III OSK 1875/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Lekarskiej od punktów 1,2 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 730/23 w sprawie ze skargi S. D. na bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 marca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 730/23 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie rozpoznaniu wniosku z 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a, art. 151 oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") zobowiązał Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej do rozpoznania wniosku skarżącego z 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarżący 17 października 2023 r. zwrócił się do Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej jako "Prezes NRL") o udostępnienie informacji publicznej wnioskiem o następującej treści: ,,Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wnoszę o udostępnienie informacji publicznej. Proszę o udostępnienie kopii trwających umów na podstawie, których udzielają Państwo podmiotom dostęp na zasadach odpłatności do Centralnego Rejestru Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej.’’ Stwierdzając bezczynność Prezesa NRL Sąd I instancji uznał, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Wobec nierozpoznania wniosku skarżącego z uwagi na błędną kwalifikację informacji jako niemającej waloru informacji publicznej, zdaniem Sądu Prezes NRL dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną wniosła Naczelna Rada Lekarska, zaskarżając powyższy wyrok w części zawartej w pkt 1, 2 i 4 sentencji wyroku. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 141 § 4 ust. 1 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na: a) przyjęciu, że żądana informacja dotyczyła treści obowiązujących umów, na podstawie których Naczelna Izba Lekarska udziela podmiotom dostęp na zasadach odpłatności do Centralnego Rejestru Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy żądanie zawarte we wniosku z 17 października 2023 r. dotyczyło kopii tych umów, b) zaniechaniu dokonania oceny charakteru żądanych dokumentów i dostępu do postaci dokumentów niebędących dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. - przy czym uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji nie odniósł się do kluczowego argumentu podnoszonego przez organ mającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji do uznania przez Sąd I instancji, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 17 października 2023 r., 2. art. 149 § 1 ust. 1 pkt 1 i § 1a oraz 200 i art. 205 p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy, niemającej charakteru rażącego naruszenia prawa i zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku z 17 października 2023 r. oraz na zasądzeniu od organu zwrotu kosztów postępowania, podczas gdy organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż pismem z 27 października 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej, a zatem skarga winna być oddalona w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a. Ponadto Naczelna Rada Lekarska zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 3. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie do żądania zawartego we wniosku z 17 października 2023 r., polegające na wskazaniu, że informacją publiczną jest treść wszelkich dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, a także niewytworzone przez nie, lecz używane przy realizacji prawem przewidzianych zadań, podczas gdy żądnie zawarte w tym wniosku nie dotyczyło udostępnienia treści dokumentu stanowiącej informację publiczną, ale postaci dokumentu niestanowiącego dokumentu urzędowego, 4. art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że przedmiot wniosku dotyczy majątku podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. pochodzącym ze świadczenia usług (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., a tym samym żądana informacja stanowi informację publiczną, podczas gdy przedmiot wniosku nie dotyczył udostępnienia informacji odnoszącej się do majątku samorządu zawodowego, a dotyczył udostępnienia postaci dokumentu nie stanowiącego dokumentu urzędowego, 5. art. 4 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, przez wskazanie, że brak jest podstaw do przyjmowania, że art. 4 ust. 2 u.d.i.p. stanowi o autonomicznej w stosunku do art. 1 u.d.i.p. kategorii informacji publicznej, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 u.d.i.p. nie był wskazywany przez organ, jako uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, a jego zakres podmiotowy nie odnosi się do organów takich jak Naczelna Rada Lekarska, 6. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie do żądania objętego wnioskiem "z 17 października 2024 r." skierowanego do organu samorządu zawodowego lekarzy polegające na stwierdzeniu, że umowy zawierane przez Naczelną Radę Lekarską są dokumentami zawierającymi informację publiczną o trybie działania osób prawnych samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej i w konsekwencji błędne uznanie, że przedmiot wniosku powinien być procedowany w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b ma zastosowanie do państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Naczelna Rada Lekarska wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie "pkt 1, 2, 3 sentencji wyroku" i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą może wnieść strona. Natomiast z treści art. 32 p.p.s.a. wynika, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że S. D. zwrócił się wnioskiem z 17 października 2023 r. do Naczelnej Izby Lekarskiej o udostępnienie informacji publicznej a następnie wniósł skargę do WSA w Warszawie na bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej w rozpoznaniu owego wniosku. Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej wniósł o oddalenie skargi. Sąd I instancji stosownie do treści art. 32 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. uznał Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej za organ będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zobowiązał go do rozpoznania wniosku S. D. z 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając, że bezczynność tego organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd I instancji oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w części zawartej w punktach 1, 2 i 4 sentencji wniosła Naczelna Rada Lekarska reprezentowana przez radcę prawnego. Wynika to wprost ze skargi kasacyjnej oraz z pełnomocnictwa dla radcy prawnego udzielonego jej do reprezentowania Naczelnej Rady Lekarskiej. Tymczasem Naczelna Rada Lekarska nie jest w sprawie organem, skarżącym lub uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 32 i art. 33 p.p.s.a. Zatem nie jest, stosownie do art. 173 § 2 p.p.s.a., podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim Sądem administracyjnym. Z treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wynika, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skoro skargę kasacyjną wniósł podmiot nieuprawniony do jej wniesienia, bowiem nie jest organem, skarżącym lub uczestnikiem postępowania, to jest ona niedopuszczalna. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną Naczelnej Rady Lekarskiej.