III OSK 1779/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Przedsiębiorstwa Budowlanego X Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Budowlanego X Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 777/23 oddalającego skargę Przedsiębiorstwa Budowlanego X Sp. z o.o. z siedzibą w K. na zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 7 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 777/23, oddalił skargę Przedsiębiorstwa Budowlanego X Sp. z o.o. z siedzibą w K. na zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 7 lipca 2023 r., nr [...], w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane X Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: Spółka). W jej treści wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 7 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a to z uwagi na nieprzedstawienie przez Spółkę żadnych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie aktu. Orzeczenie to nie zostało przez Spółkę zaskarżone. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Wobec tego NSA będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienia NSA z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1473/19 oraz z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3342/19; dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca Spółka ponownie bowiem nie przedstawiła żadnych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie aktu. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia WSA w Gdańsku na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., ani też nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. oddalił wniosek.