III OSK 1747/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Biura Informacji Kredytowej S.A. w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Biura Informacji Kredytowej S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1837/24 w sprawie ze skargi Biura Informacji Kredytowej S.A. w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr DS.523.3360.2023.FT.PD.268873 w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1837/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr DS.523.3360.2023.FT.PD.268873 w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że wykonanie nakazu zaprzestania przetwarzania danych osobowych uczestniczki postępowania w zakresie dotyczącym informacji o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, w celach innych niż wskazane w art. 105a ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 1646 ze zm.) w związku ze zobowiązaniem wynikającym z umowy o kredyt hipoteczny, będzie prowadzić do wyłączenia możliwości dalszego przetwarzania informacji w postaci danych osobowych uczestniczki postępowania w zakresie upadłości konsumenckiej, w tym m.in. dla potrzeb niniejszego postępowania. Zdaniem BIK, organ błędnie nie określił w nakazie celu zakazu przetwarzania (np. dla celu wykonywania czynności bankowych, w szczególności oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego), jak również sposobu przetwarzania (jak np. ograniczenie przetwarzania wyłącznie do przechowywania danych przez skarżącego). Wykonanie decyzji organu skutkowałoby znaczną szkodą oraz skutkami niemożliwymi do odwrócenia w postaci braku możliwości skorzystania przez BIK z konstytucyjnego prawa do sądu. Operacja usunięcia danych lub anonimizacji danych jest bowiem w swojej istocie działaniem nieodwracalnym, a zaprzestanie przetwarzania danych osobowych wiąże się z ich trwałym usunięciem lub anonimizacją. Rozpoznając powyższy wniosek, Sąd pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wykazanie istnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; "P.p.s.a.") spoczywa na stronie. Oznacza to, że skarżący powinien we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona sąd, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. WSA w Warszawie podkreślił, że w niniejszej sprawie argumentacja wniosku sprowadza się do kwestionowania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją, nieodwracalnego charakteru operacji usunięcia / anonimizacji danych, a także braku możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. W ocenie Sądu, tak umotywowany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu. Zatem kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych na BIK w zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Po wtóre, nieodwracalność usunięcia danych (czy też anonimizacji danych) sama w sobie nie stanowi okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Po trzecie, niezrozumiały jest argument w postaci pozbawienia skarżącego prawa do sądu, skoro BIK z tego prawa korzysta na gruncie rozpoznawanej sprawy. Jeżeli zaś skarżący upatruje w usunięciu (lub anonimizacji) danych zaistnienie którejkolwiek z dwóch przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a., to powinien Sądowi przedstawić konkretne okoliczności faktyczne bezpośrednio związane ze sprawą, wyjaśniające na czym dokładnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego zaś we wniosku BIK zabrakło. Skarżący nie tylko nie wykazał (np. stosowną dokumentacją, w tym finansową) argumentów przywołanych we wniosku, ale nawet nie określił rozmiaru lub charakteru potencjalnej szkody czy nieodwracalnego skutku wynikających z wykonania nakazu zawartego decyzji. WSA w Warszawie podniósł, że ryzyko związane z możliwością utrzymywania stanu bezprawnego przetwarzania danych osobowych uczestniczki postępowania przemawia przeciwko zastosowaniu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Automatyczne wstrzymanie, na czas postępowania sądowego, wykonania decyzji nakazującej zaprzestanie przetwarzania danych osobowych w zakresie dotyczącym informacji o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na długotrwałe przetwarzanie tych danych (objętych ostateczną i wykonalną decyzją organu), a wydany w sprawie wyrok mógłby mieć dla uczestniczki postępowania walor historyczny w sytuacji, w której okres przetwarzania danych ulegnie zakończeniu w trakcie postępowania przed sądami administracyjnymi. Porównując sytuację prawną uczestniczki postępowania oraz skarżącego należy dojść do wniosku, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać dużo bardziej dolegliwe skutki względem tego pierwszego podmiotu będącego osobą fizyczną aniżeli dla BIK, zwłaszcza w porównaniu ze skalą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Wyrokiem z dnia 8 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Biura Informacji Kredytowej S.A. na decyzję Prezesa UODO z dnia 30 sierpnia 2024 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Pismem z dnia 29 lipca 2025 r. Biuro Informacji Kredytowej S.A. wniosło skargę kasacyjną na powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku ponownie wskazano, że wykonanie nakazu wskazanego w decyzji PUODO będzie prowadzić do wyłączenia możliwości dalszego przetwarzania informacji w postaci danych osobowych uczestniczki postępowania w zakresie upadłości konsumenckiej, w tym m.in. dla potrzeb niniejszego postępowania. Zdaniem BIK, organ błędnie nie określił w nakazie celu zakazu przetwarzania (np. dla celu wykonywania czynności bankowych, w szczególności oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego), jak również sposobu przetwarzania (jak np. ograniczenie przetwarzania wyłącznie do przechowywania danych przez skarżącego). Wykonanie decyzji organu skutkowałoby znaczną szkodą oraz skutkami niemożliwymi do odwrócenia w postaci braku możliwości zaskarżenia i prowadzenia niniejszego postępowania. Nakaz zaprzestania przetwarzania danych osobowych" w zakresie dotyczącym informacji o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej" stanowi bowiem element rozstrzygnięcia decyzji PUODO. Operacja usunięcia danych lub anonimizacji danych jest bowiem w swojej istocie działaniem nieodwracalnym, a zaprzestanie przetwarzania danych osobowych wiąże się z ich trwałym usunięciem lub anonimizacją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wskazać, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ponownego wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, złożonego na etapie skargi kasacyjnej, ma okoliczność, że w tej kwestii wypowiedział się wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1837/24). Skarżąca Spółka nie zaskarżyła tego postanowienia co doprowadziło do jego uprawomocnienia. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wydane, na podstawie § 2 i 3, w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny będzie uprawniony do zmiany wydanego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1473/19, LEX nr 2695344). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności powołane przez BIK jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji są takie same jak w jej poprzednim wniosku odmownie rozpatrzonym przez Sąd pierwszej instancji. Kolejny raz BIK swój wniosek o wstrzymanie wykonania uzasadnia tym, że wykonanie nakazu wskazanego w decyzji PUODO będzie prowadzić do wyłączenia możliwości dalszego przetwarzania informacji w postaci danych osobowych uczestniczki postępowania w zakresie upadłości konsumenckiej, w tym m.in. dla potrzeb niniejszego postępowania. Ponownie podnosi, że organ błędnie nie określił w nakazie celu zakazu przetwarzania, jak również sposobu przetwarzania oraz że operacja usunięcia danych lub anonimizacji danych jest w swojej istocie działaniem nieodwracalnym, a zaprzestanie przetwarzania danych osobowych wiąże się z ich trwałym usunięciem lub anonimizacją. Okoliczności, na których BIK opiera zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odnoszą się zatem do tych samych kwestii, które były już przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w postanowieniu dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. BIK nie przytoczył żadnych nowych okoliczności, ani nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałaby zmiana jego sytuacji. Wobec tego nie zaistniała zmiana okoliczności w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która była warunkiem koniecznym aby zmienić lub uchylić poprzednio wydane postanowienia w tym zakresie. Brak podstawy do zmiany postanowienia na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. powoduje, że niemożliwe jest uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. Brak jest bowiem podstaw, by w oparciu o takie same argumenty strony skarżącej kasacyjnej dokonywać odmiennej oceny zasadności złożonego wniosku. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. i w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.