Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1799/24

III OSK 1799/24 - Wyrok NSA z 2025-12-03

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
3 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2081/23 w sprawie ze skargi L.M. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 lipca 2023 r., nr WA.RUZ.4221.8.2023.KM w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 15 grudnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2081/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę L.M. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor RZGW, organ odwoławczy) z 20 lipca 2023 r., nr WA.RUZ.4221.8.2023.KM w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ, organ I instancji) z 27 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wód podziemnych dla studni nr 1 zlokalizowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości P., gm. [...]. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się L.M. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie wniesionej przez skarżącego kasacyjnie skargi na postanowienie Dyrektora RZGW w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, podczas gdy skarżący kasacyjnie powinien być uprawniony do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia, co wprost wynika z udzielonego skarżącemu kasacyjnie pouczenia zawartego w postanowieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarski Wodnej w Warszawie z 20 lipca 2023 r., 2. art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd faktu, iż skarżącemu kasacyjnie organ I i II instancji przyznały status strony postępowania, podczas gdy skarżący kasacyjnie, jako osoba fizyczna, nie ma jakiegokolwiek interesu prawnego co do ustanowienia strefy ochronnej, o której mowa w przedmiotowym postanowieniu, 3. art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez ustalenie zarówno przez organ I instancji, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżący kasacyjnie jest stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, podczas gdy stroną postępowania powinien być posiadacz działki tj. B. Prosta Spółka Akcyjna i to do tego właśnie podmiotu powinno zostać skierowane zarówno postanowienie z 20 lipca 2023 r., jak i postanowienie z 27 kwietnia 2023 r. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący kasacyjnie jest Dyrektorem Spółki B. Prosta Spółka Akcyjna. To ww. spółka jest posiadaczem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym numer [...] w miejscowości P. gm. [...], a nie skarżący kasacyjnie. Zarówno Dyrektor ZZ w wydanym przez siebie postanowieniu z 27 kwietnia 2023 r., jak i Dyrektor RZGW błędnie ustalili, że to skarżący kasacyjnie jest stroną tego postępowania, podczas gdy stroną powinna być ww. spółka. Organ ponadto, udzielił skarżącemu kasacyjnie błędnego pouczenia co do zaskarżenia postanowienia, o którym mowa powyżej. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że nie powinien ponosić konsekwencji błędów popełnionych przez pracowników organów, które pojawiają się na każdym etapie postępowania zarówno przed organem I, jak i organem II instancji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. wskazano, że Sąd oddalił wniesioną przez skarżącego kasacyjnie skargę na postanowienie Dyrektora RZGW w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, podczas gdy skarżący kasacyjnie powinien być uprawniony do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia, co wprost wynika z udzielonego skarżącemu kasacyjnie pouczenia zawartego w postanowieniu Dyrektora RZGW. Skarżący kasacyjnie nie powinien zostać obciążony konsekwencjami pomyłki organu. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd faktu, iż skarżącemu kasacyjnie organ I i II instancji przyznał status strony postępowania, podczas gdy skarżący kasacyjnie, jako osoba fizyczna, nie ma jakiegokolwiek interesu prawnego co do ustanowienia strefy ochronnej, o której mowa w przedmiotowym postanowieniu. Interes ten ma natomiast Spółka B. Prosta Spółka Akcyjna, której skarżący kasacyjnie jest Dyrektorem, co nie daje jednak podstaw do uznania go za stronę postępowania. Zdaniem skarżącego, prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powinna doprowadzić zarówno organy, które wydały zaskarżone decyzje, jak i Sąd do ww. wniosków co do kręgu podmiotów posiadających interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Powyższe naruszenie doprowadziło do naruszenia przez Sąd oraz organ wydający zaskarżoną decyzję również art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący kasacyjnie jest stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, podczas gdy stroną postępowania, jak już zostało wyjaśnione, powinien być posiadacz działki tj. B. Prosta Spółka Akcyjna i to do tego właśnie podmiotu powinno zostać skierowane przedmiotowe postanowienie. Pismem z 10 maja 2024 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – uczestnik postępowania spółka T. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z 27 maja 2024 r. stanowiącym replikę na odpowiedź uczestnika postępowania na skargę kasacyjną, skarżący kasacyjnie oświadczył, iż w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w złożonej skardze kasacyjnej i wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu z 17 listopada 2023 r., sygn. akt WA.ZUZ.5.4211.57.2022.WK, celem wykazania faktu, że skarżący kasacyjnie nie powinien być uznany za stronę przedmiotowego postępowania, albowiem stroną powinna być Spółka B. Prosta Spółka Akcyjna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (w skardze kasacyjnej błędnie powołany jako art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Zarzut ten nie mógł odnieść skutku przede wszystkim z uwagi na jego błędną konstrukcję. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przywołane przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151, podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, § 1a i § 2, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151, czy też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14; z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14; z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1596/14; z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14; z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15; z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), a mimo to nie spełni dyspozycji normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianych przepisów, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 117/24). Przy tym podobnie jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., również art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdził naruszenia norm i zasad postępowania administracyjnego, dlatego prawidłowo oddalił skargę. Skoro zatem, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. Niezależnie jednak od powyższego, należało zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd I instancji, że na postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania nie służy zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest przepisu przewidującego możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania. Regulacja art. 149 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że zażalenie przysługuje stronie jedynie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Nie zachodzą podstawy do uznania - wobec treści art. 141 § 1 k.p.a. - by stronie mogło przysługiwać prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania w drodze analogii. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 149 § 3 k.p.a., przewidział zażalenie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, a więc na orzeczenie, które poprzedza tok procesu, tak samo, jak postanowienie o wznowieniu postępowania. Gdyby więc przewidywał możliwość zaskarżenia tego postanowienia, to tak samo jak w przypadku postanowienia o odmowie wznowienia postępowania wskazałby wyraźnie możliwość jego zaskarżenia. Problematyka możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane w ramach instytucji wznowienia postępowania, została wyczerpująco uregulowana w przepisie art. 149 k.p.a. i dlatego też brak jest jakichkolwiek podstaw do szukania możliwości zaskarżenia postanowienia uregulowanego tym przepisem w drodze innej niż przewiduje to art. 149 § 4 k.p.a. Trzeba też pamiętać, że instytucja odwołania dotyczy możliwości zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji, a więc aktów, które załatwiają sprawę, co do jej istoty. Tymczasem wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, w której było już wydane ostateczne rozstrzygnięcie - decyzja lub postanowienie - na które przysługuje zażalenie. W doktrynie i judykaturze panuje pełna zgodność poglądów, co do tego, iż właściwy organ nie może przed wznowieniem postępowania badać wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest więc wyłącznie aktem wszczynającym postępowanie, co do przyczyn wznowienia postępowania (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2450/14). Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kasacyjnie kwestii błędnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia wskazać należy, iż okoliczność ta nie wpływa na ocenę jego ustawowej niedopuszczalności. Regulacja art. 112 k.p.a. jest konsekwencją przyjętej w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady ogólnej obowiązku informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a., a także odgrywa istotną rolę w realizacji zasady ogólnej ochrony zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jednakże nie może ona pozostawać w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego. Warunkiem zastosowania art. 112 k.p.a. jest istnienie w porządku prawnym możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia. Ustalenie to odbywa się poprzez odniesienie prawa do zakwestionowania orzeczenia organu za pomocą środków odwoławczych (jak odwołania, zażalenia, powództwa do sądu powszechnego, skargi do sądu administracyjnego) do normy prawnej przyznającej stronie takie prawo. Nie można natomiast wywodzić powstania prawa do wniesienia środka zaskarżenia z błędnego stanowiska organu, który niewłaściwie pouczył stronę, co do przysługującego jej środka odwoławczego. Ochrona udzielana na podstawie art. 112 k.p.a. nie ma bowiem charakteru absolutnego i nie może stanowić o powstaniu takich praw strony w postępowaniu, tam gdzie nie zostały one w ogóle przyznane. Odmienne zapatrywanie nadawałoby w istocie organom administracyjnym funkcję prawotwórczą i możliwość funkcjonowania niejako obok obowiązującego sytemu prawnego, a co z kolei byłoby nie do pogodzenia z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.), a w jej efekcie również podnoszoną zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez akceptowanie działań organu poza obowiązującymi normami prawnymi (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 193/11; z 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1225/14; z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 895/17; z 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2438/14; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 88/20). Samo pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia takiego uprawnienia nie tworzy. Przepis art. 112 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. ma zastosowanie tylko, gdy prawo do wniesienia zażalenia od danego postanowienia w ogóle przysługuje. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazał takiego przepisu, który by przyznawał mu prawo do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jak również nie podważył skutecznie zapatrywania organu odwoławczego i Sądu I instancji, zresztą słusznego, odnośnie braku istnienia takiego przepisu. Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (w skardze kasacyjnej błędnie powołany jako art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (w skardze kasacyjnej błędnie powołany jako art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Skarżący w skardze kasacyjnej wskazuje, że organ I i II instancji przyznały mu status strony postępowania, podczas gdy skarżący kasacyjnie, jako osoba fizyczna, nie ma jakiegokolwiek interesu prawnego co do ustanowienia strefy ochronnej, o której mowa w przedmiotowym postanowieniu. W ocenie skarżącego kasacyjnie błędne jest ustalenie zarówno przez organ I instancji, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżący kasacyjnie jest stroną postępowania, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, podczas gdy stroną postępowania powinien być posiadacz działki tj. B. Prosta Spółka Akcyjna i to do tego właśnie podmiotu powinno zostać skierowane zarówno postanowienie z 20 lipca 2023 r., jak i postanowienie z 27 kwietnia 2023 r. Przede wszystkim wskazać należy, że art. 28 k.p.a. jest normą prawa materialnego, a nie przepisów postępowania. Konstrukcja zarzutu skargi kasacyjnej w tym zakresie nie odpowiada więc wymaganiom z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Co więcej, powołany w zarzucie art. 77 k.p.a. składa się z więcej niż jednej jednostki redakcyjnej, a skarga kasacyjna jednostki tej nie precyzuje Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 7617/21). Niezależnie jednak od powyższego, ponownego podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącego kasacyjnie na postanowienie o wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., na postanowienie o wznowieniu postępowania nie przysługuje środek zaskarżenia, co przesądza o tym, że organ II instancji był zobowiązany odmówić jego merytorycznego rozpoznania z uwagi na brak dopuszczalności środka prawnego. W konsekwencji zakres kontroli organu – a następnie sądu – ogranicza się wyłącznie do oceny istnienia bądź braku przesłanek formalnych dopuszczalności zażalenia, z pominięciem zagadnień dotyczących merytorycznej prawidłowości ustaleń organu pierwszej instancji. W tym kontekście zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwego określenia strony postępowania wznowieniowego, tj. twierdzenie, iż stroną powinna być spółka B. Prosta Spółka Akcyjna z uwagi na przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, nie pozostaje w związku z przedmiotem rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym postanowieniem. Kwestia następstwa prawnego oraz prawidłowego określenia strony postępowania może mieć znaczenie w ramach dalszego toku wznowionego postępowania, w szczególności przy ustalaniu podmiotu, wobec którego organ powinien prowadzić dalsze czynności procesowe. Nie ma jednak wpływu na ocenę, czy skarżący kasacyjnie mógł skutecznie wnieść zażalenie na samo postanowienie o wznowieniu postępowania. Należy bowiem zauważyć, że ocena dopuszczalności środka zaskarżenia ma charakter formalny – wynika bezpośrednio z przepisu prawa i nie jest zależna od tego, kto w danym postępowaniu jest stroną. Skoro ustawodawca wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania, to organ II instancji był zobligowany stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Reasumując, podnoszona przez skarżącego kwestia prawidłowego ustalenia strony postępowania wznowieniowego pozostaje irrelewantna dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie to, czy organ słusznie uznał, że na postanowienie o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie, a okoliczność dotycząca podmiotu, któremu przysługuje przymiot strony, nie ma wpływu na tę ocenę. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez uwzględnienie decyzji dotyczącej przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na spółkę B. Prosta Spółka Akcyjna, należy podkreślić że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Regulacja ta dopuszcza przeprowadzenie dowodów uzupełniających wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, tj. gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z zgodnością z prawem zaskarżonego aktu. W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja nie występuje. Jak już wskazano, przedmiot niniejszego postępowania ogranicza się do oceny legalności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, a więc do ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia. Ocena ta ma charakter wyłącznie formalny i nie wymaga prowadzenia ustaleń dotyczących następstwa prawnego decyzji z 2020 r. czy też ustalania aktualnego kręgu stron postępowania wznowieniowego. Kwestie te pozostają całkowicie irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji dołączona przez skarżącego decyzja o przejęciu praw i obowiązków nie jest dokumentem niezbędnym do weryfikacji zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i nie powoduje powstania istotnych wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Wniosek dowodowy nie został zatem uwzględniony. Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania w związku z wnioskiem uczestnika postępowania zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną. O kosztach postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny orzeka na podstawie art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., który to przepis nie przewiduje możliwości zasądzenia tego rodzaju kosztów na rzecz uczestnika postępowania.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 czerwca 2024
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny