Sygnatura
III OSK 1752/22
III OSK 1752/22 - Wyrok NSA z 2024-05-22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 22 maja 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2308/21 w sprawie ze skargi L.Z. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia 14 września 2021 r., nr 77/2021/KUZ w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 marca 2022 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2308/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.Z. na decyzję Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją za 13 maja 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] udzielił Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. wylotu na działce nr ew. [...] obręb [...] miasto oraz na odprowadzanie ww. wylotem kanalizacji deszczowej wód opadowych lub roztopowych pochodzących z przebudowywanej ul. [...] w [...] do wód rzeki [...]. Decyzją z 19 marca 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. Jednakże po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Gminy [...], decyzją z 19 stycznia 2021 r., Prezes Wód Polskich uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r. oraz "nie stwierdził nieważności" decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. Pismem z 7 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r., uzasadniając swój wniosek brakiem swojego udziału jako strony w postępowaniu odwoławczym, bez własnej winy. Postanowieniem z 14 lipca 2021 r. Prezes Wód Polskich wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 19 stycznia 2021 r., a następnie - zaskarżoną decyzją z 14 września 2021 r. – odmówił uchylenia decyzji Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r. Organ stwierdził, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że należąca do skarżącego nieruchomość zlokalizowana jest po drugiej stronie drogi gminnej (ul. [...]) w stosunku do działek, których dotyczy objęte wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawego wykonanie wylotu oraz korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...] za pomocą tego wylotu (tj. nr [...] i [...]) i dlatego nie została uwzględniona jako nieruchomość położona w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanego do wykonania urządzenia wodnego. Skoro zaś brak było podstaw do uznania skarżącego za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, to brak było również podstaw do uznania go jako strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej tego pozwolenia. Jednocześnie organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. zostało wszczęte przez organ urzędu, natomiast korespondencję w sprawie (zawiadomienie o wszczęciu postępowania i decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r.) skarżący otrzymał wyłącznie do wiadomości. Organ podkreślił, że interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania, musi istnieć obiektywnie i mieć odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego, zaś fakt, że danej osobie doręczono decyzję organu nie przesądza automatycznie o nabyciu przymiotu strony postępowania administracyjnego. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę WSA wskazał, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r., a zatem nie zaistniała powołana przez niego podstawa wznowienia postępowania. WSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia wodnoprawnego stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną, w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Zarówno zatem w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego, jak i w postępowaniu nieważnościowym, normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 401 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624, dalej jako: P.w.). Wskazano, że objęta postępowaniem inwestycja polegała na wykonaniu urządzenia wodnego na działce nr ewid. [...], tj. wylotu DN300 ze szczelnego systemu kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe i roztopowe z powierzchni drogi gminnej - ul. [...] w miejscowości [...] - do rzeki [...]. W operacie wodnoprawnym określono zasięg oddziaływania planowanego do wykonania wylotu wskazując, że będzie on ograniczał się do powierzchni 14,22 m2 na długości 3,59 m rzeki [...] i będzie obejmował działki nr [...] (grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi) i nr [...] (lasy). Działka, na której miał być wykonany objęty pozwoleniem wodnoprawnym wylot systemu kanalizacji deszczowej nie graniczy bezpośrednio z należącą do skarżącego nieruchomością, obejmującą działkę nr [...], gdyż nieruchomości te oddziela droga gminna. Z uwagi na takie położenie działki te nie zostały uwzględnione jako nieruchomości położone w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanego do wykonania urządzenia wodnego. Podano, że argumenty dotyczące położenia działki skarżącego w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki [...], przepływającej wzdłuż wschodniej granicy jego działki, nie są wystarczającym powodem do uznania, że działka ta znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego do wykonania urządzenia wodnego, czy zamierzonego korzystania z wód. Natomiast twierdzenia skarżącego, że na skutek wykonania wylotu systemu kanalizacji deszczowej może dochodzić do podmywania brzegów i zalewania jego nieruchomości, położonej po drugiej stronie drogi gminnej w stosunku do ww. wylotu, nie zostały niczym poparte i pozostają w sprzeczności z informacjami zawartymi w operacie wodnoprawnym. Podano, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby możliwość negatywnego oddziaływania wylotu na jego nieruchomość i negowałyby prawidłowość określenia w operacie wodnoprawnym zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanego do wykonania urządzenia wodnego. W związku z tym w ocenie WSA organ prawidłowo uznał, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym. Podniesiono przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie został on uznany za stronę w tym postępowaniu, gdyż zostało ono wszczęte z urzędu, co wynika jednoznacznie z wydanej decyzji, zaś skarżący otrzymał decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich [...] wyłącznie do wiadomości. Ponadto doręczenie decyzji nie przesądza o nabyciu przymiotu strony postępowania. WSA wyjaśnił także, że skoro nie zaistniała powołana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to Sąd nie może wypowiedzieć się merytorycznie do zarzutów wskazujących na wydanie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. z rażącym naruszeniem prawa. Podniesiono także, że niezasadny jest zarzut wydania zaskarżonej decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. z naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności z uwagi skierowanie decyzji do podmiotu nieistniejącego, jakim jest Burmistrz Miasta i Gminy [...], wskazany w rozdzielniku decyzji. Podano, że czynności doręczenia decyzji nie można utożsamiać ze "skierowaniem" decyzji, a w przypadku przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie chodzi o omyłkę w doręczeniu decyzji, czy też o nieprawidłowe oznaczenie strony, takie jak błędna pisownia imienia, nazwiska albo nazwy strony, lecz o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną. Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł L.Z., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 oraz art. 29 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. przez oddalenie skargi od decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. przy istnieniu przesłanek stwierdzenia nieważności tej decyzji, polegające na skierowaniu decyzji do podmiotu nieistniejącego, jakim jest "Burmistrz Miasta i Gminy [...]"; 2. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 16 pkt 34, art. 390 ust. 1 pkt 2, art. 403 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 409 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 P.w., a także w zw. z art. 28 i 29 k.p.a. przez oddalenie skargi od decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. przy istnieniu przesłanek stwierdzenia nieważności, ewentualnie uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. polegające na niedokonaniu analizy i oceny materiału dowodowego i w konsekwencji na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że liczba i powaga wad, jakimi obarczony został operat wodnoprawny, stanowiący integralną część wniosku o wydanie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. pozwolenia wodnoprawnego, wykluczały możliwość wydania tej decyzji i stanowią o konieczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego; 3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r., w sytuacji, w której ziściła się przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie został bez własnej winy pozbawiony udziału w postępowaniu odwoławczym dot. decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r.; 4. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na nieuchyleniu decyzji Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r., pomimo że ziściła się przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz pomimo skierowania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. do "osoby niebędącej stroną w sprawie"; 5. prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 401 ust 1 P.w., polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym wznowionym postanowieniem Prezesa Wód Polskich z 14 lipca 2021 r., pomimo że postępowania, w których doszło do wydania skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzających dotyczyły interesu prawnego skarżącego kasacyjnie; 6. prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) przez bezpodstawną zmianę decyzji przez organ odwoławczy, mimo takiego samego stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkującą stwierdzeniem braku nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. oraz przez bezpodstawne pozbawienie skarżącego kasacyjnie udziału w postępowaniu odwoławczym dot. decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r., mimo że postępowania, w których doszło do wydania decyzji dotyczyły interesu prawnego skarżącego kasacyjnie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzja została skierowana do organu nieistniejącego jakim jest "Burmistrz Miasta i Gminy [...]"’ i pomyłka ta nie może być traktowana jako błędna pisownia o charakterze tzw. literówki w nazwie organu. Zarzucono, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany decyzji przez organ instancji odwoławczej, mimo braku zmiany stanu faktycznego czy prawnego w sprawie, a stanowisko Prezesa Wód Polskich w decyzji z 19 stycznia 2021 r. zostało podzielone przez WSA i skąpo uzasadnione. W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższa zmiana decyzji przez organ odwoławczy stanowiła naruszenie wyrażonej w art. 8 § 1 i 2 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i zasady stosowania utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw. Podniesiono także, że z uwagi na fakt, że rzeka [...] przepływa wzdłuż całej wschodniej granicy działki nr [...], wody opadowe i roztopowe odprowadzane przez przedmiotowe urządzenie wodne będą znacząco oddziaływać na nieruchomość skarżącego, szczególnie mając na uwadze wynoszącą zaledwie kilkanaście metrów odległość dzielącą ww. urządzenie wodne od działki nr [...]. W związku z tym skarżącemu kasacyjnie przysługuje status strony w postępowaniu, w którym doszło do wydania pozwolenia wodnoprawnego oraz w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących tej decyzji. Podano, że skarżący wskazał na liczne braki i błędy w operacie wodnoprawnym, przesądzające o tym, że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym została wydana z rażącym naruszeniem prawa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zatem organy administracji publicznej miały z urzędu obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zarzucono, że nieprzyznanie statusu strony skarżącemu kasacyjnie oraz niedostrzeżenie fundamentalnych błędów i braków operatu wodnoprawnego, stanowiących rażące naruszenia prawa administracyjnego, skutkowały także naruszeniem praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a mianowicie prawa do rzetelnego procesu ukonstytuowanego przepisem art. 6 ust. 1 EKPC. Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA dopuścił się naruszenia zasady rzetelnego procesu ze względu na nieusunięcie błędów popełnionych przez organy administracji publicznej na poprzednich etapach postępowania i utrzymanie w mocy zaskarżonej, wadliwej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich [...] z 13 maja 2019 r. Zarzucono, że WSA nie wypowiedział się w przedmiocie zarzutów skarżącego dotyczących rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz bardzo zdawkowo wypowiedział się co do nieważności decyzji z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.. Zatem również uzasadnienie skarżonego kasacyjnie wyroku WSA nie spełnia kryteriów stawianych przez ETPCz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Zatem obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II SK 1688/07). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). Należy przy tym zauważyć, że przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Przy czym uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełni odpowiada powyższym wymogom. Należy bowiem zauważyć, że podnosząc zarzuty określone w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej jej autor w ogóle nie określił, w ramach której z podstaw kasacyjnych, określonych w art. 174 p.p.s.a., zarzuty te zostały podniesione. Ponadto o ile w przypadku zarzutu opisanego w pkt 1 można przyjąć, biorąc pod uwagę także argumentację uzasadnienia środka odwoławczego, że zarzut ten dotyczy naruszenia przepisów postępowania, to całkowicie niemożliwy do zrekonstruowania jest zarzut opisany w pkt 2 skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej nie tylko bowiem zarzucił naruszenie wielu przepisów, zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postepowania, poprzez ich związkowe połączenie, ale nie wykazał, w jaki sposób Sąd I instancji naruszył każdy z tych przepisów i na czym naruszenie to polegało, a także na czym opiera się twierdzenie, że wszystkie te naruszenia pozostają w takim związku, który uzasadnia zespolenie ich w jednym zarzucie. W związku z tym tak sformułowany zarzut uniemożliwia odniesienie się do niego. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie, że mylne określenie strony postępowania w decyzji powoduje jej nieważność z mocy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania, czyli w sytuacji, gdy organ orzekł w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje zatem zastosowanie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, tj. wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy. Tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wystarczy nieprawidłowe oznaczenie strony, takie jak np. błędna nazwa, ale konieczne jest, aby decyzja administracyjna kształtowała sytuację prawną podmiotów, którzy nie powinni być jej adresatami. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a w związku z tym zarzut ten nie jest uzasadniony. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżącego kasacyjnie udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich [...] z 19 marca 2020 r. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem postępowania wznowieniowego, zakończonego zaskarżoną do WSA decyzją Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r., nie była decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. o pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie urządzenia wodnego, lecz decyzja Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r., wydana w ramach postępowania nieważnościowego, którą uchylono decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r. i "nie stwierdzono nieważności" decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. Tymczasem argumentacja powyższego zarzutu w większości odnosi się do decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. o pozwoleniu wodnoprawnym i wad, w opinii skarżącego kasacyjnie, tkwiących w tej decyzji, która w ogóle nie była przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Ponadto uzasadniając swoje twierdzenie o posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r. skarżący kasacyjnie w zasadzie powtórzył argumentację zawartą w skardze skierowanej do WSA, do której odniósł się Sąd I instancji wskazując, że nie została ona poparta żadnymi dokumentami. WSA słusznie przy tym stwierdził, że zarówno w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego, jak i w postępowaniu nieważnosciowym, normą prawną określającą krąg stron postępowania jest art. 401 ust. 1 pkt 1 P.w. Mając zatem na względzie ten przepis zaakceptował stanowisko organu, który ustalił, że skarżący kasacyjnie do tego kręgu nie należy, gdyż jego działka nie graniczy z działką, na której zlokalizowane jest urządzenie objęte pozwoleniem wodnoprawnym, a z operatu wodnoprawnego nie wynika, aby znajdowała się ona w zasięgu oddziaływania przedmiotowego urządzenia wodnego, zaś skarżący kasacyjnie tej argumentacji skutecznie nie podważył. Należy bowiem zauważyć, że wprawdzie to na organie administracji ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, ale nie oznacza to, że strona może pozostawać bierna, zwłaszcza jeśli chodzi o wykazanie okoliczności, z których wywodzi ona skutki prawne. Skoro zaś organ dysponował dowodami wskazującymi na brak odziaływania urządzenia wodnego na działkę skarżącego, to niewystarczające było samo twierdzenie skarżącego o posiadaniu interesu prawnego, niepoparte żadnymi dokumentami. Zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest zasadny. Natomiast zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 401 ust. 1 P.w. poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym wznowionym postanowieniem Prezesa Wód Polskich z 14 lipca 2021 r. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie był stroną postępowania wznowionego postanowieniem z 14 lipca 2021 r., a zakończonego zaskarżoną decyzją Prezesa Wód Polskich z 14 września 2021 r. Natomiast okoliczność, że decyzją tą odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r. oznacza jedynie tyle, że skarżącego kasacyjnie nie uznano za stronę postępowania nieważnosciowego. Natomiast ani organ, ani WSA nie kwestionowało uprawnień skarżącego kasacyjnie jako strony postępowania zakończonego decyzją zaskarżoną decyzją z 14 września 2021 r. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo skierowania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. do osoby niebędącej stroną w sprawie. Jak wskazano wyżej, przedmiotem postępowania wznowieniowego nie była decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r., lecz decyzja Prezesa Wód Polskich z 19 stycznia 2021 r. Ponadto przesłanką wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie zaś okoliczność, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co zresztą - z wyżej wskazanych względów - w przedmiotowej sprawie także nie miało miejsca. Nie może odnieść skutku także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC), którego skarżący kasacyjnie upatruje w bezpodstawnej zmianie decyzji przez organ odwoławczy, mimo takiego samego stanu faktycznego i prawnego sprawy, co skutkowało stwierdzeniem braku nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 13 maja 2019 r. oraz bezpodstawne pozbawienie skarżącego kasacyjnie udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z 19 marca 2020 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie odmówiono uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym ze względu na brak przymiotu strony. Zatem ani organ administracji, ani WSA nie mogły dokonać oceny prawidłowości decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym, a której dotyczą zarzuty podnoszone przez skarżącego kasacyjnie. Ponadto art. 6 ust. EKPC stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia zasady rzetelnego procesu, gdyż dokonał rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji oraz, z wyżej podanych względów, zajął prawidłowe stanowisko co do istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów zawartych w skardze. Skarżący kasacyjnie nie był zatem pozbawiany prawa do sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast okoliczność, że WSA nie podzielił zarzutów podniesionych przez skarżącego kasacyjnie nie może stanowić podstawy skutecznego zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC. W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego wskazane w skardze kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 lipca 2022
- Symbol z opisem
- 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Beata Jezielska /sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 184 · Dz.U. 2023 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny