Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 189/26

Wyrok NSA z 6 października 2026 r., III OSK 189/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1542/25 w sprawie ze skargi A.J. na bezczynność Rektora [...] z siedzibą w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 16 października 2025 r., sygn. akt. VII SAB/Wa 1542/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.J.(dalej: skarżąca) stwierdził, że Rektor [...] w W. dopuścił się bezczynności w sprawie wydania karty przebiegu studiów (pkt 1 wyroku); stwierdził, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku), zobowiązał organ do wydania aktu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych (pkt 3 wyroku), przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2000 zł (pkt 4 wyroku) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 5 wyroku). Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca wnioskiem z dnia 9 czerwca 2024 r. wystąpiła do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Organ nie załatwił wniosku w terminie wynikającym z art. 217 § 3 k.p.a. Skarżąca otrzymywała następnie zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy i wyznaczeniu kolejnych terminów, a wobec dalszego braku działania wniosła ponaglenie, które do dnia wniesienia skargi pozostało bezskuteczne. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że karta przebiegu studiów stanowi dokument dotyczący przebiegu studiów, którego wydania student może żądać na podstawie przepisów prawa, a postępowanie w tym przedmiocie podlega regulacji dotyczącej wydawania zaświadczeń. Zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno zostać wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Sąd pierwszej instancji podkreślił przy tym uproszczony charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Jego przedmiotem jest bowiem urzędowe potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. W przypadku niemożności wydania zaświadczenia albo wydania go o żądanej treści organ powinien natomiast podjąć rozstrzygnięcie przewidziane w art. 219 k.p.a. WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie siedmiodniowy termin został wielokrotnie przekroczony, zaś materiał znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdzał zawartego w odpowiedzi na skargę twierdzenia Uczelni, że wnioskowany dokument został skarżącej wydany. Z tych względów Sąd pierwszej instancji zakwalifikował stwierdzoną bezczynność jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Miał przy tym na uwadze skalę przekroczenia terminu, postawę organu wobec skarżącej oraz brak wykazania, aby szczególne okoliczności, na które powoływała się Uczelnia, uzasadniały tak długotrwałe pozostawienie bez skutecznego załatwienia indywidualnego wniosku skarżącej. Sąd przyznał również skarżącej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł, uznając ten środek za adekwatny do charakteru, czasu trwania i stopnia naruszenia obowiązku terminowego działania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Rektor Uczelni, zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi przez oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Organ na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", zarzucił: – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 § pkt 1 w zw. z art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej "k.p.a.", oraz w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym w rozpoznaniu sprawy w przedmiocie wniosku o wydanie karty przebiegu studiów, która to ocena nastąpiła bez uwzględniania: 1) szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia liczby wniosków (liczonych w tysiącach) spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów - kart przebiegu studiów lub dyplomów, które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) faktu podjęcia przez Uczelnię szeregu działań naprawczych w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) faktu usprawnienia przez Rektora procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 r. W ocenie organu konsekwencją powyższego było błędne uznanie, że skarga na bezczynność była uzasadniona, a tym samym bezzasadne zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., tj. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa w wydaniu karty przebiegu studiów, podczas gdy wydanie dokumentu w najszybszym możliwym terminie, mając na uwadze obiektywne okoliczności, w których znalazła się Uczelnia, niweczy możliwość uznania, że w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność organu. – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 149 § 2 i art. 154 § 6 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł podczas gdy: 1) okoliczności faktyczne i prawne istniejące po stronie Uczelni uniemożliwiały wydanie skarżącej karty przebiegu studiów z zachowaniem 7-dniowego terminu, w tym w szczególności mając na względzie: liczbę wniosków studentów o wydanie kart przebiegu studiów skierowanych do Uczelni w zbliżonym czasookresie, konieczność przeprowadzenia weryfikacji ocen studentów, pozostawanie przez Uczelnię podmiotem podlegającym gruntownym przemianom w zakresie władz Uczelni, obsługi prawnej oraz organizacyjnej, przeprowadzenie w Uczelni znacznych prac naprawczych, a także istnienie innych licznych postępowań toczonych z udziałem Uczelni, które obligowały ją do wywiązania się z obowiązków. 2) szkoda (krzywda) skarżącej nie została wykazana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Na wstępie podkreślić należy, że istota zarzutów kasacyjnych sprowadza się w rzeczywistości nie tyle do zakwestionowania istnienia obowiązku rozpoznania wniosku skarżącej i wynikającego z art. 217 § 3 k.p.a. terminu jego załatwienia, ile do twierdzenia, że przekroczenie tego terminu znajdowało usprawiedliwienie w nadzwyczajnej sytuacji organizacyjnej i prawnej Uczelni, co zdaniem skarżącego kasacyjnie powinno wykluczać stwierdzenie bezczynności, a co najmniej jej kwalifikację jako rażącego naruszenia prawa oraz zastosowanie środka określonego w art. 149 § 2 p.p.s.a. Przechodząc do omówienia sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że na podstawie pierwszego z nich strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie "art. 37 § pkt 1" w związku z art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej także jako k.p.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym: 1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach) spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów, które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 roku. Analiza ww. zarzutu, w pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3, czy art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. z "art. 37 § pkt 1" w związku z art. 217 § 3 k.p.a., należy zatem zwrócić uwagę na to, że autor skargi kasacyjnej w sposób nieprecyzyjny przywołał przepis, którego naruszenie zarzuca Sądowi pierwszej instancji, tj. wytykając naruszenie "art. 37 § pkt 1" k.p.a. Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest natomiast spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący kasacyjnie miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Przyjmując jednak, że intencją strony skarżącej kasacyjnie było sformułowanie zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a., podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował przepisów k.p.a., lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez Rektora Uczelni, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu i tym samym o jego nieskuteczności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niezrozumiała jest próba wytknięcia przez stronę skarżącą kasacyjnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nieuwzględnienia przy ocenie pozostawania przez Rektora Uczelni w bezczynności wskazywanych przez nią okoliczności faktycznych dotyczących jej szczególnej sytuacji w związku z ustanowieniem zarządu przymusowego, konieczności przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów, szeregu podjętych przez nią działań naprawczych, a także usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego, na podstawie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy prawa strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Zgodnie zaś z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje zaś na podstawie omawianego zarzutu konieczności wniesienia ponaglenia w niniejszej sprawie, czy też oceny dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Przedmiotem sporu nie jest także fakt niedochowania przez Rektora Uczelni terminu wskazanego w art. 217 § 3 k.p.a. Zarzut nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanych przez Rektora Uczelni okoliczności towarzyszących prowadzeniu w niej działań naprawczych nie mógł zatem być skutecznie podnoszony jako zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a. Konkludując rozważania związane treścią omawianego zarzutu i przenosząc je na kanwę rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że z ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, którego skarżący kasacyjnie w tym zakresie skutecznie nie zakwestionował, wynika, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, przewidziany przez ustawodawcę termin wynosił zaledwie siedem dni, podczas gdy stan niezałatwienia sprawy utrzymywał się przez wiele miesięcy. Zachodziła zatem rażąca dysproporcja między ustawowym terminem a rzeczywistym czasem pozostawania wniosku bez skutecznego załatwienia. Także terminy wyznaczane przez samą Uczelnię nie były dotrzymywane. Nie chodziło zatem jedynie o jednostkowe, krótkotrwałe uchybienie siedmiodniowemu terminowi, lecz o utrzymujący się stan, w którym skarżąca przez kolejne miesiące nie uzyskiwała prawem przewidzianego zakończenia sprawy. Po trzecie, skarżąca podjęła działania mające doprowadzić do załatwienia jej sprawy, w tym wniosła ponaglenie. Nie doprowadziło to jednak do zakończenia postępowania. Po czwarte, argumenty przedstawione przez Uczelnię miały w przeważającej części charakter generalny, odnoszący się do sytuacji całej Uczelni i ogółu studentów. Nie wykazano natomiast w sposób dostateczny, jakie konkretne czynności weryfikacyjne były prowadzone w odniesieniu do dokumentacji skarżącej, kiedy czynności te zostały podjęte, jakie przeszkody ujawniono w jej indywidualnej sprawie oraz dlaczego uniemożliwiały one zakończenie tej właśnie sprawy przez tak długi okres. Ma to zasadnicze znaczenie. Wskazanie nadzwyczajnej sytuacji instytucji nie może zastępować wykazania sposobu procedowania w indywidualnej sprawie strony. Dla usprawiedliwienia wielomiesięcznego przekroczenia terminu nie wystarcza bowiem przedstawienie ogólnego obrazu problemów organizacyjnych, jeżeli nie zostanie jednocześnie wykazane, w jaki sposób problemy te konkretnie wpływały na możliwość rozpoznania danego wniosku. Nie zmienia tej oceny powołanie się na działania naprawcze podjęte przez Rektora, utworzenie odpowiednich komisji, zmiany organizacyjne ani wskazanie liczby wydanych później dyplomów, zaświadczeń i kart przebiegu studiów. Okoliczności te mogą świadczyć o podejmowaniu działań zmierzających do uporządkowania funkcjonowania Uczelni, lecz nie dowodzą, że wielomiesięczne pozostawienie bez skutecznego załatwienia konkretnego wniosku skarżącej było prawnie usprawiedliwione. Także wskazywana w skardze kasacyjnej konieczność weryfikacji dokumentacji nie zmienia tej oceny. Sama potrzeba weryfikacji mogła uzasadniać podjęcie niezbędnych czynności sprawdzających, nie mogła natomiast prowadzić do powstania nieograniczonego w czasie stanu, w którym strona nie uzyskuje ani żądanego dokumentu, ani innego przewidzianego prawem rozstrzygnięcia. Nie jest przy tym trafna argumentacja, że skoro działania Uczelni nie wynikały z celowego lekceważenia studentów, lecz miały służyć ochronie prawidłowości wydawanej dokumentacji, to wykluczone było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Ocena przewidziana w art. 149 § 1a p.p.s.a. nie sprowadza się do ustalenia subiektywnego nastawienia osób działających w imieniu organu. O rażącym charakterze bezczynności może przesądzać również obiektywna skala i charakter naruszenia obowiązku wynikającego z prawa, zwłaszcza gdy ustawowy termin został przekroczony wielokrotnie, a organ przez długi czas nie doprowadza do skutecznego zakończenia sprawy. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, był uprawniony do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na marginesie wspomnieć można, że w celu podważenia stanowiska Sądu I instancji w zakresie oceny charakteru naruszenia Rektora Uczelni konieczne było sformułowanie zarzutu dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni art. 149 § 1a p.p.s.a. w zakresie rozumienia zawartego w tym przepisie pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Rozpoznawana skarga kasacyjnie takiego zarzutu nie zawiera, co świadczy o jej nieskuteczności w tym zakresie. Skoro Sąd I instancji doszedł do przekonania, że brak załatwienia sprawy w powiązaniu z brakiem rzetelności w działaniach Rektora Uczelni i jej zaniedbaniami organizacyjnymi uzasadnia ocenę, że jej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenia prawa w rozumieniu przyjętym przez sąd, to niepodważenie tak dokonanej wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa, powodowało bezskuteczność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji niewłaściwego zastosowania art. 149 § 1a p.p.s.a. W związku z nieskutecznością powyższego zarzutu, nie mógł także odnieść skutku drugi z zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, na podstawie którego autor skargi kasacyjnej ponownie wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 k.p.a., jednak tym razem w powiazaniu z art. 149 § 2 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a., "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2 000 złotych, podczas gdy: 1) okoliczności faktyczne i prawne istniejące po stronie Uczelni uniemożliwiały wydanie skarżącemu karty przebiegu studiów z zachowaniem 7-dniowego terminu, w tym w szczególności mając na względzie: - ilość wniosków studentów o wydanie kart przebiegu studiów skierowanych do Uczelni w zbliżonym czasookresie; - konieczność przeprowadzenia weryfikacji ocen studentów; - fakt pozostawania przez Uczelnię podmiotem podlegającym gruntownym przemianom w zakresie władz Uczelni, obsługi prawnej oraz organizacyjnej; - fakt przeprowadzenia w Uczelni znacznych prac naprawczych; - istnienie innych licznych postępowań toczonych z udziałem Uczelni, które obligowały ją do wywiązania się z obowiązków; 2) szkoda (krzywda) skarżącej nie została wykazana". Zaprezentowane powyżej rozważania dotyczące braku skuteczności zarzutu naruszenia art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 k.p.a. pozostają aktualne, a odnosząc się dodatkowo do zarzutu naruszenia art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy. Z literalnego brzmienia przepisu wynika fakultatywny charakter omawianego środka. Jego zastosowanie zależy zatem od oceny okoliczności konkretnej sprawy. Nie można jednak zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że warunkiem przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę szkody lub krzywdy. Suma pieniężna określona w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie jest odszkodowaniem w rozumieniu prawa cywilnego. Jej funkcja nie ogranicza się także do zadośćuczynienia za wykazaną krzywdę. Środek ten pełni funkcję dyscyplinującą i prewencyjną wobec podmiotu pozostającego w bezczynności, a jednocześnie może spełniać funkcję kompensacyjną wobec strony, która przez nadmiernie długi czas oczekiwała na realizację przysługującego jej uprawnienia. W konsekwencji brak wykazania szkody majątkowej nie stanowi przeszkody do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. i nie świadczy o wadliwości zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie za zastosowaniem tego środka przemawiała przede wszystkim, wykazane w toku postępowania przed WSA w Warszawie a niezakwestionowane przez skarżącego kasacyjnie, długość okresu bezczynności zestawiona z siedmiodniowym terminem przewidzianym przez ustawodawcę, niedotrzymanie kolejnych terminów wskazywanych przez samą Uczelnię, brak skutecznego załatwienia sprawy pomimo wniesienia ponaglenia oraz zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwota 2.000 zł nie może być przy tym uznana za oczywiście nieproporcjonalną do charakteru stwierdzonego naruszenia. Mieści się ona w ustawowych granicach określonych w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. i pozostaje adekwatna do czasu trwania oraz stopnia naruszenia obowiązku terminowego działania. Skarżący kasacyjnie nie wykazał zatem, aby przyznając wskazaną sumę Sąd pierwszej instancji przekroczył granice pozostawionej mu przez ustawodawcę oceny. Na marginesie należy wskazać, że przedstawiona w skardze kasacyjnej obszerna argumentacja dotycząca skali działań naprawczych podejmowanych przez Uczelnię, liczby przeprowadzonych obron, wydanych dyplomów i dokumentów dotyczących przebiegu studiów czy reorganizacji struktur Uczelni nie prowadzi do podważenia prawidłowości zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega wyjątkowość sytuacji, w której znalazła się Uczelnia, oraz konieczność pogodzenia dwóch wartości: z jednej strony zapewnienia rzetelności i legalności dokumentacji przebiegu studiów, z drugiej zaś – ochrony indywidualnego prawa studenta do uzyskania dokumentu dotyczącego jego własnego przebiegu kształcenia w terminie i w trybie wynikającym z przepisów prawa. Pierwsza z tych wartości nie może jednak prowadzić do faktycznego zawieszenia drugiej. Obowiązkiem Uczelni było takie zorganizowanie procesu weryfikacji, aby – nawet przy istniejących trudnościach – indywidualne sprawy studentów były prowadzone i kończone w prawem przewidzianej formie. Powyższe zastrzeżenie jest o tyle istotne, że argumentacja skargi kasacyjnej zmierza w istocie do wykazania, że szczególna sytuacja organizacyjna i prawna Uczelni, w tym ustanowienie zarządu przymusowego, konieczność uporządkowania dokumentacji oraz przeprowadzenia jej weryfikacji, usprawiedliwiała wielomiesięczne pozostawienie wniosku skarżącej bez załatwienia. Stanowiska tego nie można podzielić. Okoliczności dotyczące funkcjonowania Uczelni mogły obiektywnie utrudniać terminową realizację jej obowiązków, nie zwalniały jednak z obowiązku załatwienia indywidualnej sprawy skarżącej w prawem przewidzianej formie. Tym bardziej, jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, nie wykazano, aby skarżąca miała jakikolwiek związek z nieprawidłowościami, których ujawnienie uzasadniało podjęcie działań naprawczych i weryfikacyjnych w Uczelni. Nie oznacza to, że szczególne uwarunkowania funkcjonowania organu pozostają zawsze bez znaczenia dla oceny bezczynności. Mogą one wpływać na kwalifikację stopnia naruszenia prawa i na zastosowanie dodatkowych środków przewidzianych w art. 149 p.p.s.a. Muszą być jednak wykazane w sposób pozwalający powiązać je z przebiegiem konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby zakres i charakter tych okoliczności uzasadniał wielomiesięczne pozostawienie wniosku skarżącej bez prawem przewidzianego załatwienia. Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny zarówno co do wystąpienia bezczynności, jej kwalifikowanego charakteru, jak i zasadności przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Na marginesie jedynie dodać należy, choć nie jest to przedmiotem omawianego zarzutu, a na co zwrócił również uwagę WSA w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce to uczelnia wydaje absolwentowi, w terminie 30 dni od dnia ukończenia studiów, dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu. Nie jest jednak uchybieniem na gruncie niniejszej sprawy fakt, że przedmiotem oceny Sąd I instancji uczynił działania (a także ich brak) Rektora Uczelni w kontekście pozostawania w bezczynności w przedmiocie wydania żądanego przez skarżącą dokumentu. Jak wynika bowiem z § 17 ust. 1 i ust. 2 statutu Uczelni do zadań Rektora należą wszystkie sprawy dotyczące Uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce lub Statut do kompetencji innych organów Uczelni. Wśród zadań Rektora wymieniono natomiast w szczególności reprezentowanie Uczelni. Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 stycznia 2026
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Maciej Kobak Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Teresa Zyglewska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny