III OSK 159/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2358/22 wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Rady Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 544/22 w sprawie ze skargi E. W. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia 25 maja 2022 r., nr VI.50.2022 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 1 wyroku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2358/22 wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Rady Gminy J. (dalej także jako: organ) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 544/22 w sprawie ze skargi E. W. (dalej także jako: skarżący) na uchwałę Rady Gminy J. z dnia 25 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, a w punkcie 2 zasądził od skarżącego na rzecz Gminy J. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt III OSK 2358/22 wskazując, że uchwała organu z dnia 25 maja 2022 r., nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego została podjęta z naruszeniem art. 383 § 2 i 6 Kodeksu wyborczego, co nie zostało dostrzeżone ani przez organ, ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ani też przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wskazał bowiem skarżący, Rada Gminy ma miesiąc na podjęcie uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego od chwili wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu, a termin ten nie został zachowany w realiach niniejszej sprawy, co z kolei prowadzi do wniosku, że nie doszło do skutecznego wygaszenia mandatu radnego. Jednocześnie skarżący nadmienił, że obecnie nie jest w stanie opłacić pełnomocnika w celu sporządzenia odpowiedniego pisma oraz reprezentowania go przed Sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania, żądając wznowienia postępowania należy zachować wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy, a w sprawach własności przemysłowej również rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a.). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie postępowania sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę o wznowienie postępowania wnosi prokurator, a także Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że skarga o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem jej odrzucenia. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i 276 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, która nie została sporządzona przez fachowego pełnomocnika podlega odrzuceniu (zob. postanowienia NSA z dnia: 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05, ONSAiWSA 2005/5/98; 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 3198/14, LEX nr 1596039; 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2196/14, LEX nr 1527824; zob. też J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 s. 628). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania została sporządzona osobiście przez skarżącego, co skutkowało jej odrzuceniem przed przejściem do badania warunków określonych w art. 280 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.