III OSK 1703/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2026/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2023 r. nr BSA.I.0164.93.2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na rzecz Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2024r., sygn. akt II SA/Wa 2026/23, oddalił skargę Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. (dalej jako strona skarżąca lub skarżące stowarzyszenie) na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (dalej jako organ) z dnia 14 września 2023 r., Nr BSA.I.0164.93.2023, w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżące stowarzyszenie pismem z dnia 11 lipca 2023 r. wniosło o udostępnienie informacji dotyczącej: 1) liczby pisemnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które organ otrzymał w 2022 r.; 2) liczby wniosków, które w 2022 r. organ wykonał w całości (przez wykonanie wniosku w całości należy rozumieć wyłącznie udostępnienie pełnej informacji, przy czym udostępnienie pełnej informacji po przedłużeniu terminu na jej udostępnienie należy potraktować jako wykonanie wniosku w całości); 3) liczby wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ wydał decyzję administracyjną (decyzje administracyjne) o odmowie udostępnienia informacji publicznej (nawet jeśli organ wydał więcej niż jedną decyzję administracyjną w odniesieniu do danego wniosku, należy to potraktować jako jedną sprawę/wniosek); 4) wskazania jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r., przy czym poproszono o wymienienie maksymalnie trzech z nich z poniższych punktów: a) wnioskowana informacja nie stanowiła informacji publicznej, b) wnioskodawca miał zagwarantowany dostęp do informacji w innym trybie, c) informacja nie istniała albo organ jej nie posiadał, d) wnioskodawca nie ujawnił swoich podstawowych danych osobowych (imię, nazwisko), e) wnioskodawca nadużywał dostępu do informacji publicznej, f) wniosek dotyczył informacji przetworzonej, g) informacja podlegała ochronie prywatności osoby fizycznej, h) informacja podlegała ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, i) inne. 5) liczby wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę (skargi) na bezczynność do sądu administracyjnego, przy czym chodziło o liczbę spraw, w których organ otrzymał skargę na bezczynność i przekazał ją do sądu, począwszy od 1 stycznia 2022 r., przy założeniu, że nie chodzi o postępowania przed sądem, które rozpoczęły się przed 1 stycznia 2022 r., ale są wciąż w toku. 6) liczby wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę na decyzję (decyzje) do sądu administracyjnego, przy czym chodziło o liczbę spraw, w których organ otrzymał skargę na decyzję i przekazał ją do sądu, począwszy od 1 stycznia 2022 r., przy założeniu, że nie chodzi o postępowania przed sądem, które rozpoczęły się przed 1 stycznia 2022 r., ale są wciąż w toku. 7) liczby wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej, 8) wskazania czy organ publikuje rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej? (odpowiedź tak/nie), 9) wskazania czy w organie jest zatrudniona osoba odpowiedzialna za przygotowywanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, przy czym chodziło o wydzielone stanowisko pracownicze, którego zakres obowiązków dotyczy udzielania informacji publicznej. We wniosku podniesiono, że żądane informacje będą stanowiły ważną część Raportu o stanie jawności, będącego pierwszym kompleksowym opracowaniem dotyczącym dostępu do informacji w Polsce. Ponadto wskazano, że uzyskane informacje pozwolą opracować rozdział poświęcony wnioskowemu dostępowi do informacji. Organ pismem z dnia 24 lipca 2023 r. w odniesieniu do zadanych pytań nr 7-9 poinformował skarżące stowarzyszenie, że: 1) w 2022 r. nie naliczył opłaty za udostępnienie informacji publicznej, 2) organ nie publikuje rejestrów wniosków o udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej, 3) w ramach Referatu ds. Informacji Publicznej w organie zatrudnione są osoby odpowiedzialne za przygotowywanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej; wybrani pracownicy Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego są także odpowiedzialni za przygotowywanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, ale w tym przypadku nie są to wydzielone stanowiska z zakresem obowiązków sprowadzającym się wyłącznie do udzielania informacji publicznej. Ponadto w przedmiotowym piśmie strona skarżąca została wezwana do wykazania, w terminie 7 dni, że uzyskanie pozostałych informacji ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Jednocześnie wyjaśniono, że informacja ta ma charakter przetworzony i w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu stowarzyszeniu w dniu 26 lipca 2023 r., jednak pozostało bez odpowiedzi. Organ kolejnym pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma, braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez nadesłanie umocowania do działania w imieniu skarżącego stowarzyszenia oraz podpisanej wersji wniosku albo złożenie podpisu na wydruku wniosku w Sekretariacie Biura Studiów i Analiz, względnie przesłanie wniosku podpisanego podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym ePUAP. W dalszej kolejności organ decyzją z dnia 14 września 2023 r., powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.), odmówił skarżącemu stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej w postaci informacji w zakresie pkt 1- 6. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, a ta nie może zostać udostępniona bez wykazania interesu publicznego. Spełnienie żądania skarżącego stowarzyszenia wymagałoby bowiem przeprowadzenia szeregu czynności analitycznych, których końcowym efektem byłoby opracowanie żądanego opracowania, zawierającego odpowiedzi na sześć szczegółowych i kompleksowych zapytań dotyczących szeroko rozumianego dostępu do informacji publicznej. Podkreślono także, iż Sąd Najwyższy nie znajduje się w posiadaniu opracowania lub rejestru o wskazanej przez skarżące stowarzyszenie charakterystyce, a ponadto nie jest możliwe wygenerowanie takiego zestawienia w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego. W zakresie odnoszącym się do pytania nr 1 wyjaśniono, że organ rejestruje wnioski o udostępnienie informacji publicznej w różnych repertoriach, jednak bez uwzględnienia formy, w jakiej wniosek został przesłany. Sprawy związane z dostępem do informacji publicznej są rejestrowane pod kilkoma różnymi sygnaturami (np.: 0161 - udostępnianie orzecznictwa SN, 0162 - udostępnianie orzecznictwa innych sądów, 0163 - udostępnianie orzecznictwa SN i innych danych znajdujących się w posiadaniu, 0164 - udostępnianie pozostałych informacji publicznych). Samych jedynie spraw zarejestrowanych w 2022 r. w ramach ww. znaków: 0161, 0162, 0163 oraz 0164 było ponad tysiąc (około: 1450), co obrazuje skalę liczby wniosków, które dotyczą samej jedynie informacji publicznej i które wpłynęły do organu w 2022 r. Tym niemniej ze względu na to, że pisma wnioskodawców zawierają często inne jeszcze wnioski (poza np. żądaniem dostępu do informacji publicznej), są one także rejestrowane pod wieloma innymi znakami (np. 0532 czy 0535), w których to sprawach organ odpowiada na kilka różnych żądań (np. skargi i wnioski w jednym piśmie). W konsekwencji, uzyskanie żądanej informacji ograniczonej do wniosków pisemnych wymagałoby przeglądu kilku tysięcy wpisów w repertoriach i "ręcznego" sprawdzenia formy wniosku w każdej ze spraw zarejestrowanych w systemie Elektronicznego Zarządzania Dokumentami, którego użytkownikiem jest Sąd Najwyższy. Odnośnie do pytania nr 2 podano, że Sąd Najwyższy nie znajduje się w posiadaniu gotowego opracowania dotyczącego ilości wniosków uwzględnionych w całości. Nie jest też możliwe jego wygenerowanie w sposób automatyczny, albowiem funkcjonalności takiej nie posiadają wykorzystywane w Sądzie Najwyższym narzędzia informatyczne. W konsekwencji, podobnie jak w przypadku pytania nr 1, uzyskanie odpowiedzi na przedmiotowe pytanie wymagałoby nie tylko przeglądu kilku tysięcy wpisów w repertoriach, ale także sięgnięcia do każdej ze spraw zarejestrowanych w systemie Elektronicznego Zarządzania Dokumentami, którego użytkownikiem jest Sąd Najwyższy, celem wyselekcjonowania tych z nich, które spełniają kryteria wskazane w tym pytaniu, a następnie ich zliczenia. Podobnie w odniesieniu do pytania nr 3 wskazano, że uzyskanie żądanej informacji wymagałoby przeglądu kilku tysięcy wpisów w repertoriach, w których rejestrowane są sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej, celem wyselekcjonowania tych z nich, w których wydano decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a następnie zliczenia tego typu spraw. Ponownie podkreślono, iż Sąd Najwyższy nie znajduje się w posiadaniu takiego opracowania. Nie jest też możliwe jego wygenerowanie w sposób automatyczny, albowiem funkcjonalności takiej nie posiadają wykorzystywane w Sądzie Najwyższym narzędzia informatyczne do obsługi działalności orzeczniczej. Zdaniem organu to samo w istocie odnosi się do pytań oznaczonych nr 5 i nr 6, w przypadku których uzyskanie żądanej informacji wymagałoby przeglądu kilku tysięcy wpisów w repertoriach, w których rejestrowane są sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej, celem wyselekcjonowania tych z nich, w których wniesiono wskazane skargi, a następnie zliczenia tego typu spraw. Powtórzono stwierdzenie, że Sąd Najwyższy nie znajduje się w posiadaniu takiego opracowania. Nie jest też możliwe jego wygenerowanie w sposób automatyczny, albowiem funkcjonalności takiej nie posiadają wykorzystywane w Sądzie Najwyższym narzędzia informatyczne do obsługi działalności orzeczniczej. Dodatkową trudnością jest tu sformułowane we wniosku ograniczenie sprowadzające się do wyłączenia spraw, które rozpoczęły się przed 1 stycznia 2022 r. "ale są wciąż w toku". W dalszej części wskazano, że znacznie bardziej zaawansowanych czynności analitycznych wymagałaby odpowiedź na pytanie oznaczone nr 4, gdyż dla uzyskania żądanej informacji konieczne byłoby dokonanie analizy treści wszystkich decyzji wydanych w sprawach, których dotyczy pytanie nr 3, celem wypisania wszystkich wynikających z nich powodów odmowy udostępnienia informacji publicznej, a następnie zliczenia ilości spraw z tożsamym powodem i dokonanie wyboru trzech z nich, które pojawiły się w największej liczbie spraw. W związku z powyższym, w ocenie organu, spełnienie oczekiwań skarżącego stowarzyszenia wymagałoby stworzenia tylko dla niego i na jego żądanie bardzo skomplikowanego zestawienia, zawierającego odpowiedzi na sześć szczegółowych pytań. Jak wyjaśniono już sam sposób sformułowania żądania wskazywał na to, że jego przedmiot jest niezwykle skomplikowany, a jego pozyskanie wymaga przeprowadzenia szeroko zakrojonej kwerendy dokumentów źródłowych znajdujących się w różnych rejestrach i jednostkach organizacyjnych Sądu Najwyższego. Przeprowadzenie takiej kwerendy byłoby bardzo czasochłonne i wymagałoby skierowania do tego zadania co najmniej kilku osób. Zauważono, że żądanie skarżącego stowarzyszenia obejmuje nie tylko samo zestawienie statystyczne polegające na zliczeniu poszczególnych spraw, ale obejmuje dodatkowo przyporządkowanie określonej sprawy do wskazanych we wniosku kategorii spraw lub rozstrzygnięć (np. liczba wniosków, które w 2022 r. organ wykonał w całości/liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ wydał decyzję administracyjną/najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r. itp.). Ponadto niezbędne byłoby sporządzenie żądanego zestawienia według ściśle określonego we wniosku z dnia 11 lipca 2023 r. układu, co również wskazuje na przetworzony charakter żądanej informacji. Tak więc spełnienie żądania skarżącego stowarzyszenia wiązałoby się ze stworzeniem nieistniejącego dotychczas opracowania statystycznego, które jest dodatkowo niezwykle czasochłonne i co należy uznać za przetworzenie. Organ podkreślił, iż strona skarżąca nie wykazała, aby uzyskanie informacji przetworzonej było szczególnie istotne dla interesu publicznego, a w szczególności nie odpowiedziała w jakikolwiek sposób na wezwanie organu z dnia 24 lipca 2023 r., które zostało jej doręczone w dniu 26 lipca 2023 r. Zdaniem organu za takim interesem nie mogą przemawiać podane we wniosku z dnia 11 lipca 2023 r. argumenty wskazujące na to, że pozyskane dane będą stanowiły ważną część Raportu o stanie jawności – pierwszego kompleksowego opracowania dotyczącego dostępu do informacji w Polsce, a uzyskane informacje pozwolą opracować rozdział poświęcony wnioskowemu dostępowi do informacji. Jak zaznaczono wyjaśnienia strony skarżącej były zbyt mało precyzyjne. W ocenie organu nie było jasne jaki byłby charakter przedmiotowego Raportu (publikacja o charakterze naukowym, czy innym). W tym zakresie wyjaśnienia skarżącego stowarzyszenia uznano za niewystarczające. Odnośnie do pozostałej części uzasadnienia wniosku wskazano, że sprowadza się ono do opisu standardów międzynarodowych, co zdaniem organu nie dotyczy meritum żądania. Przechodząc dalej organ stwierdził, że również przesłanka interesu społecznego nie została spełniona. Skarżące stowarzyszenie nie wykazało bowiem, że informacja, o którą wniosło, mogłaby zostać wykorzystana w celu wywierania wpływu na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, czy sądownictwa w ogólności. Spełnienie tej przesłanki jest zaś niezbędne dla uznania, że żądana informacja ma znaczenie dla interesu publicznego. Uzyskanie żądanej informacji przetworzonej wiąże się natomiast z koniecznością zaangażowania określonych środków osobowych i organizacyjnych, trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością Sądu Najwyższego. Z omówioną powyżej decyzją nie zgodziło się skarżące stowarzyszenie, a Sąd Wojewódzki powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę uznając ją za niezasadną. Jak wskazano poza sporem pozostaje, iż wniosek inicjujący postępowanie dotyczył informacji publicznej. Także organ, do którego wniosek strony skarżącej został skierowany, jest podmiotem zobowiązanym w myśl przepisów u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Przechodząc zaś do istoty sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żądania zawarte w pkt 1-6 wniosku skarżącego stowarzyszenia świadczy o tym, że ich przedmiotem nie jest informacja prosta, która już istnieje i w łatwy sposób (tj. niewymagający znacznego zaangażowania osobowego i środków) może zostać udostępniona na wniosek podmiotu zainteresowanego. Jak zauważył Sąd Wojewódzki organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób przekonywujący podał powody wskazujące na przetworzony charakter żądanej informacji. W pierwszej kolejności zasygnalizował, że nie dysponuje opracowaniem lub rejestrem o wskazanej we wniosku charakterystyce oraz nie dysponuje narzędziem pozwalającym w sposób automatyczny wygenerować zestawień z systemów wykorzystywanych przez Sąd Najwyższy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego struktura pytań zawartych w pkt 2-6 wniosku z dnia 11 lipca 2023 r. wymusza stworzenie jakościowo nowej informacji podającej wartości liczbowe, według kryteriów podanych przez skarżące stowarzyszenie (realizacji wniosków w całości, wniosków zakończonych wydaniem decyzji, przyczyn odmowy, wniosków rozpatrzonych w sposób skutkujący skargą na bezczynność organu, wniosków rozpatrzonych w sposób skutkujący skargą na decyzję odmowną). Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje również aspekt ilościowy informacji wymagającej przygotowania, w szczególności w odniesieniu do pytania nr 1, bowiem jak podaje organ w 2022 r. zarejestrował ok. 1450 spraw pod symbolami 0161-0164, w których rejestrowane są wnioski o udostępnienie informacji publicznej (przy czym niejednokrotnie w jednym piśmie zawarty jest wniosek o informację publiczną i wniosek o rozpatrzenie sprawy w innym trybie, co wymaga analizy treści tych pism). Skoro pozyskanie będącej w zainteresowaniu strony skarżącej informacji liczbowej nie jest możliwe przy użyciu narzędzi informatycznych, to wymaga skierowania do realizacji wniosku osób wykonujących pracę związaną ze zwykłym przedmiotem działalności podmiotu zobowiązanego. Wymaga więc użycia dodatkowych sił i środków, zaangażowania intelektualnego pracowników, aby wyodrębnić z licznych dokumentów źródłowych niezbędnej informacji i przygotować zestawie według kilku, w tym rozbudowanych jak w pkt 4 wniosku, kryteriów wskazanym we wniosku. Tego typu działanie wymusza przygotowanie informacji, którą dotychczas podmiot zobowiązany nie dysponował, specjalnie na potrzeby realizacji wniosku narzucającego określoną formę podania informacji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, na co słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Możliwe jest jej udzielenie jedynie po wykazaniu przez wnioskodawcę, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dopiero zaistnienie przesłanki szczególnej istotności informacji publicznej przetworzonej dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia działań zmierzających do przygotowania przez podmiot zobowiązany informacji publicznej przetworzonej. Ustawodawca bowiem założył, że udostępnianie informacji nie powinno dezorganizować normalnego zwykłego toku pracy tych podmiotów i wykonania ich podstawowych, głównych zadań, do których w przypadku sądów należy przede wszystkim orzekanie w indywidulanych sprawach (działalność orzecznicza). Dlatego właśnie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji, które wymagają przetworzenia, wyselekcjonowania, przeglądania licznych dokumentów, dokonywania analiz, wyliczeń, porównań, to wówczas wnioskodawca powinien wykazać, że uzyskanie przez niego takiej informacji leży w szczególnie ważnym interesie publicznym. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w analizowanym przypadku strona skarżąca upatruje szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w sporządzeniu "Raportu o stanie jawności – pierwszego kompleksowego opracowania dotyczącego dostępu do informacji publicznej w Polsce. (...) uzyskane informacje pozwolą opracować rozdział poświęcony wnioskowemu dostępowi do informacji publicznej". Jak zatem wskazano nie sposób zanegować, że skarżące stowarzyszenie od wielu lat działa na rzecz przejrzystości życia publicznego i niektóre z tych działań miały istotny wkład w informowaniu opinii publicznej o działalności władzy publicznej. Jednakże kryterium podmiotowe, przy ocenie występowania szczególnie istotnego interesu publicznego, nie ma charakteru przesądzającego. Ważny jest ponadto cel uzyskania informacji przetworzonej, a przede wszystkim sprawczość w sferze osiągnięcia tego celu, utożsamianego z ochroną interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. W ocenie Sądu pierwszej instancji, argumentacja strony skarżącej ze względu na jej ogólnikowość nie stanowiła wykazania przesłanki "szczególnej istotności interesu publicznego" w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej. Jak wskazano skarżące stowarzyszenie powołało się na niekwestionowany w sprawie interes publiczny uzasadniający co do zasady udostępnianie informacji publicznej, a nie na szczególną istotność tego interesu, jak tego wymaga art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżące stowarzyszenie domaga się informacji przetworzonej z pobudek uzasadnionych interesem indywidualnym związanym z zamiarem stworzenia opracowania "Raportu o stanie jawności" i jego publikacji w przestrzeni publicznej. Zmierza zatem do opublikowania opracowania o walorach ogólnie informacyjnych, związanych z przedmiotem swej działalności. Nie wskazuje przy tym, w jaki istotny sposób przedmiotowe opracowanie będzie oddziaływało na ochronę interesu publicznego lub w jaki wymierny sposób przyczyni się do usprawnienia funkcjonowania organów państwa, tutaj Sądu Najwyższego. Z wyrokiem Sądu pierwszej instancji nie zgodziło się skarżące stowarzyszenie, które w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzuciło: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że skarżącemu stowarzyszeniu nie przysługuje prawo do uzyskania wnioskowanej informacji, pomimo iż stanowi ona informację publiczną; b) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacje wnioskowane przez skarżące stowarzyszenie stanowią informację przetworzoną, a skarżące stowarzyszenie powinno wykazać szczególnie istotny interes publiczny dla jej pozyskania i tego nie uczynił, podczas gdy wnioskowana informacja nie spełnia kryteriów uznania jej za przetworzoną, a nawet jeśli ją za taką uznać, to skarżące stowarzyszenie posiadało interes publiczny w jej uzyskaniu; c) art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez ich niezastosowanie i uniemożliwienie pozyskania skarżącemu stowarzyszeniu danych o realizacji prawa do informacji, co znacząco ograniczyło i wstrzymało możliwość prowadzenia debaty o jawności. 2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 141 § 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze. zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w zw. z art. 6 oraz art. 7 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę działania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, polegającą na uznaniu, iż decyzja organu była prawidłowa i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że wnioskowana przez skarżące stowarzyszenie informacja ma charakter przetworzony, a skarżące stowarzyszenie nie wykazało szczególnie istotnego interesu w jej pozyskaniu. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego stowarzyszenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego stowarzyszenia na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Skarżący kasacyjnie powołał się na obie podstawy kasacyjne, skutkiem czego w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, można przejść do oceny poprawności zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Odnośnie do zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że został on sformułowany w sposób niestaranny. W jego ramach wskazano bowiem na naruszenie przez Sąd Wojewódzki m.in. art. 141 § 4a u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia zatem, że wskazany przepis składa się wyłącznie z czterech punktów, a tym samym autor skargi kasacyjnej powołał się na nieistniejący przepis. Nawet gdyby jednak przyjąć, że autorowi skargi kasacyjnej chodziło o zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. to należy wskazać, że nie mógł on wywołać zamierzonego skutku. Zaznaczyć należy, że przepis art. 141 § 4 u.p.p.s.a. dotyczy elementów uzasadnienia wyroku. Stanowi on, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, tj. gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego właśnie ten stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Za pomocą wskazanego wyżej zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2850/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 u.p.p.s.a., gdyż wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd pierwszej instancji wskazał powody, dla których uznał, że w sprawie zaskarżona decyzja nie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jednocześnie wskazać należy, że: "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie." (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1073/22). Oceny tej nie mogło zmienić wprowadzenie w ramach powyższego zarzutu art. 6 oraz art. 7 k.p.a. Ogólne tylko powołanie przepisów procedury administracyjnej statuujących odpowiednio zasadę praworządności oraz zasadę prawdy obiektywnej bez jednoczesnego ich powiązania z konkretnymi przepisami regulującymi postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej powoduje, że zarzut taki również z tych przyczyn wymyka się spod kontroli. Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać trzeba, że wobec sposobu skonstruowania zarzutów sformułowanych w pkt 1a oraz pkt 1c możliwe było ich wspólne rozpoznanie. W ich ramach autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu niezastosowanie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a także art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w judykaturze prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 u.p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisów prawa "poprzez ich niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1807/07, z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1247/06, oraz z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 31/07). Zgodnie jednak z dominującym poglądem, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyroki NSA z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 323/10, z dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 299/05, oraz z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 121/04). Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie określonych przepisów jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepisy, które w jej przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez nią wskazywanych wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Ostatnia z uwag wymaga dodatkowego wyjaśnienia, że istotnie w skardze kasacyjnej powołano art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako błędnie zastosowany przez Sąd pierwszej instancji, jednak jego kompleksowa analiza prowadzi do wniosku, że również on nie może wywołać zamierzonego rezultatu. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polegać miało bowiem na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że informacje wnioskowane przez skarżące stowarzyszenie stanowią informację przetworzoną, a skarżące stowarzyszenie powinno wykazać szczególnie istotny interes publiczny dla jej pozyskania i tego nie uczyniło, podczas gdy wnioskowana informacja nie spełnia kryteriów uznania jej za przetworzoną, a nawet jeśli ją za taką uznać, to skarżące stowarzyszenie posiadało interes publiczny w jej uzyskaniu. Podkreślić zatem należy, że naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Ocena zasadności tego zarzutu może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Uzasadniając ten zarzut należy wykazać, że sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Należy wytłumaczyć, jaki przepis powinien być zastosowany, dlaczego powinien być zastosowany bądź, w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy. Co ważne, zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. zwłaszcza wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Jednocześnie w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie wykazała, aby Sąd Wojewódzki w przyjętym przez siebie stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Ponadto zaznaczyć trzeba, że skarżący kasacyjnie nie podważał przyjętego przez Sąd pierwszej instancji sposobu rozumienia pojęcie "informacja publiczna przetworzona", tj. nie podniósł zarzutu błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Reasumując należało stwierdzić, że skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był do jej oddalenia, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a.