowoduje, że również Spółka będzie musiała obniżyć stawki, co negatywnie wpłynie na osiągane przez nią dochody, a co za tym idzie, na kondycję finansową Spółki oraz jej sytuację ekonomiczną i gospodarczą. Ponadto, Spółka wskazała, że ujawnienie żądanych danych spowoduje, że kontrahenci, którzy mają wyższe stawki czynszu niż pozostali – bez względu na obiektywne przesłanki zastosowania rozróżnienia – będą występowali do Spółki z roszczeniami o obniżenie czynszu i ujednolicenie zasad płatności. Spółka podkreśliła także, że stawki czynszu obowiązujące w Spółce to informacje posiadające wartość gospodarczą, a dzięki stawkom czynszu i zasadom ich ustalania Spółka jest konkurencyjna względem innych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami. Ujawnienie tych informacji mogłoby zatem negatywnie wpłynąć na jej sytuację jako przedsiębiorcy. W ocenie Spółki powyższe wskazuje na to, że w niniejszej sprawie został spełniony element materialny składający się na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka dodała również, że wymienione powyżej informacje są nieujawnionymi do wiadomości publicznej informacjami organizacyjnymi i handlowymi Spółki, w stosunku do których Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W związku z tym stosuje szereg zabezpieczeń prawnych i faktycznych zmierzających do zachowania poufności informacji żądanych przez skarżącego. Jak wskazała Spółka informacje, o udostępnienie których zwrócił się skarżący, zostały wyodrębnione spośród innych informacji jako podlegające ochronie. W komórce merytorycznej, w której są przechowywane i obsługiwane przedmiotowe umowy, zostały podjęte niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności i są one dostępne jedynie dla osób wewnątrz Spółki, które dla wykonywania czynności służbowych taki dostęp muszą mieć zapewniony. Ponadto, wiedza o zakresie zawartych przez Spółkę umów nie jest powszechnie i łatwo dostępna. Co więcej, Spółka wskazała, że dostęp do nich zapewniony jest jedynie osobom, którym taki dostęp do ww. informacji jest niezbędny, a i tak jest on kontrolowany poprzez stosowanie haseł dostępu z wymuszeniem ich regularnego zmieniania. Ochrona informacji jest zapewniana także poprzez stosowanie szyfrowania w komunikacji pomiędzy użytkownikiem, a systemami informatycznymi dostępnymi osobom zatrudnionym w Spółce. Ponadto, jak wskazała Spółka na mocy uchwały jej Zarządu z dnia 12 lutego 2015 r., nr 74 został przyjęty "Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki P. Spółka Akcyjna" oraz "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa P. S.A.". Osoby mające dostęp do żądanych przez skarżącego informacji zostały poinformowane o obowiązku zachowania tajemnicy, zobowiązane były do zapoznania się z ww. Regulaminem, odbycia szkolenia, a udostępnienie im przedmiotowych informacji nastąpiło po złożeniu przez nich pisemnego zobowiązania do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki. Co więcej, Spółka dodała, że zgodnie z obowiązującym Regulaminem pracy dla pracowników zatrudnionych w Spółce (przyjętym decyzją Nr 4 Prezesa Zarządu-Dyrektora Generalnego z dnia 12 kwietnia 2013 r. z późn. zm.) pracownik zobowiązany jest w szczególności do przestrzegania zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki (§ 5 ust. 2 pkt 3 Regulaminu), a nieuprawnione ujawnienie, nieuzasadniona modyfikacja, zniszczenie albo nieuprawnione wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki jest ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (§ 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu). Powyższe w ocenie Spółki wskazuje natomiast na spełnienie w niniejszej sprawie elementu formalnego składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy. W piśmie z dnia 17 czerwca 2023 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Spółki i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postepowania zarzucił Spółce naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także art. 11 w związku z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek odmowy udostępnienia informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że analiza treści zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona obarczona poważnymi wadami, które powinny prowadzić do jej uchylenia. Wady zaskarżonej decyzji w ocenie skarżącego ogniskują się w dwóch obszarach. Po pierwsze, objęciu w sentencji decyzji wyłączeniem zbyt szerokiego zakresu informacji (jako podlegającego tajemnicy przedsiębiorcy) wobec treści jej uzasadnienia (odwołującego się jedynie do ujawnienia stawek czynszu wynikającego z umów), a po drugie, braku przekonującego wyjaśnienia podstaw dla zastosowania ochrony tajemnicy przedsiębiorcy w sprawie, szczególnie mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych wydane w sprawach Spółki, zasadę jawności gospodarowania majątkiem publicznym, wewnętrzną sprzeczność zawartą w uzasadnieniu decyzji oraz braku konkretyzacji uzasadnienia decyzji wobec informacji publicznej, której udostępnienia odmawia. Przede wszystkim skarżący zwrócił uwagę na to, że uzasadnienie decyzji w istocie koncentruje się jedynie na próbie wykazania, że ujawnienie indywidualnych stawek czynszu mogłoby osłabić pozycję rynkową Spółki, nie wskazując jednocześnie żadnych powodów odmowy udostępnienia informacji w pozostałym zakresie objętym wnioskiem. W efekcie czego Spółka nie wyjaśniła podstaw odmowy udostepnienia umów (z anonimizacją danych finansowych), jak i informacji z kim one zostały zawarte i na jaki okres czasu. Natomiast powołanie się przez organ w decyzji jedynie na aspekt finansowy (ryzyko ujawnienia stawek), który jest zawarty w umowie nie oznacza dopuszczalności objęcia tajemnicą przedsiębiorcy całej umowy. Jak podkreślił skarżący z uzasadnienia decyzji nie wynika w czym Spółka upatruje ryzyka naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy w zakresie innych danych niż stawki czynszu. Ponadto, zdaniem skarżącego sama argumentacja Spółki w zakresie powodów objęcia ochroną stawek czynszu jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony Spółka wskazuje, że stawki czynszu wynikają z analizy rynku i operatów szacunkowych, a do tego umowy często są zawierane w trybie przetargu czy licytacji, więc należałoby założyć, że stawki te są w ocenie Spółki zobiektywizowane i przynajmniej w części podane do publicznej wiadomości. Z drugiej jednak strony Spółka uważa, że ich ujawnienie wpłynie na jej dochody i kontrahenci będą występować o obniżenie czynszu, a dobre imię Spółki może zostać naruszone poprzez "błędne wywodzenie, iż stosowanie różnych stawek powoduje brak równouprawnienia najemców". Z uzasadnienie decyzji zdaniem skarżącego płynie zatem wniosek, że na skutek ujawnienia stawek czynszu Spółka będzie jednak uwzględniać roszczenia niektórych swoich kontrahentów, które oparte są na błędnie wywodzonych przesłankach, co z kolei spowoduje obniżenie jej dochodów, a taki sposób argumentacji zdaniem skarżącego trudno uznać za spójny. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/23 oddalił skargę M. D. na decyzję Spółki z dnia 15 czerwca 2023 r., nr KOZ04.0144.133.2022.AY/15 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na wstępie, że istotą sporu w niniejszej sprawie było przesądzenie, czy Spółka była uprawniona do ograniczenia skarżącemu dostępu do informacji publicznej dotyczącej pytań zawartych we wniosku skarżącego z dnia 13 października 2022 r. ze względu na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wyrażonej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Stosownie zaś do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Sąd I instancji podał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił także, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne grono osób (pracowników podmiotu zobowiązanego) zobligowanych do dyskrecji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że Spółka w zaskarżonej decyzji wyjaśniła, w sposób wystarczający dla oceny trafności zajętego stanowiska, dlaczego żądane przez skarżącego informacje publiczne mają dla niej wartość gospodarczą i ich ujawnienie może chociażby potencjalnie zagrozić interesom Spółki. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest lakoniczne i w sposób wystarczający wyjaśnia potrzebę ochrony informacji, których udostępnienia domagał się skarżący. Z uzasadnienia decyzji wynika, zdaniem Sądu I instancji. jednoznacznie, że żądane przez skarżącego informacje posiadają dla Spółki wartość gospodarczą. Spółka wskazała w uzasadnieniu na zagrożenia związane z pozyskaniem żądanych informacji przez podmioty konkurencyjne na rynku nieruchomości i podniosła, że ze względu na cel jej działalności określone dane/informacje, o które wnioskuje skarżący, w sposób obiektywny obrazują szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy i przekładają się na istnienie interesu Spółki w ich utajnieniu. Nadto, Spółka wskazała, że informacje są chronione w ten sposób, że dostęp do ich treści jest ściśle limitowany - dostępne są one jedynie dla osób wewnątrz Spółki, które dla wykonywania czynności służbowych taki dostęp muszą mieć zapewniony. Ponadto, wiedza o zakresie zawartych przez Spółkę umów nie jest powszechnie i łatwo dostępna. Sąd I instancji powtórzył także, że dostęp zapewniony jest jedynie osobom, którym taki dostęp do ww. informacji jest niezbędny, jest kontrolowany poprzez stosowanie haseł dostępu z wymuszeniem ich regularnego zmieniania. Ochrona informacji jest również zapewniana poprzez stosowanie szyfrowania w komunikacji pomiędzy użytkownikiem, a systemami informatycznymi dostępnymi osobom zatrudnionym w Spółce. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności żądanych danych, stosując szereg zabezpieczeń prawnych i faktycznych. Spółka wskazała, że wyodrębniono komórkę merytoryczną, w której są przechowywyane i obsługiwane przedmiotowe umowy. Ponadto, na mocy uchwały Nr 74 Zarządu P. S.A. z dnia 12 lutego 2015 r. został przyjęty "Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki P. Spółka Akcyjna" oraz "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa P. S.A.". Zgodnie z tym dokumentem wewnętrznym, przeanalizowanym przez Sąd I instancji, osoby mające dostęp do umów zostały poinformowane o obowiązku zachowania tajemnicy, nadto zostały zobowiązane do zapoznania się z ww. Regulaminem, odbycia szkolenia, a udostępnienie im przedmiotowych informacji nastąpiło po złożeniu przez nich pisemnego zobowiązania do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki. Ponadto, Sąd I instancji dodał, że zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 Regulaminem pracy dla pracowników zatrudnionych w Spółce (przyjętym decyzją Nr 4 Prezesa Zarządu-Dyrektora Generalnego z dnia 12 kwietnia 2013 r. z późn. zm.) złożonym przez Spółkę do akt przechowywanych w sejfie, pracownik zobowiązany jest w szczególności do przestrzegania zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki, a nieuprawnione ujawnienie, nieuzasadniona modyfikacja, zniszczenie albo nieuprawnione wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki jest ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (§ 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniony został element formalny składający się na pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, bowiem Spółka wykazała, że jej wolą było ograniczenie jawności wnioskowanych informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wskazaną w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wprowadziła stosowne zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem do tych danych. Następnie Sąd I instancji zauważył, że Spółka w zakresie elementu materialnego podniosła argumentację w zakresie możliwych niekorzystnych skutków dotyczących realizacji prowadzonej przez Spółkę działalności po ujawnieniu żądanych danych. Wskazała na możliwe wzmocnienie pozycji rynkowej konkurentów, jak też osłabienie pozycji Spółki w ramach prowadzonej działalności, a także, że dane z umów, których żąda skarżący, zawierają istotne dla niej gospodarcze i handlowe informacje, ze względu na cel jej działalności, którym jest powiększanie wartości powierzonego jej przez akcjonariuszy majątku. Spółka podkreśliła przy tym, że prowadzi aktywne działania jako zarządca, polegające m.in. na inicjowaniu inwestycji oraz szukaniu sposobów optymalnego zagospodarowania kolejowych gruntów do czego odnoszą się także zindywidualizowane warunki umów najmu. W związku z powyższym w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest – na gruncie tej sprawy – podstaw do podważenia stanowiska Spółki, co do tego, że żądane informacje posiadają dla niej wartość gospodarczą. Spółka wskazała nie tylko na okoliczność, że strony umowy są zobowiązane do zachowania poufności, jednak na istotne zindywidualizowane okoliczności jak to, że w umowach zawarte są zapisy indywidualnie negocjowane przez strony, a ich ujawnienie, w tym ujawnianie informacji związanych z komercjalizacją nieruchomości, w tym datą obowiązywania umów, osłabi pozycję biznesową Spółki. Wszystkie czynniki i zapisy umów obrazują zobowiązania/wierzytelności stron umowy, a także świadczą o poziomie wykonywanych usług. Spółka podkreśliła, że ujawnienie informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność spowoduje obniżenie ratingu Spółki wśród jej kontrahentów. Dlatego w ocenie Sądu I instancji Spółka wskazała zatem na potencjalną szkodę związaną z ujawnieniem informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając uzasadnienie decyzji z dnia 15 czerwca 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej doszedł do przekonania, że odpowiada ono w swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i jest zgodne z wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą przekonywania, bowiem wyjaśnia stronie zasadność przesłanek, którymi kierowała się Spółka przy jej wydaniu. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że w realiach niniejszej sprawy zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 11 w związku z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się także innych naruszeń, w tym przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący i zaskarżając ten wyrok w całości oraz oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: I. naruszenie przepisów postepowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu objęcia decyzją odmawiającą udostępnienia informacji publicznej zbyt szerokiego zakresu informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, wobec treści uzasadnienia decyzji, w której zawarte są zasadniczo argumenty odnoszące się do konieczności ochrony informacji o stosowanych przez Spółkę stawkach czynszu. Powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dokonanie oceny w tym zakresie przez sąd było niezbędne do prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, zaś w wypadku podzielenia zarzutów wynikających ze skargi decyzja powinna podlegać uchyleniu; 2) art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób, który uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej, nie pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz nie daje podstaw do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej rzeczywiście miała miejsce z uwagi na: a) brak dostatecznego wyjaśnienia przez Sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich informacji publicznych objętych wydaną w sprawie decyzją administracyjną, w tym: - brak wyjaśnienia zasadności objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa takich danych jak: nazwy kontrahentów wynajmujących, użytkujących lub dzierżawiących od Spółki nieruchomości, powiązanego z tym adresu tych nieruchomości oraz czasu, do kiedy - zgodnie z zawartymi umowami - podmioty te będą z nich korzystać; - brak dostatecznej weryfikacji informacji zawartych w umowach, objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, z perspektywy spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tajemnicy przedsiębiorcy; b) brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji własnej oceny czy ujawnienie wnioskowanych informacji może spowodować negatywne konsekwencje dla Spółki, w tym obniżenie jej ratingu wśród kontrahentów, czy osłabienie pozycji biznesowej i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na stanowisku przedstawionym przez samą Spółkę. W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przesłanką do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy dostępie do informacji publicznej jest wykazanie, że udostępnienie informacji publicznej mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorcy, tymczasem okoliczności tych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w odniesieniu do wszystkich kategorii informacji publicznej objętych decyzją, nie zbadał, poprzestając na ogólnych sformułowaniach zaczerpniętych ze stanowiska zawartego w uzasadnieniu decyzji; 3) art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 107 § 3 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez oddalenie skargi i arbitralne, niepoprzedzone wnikliwą analizą zarzutów przyjęcie, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszaniem obowiązujących przepisów i niedostrzeżenie wad postępowania, których dopuściła się Spółka, tj.: a) braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego odmową udostępnienia informacji objęto wszystkie wnioskowane informacje publiczne, w tym całość treści zawartych umów, skoro uzasadnienie decyzji zawiera zasadniczo argumentację odnoszącą się do ryzyka ujawnienia przyjętych przez Spółkę stawek czynszu, tj. jedynie aspektów finansowych wynikających z umów; b) braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji czemu informacje o tym, z jakimi podmiotami Spółka zawarła umowy cywilnoprawne na podstawie których podmioty te wynajmują, użytkują lub dzierżawią od niej nieruchomości, jaki jest adres tych nieruchomości oraz do kiedy podmioty te będą, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, korzystać z tych nieruchomości – mogły w ogóle stanowić tajemnicę przedsiębiorcy Spółki, dającą podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej; c) braku spójności, wiarygodności i racjonalności w argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji dotyczącej konieczności objęcia ochroną, przewidzianą dla tajemnicy przedsiębiorcy, informacji o stawkach czynszu, jakie wynikają z wnioskowanych umów, polegającej z jednej strony, na przyjęciu, że stawki czynszu zostały przez Spółkę zobiektywizowane i wynikają z analizy rynku i operatów szacunkowych, zaś z drugiej, że ich ujawnienie wpłynie na dochody Spółki i jej dobre imię poprzez "błędne wywodzenie, iż stosowanie różnych stawek powoduje brak równouprawnienia najemców", przez co nie mogą być ujawnione; d) braku wyjaśnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ujawnieniem wnioskowanych informacji publicznych, w tym stawek czynszu wynikających z objętym wnioskiem umów, a kondycją Spółki na bliżej nieokreślonym w uzasadnieniu decyzji "lokalnym" czy też "ogólnokrajowym" rynku nieruchomości; W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dostrzeżenie powyższych wad decyzji administracyjnej powinno prowadzić do wniosku, że w decyzji nie wykazano dostatecznie zasadności objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy wnioskowanych informacji, co powinno z kolei skutkować jej uchyleniem przez sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię tych przepisów, przejawiającą się w niezasadnym przyjęciu, że: dane identyfikujące (nazwy spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych) podmioty wynajmujące, dzierżawiące lub użytkujące nieruchomości, będące majątkiem publicznym, jak również powiązane z tym adresy tych nieruchomości i informacje dotyczące okresu do kiedy podmioty te będą, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, korzystać z tych nieruchomości, podlegają ochronie tajemnicy przedsiębiorcy Spółki Skarbu Państwa - właściciela tych nieruchomości, usprawiedliwiającej ograniczenie dostępu do informacji publicznej. Podczas gdy wyżej wymienione przepisy należy interpretować w ten sposób, że wskazane kategorie informacji publicznych, nie podlegają ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (Spółki Skarbu Państwa) gdyż: - ujawnienie tego typu informacji nie powoduje żadnych negatywnych konsekwencji dla działalności tego przedsiębiorcy (Spółki Skarbu Państwa); - ujawnienie tego typu informacji jest typową konsekwencją udziału w obrocie gospodarczym podmiotów prywatnych (w tym spółek prawa handlowego) z podmiotem gospodarującym majątkiem publicznym, z czym strony zawartych umów musiały się liczyć biorąc pod uwagę jawność gospodarowania majątkiem publicznym; - stanowiłoby to nieproporcjonalne ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej i naruszałoby istotę tego prawa. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła wielokrotnie, że poddana kontroli decyzja administracyjna z dnia 15 czerwca 2023 r. obejmowała formalnie cały wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 października 2022 r., który dotyczył szeregu różnych informacji publicznych, w tym wskazania listy podmiotów mających zawarte umowy ze Spółką, powiązane z tym adresy nieruchomości, treść zawartych umów, jednak zakres wyłączenia w sentencji decyzji został uczyniony zbyt szeroko w stosunku do jej uzasadnienia, co podnoszono w skardze do Sądu I instancji i do czego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zupełnie się nie odniesiono. W związku z tym strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że brak związania sądu pierwszej instancji zarzutami i wnioskami skargi nie może być rozumiany jako prawo sądu do pominięcia kwestii podnoszonych przez stronę lub wybiórczego potraktowania zarzutów - przez rozpoznanie tylko niektórych z nich przy jednoczesnym braku odniesienia się do pozostałych. Jak wskazała strona skarżąca kasacyjnie, powinnością sądu jest z całą pewnością rozważenie wszystkich istotnych zarzutów skargi i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy. Tymczasem w ocenie strony skarżącej kasacyjnie analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że jeden z podstawowych zarzutów skargi w ogóle nie został przez Sąd I instancji rozpoznany, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przedstawia żadnego konkretnego stanowiska co do spójności uzasadnienia decyzji względem jej sentencji, a ma to zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dokonującego kontroli zaskarżonej w sprawie decyzji, była analiza poszczególnych kategorii informacji wymienionych we wniosku skarżącego z perspektywy spełnienia co do niej przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest jednak w tym zakresie mniej niż lakoniczne, bowiem Sąd I instancji w ogóle nie zwrócił uwagi na różnorodność żądanych informacji, przy czym nie przedstawił również wprost stanowiska, że uprawniona jest ich łączna ocena z perspektywy przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej w sprawie decyzji wszystkie żądane przez niego dane potraktowano zbiorczo, prezentując jednak uzasadnienie odmowy udostępnienia jedynie w zakresie zawartych w umowach stawkach czynszu. W ocenie skarżącego kasacyjnie w uzasadnieniu decyzji nie przedstawiono żadnych argumentów za odmową udostępnienia informacji w pozostałym zakresie, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej w sprawie decyzji. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie również wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dokonana przez Sąd I instancji jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady proporcjonalności ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Objęcie tajemnicą przedsiębiorcy informacji, które w żadne sposób nie wyjawiają organizacyjnych czy szerzej gospodarczych szczegółów nawiązanej z określonymi podmiotami współpracy, a także w wypadku gdy dane te są też częściowo publicznie dostępne, zdaniem skarżącego kasacyjnie stanowi nie tylko nieproporcjonalne ograniczenie prawa do informacji publicznej (brak rzeczywistego interesu gospodarczego objęcia informacji ochroną), ale są wręcz naruszeniem istoty tego prawa. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że obowiązkiem Spółki Skarbu Państwa jest zachowanie pewnego minimum transparentności związanego z gospodarowaniem majątkiem publicznym, z którą musi się taka Spółka liczyć. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że podstawowym składnikiem prawa do informacji, w zakresie informacji o majątku publicznym, jest możliwość uzyskania informacji co zalicza się do majątku publicznego (adresy nieruchomości) oraz co się z tym majątkiem aktualnie dzieje (fakt zawarcia umowy cywilnoprawnej na podstawie której korzysta z nich podmiot trzeci wraz ze wskazaniem tego podmiotu), jak i obecny zakres czasowy w którym przewidziano taki sposób korzystania z tej nieruchomości. W innym wypadku trudno byłoby w ogóle realizować prawo do informacji dotyczącej majątku publicznego, co naruszałoby istotę tego prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzesz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jednocześnie oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W ocenie Spółki wydana przez nią decyzja zawiera wszystkie elementy składowe, o których mowa w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne, w którym w sposób wyczerpująco wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi kierowała się przy załatwieniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Z uwagi na zgodny wniosek stron postępowania, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta jest częściowo uzasadniona i w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W ramach dwóch pierwszych zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.: - w powiązaniu z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez "nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu objęcia decyzją odmawiającą udostępnienia informacji publicznej zbyt szerokiego zakresu informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, wobec treści uzasadnienia decyzji, w której zawarte są zasadniczo argumenty odnoszące się do konieczności ochrony informacji o stosowanych przez Spółkę stawkach czynszu. Powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż dokonanie oceny w tym zakresie przez sąd było niezbędne do prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, zaś w wypadku podzielenia zarzutów wynikających ze skargi decyzja powinna podlegać uchyleniu"; - bez powiązania z innymi przepisami, poprzez "sporządzenie uzasadnienia w sposób, który uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej, nie pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz nie daje podstaw do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej rzeczywiście miała miejsce z uwagi na: a) brak dostatecznego wyjaśnienia przez Sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich informacji publicznych objętych wydaną w sprawie decyzją administracyjną, w tym: - brak wyjaśnienia zasadności objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa takich danych jak: nazwy kontrahentów wynajmujących, użytkujących lub dzierżawiących od Spółki nieruchomości, powiązanego z tym adresu tych nieruchomości oraz czasu, do kiedy - zgodnie z zawartymi umowami - podmioty te będą z nich korzystać; - brak dostatecznej weryfikacji informacji zawartych w umowach, objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, z perspektywy spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tajemnicy przedsiębiorcy; b) brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji własnej oceny czy ujawnienie wnioskowanych informacji może spowodować negatywne konsekwencje dla Spółki, w tym obniżenie jej ratingu wśród kontrahentów, czy osłabienie pozycji biznesowej i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na stanowisku przedstawionym przez samą Spółkę". W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż przesłanką do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p. jest wykazanie, że udostępnienie informacji publicznej mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorcy, tymczasem okoliczności tych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w odniesieniu do wszystkich kategorii informacji publicznej objętych decyzją, nie zbadał, poprzestając na ogólnych sformułowaniach zaczerpniętych ze stanowiska zawartego w uzasadnieniu decyzji". `Zarzuty te nie mogły jednak odnieść skutku. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a", wskazać należy, że przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania, czy bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na decyzję Spółki z dnia 15 czerwca 2023 r., nr KOZ04.0144.133.2022.AY/15 o odmowie udostępnienia informacji publicznej niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Sąd I instancji oceniając prawidłowość wydanej w sprawie decyzji, podkreślając, że odnosi się do pytań zawartych we wniosku i stwierdzając, że "brak jest – na gruncie tej sprawy – podstaw do podważenia stanowiska Spółki, co do tego, że żądane informacje posiadają dla niej wartość gospodarczą", nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga, ani też nie pozostawiał poza zakresem rozpoznania istotnych aspektów sprawy w jej granicach. Dlatego omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku w tym zakresie. Kwestia, czy Sąd dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji nie może być skutecznie podważana zarzutami naruszenia przepisów objętych treścią omawianego zarzutu. Przechodząc zaś do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnienia wymaga, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to, jak już wskazywano, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest prawidłowa, oceniając jej uzasadnienie jako wyczerpujące. Należy podkreślić, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Natomiast treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej, których prawidłowość nie może być kwestionowana w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 151 p.p.s.a., stanowiącego podstawę wydania wyroku w niniejszej sprawie, w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a. oraz z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., którego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w oddaleniu skargi i arbitralnym, niepoprzedzonym wnikliwą analizą zarzutów przyjęciu, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zaskarżona w sprawie decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów i niedostrzeżeniu wad postępowania, których dopuściła się Spółka, tj.: a) "braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego odmową udostępnienia informacji objęto wszystkie wnioskowane informacje publiczne, w tym całość treści zawartych umów, skoro uzasadnienie decyzji zawiera zasadniczo argumentację odnoszącą się do ryzyka ujawnienia przyjętych przez Spółkę stawek czynszu, tj. jedynie aspektów finansowych wynikających z umów; b) braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji czemu informacje o tym z jakimi podmiotami Spółka zawarła umowy cywilnoprawne na podstawie których podmioty te wynajmują, użytkują lub dzierżawią od niej nieruchomości, jaki jest adres tych nieruchomości oraz do kiedy podmioty te będą, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, korzystać z tych nieruchomości – mogły w ogóle stanowić tajemnicę przedsiębiorcy Spółki, dającą podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej; c) braku spójności, wiarygodności i racjonalności w argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji dotyczącej konieczności objęcia ochroną, przewidzianą dla tajemnicy przedsiębiorcy, informacji o stawkach czynszu, jakie wynikają z wnioskowanych umów, polegającej z jednej strony, na przyjęciu, że stawki czynszu zostały przez Spółkę zobiektywizowane i wynikają z analizy rynku i operatów szacunkowych, zaś z drugiej, że ich ujawnienie wpłynie na dochody Spółki i jej dobre imię poprzez "błędne wywodzenie, iż stosowanie różnych stawek powoduje brak równouprawnienia najemców", przez co nie mogą być ujawnione; d) braku wyjaśnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy ujawnieniem wnioskowanych informacji publicznych, w tym stawek czynszu wynikających z objętym wnioskiem umów, a kondycją Spółki na bliżej nieokreślonym w uzasadnieniu decyzji "lokalnym" czy też "ogólnokrajowym" rynku nieruchomości". W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dostrzeżenie powyższych wad decyzji administracyjnej powinno prowadzić do wniosku, że w decyzji nie wykazano dostatecznie zasadności objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy wnioskowanych informacji, co powinno z kolei skutkować jej uchyleniem przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Biorąc pod uwagę treść powyższego zarzutu wskazać należy, że jest on uzasadniony w części, w której strona skarżąca kasacyjnie podnosi dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowej oceny uzasadnienia zaskarżonej w sprawie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej jako wyczerpującej, bowiem należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że w zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek analizy, która uzasadniałaby objęcie każdej z żądanych we wniosku z dnia 13 października 2022 r. informacji ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorcy. Przypomnienia wymaga, że skarżący zwrócił się do Spółki o udostępnienie: listy podmiotów (np. nazw spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych), które wynajmują, użytkują lub dzierżawią od Spółki nieruchomości w Warszawie przy ulicach: G., A., M., O.; wskazania konkretnego podmiotu wraz z powiązaniem konkretnej, należącej do Spółki nieruchomości (adres); wskazania do kiedy podmioty wskazane wyżej, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, będą korzystać z tych nieruchomości oraz udostępnienia skanu umów, na podstawie których podmioty wyżej określone korzystają z tych nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy należało zatem szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzono – wobec skonkretyzowanej każdej z żądanych informacji - daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie, określając w decyzji odmownej, z jakich powodów żądanych informacji publicznych nie można ujawnić, a uzasadnienie odmowy powinno umożliwiać weryfikację stanowiska, że dany interes gospodarczy może w odniesieniu do każdych z wymienionych we wniosku danych uzyskać pierwszeństwo przed prawem do informacji. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej w sprawie decyzji, które zostało uznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za wyczerpujące, w zakresie wykazania spełnienia elementu materialnego składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy, odnosi się wyłącznie do wskazania na negatywne skutki ujawnienia stawek czynszu najmu lub dzierżawy ustalonych indywidualnie przez Spółkę z najemcami poszczególnych nieruchomości. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, takie uzasadnienie, biorąc pod uwagę treść wniosku złożonego przez skarżącego w sprawie, nie może być uznane za wystarczające. Podkreślić należy, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła przedsiębiorcy, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i aby z woli przedsiębiorcy byłą objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1301/21; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016, sygn. akt I OSK 2950/14; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022, sygn. akt III OSK 1258/21). Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16). Spółka natomiast, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, obowiązkowi temu nie sprostała. Wyniki rozważań przeprowadzonych pod kątem objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy każdej z żądanych przez skarżącego informacji winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Nie jest bowiem rolą sądu administracyjnego bezrefleksyjne dawanie wiary składanym oświadczeniom, a do tego sprowadza się uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wydana w niniejszej sprawie decyzja wad nie zawiera. Decyzja wydana w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej powinna odpowiadać w swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., a uzasadnienia takich decyzji, zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, powinny wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy ich wydaniu (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 318/16, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3056/15, wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 505/21). Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione wymogi co do uzasadnienia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu objęcia jej tajemnicą przedsiębiorcy oraz odnosząc to do realiów niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że uzasadnienie decyzji Spółki uznać należało za lakoniczne i niewystarczające, co winno prowadzić do jej uchylenia i co czyni omawiany zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. skutecznym. W związku z uznaniem, że odmowa udostępnienia skarżącemu wnioskowanych informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. była przedwczesna i wobec skutecznego podważenia podstawy faktycznej wydanego wyroku, szczegółowe odnoszenie się do prawidłowości zastosowania przywołanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego jest oczywiście zbędne. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, przy czym istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do uchylenia wydanej w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zobowiązując jednocześnie organy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym wyżej zakresie i precyzyjnego przedstawienia powodów objęcia każdej z żądanych w sprawie informacji tajemnicą przedsiębiorcy i wykazania istnienia elementu formalnego, jak i materialnego tajemnicy przedsiębiorcy co do każdej z nich. O kosztach za pierwszą i drugą instancję postępowania przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie odpowiednio art. 200 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 lipca 2024
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny