Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1679/23

III OSK 1679/23 - Wyrok NSA z 2026-05-22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Kamil Grabiński po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1098/22 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 września 2022 r., nr 53/22 w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego dla sędziów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu na rzecz R. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu (dalej także jako: organ) z dnia 15 września 2022 r., nr 53/22 w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego dla sędziego, wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1098/22 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr 24/22 Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. (dalej także jako: organ I instancji) z dnia 25 lipca 2022 r. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 25 lipca 2022 r., nr 24/22 organ I instancji, na podstawie art. 104 § 1 i art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 439 ust. 2, ust. 4, ust. 5 oraz art. 470 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, art. 70 § 3 i art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1, § 2, § 6 i § 7 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2010 r. w sprawie ustalenia wykazu stanowisk sędziów sądów wojskowych równorzędnych ze stanowiskami sędziów sądów powszechnych, § 2 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych, przyznał skarżącemu od dnia 29 lipca 2022 r. dodatek wyrównawczy dla sędziów w wysokości 3521,18 zł miesięcznie, na czas zajmowanego stanowiska służbowego sędziego sądu garnizonowego – sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Jednocześnie organ I instancji ustalił składniki porównywalnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. 12 822, 68 zł przysługującego od dnia 29 lipca 2022 r. skarżącemu – dla sędziego sądu garnizonowego, które wynoszą wynagrodzenie zasadnicze w drugiej stawce (5050,48 x 2,17 = 10 959, 55 zł) oraz dodatek za długoletnią pracę (10959,54 x 17% = 1863, 13 zł), zaliczył na poczet dodatku wyrównawczego przyznanego niniejszą decyzją kwotę dodatku jaka została wypłacona od dnia 1 lipca 2022 r. oraz stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. nr 13/22 z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie dodatku wyrównawczego dla sędziów wobec tego, iż stała się bezprzedmiotowa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżący pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu garnizonowego – sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Organ I instancji wyjaśnił, że stanowisko to jest równorzędne stanowisku sędziego sądu rejonowego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2010 r. w sprawie ustalenia wykazu stanowisk sędziów sądów wojskowych równorzędnych ze stanowiskami sędziów sądów powszechnych. Następnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 91 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei w myśl art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022, w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W związku z powyższym organ I instancji wskazał, że w drugim kwartale 2020 roku przeciętne wynagrodzenie wynosiło 5 024, 48 zł. Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022, podstawę wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa powyżej, zwiększa się o kwotę 26 zł, co daję kwotę 5050, 48 zł. Organ I instancji podał, że na podstawie art. 91 § 2 i art. 91a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych skarżący na dzień 29 lipca 2022 r. posiada staż pracy na wszystkich dotychczas zajmowanych stanowiskach sędziowskich lub prokuratorskich (ogólny staż pracy) w przedziale od 5 do 10 lat (liczony od dnia 23 października 2012 r.). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych skarżący winien otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze w drugiej stawce wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego, tj. 2,17 wielokrotności przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedniego. Tak więc organ I instancji wyjaśnił, że wynagrodzenie skarżącego kształtuje się następująco: 5 050, 48 zł x 2,17 = 10 959, 55 zł. Organ I instancji dodał, że dodatek za długoletnią pracę skarżącemu, jako sędziemu, na podstawie art. 91 § 7 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, przysługuje od dnia 29 lipca 2021 r. w wysokości 17 % wynagrodzenia zasadniczego, tj. 10 959, 55 zł x 17 % = 1 863,13 zł (wysługa liczona od dnia 29 lipca 2005 r.). Następnie organ I instancji wskazał, że uposażenie skarżącego na stanowisku sędziego sądu garnizonowego – sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W., jako żołnierza zawodowego wynosiło: uposażenie zasadnicze według grupy U: 15, tj. 7 950, 00 zł, dodatek za długoletnią służbę – w wysokości 17% - po 17 latach służby liczony od 29 lipca 2005 r. – uposażenia zasadniczego, tj. 7 950, 00 x 17 % = 1 351, 50 zł, razem uposażenia jako żołnierza zawodowego – 9 301, 50 zł. Organ I instancji podkreślił, że z uwagi na fakt, iż miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego dla skarżącego zajmującego stanowisko sędziego sądu garnizonowego – sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. (9 301, 50 zł) jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku sędziego sądu rejonowego wraz z dodatkami (12 822, 68 zł) należało z mocy przyznać skarżącemu dodatek wyrównawczy. Pismem z dnia 16 sierpnia 2022 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji i wnosząc o jej zmianę, poprzez naliczenie mu uposażenia stosownie do III stawki awansowej, zarzucił naruszenie art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego (od którego zależy wysokość stawki awansowej będącej podstawą obliczania uposażenia sędziego) dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. W związku z tym skarżący podkreślił, że uprawnienie do otrzymywania uposażenia w III stawce awansowej nabył najpóźniej od sierpnia 2020 roku, albowiem po doliczeniu okresu jego pracy w charakterze asesora sądowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W., mógł się wykazać 10-letnim stażem pracy na stanowisku sędziowskim już od połowy 2020 roku. Skarżący podał, że został mianowany na sędziego w dniu 23 października 2012 r., zaś na asesora Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. został powołany w dniu 6 marca 2009 r. (objęcie obowiązków stwierdzono z dniem 13 marca 2009 r.) i obowiązki te pełnił do dnia 17 czerwca 2011 r., kiedy to przeniesiono go na stanowisko asystenta sędziego. Tym samym skarżący wskazał, że na stanowisku asesora sądu wojskowego pełnił służbę przez 2 lata, 3 miesiące i 11 dni i okres ten w jego ocenie w pełni podlega zaliczeniu do wysługi lat na stanowisku sędziowskim, tak samo jak u innych sędziów. Decyzją z dnia 15 września 2022 r., nr 53/22 organ, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, że skarżący pełni zawodową służbę wojskową jako sędzia w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Z dniem 24 października 2005 r. został powołany na stanowisko aplikanta sądu wojskowego, a z dniem 6 marca 2009 r. został powołany na stanowisko asesora sądu wojskowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W., które to stanowisko objął w dniu 13 marca 2009 r. Jednak z dniem 4 sierpnia 2011 r. został zwolniony ze stanowiska asesora i objął stanowisko asystenta sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. na okres od dnia 4 sierpnia 2011 r. do dnia 3 sierpnia 2014 r. Jednak z dniem 23 października 2012 r. skarżący objął stanowisko sędziego sądu garnizonowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Odwołując się do argumentacji odwołania wniesionego przez skarżącego organ wyjaśnił, że wynagrodzenie sędziego zostało ustalone w niniejszej sprawie w drugiej stawce (według stanu na dzień 29 lipca 2022 r.) w związku z zajmowaniem stanowiska sędziego wojskowego sądu garnizonowego od dnia 23 października 2012 r., tj. od dnia powołania na urząd sędziego – łącznie przez okres 9 lat, 9 miesięcy i 7 dni. W ocenie organu do okresu pracy na stanowisku sędziego w przypadku skarżącego słusznie nie wliczono okresu pracy na stanowisku asesora sądowego, ponieważ zgodnie z obowiązującymi wówczas uregulowaniami, a konkretnie treścią art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych do okresu pracy na stanowisku sędziego należało doliczyć tylko okres powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego. Organ przypomniał, że skarżący został powołany na stanowisko asesora sądu wojskowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W., ale nie zostało mu wówczas powierzone pełnienie czynności sędziowskich – mógł on wykonywać jedynie czynności sekretarsko-administracyjne. Z dniem 5 maja 2009 r. został uchylony rozdział 6 o asesorach sądów wojskowych ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2007 r. o sygn. SK 7/06 i w konsekwencji zmiany przepisów skarżący z dniem 4 sierpnia 2011 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska asesora i objął stanowisko asystenta sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W., a z dniem 23 października 2012 r. został powołany na urząd sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 2016 r., na podstawie art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw została przywrócona instytucja asesora sądowego, a na podstawie art. 1 pkt 36 cyt. ustawy zmieniono treść art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez nadanie nowego brzmienia, że "Do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego". Jednakże dopiero z dniem 16 czerwca 2018 r. na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, zmieniono zapis art. 106i § 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w którym wskazano, że: "Asesor sądowy pełni obowiązki sędziego przez okres 4 lat od dnia objęcia stanowiska asesorskiego". Organ podkreślił, że do dnia 10 sierpnia 2018 r. obowiązywał również art. 106i § 10 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowił, że asesor sądowy w okresie, w którym nie pełni obowiązków sędziego wykonuje zadania z zakresu ochrony prawnej inne niż wymiar sprawiedliwości. Przepis ten został uchylony art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. W ocenie organu z analizy zmian art. 106i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych jasno wynika, że wolą ustawodawcy była i jest sytuacja prawna, w której ustawa, a nie decyzja innych organów, powinna przyznawać prawo pełnienia obowiązków sędziego przez asesora sądowego i tylko okres powierzenia asesorowi sądowemu czynności sędziowskich należy doliczać do pracy na stanowisku sędziowskim. Dlatego po wprowadzeniu takich właśnie regulacji ustawowych zdaniem organu zbędny był przepis o zaliczaniu do okresu pracy na stanowisku sędziego, tylko okresu powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego, a nie całego okresu zajmowania stanowiska asesora sądowego, ponieważ po mianowaniu przez Prezydenta RP asesor sądowy zgodnie z art. 106i § 8 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych pełni obowiązki sędziego przez okres 4 lat od dnia objęcia stanowiska asesorskiego. W dniu 24 października 2022 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu z dnia 15 września 2022 r., nr 53/22 i wnosząc o jej uchylenie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez jego niezastosowanie, w następstwie czego przy obliczaniu dodatku wyrównawczego dla sędziów sądu garnizonowego skarżącemu przyznano dodatek w drugiej stawce awansowej dla sędziów, podczas gdy uwzględniwszy okres pracy na stanowisku asesora sądu wojskowego powinien był on otrzymać dodatek w trzeciej stawce awansowej. Jednocześnie celem uzupełnienia postępowania dowodowego oraz wykazania argumentów szczegółowo opisanych w treści uzasadnienia skargi, skarżący wniósł o zwrócenie się do Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej o nadesłanie teczek akt personalnych sędziów Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. wymienionych w skardze i przeprowadzenie dowodów ze znajdujących się w tychże aktach dokumentów, a także przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1098/22 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr 24/22 organu I instancji z dnia 25 lipca 2022 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy są w zasadzie bezsporne, a problem dotyczy interpretacji przepisów prawa dokonanej przez organ, zdaniem skarżącego nieprawidłowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przypomniał, że do okresu pracy skarżącego na stanowisku sędziego, nie wliczono okresu pracy na stanowisku asesora sądowego. W związku z powyższym Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi do dnia 1 stycznia 2016 r. uregulowaniami art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych do okresu pracy na stanowisku sędziego należało doliczyć tylko okres powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego. Z kolei art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. stanowi, że do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu organ dokonał błędnej interpretacji ww. przepisu. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący został powołany na stanowisko asesora na podstawie aktu powołania z dnia 6 mara 2009 r. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 marca 2009 r. o powołaniu skarżącego na stanowisko asesora sądu wojskowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Jednak w akcie nominacyjnym nie rozróżniono czy skarżący został powołany do wykonywania czynności sędziowskich czy też czynności sekretarsko-administracyjnych. W ocenie Sądu I instancji powyższe oznacza, że w omawianym okresie skarżący zajmował stanowisko asesora sądowego. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. stanowi, że do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że nie dokonuje się obecnie rozróżnienia na konkretne czynności wykonywane przez asesora sądowego. Skoro ustawodawca dokonując nowelizacji treści 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidział jakichkolwiek przepisów przejściowych, to zdaniem Sadu I instancji zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy w nowej treści. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie należy zatem zastosować przepis aktualnie obowiązujący, zgodnie z którym do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. Skoro zatem w omawianym okresie skarżący zajmował stanowisko asesora sądowego, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu okres ten winien być doliczony do okresu zajmowania przez niego stanowiska sędziego. Reasumując, Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a więc decyzje organów obu instancji podlegają uchyleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią interpretację 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dokonaną przez Sądu I instancji w uzasadnieniu wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ i wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi na decyzję organu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ skarżący kasacyjnie wskazał, że jego zdaniem prawidłowa interpretacja art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w realiach niniejszej sprawy powinna prowadzić do wniosku, że do zaliczenia okresu pracy na stanowisku sędziego nie wystarczy tylko zajmowanie stanowiska asesora sądowego, ale przede wszystkim pełnienie czynności sędziowskich na tym stanowisku. W ocenie organu skarżącego kasacyjnie od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 maja 2009 r., sygn. SK 7/06 przestała funkcjonować w polskim systemie prawnym instytucja asesora sądowego, a co za tym idzie skarżący nie mógł być wówczas asesorem sądowym, a tym bardziej wykonywać żadnych czynności jako asesor sądowy i tylko wskutek zaniechania leżącego po stronie ówczesnej władzy wykonawczej zajmowane przezeń stanowisko asesora sądowego dopiero z dniem 4 sierpnia 2011 r. zostało zmienione na stanowisko asystenta sędziego. Ponadto, organ skarżący kasacyjnie zauważył, że od dnia powołania na stanowisko asesora sądu wojskowego, tj. od dnia 13 marca 2009 r. skarżącemu nie powierzono czynności sędziowskich, a w obowiązującym wówczas stanie prawnym (aż do wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 7/06, tj. do dnia 6 maja 2009 r.) asesor mógł pełnić czynności sędziowskie tylko wtedy, gdy powierzył mu ich pełnienie Minister Sprawiedliwości. Organ skarżący kasacyjnie podniósł, że nie można zgodzić się z tym, że z dniem 1 stycznia 2016 r. skarżący nabył ex lege uprawnienia do zaliczenia okresu pracy na stanowisku asesora sądowego do okresu pracy na stanowisku sędziego, tzn. do okresu, od którego zależy wysokość stawki awansowej będącej podstawą obliczania wynagrodzenia zasadniczego sędziego. Jak wskazał organ skarżący kasacyjnie przepis art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który obowiązywał od dnia powołania skarżącego na stanowisko asesora sądowego (z dniem 12 marca 2009 r.) aż do dnia 1 stycznia 2016 r. stanowił, że do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego. Jak podkreślił organ skarżący kasacyjnie taką właśnie zasadę zastosowano wobec skarżącego określając po raz pierwszy jego stawkę awansową. W ocenie organu skarżącego kasacyjnie skoro brak przepisów przejściowych w zakresie nowego brzmienia art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, to zgodnie z zasadą lex retro non agit do sędziego – skarżącego, któremu w stosownym czasie ukształtowano staż sędziowski w myśl obowiązujących wtedy reguł, nie powinien mieć zastosowania art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu obowiązującym dopiero od dnia 1 stycznia 2016 r., dotyczący asesury ukształtowanej według zupełnie innych zasad, uwzględniających cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W przeciwnym razie zdaniem organu skarżącego kasacyjnie dojdzie do sytuacji, w której do stażu sędziowskiego, od którego zależy ustalenie stawki awansowej, zaliczy się (z pewnością wbrew woli ustawodawcy) okres wykonywania czynności sekretarsko-administracyjnych (kiedy to asesor nie miał prawa wykonywania jakichkolwiek czynności sędziowskich, w szczególności zaś - orzeczniczych) i to przez asesora, który wciąż jeszcze zajmował takie stanowisko pomimo prawnej likwidacji stanowiska asesora z mocy obowiązującego już wtedy wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 7/06. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od organu skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej w kwocie 1800 zł. Jednocześnie przychylił się do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej w zakresie rozpoznania sprawy na rozprawie. Skarżący wskazał, że jego zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwie ustalił, że skoro ustawodawca dokonując nowelizacji art. 91a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidział jakichkolwiek przepisów przejściowych, w niniejszej sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy o nowej treści, stwierdzające, że do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. Skarżący zaznaczył, że brak jest rozróżnienia na konkretne czynności wykonywane przez asesora sądowego. Skarżący dodał także, że został powołany został na stanowisko asesora na podstawie powołania z dnia 6 marca 2009 r., w którym również nie zostało rozróżnione do jakich czynności został powołany. W związku z powyższym skarżący podkreślił, że okres jego pracy na stanowisku asesora sądowego w jego ocenie winien być doliczony do okresu zajmowania przez niego stanowiska sędziego, a co za tym idzie, według stanu na dzień 1 stycznia 2022 r., przekroczył on 10-letni okres stażu pracy i powinien był on otrzymać dodatek służbowy w trzeciej stawce awansowej. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1098/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzupełnił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III SA/Po 1098/22 w ten sposób, że w sentencji wyroku dotychczasową jej treść oznaczyć jako pkt 1 i dodać pkt 2 sentencji wyroku w brzmieniu "zasądza od Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu na rzecz skarżącego R. S. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie jeden zarzut naruszenia prawa materialnego, który jak wskazał organ skarżący kasacyjnie miał istotny wpływ na wynik postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 91a § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) – dalej także jako p.u.s.p. Ze względu na sposób skonstruowania ww. zarzutu, a tym samym skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została sporządzona niestarannie, a zwłaszcza nie sprecyzowano w niej podstaw kasacyjnych, o jakich stanowi art. 174 p.p.s.a. ze wskazaniem, czy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną miało miejsce naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie wskazanego w zarzucie przepisu. Skarga kasacyjna nie przyporządkowuje zatem zarzutu do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego brak ten nie uzasadnia wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., II FSK 684/05, LEX nr 273665), nie stanowi jednak wypełnienia koniecznego wymogu profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika i w znacznym stopniu determinuje wynik kontroli instancyjnej. Niezależnie od powyższego, przechodząc do analizy i oceny omawianego zarzutu skargi kasacyjnej zauważyć należy, że nie zawiera on żadnego uzasadnienia w zakresie wykazującym postać naruszenia prawa materialnego i nie mógłby odnieść skutku zarówno jako zarzut dokonania błędnej wykładni art. 91a § 4 p.u.s.p., jak i jako zarzut niewłaściwego zastosowania ww. przepisu. Podkreślenia wymaga, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie organ skarżący kasacyjnie w treści zarzutu nie tylko nie wykazał na czym polega w jego ocenie błędne rozumienie art. 91a § 4 p.u.s.p. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lecz w ogóle nie odnosił się do kwestii rozumienia tego przepisu przyjętego przez Sąd I instancji. Przy przyjęciu zaś, że autor skargi kasacyjnej usiłował wytknąć Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu wyjaśnić należy, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie podważono również prawidłowości wykładni prawa materialnego stosowanego w realiach niniejszej sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji istotne jest zweryfikowanie, czy w podniesionym zarzucie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego organ skarżący kasacyjnie wykazał, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia omawianego zarzutu nie daje jednak podstaw do przyjęcia wypełnienia tego obowiązku przez organ skarżący kasacyjnie, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, podkreślenia wymaga, że rozstrzygana przez organy administracji publicznej sprawa administracyjna dotyczyła ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego przysługującego skarżącemu z uwagi na to, że jego miesięczne uposażenie jako żołnierza zawodowego zajmującego stanowisko sędziego sądu garnizonowego – sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku sędziego sądu rejonowego. W tym celu konieczne było ustalenie, a następnie uwzględnienie stażu pracy skarżącego na wszystkich dotychczas zajmowanych stanowiskach sędziowskich lub prokuratorskich, tj. ogólnego stażu pracy, niezbędnego do zakwalifikowania skarżącego do właściwej stawki awansowej będącej podstawą obliczania wynagrodzenia zasadniczego sędziego. W związku z tym, że zgodnie z brzmieniem art. 91a § 4 p.u.s.p. obowiązującym w momencie rozstrzygania niniejszej sprawy administracyjnej, do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego, nie było podstaw do pominięcia okresu pracy skarżącego na stanowisku asesora sądowego do ogólnego stażu pracy uwzględnianego przy wyliczaniu wysokości przysługującego skarżącemu dodatku wyrównawczego. Słusznie zatem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że skoro ustawodawca dokonując nowelizacji treści art. 91a § 4 p.u.s.p. nie przewidział jakichkolwiek przepisów przejściowych, to zastosowanie w sprawie, także w odniesieniu do okresów pracy sprzed nowelizacji ww. przepisu, winny mieć przepisy w nowej treści, obowiązującej w momencie zaistnienia, a następnie rozpoznawania przedmiotowej sprawy administracyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że z art. 91a § 4 p.u.s.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r., którego konieczność zastosowania w realiach niniejszej sprawy prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, wynika brak podstaw do rozróżniania charakteru czynności wykonywanych przez asesora sądowego przy doliczaniu do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego okresu pracy na stanowisku asesora sądowego. Dlatego z tych wszystkich powodów argumentacja skargi kasacyjnej nie mogła odnieść skutku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego skarżącego w niniejszym postępowaniu, rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Wysokość wynagrodzenia obliczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215) przyjmując, że przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi należność pieniężna w postaci miesięcznej różnicy pomiędzy wysokością wynagrodzenia zasadniczego sędziego (wraz z dodatkiem za długoletnią pracę) obliczoną według drugiej stawki wynagrodzenia zasadniczego sędziów, a wysokością obliczoną według trzeciej stawki wynagrodzenia zasadniczego sędziów. Stąd wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej w kwocie 1800 zł nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, o jakich mowa w § 15 ust. 3 cyt. rozporządzenia, do ustalenia opłaty za czynności adwokackie w wysokości przewyższającej stawkę minimalną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 lipca 2023
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny