III OSK 1643/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.K. i P.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. i P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 396/23 w sprawie ze skargi A.K. i P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 22 marca 2023 r., nr SKO.OŚ.405.175.2022 w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 18 lipca 2023 r., II SA/Po 396/23, po rozpoznaniu wniosku A.K. i P.K. (dalej: "skarżący") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.K. i P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 22 marca 2023 r., nr SKO.OŚ.405.175.2022 w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 11 stycznia 2024 r., II SA/Po 396/23, WSA w Poznaniu oddalił powyższą skargę. Skarżący od powyższego wyroku wywiedli skargę kasacyjną, w której ponownie zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO [...] z 22 marca 2023 r. Uzasadniając wniosku wskazali, że wykonalność zaskarżonej decyzji spowoduje możność nakładania na skarżących kar związanych z niewykonaniem przyłącza, wskutek czego organ będzie mógł wszczynać postępowania egzekucyjne w celu ściągnięcia orzeczonych kar. Skutek taki będzie w zasadzie niemożliwy do odwrócenia i spowoduje powstanie po stronie skarżącego znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo, o którym mowa w ww. przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008, s. 335 i n.). Jednocześnie wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność przedstawienia we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i poparcia ich wszelkimi możliwymi dowodami, na uprawdopodobnienie istnienia realnego i bezpośredniego zagrożenia wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków Przy czym okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowało wystąpieniem następstw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Użyli przy tym tych samych argumentów ("kopiuj-wklej"), co w ich pierwszym nieuwzględnionym przez WSA w Poznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartym w skardze z 28 czerwca 2022 r. (postanowienie z 18 lipca 2023 r.). Wbrew stanowisku skarżących za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać potencjalne ryzyko nakładania na nich przez organy kar związanych z niewykonaniem przyłącza, a następnie ich egzekucji, co wiązało się będzie z niemożliwymi do odwrócenia skutkami lub spowoduje po stronie skarżących znaczne szkody. Sąd oceniając wniosek nie może bowiem brać pod uwagę zdarzeń przyszłych i niepewnych, lecz musi opierać swoje rozstrzygnięcie na analizie skutków wiążących się z wykonaniem zaskarżonego aktu dla aktualnej sytuacji wnioskodawcy. Wprawdzie wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście może doprowadzić do egzekwowania obowiązków publicznoprawnych związanych z wykonaniem sieci kanalizacyjnej, jednak skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć, że nie są lub nie będą w stanie ponieść związanych z tym kosztów. Tymczasem wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, np. określonymi dokumentami świadczącymi o przychodach i wydatkach uniemożliwiałoby Sądowi zbadanie zasadności wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Należy pamiętać, że wstrzymanie wykonania przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu przed rozstrzygnięciem skargi jest wyjątkiem od zasady, co oznacza obowiązek szczególnie starannego wykazania przez zainteresowaną stronę postępowania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie mogą bowiem oczekiwać od Sądu, aby ten wyręczając ją, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Ponadto, zapłata grzywny jako świadczenie pieniężne ma zawsze charakter odwracalny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.