III OSK 187/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Nadleśnictwa N. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 572/22 w sprawie ze skargi Fundacji L. z siedzibą w W. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa N. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z dnia 21 marca 2022 r., znak: Z.0172.4.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku postanawia: dopuścić Stowarzyszenie W. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Stowarzyszenie W. z siedzibą w W. (dalej także jako: Stowarzyszenie) zgłosiło swój udział w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Nadleśnictwa N. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 572/22 w sprawie ze skargi Fundacji L. z siedzibą w W. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa N. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z dnia 21 marca 2022 r., nr Z.0172.4.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku oraz wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. Argumentując zaś swoje zgłoszenie do postępowania w charakterze uczestnika, Stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić także organizacja społeczna, posiadająca zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Stowarzyszenie wyjaśniło jednocześnie, że jego celem statutowym jest m.in. upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, w tym: działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi, czy wspieranie merytoryczne i finansowe osób oraz organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej. Misją Stowarzyszenia jest więc działalność na rzecz przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmacnianie postaw obywatelskich, czemu ma służyć, m.in. dostęp do informacji. Stowarzyszenie wskazało, że w ramach swej działalności na rzecz jawności życia publicznego, edukuje innych o przysługujących im prawach, wspiera osoby korzystające ze swoich praw, prowadzi bezpłatne poradnictwo prawne oraz wielokrotnie podejmuje działania na rzecz zmiany w zakresie prawa do informacji. Zdaniem Stowarzyszenia, za zasadnością udziału Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu przemawia to, że jego celem statutowym są szeroko rozumiane działania na rzecz dostępu do informacji, a więc jego działalność jest zbieżna z przedmiotem (celem) niniejszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej p.p.s.a., udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zaś zdolność sądową organizacjom społecznym w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Warunkiem skutecznego wystąpienia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie innej osoby jest, jak wynika z treści powołanych wyżej przepisów, zbieżność przedmiotu postępowania ze statutową działalnością organizacji społecznej. Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: jej status; fakt, że zakres statutowej działalności organizacji ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić; to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji; a także to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). Stowarzyszenie zgłaszające swój udział w tym postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika posiada status organizacji społecznej, zaś jego cele statutowe obejmują: upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków i członkinie Stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym: działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi, wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej i podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji. Przedmiotem niniejszego postępowania jest natomiast decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa N. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z dnia 21 marca 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Skoro zatem zakres działalności statutowej Stowarzyszenia ma związek z przedmiotem niniejszej sprawy, a nie zachodzą podstawy do uznania, że organizacja działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, uznając, że dopuszczenie Stowarzyszenia do postępowania jest uzasadnione.