Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1777/25

Wyrok NSA z 29 maja 2026 r., III OSK 1777/25

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok w części, zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.A. w zakresie punktów 1 i 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 77/25 w sprawie ze skargi A.A. na bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie rozpoznania wniosku z 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla punkt 3 wyroku; 2. stwierdza, że Prezes Najwyższej Izby Kontroli dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 3 wniosku A.A. z dnia 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zobowiązuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania punktu 3 wniosku A.A. z dnia 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 5. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A.A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 maja 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 77/25 po rozpoznaniu skargi A.A. na bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. o udostepnienie informacji publicznej: w pkt 1 zobowiązał Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania punktów 1, 2, 4 i 5 wniosku A.A. z dnia 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, zaś w pkt 4 zasądził od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A.A. kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A.A. (dalej: "skarżący") wnioskiem z dnia 15 listopada 2024 r. zwrócił się do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli (dalej: "organ" lub "Prezes NIK") o udostępnienie informacji w zakresie: 1. adresu strony internetowej, na której udostępniono przyjęte w Najwyższej Izbie Kontroli (dalej: "NIK") standardy ochrony małoletnich; 2. miejsca w lokalu NIK, w którym w widocznym miejscu wywieszono standardy ochrony małoletnich; 3. imion i nazwisk pracowników NIK dopuszczonych do działalności związanej z edukacją i realizacją innych zainteresowań przez małoletnich; 4. dat uzyskania przez NIK informacji, czy dane ww. osób są zamieszczone w rejestrze z dostępem ograniczonym lub w rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15 lat wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym; 5. dat przedłożonych przez osoby, o których mowa powyżej, informacji z Krajowego Rejestru Karnego we wskazanym we wniosku zakresie. W odpowiedzi z 21 listopada 2024 r. organ poinformował skarżącego, że informacje objęte ww. wnioskiem nie wchodzą w zakres ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Prezesa NIK, co skutkowało wniesieniem przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił on organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 zdanie drugie i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 22c ust. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1802 ze zm.) poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W ocenie Prezesa NIK pytania zawarte we wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. są pytaniami ze sfery osobistej konkretnego pracownika i pozostają bez związku z realizacją zadań publicznych. Wniosek ten nie dotyczy bowiem sprawowanej funkcji, czy zakresu jego kompetencji. Zdaniem organu przedmiotowa informacja ma charakter osobisty, co oznacza, że nie jest zaliczana do spraw publicznych i nie podlega udostępnieniu w trybie określonym w u.d.i.p. Przedmiot wniosku nie spełnia zatem definicji informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ zarzucił również skarżącemu nadużywanie prawa do informacji publicznej. Przywołanym wyrokiem z 26 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił wniesioną skargę. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wniosek skarżącego z dnia 15 listopada 2024 r. dotyczył realizacji przez NIK obowiązków wynikających z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Podkreślił również, że sąd administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, nie jest właściwy do rozstrzygania, czy przepisy ww. ustawy nakładają na NIK jakiekolwiek obowiązki. Sąd ocenia bowiem jedynie, czy Prezes NIK – jako podmiot obowiązany do udostępniania będącej w jego posiadaniu informacji publicznej – wykonał prawidłowo obowiązki nałożone na niego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wbrew stanowisku organu, żądana w pkt 1, 2, 4 i 5 wniosku informacja nie dotyczy bezpośrednio pracowników NIK. W punktach 1 i 2 wniosku skarżący pytał o sposób publikacji standardów ochrony małoletnich, a zatem te pytania nie mają jakiegokolwiek związku ze "sferą osobistą konkretnego pracownika". Z kolei pytanie 4 dotyczy daty, w której organ uzyskał informacje ze stosownych rejestrów, zaś pytanie 5 dotyczy daty sporządzenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Pytania te nie dotyczą zatem również sfery osobistej pracowników NIK, lecz trybu i sposobu działania organu oraz znajdujących się w posiadaniu organu dokumentów urzędowych. W konsekwencji wniosek dostępowy w wyżej podanym zakresie dotyczył informacji publicznej i powinien zostać przez organ rozpoznany zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie zgodził się zatem z organem, że tryb dostępu do powyżej wymienionych informacji jest regulowany odrębnie przepisami ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Organ był zatem zdaniem Sądu zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czego jednak, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie uczynił w zakresie punktów 1, 2, 4 i 5 wniosku. Została udzielona odpowiedź z dnia 21 listopada 2024 r. stwierdzająca, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, jednak udzielenie odpowiedzi w takiej formie nie stanowiło prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem stanowisko wyrażone co do punktów 1, 2, 4 i 5 wniosku – jak wskazano wyżej – było błędne, natomiast w kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej organ nie zawarł wiążącego stanowiska wyrażonego w formie decyzji administracyjnej. Skoro zatem do dnia wydania wyroku w tej sprawie organ nie udostępnił żądanych w punktach 1, 2, 4 i 5 wniosku informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia, to nie budziło zatem wątpliwości Sądu, że Prezes NIK pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu punktów 1, 2, 4 i 5 wniosku dostępowego. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji w pkt 1 sentencji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w wyżej wskazanym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy. Odmiennie natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do treści pytania 3 wniosku z dnia 15 listopada 2024 r., w którym skarżący domagał się od organu podania imion i nazwisk osób dopuszczonych do wykonywania określonych czynności. Sąd powołując się na art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust 1 u.d.i.p. uznał, że skoro wniosek skarżącego dotyczył pracowników NIK wykonujących określone czynności związane z edukacją i pracą z młodzieżą, nie zaś z pełnieniem przez organ funkcji w ramach struktury władzy publicznej, to oznacza, że osoby, których dotyczył wniosek, nie mogą być uznane za osoby pełniące funkcje publiczne. Sąd uznał, że informacja, której domagał się skarżący w punkcie 3 wniosku, nie stanowi informacji publicznej. W tym zakresie zdaniem Sądu organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem pismem z 21 listopada 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na pkt 3 wniosku w ustawowym terminie. W pkt 2 wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezczynność organu, o której mowa w pkt 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z błędnej oceny charakteru części żądanej w tej sprawie informacji oraz trybu jej udostępnienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Oddalenie skargi w pozostałym zakresie w pkt 3 sentencji nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Skarżący w zakresie punktów 1 i 3 ww. wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że osoba, która w ramach obowiązków służbowych we władzach publicznych lub innych podmiotach wykonujących zadania publiczne wykonuje zadania związane z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub z opieką nad nimi, nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie skargi w całości i zobowiązanie Prezesa NIK do rozpoznania również punktu 3 wniosku skarżącego z 15 listopada 2024 r. Zrzekając się rozprawy wniósł dodatkowo o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Zgodnie z treścią art. 183 § p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W skardze kasacyjnej został podniesiony jeden zarzut, naruszenia prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 110) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że osoba, która w ramach obowiązków służbowych we władzach publicznych lub innych podmiotach wykonujących zadania publiczne wykonuje zadania związane z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub opieką nad nimi, nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Zarzut ten jest zasadny, choć nie wszystkie wymienione w nim regulacje prawne Naczelny Sąd Administracyjny uznał za naruszone. Przypomnieć należy, że w punkcie 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący kasacyjnie domagał się wskazania "imion i nazwisk pracowników Najwyższej Izby Kontroli dopuszczonych do działalność związanej z edukacją i realizacją innych zainteresowań przez małoletnich". Zdaniem organu żądane informacje "nie wchodzą w zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej" (pismo organu z dnia 21 listopada 2024 r.). Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż informacja, której domagał się skarżący w punkcie 3 wniosku dostępowego, nie stanowi informacji publicznej. Na uzasadnienie swojego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że "wniosek skarżącego dotyczył pracowników Najwyższej Izby Kontroli wykonujących określone czynności związane z edukacją i pracą z młodzieżą, nie zaś z pełnieniem przez organ funkcji w ramach struktury władzy publicznej, to oznacza, że osoby, których dotyczył wniosek, nie mogą być uznane za osoby pełniące funkcje publiczne" i powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05. Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu należy podnieść, że nauka prawa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "osoby pełniącej funkcję publiczną", podkreślając, iż katalog z art. 115 § 13 k.k. ma charakter jedynie podstawowy i niewyczerpujący. W wyroku NSA z 15 czerwca 2015 r., wydanym w sprawie I OSK 3217/14, wskazano, że pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" ma na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej autonomiczne i szersze znaczenie niż w art. 115 § 13 i 19 k.k. Użyte w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. na sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, iż orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie skłania się za szeroką wykładnią pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną. Przyjmuje się w nim generalnie, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 1526/16 oraz wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 1530/14). W orzecznictwie sądów administracyjnych powtarzane są pewne kierunkowe założenia interpretacyjne, według których: "za osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy uznać pracowników, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji i realizują w ten sposób, w pewnym zakresie, nałożone na tę instytucję zadania publiczne, tj. mają wpływ na sferę publiczną. Nie należą do nich, co oczywiste, pracownicy na stanowiskach o charakterze usługowym czy technicznym, nie posiadający żadnego wpływu na procesy decyzyjne, wykonujący szeroko rozumiane czynności pomocnicze (np. osoby zajmujące się obsługą biurową, informatyczną, utrzymaniem czystości). Jednak dla prawidłowego zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. koniecznym jest każdorazowe badanie zakresu uprawnień (obowiązków) osób, których dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej" (wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 7482/21, LEX nr 3835690); "[d]o kwalifikacji osób jako pełniących funkcje publiczne należy zastosować także kryterium bezpośredniości oddziaływania działań podejmowanych w ramach instytucji publicznej wpływających na sytuację prawną innych osób, w czym mieszczą się zwłaszcza, co najmniej wąskie kompetencje decyzyjne. Zatem również działania osób znajdujących się w strukturze instytucji publicznej mające charakter wyłącznie pomocniczy, doradczy, opiniujący konsultujący, których wyniki nie są wiążące, tzn. mogą być uwzględnione lub nie, przez inny podmiot kształtujący bezpośrednio w ramach instytucji publicznej sytuację prawną innych osób, nie pozwalają takich osób traktować jako pełniące funkcje publiczne w Spółce w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p." (wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 7482/21, LEX nr 3835690); "[d]o prawidłowego zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych z wyłączeniem osób pełniących funkcje publiczne (co do informacji mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym warunkach powierzenia i wykonywania funkcji), konieczne jest każdorazowe badanie zakresu uprawnień i obowiązków osób, których dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej" (wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 7482/21, LEX nr 3835690). Za osobę pełniącą funkcję publiczną należy zatem uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Niewątpliwie w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne uzasadniony jest szerszy dostęp do informacji, które ich dotyczą, w związku z ich szczególnym statusem podmiotowym i zakresem wykonywanych przez nie zadań. W niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że żądanie wniosku dostępowego w jego punkcie 3 nie stanowi informacji publicznej, a to z tej przyczyny, że osoby w nim wskazane nie mogą być uznane za osoby pełniące funkcje publiczne. Sąd pierwszej instancji naruszył zatem art. 1 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, co przesądza o zasadności skargi i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie taka sytuacja ma miejsce, czemu Sąd dał wyraz w punkcie 1 wyroku. Nie doszło natomiast do naruszenia art. 4 ust. 1 u.d.i.p., gdyż Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Prezes Najwyższej Izby Kontroli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie doszło także do naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż w niniejszej sprawie przepis ów nie znalazł zastosowania, z uwagi na uznanie, że informacja objęta punktem 3 wniosku dostępowego nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zatem przepis powyższy może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy zostanie przesądzone, że wniosek dostępowy dotyczy informacji publicznej. Z kolei postanowienia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich są irrelewantne z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy. Przepis ten stanowi, że przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi na pracodawcy lub innym organizatorze takiej działalności oraz na osobie, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do takiej działalności, ciążą obowiązki określone w ust. 2-8. Wniosek dostępowy nie dotyczył kwestii realizacji tak określonych obowiązków. Rozpoznanie wniosku dostępowego w zakresie punktu 3 wymagało dokonania ustaleń co do zakresu uprawnień (obowiązków) osób, których ten wniosek dotyczy, to jest pracowników organu "dopuszczonych do działalności związanej z edukacją i realizacją innych zainteresowań przez małoletnich" oraz oceny, czy znajdują się wśród nich pracownicy, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji i realizują w ten sposób, w pewnym zakresie, nałożone na organ zadania publiczne, tj. mają wpływ na sferę publiczną, także w sferze gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Podmiot zobowiązany nie rozpoznał wniosku dostępowego z 15 listopada 2024 r. w sposób wyżej wskazany, zatem pozostaje w bezczynności, o czym Naczelny Sad Administracyjny orzekł w punkcie 2 wyroku. Taki stan rzeczy uzasadnia uwzględnienie skargi na bezczynność organu i zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku dostępowego również w zakresie punktu 3. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania punktu 3 wniosku A.A. w z dnia 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 4 sentencji wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku). Wskazać bowiem należy, że ustawodawca nie określił w przepisach p.p.s.a. dokładnych kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie danego stanu jako rażącego naruszenia prawa. Z tej też przyczyny sąd orzekający musi ocenić daną sprawę, przy czym ta ocena nie ma sztywnych ram i winna opierać się na analizie wszystkich okoliczności danej sprawy oraz na zasadach doświadczenia życiowego i zawodowego. Uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa jest uzasadnione, gdy jest ona oczywista, uporczywa i niezgodna z zasadami demokratycznego państwa prawa. Może to być również skutkiem unikania podjęcia decyzji przez organ lub lekceważenia praw strony. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przyczyna zwłoki leży po stronie organu. Sąd uznał, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, ponieważ organ podejmował czynności celem terminowego załatwienia sprawy i choć błędnie, to jednak udzielił informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł zatem jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, że bezczynność organu była wynikiem złej woli organu lub celowego zaniechania. Wobec tego zdaniem Sądu należy uznać, że stwierdzona przez Sąd bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 - 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania sądowego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 września 2025
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Najwyższej Izby Kontroli
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny