III OSK 13/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 513/24 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2024 roku znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez K.K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2024 roku, sygn. akt II SA/Łd 513/24, którym oddalono skargę w/w na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2024 roku znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Skarżąca K.K. [...] lipca 2019 r. zwróciła się do Wójta Gminy [...] z prośbą o interwencję w sprawie podniesienia terenu działki nr [...] przez jej współwłaścicieli W. i B.D. oraz wyprofilowania działki nr [...] ze spadkiem w kierunku działki nr [...], stanowiącej jej własność. Podkreśliła, że wzdłuż jej płotu oraz szczytu jej domu, który jest zlokalizowany przy granicy, zrobiono spadek umożliwiający spływ wody w kierunku działki wnioskodawczyni. Dodatkowo w narożniku jej domu zostawiono zagłębienie na spływającą wodę co stanowi zagrożenie dla konstrukcji budynku. Postawiono też kawałek płotu betonowego o wysokości 4 przęseł w odległości ok 30 cm od muru jej domu, co będzie uniemożliwiało odparowanie wody spływającej wody z działki sąsiada. Stwierdziła, że powyższe działania właścicieli sąsiedniej działki zmieniły kierunek spływu wody opadowej. Do wniosku załączyła dokumentację zdjęciową oraz mapę sytuacyjną. W dalszych pismach skierowanych do organu stwierdziła, że od tego czasu na ścianie budynku gospodarczego spadła farba i wystąpiły rysy, a w narożniku jej domu pojawiło się pęknięcie. Obecnie nawieziono więcej ziemi na działkę nr [...] i jeszcze bardziej ją wywyższono ze spadkiem na działkę nr [...]. Dodatkowo w szczycie domu K.K. postawiono płot betonowy o wysokości ok. 2 m, który będzie uniemożliwiał odparowanie wody. Dom wybudowany jest w starej technologii na fundamentach bez wzmocnienia z drutu, co przy zmianach stanu wody na gruncie może powodować jego pękanie. Podłoże jest gliniaste. W toku postępowania wyjaśniającego organ przeprowadził dowód z opinii biegłego W.D., specjalisty posiadającego uprawnienia budowlane w specjalnościach: wodno-melioracyjnych, budownictwa wodnego, konstrukcyjno- budowlanych, instalacyjno- inżynieryjnych. Po dokonaniu oględzin nieruchomości oraz analizy otrzymanych dokumentów biegły ten w sporządzonej opinii stwierdził, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu ustawy przez właścicieli działki nr [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to jest działki [...]. Decyzją z [...] listopada 2020 r. Wójt Gminy [...] odmówił nakazania B. i W.D. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Decyzją z [...] stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania K.K., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując m.in. na konieczność uzupełnienia dokumentacji. Kontynuując postępowanie organ pierwszej instancji decyzją z [...] stycznia 2022 r. odmówił nakazania B. i W.D. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ew. [...] obręb [...]. Decyzją z [...] marca 2022 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie Kolegium, organ powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające i uzyskać czytelne mapy warstwicowe z okresu sprzed wykonania prac na działce nr [...], przeprowadzić dowody z zeznań świadków i stron, celem ustalenia prawnie relewantnego stanu faktycznego, a to stanu wody na gruncie sprzed wykonania przekształceń terenu, porównanie stanu tych wód ze stanem aktualnym oraz ustalenia czy doszło do jego zmiany. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - powinien dokonać ustaleń, czy zmiana ta szkodliwie wpłynęła na nieruchomość K.K. Ponadto, organ powinien opracować czytelny materiał graficzny, który będzie jasno przedstawiał położenie poszczególnych działek, istotne dla sprawy elementy ich urządzenia, kierunki spływu wód. Materiałem pomocniczym mogą być również fotografie, pod warunkiem, że każda z nich zostanie szczegółowo opisana i odniesiona do miejsca w terenie. Organ pierwszej instancji powinien również wnikliwie ocenić opinię sporządzoną przez biegłego W.D., a występując do niego o wyjaśnienia, powinien sformułować pytania w taki sposób, aby treść odpowiedzi dała możliwość ustalenia czy doszło, czy też nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. W szczególności należy w nich uwzględnić zastrzeżenia do uzupełniającej opinii K.K. przedstawione w piśmie z [...] stycznia 2022 r. Decyzją z [...] listopada 2023 r. Wójt Gminy [...], powołując się na art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 z późn. zm. - dalej w skrócie "Prawo wodne" lub "ustawa") odmówił nakazania B. i W.D., właścicielom działki nr [...] obręb [...], położonej w miejscowości [...] przy ul. [...], przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Według organu pierwszej instancji, Państwo D. wykonali prace na swojej działce, które nie doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie i nie zmienili naturalnego kierunku spływu wód, który został zachowany. Dokonanie zmiany stanu wody na gruncie, która nie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie, wyklucza możliwość zastosowania sankcji z art. 234 Prawa wodnego. Fakt nawiezienia ziemi na działkę nr [...] a tym samym utwardzenie gruntu celem polepszenia wjazdu do garażu, nie stanowiło robót budowlanych. Utwardzenie terenu nie zmieniło naturalnego kierunku spływu wód. Postawienie płotu, który nie jest trwale związany z gruntem i nie wymagał pozwolenia na budowę, nie powoduje blokowania naturalnego spływu wód, jak również nie blokuje procesu ewaporacji (parowania). Podczas oględzin, które przeprowadzono po obfitych opadach deszczu nie stwierdzono zastoisk wody na żadnej nieruchomości. Zatem brak jest, zdaniem organu I instancji, podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie w stosunku do właścicieli działki o nr [...]art. 234 Prawa wodnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K.K. podniosła zarzuty naruszenia: I. prawa procesowego: art. 8 k.p.a.; art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewykonanie zaleceń organu odwoławczego, który w decyzji Kolegium z [...] marca 2022 r., nakazał m.in. konfrontację stron (brak takiej konfrontacji - w aktach jest jedynie przesłuchanie stron), czy też wskazywał na braki, nieprawidłowości w opinii biegłego; art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. na skutek nieprzeprowadzenia dowodów zgłoszonych w piśmie z [...] lutego 2023 r. i [...] września 2023 r., tj. dowodu z innego biegłego z zakresu melioracji wodnych bezstronnego niezatrudnionego w jednostkach samorządowych, oględzin z udziałem innego biegłego, fotografii składanych w toku sprawy, przesłuchanie strony W.D., który dokonywał zmian na gruncie (jego żona nie miała wystarczającej wiedzy w tym zakresie); art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności na skutek nie odniesienia się do złożonego wniosku o powołanie innego biegłego i oględzin z udziałem tego biegłego, II. prawa materialnego, w szczególności art. 234 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek nienakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o zmianę decyzji zgodnie z jej wnioskiem lub jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z [...] maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania K.K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, Kolegium pismami z [...] marca 2024 r. wystąpiło do: 1) wyjaśnienie: a) czy przedstawione kierunki spływu wód zaznaczone na mapie stanowiącej zał. nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. są aktualne czy pierwotne, b) na jakiej podstawie stwierdził brak zmiany ukształtowania terenu (podwyższenia terenu) działki nr [...], skoro na mapie sprzed wykonania prac na działce nr [...] brak jest rzędnych tego terenu, c) które rzędne na mapie stanowiącej zał. nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. są aktualnie naniesione przez geodetę P.K., a które są pierwotne, oraz o ustosunkowanie się do zarzutów K.K. zawartych w piśmie z [...] stycznia 2022 r., do opinii biegłego. Dnia [...] marca 2024 r. do Kolegium wpłynęła kopia protokołu oględzin z [...] kwietnia 2023 r. wraz z dokumentacją fotograficzną z PINB w [...]. Wójt Gminy [...] [...] marca 2024 r. przesłał do Kolegium: mapę sytuacyjno-wysokościową do celów projektowych [...] (aktualną na dzień [...] czerwca 2002 r.), mapę zasadniczą [...] wygenerowaną [...] kwietnia 2021 r. i aktualizację mapy zasadniczej opracowaną [...] kwietnia 2021 r. Biegły W.D. swoje wyjaśnienia w sprawie przesłał do organu drugiej instancji [...] kwietnia 2024 r. Dalej Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone uzupełniające postępowanie wyjaśniające pozwala stwierdzić, że stanowisko organu pierwszej instancji znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Celem wyjaśnienia okoliczności sprawy organ pierwszej instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe. W sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny nieruchomości ([...] września 2019 r., [...] listopada 2019 r., [...] stycznia 2023 r., [...] września 2023 r.), zgromadzono bogatą dokumentację fotograficzną wykonaną przez organ, biegłego, jak i przez stronę postępowania, uzyskano opinie biegłego W.D., zlecono sporządzenie aktualizacji mapy zasadniczej przez uprawnionego geodetę. W dniu [...] lipca 2023 r. przesłuchano w sprawie strony postępowania – K.K. i B.D. Pozyskano również informacje odnośnie oględzin przeprowadzonych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] na działce nr [...]. Postępowanie to pozwoliło na ustalenie sposobu zagospodarowania obu nieruchomości (rodzaj i miejsce usytuowania poszczególnych budynków, sposób odprowadzania z nich wód opadowych, usytuowanie wzniesionych przez strony ogrodzeń, rodzaj podłoża) które zdaniem organu II instancji między stronami było bezsporne. W przekonaniu Kolegium niesporną między stronami okolicznością jest także fakt nawiezienia ziemi na działkę nr [...]. Spornym natomiast było w jaki sposób został ukształtowany teren na działce o nr [...] w następstwie nawiezienia ziemi przez właścicieli, jaki miało to wpływ na kierunek spływu wód opadowych i czy w związku z tym wystąpiły szkody na nieruchomości skarżącej. Dokonując analizy opinii biegłego jaki pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium uznało, że zgodzić należy się ze stanowiskiem biegłego, że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne przez właścicieli działki nr [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to jest do działki nr [...]. Przesądzające znaczenie rozstrzygnięcia tych kwestii ma opinia biegłego. Według organu odwoławczego, wbrew temu co podnosi strona, biegły ustalił stan pierwotny gruntów oraz stan obecny. W uzupełnieniu opinii z listopada 2021 r. biegły podał, iż stan pierwotny, jaki istniał na działkach nr [...] i [...], przed wykonaniem prac porządkowych na działce nr [...] w dniu oględzin [...] listopada 2019 r., ustalił na podstawie tych oględzin oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], w listopadzie 2019 r. (mapa stanowi załącznik do opinii podstawowej). Biegły zauważył, że na tym terenie nie były wykonywane wcześniej szczegółowe pomiary wysokościowe tylko bieżące pomiary i na tej podstawie określił stan pierwotny przed wykonaniem prac porządkowych i po ich wykonaniu na działce nr [...]. Dla ustalenia stanu pierwotnego szczegółowo przeanalizował rzędne terenu nie tylko na działkach nr [...] i [...], ale również na działkach sąsiednich nr [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi aktualnymi rzędnymi wysokościowymi opracowanej przez geodetę uprawnionego P.K. Na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. zaznaczył naturalny kierunek spływu wód, który jest z kierunku północno-wschodniego na południowo-zachodni. Po przeanalizowaniu rzędnych ukształtowania terenu stwierdził, że są one adekwatne do (brak deniwelacji terenu) stwierdzenia w opinii podstawowej, że naturalny kierunek spływu wód nie został zmieniony. Wykonane roboty porządkowe na działce nr [...] nie wpłynęły również na zmianę ukształtowania terenu (podwyższenie terenu), która miałaby wpływ na zmianę kierunku spływu wód opadowych. W ocenie Kolegium, trudno jest nie dać wiary rzędnym przedstawionym na mapach którymi dysponował biegły oraz organ i zakwestionować punkty wysokościowe na nich przedstawione. Nadto, biegły odniósł się do wszystkich podnoszonych przez K.K. okoliczności, które - jej zdaniem - powodują zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego, a w konsekwencji jego zagrzybienie, tj. wywyższenia terenu (wykonania wjazdu do metalowego garażu) na działce sąsiedniej nr [...], postawienia betonowego płotu wzdłuż ściany jej budynku mieszkalnego, wykonania zagłębienia terenu w odległości ok. 30 cm od narożników jej budynku mieszkalnego. W opinii uzupełniającej z lutego 2020 r. W.D. wskazał, iż prace wykonane na działce nr [...] - wykonanie wjazdu do metalowego garażu oraz wykonanie płotu wzdłuż ściany budynku mieszkalnego (bez fundamentów) nie powodują zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych ani nie powodują ingerowania w naturalny kierunek spływu. Obawy K.K., że powyższe powodować będzie zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego a w konsekwencji jego zagrzybienie nie mogą być traktowane jako zakłócenie stosunków wodnych, gdyż na dzień dzisiejszy jeszcze nie nastąpiły. Odnośnie prac budowlanych polegających na wykonaniu betonowego ogrodzenia na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] na wysokości budynku mieszkalnego (zdjęcie nr 2 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r.), zdaniem Kolegium także należy podzielić stanowisko biegłego, który wskazał, iż postawiony płat bez podmurówki, a pierwsza płyta została posadowiona na wysokości terenu bez zagłębiania jej w grunt, umożliwia swobodny spływ wód opadowych. Nie powoduje zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...], gdyż woda opadowa ma możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu. Tak samo zostały ocenione przez biegłego okoliczności związane z wykonaniem na działce o nr [...], w odległości ok. 30 cm od narożników budynku mieszkalnego skarżącej "dołu" na głębokość ok. 0,50 m, nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią z wyrównaniem do istniejącego poziomu terenu. Według Kolegium, należy zgodzić się z organem I instancji, że ekspertyza biegłego W.D. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno podstawy opinii, sposób motywowania wyrażonego w niej stanowiska, poparty pomiarami i dokumentacją fotograficzną, pozwalają na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego. Opinia biegłego w rozpatrywanej sprawie jest kompletna, spójna, rzetelna. Żądanie K.K. powołania kolejnego biegłego jest zbędne i zmierza jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego. Strona nie może oczekiwać, że organ będzie powoływał kolejnego biegłego celem zweryfikowania jej twierdzeń. To na skarżącej spoczywał obowiązek przedstawienia dowodu skutecznie podważającego ustalenia wynikające z sporządzonej w niniejszej sprawie opinii. Nadto zdaniem Kolegium, ustalenia biegłego potwierdza również pozostały materiał dowodowy, tj. przedstawione wyżej mapy, dokonane oględziny oraz dokumentacja fotograficzna. Podczas przeprowadzanych oględzin mnie stwierdzono, aby nawiezienie ziemi na działkę nr [...] powodowała zmianę kierunku spadu, czy też zastoisk wody. Nie stwierdzono różnicy w wysokości terenu pomiędzy częścią posesji niewyrównaną, a częścią po przeprowadzeniu prac. Nie wpływa także na zmianę stosunków wodnych sposób odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], czy też wyłożenie miejsca w pobliżu garaży papą i przykrycie jej ziemią. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku przesłuchania w sprawie W.D., to mając na uwadze dotychczasowy przebieg czynności przeprowadzanych z udziałem stron (każda ze stron podaje inne informacje), okoliczność ta, zdaniem Kolegium nie wniosłaby nic nowego do sprawy. Nie jest też przesłanką uchylenia decyzji fakt, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do pisma skarżącej z [...] lutego 2022 r., bowiem biegły ustosunkował się do tych uwag w toku postępowania odwoławczego. Kolegium uznało również za niezasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uwagi skarżącej do materiału dowodowego sprawy sprowadzają się do polemiki z organem i negowania wszystkich ustaleń. Zarzuty zgłaszane przez skarżącą nie są poparte żadnymi racjonalnymi tezami lub dowodami, do których można byłoby się merytorycznie odnieść. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji ewentualnie o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. I. naruszenia prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 8 k.p.a.; 2. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez uznanie za nieudowodnione okoliczności nawiezienia dużej ilości ziemi z urobku, dokonania zmiany kierunku i intensywności spływu wody, postawienia płotu betonowego uniemożliwiającego swobodny odpływ wody z przestrzeni pomiędzy opaską jej domu a płotem betonowym sąsiada, wyłożenia papą powierzchni pomiędzy garażem blaszanym sąsiada a budynkiem gospodarczym skarżącej, oraz wykopania pokrytego ziemią dołu chłonnego na wodę w odległości ok. 30 cm od narożnika jej domu na działce nr [...] i posadowienia na nim ławki typu cmentarnego z rurką odpowietrzającą oraz o wyrządzonych szkodach na budynkach skarżącej oraz w konsekwencji braku dokładnego wyjaśnienia czy został zmieniony kierunek spływu wody; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak określenia stanu pierwotnego na gruncie, brak przedstawionej niwelety poziomej na działce nr [...] oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnego z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. 4. art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez Kolegium podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy, w tym bezzasadne sugerowanie, że strona winna sporządzić opinię innego biegłego 5. art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach; 6. art. 79 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez brak możliwości udziału w przeprowadzeniu dowodu. Ustanowienie pracownika samorządowego biegłym w sprawie; II. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek nie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę, uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji na wstępie stwierdził, że problematyka zmian stanu wody na gruncie unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1478), przytaczając jednocześnie treść art. 234 tejże ustawy. Z przytoczonego wyżej unormowania jasno wynika, że warunkiem wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest ustalenie w toku postępowania wyjaśniającego, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Zwrot normatywny "zmiana ta wpływa" wskazuje, że zarówno zmiana jak i jej szkodliwy wpływ powinny realnie wystąpić oraz, że między zmianą stosunków wodnych, a szkodą musi wystąpić związek przyczynowo – skutkowy. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że w kontrolowanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżąca – B. i W.D. współwłaściciele działki nr [...] poprzez nawiezienie ziemi na swoją działkę i zniwelowanie jej terenu (wyrównanie) spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, która szkodliwie oddziałuje na grunt sąsiedni (działkę nr [...]) stanowiący własność K.K., czy też - jak twierdzi organ - nawiezienie ziemi i wyrównanie terenu działki nr [...] przez sąsiadów skarżącej nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki K.K. W przekonaniu Sądu, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, toczącego się od 2019 r. organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W toku weryfikowanego postępowania organ przeprowadził czterokrotnie oględziny nieruchomości ([...] września 2019 r., [...] listopada 2019 r., [...] stycznia 2023 r., [...] września 2023 r.), które udokumentowano załączonymi do akt sprawy protokołami. Zgromadzona została obszerna dokumentacja fotograficzna, na którą składają się fotografie wykonane przez organ w trakcie oględzin nieruchomości oraz przez biegłego, a także fotografie sporządzone przez skarżącą. Organ zlecił również sporządzenie aktualizacji mapy zasadniczej przez uprawnionego geodetę, pozyskał opinię biegłego W.D. W toku postępowania przesłuchane zostały również strony postępowania – K.K. i B.D.. Materiał dowodowy został uzupełniony o dokumenty nadesłane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . (kopię protokołu oględzin z [...] kwietnia 2023 r. wraz z dokumentacją fotograficzną), mapę sytuacyjno-wysokościową do celów projektowych aktualną na dzień [...] czerwca 2002 r. [...], mapę zasadniczą [...] wygenerowaną [...] kwietnia 2021 r., aktualizację mapy zasadniczej opracowaną [...] kwietnia 2021 r. Zebrany został tym samym obszerny a zarazem kompletny materiał dowodowy, który organy poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z [...] listopada 2023 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. Sformułowane przez organy obu instancji na podstawie analizy materiału dowodowego wnioski są logiczne, rzeczowe i spójne. Chybione są wobec tego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 84, art. 107 § 3 k.p.a. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że współwłaścicielami działki nr [...] są B. i W.D., którzy na teren swojej nieruchomości (działki nr [...]) nawieźli ziemię z zewnątrz, którą następnie wykorzystali do zniwelowania (wyrównania) jej terenu. Z akt sprawy wynika również, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny z dostawioną wiatą ze spadkiem dachu w stronę działki nr [...]. Dach budynku mieszkalnego jest dwuspadowy. Zamontowana rynna wzdłuż dachu od strony działki K.K. jest pozioma, bez rynny pionowej. Pozostała strona dachu od strony działki nr [...] nie jest orynnowana. W odległości 155 cm od ogrodzenia z działką nr [...] (stanowiącą własność K.K.), usytuowany jest garaż metalowy, do którego usypano i wyrównano wjazd. Państwo D. wzdłuż budynku mieszkalnego K.K., w odległości ok. 37 cm od ściany, wykonali betonowe ogrodzenie o wysokości ok. 2m. Oba płoty betonowe częściowo zachodzą na siebie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest przy tym okoliczność, czy działka nr [...] jest ogrodzona w całości czy też tylko od strony działki skarżącej i z jakich powodów. Oprócz nawiezienia ziemi na działkę nr [...] i jej podniesienia ze spadkiem w kierunku działki nr [...], co - zdaniem K.K. - spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, ze szkodą dla działki nr [...], skarżąca sformułowała pod adresem współwłaścicieli działki nr [...] – W. i B.D. szereg dodatkowych zarzutów. Twierdziła mianowicie, że na działce sąsiadów wykonano zagłębienie terenu w narożnikach budynku jej domu (w odległości 30 cm) - dół chłonny na głębokość ok. 0,5m, zasypany kamykami, piaskiem i przykryty ziemią, na którym usytuowano cmentarną ławkę z odpowietrzeniem w nodze. Woda z dachu garażu sąsiadów spływa do rowka, który jest ukierunkowany na płot skarżącej. Przy garażu sąsiadów wyłożona jest papa, przykryta ziemią, która powoduje spływ wody pod jej płot. Stojąca woda spowodowała złuszczenie się farby muru budynku gospodarczego (który jest dobudowany do budynku mieszkalnego). Płot na działce nr [...], usytuowany wzdłuż szczytu budynku mieszkalnego w odległości 35-37cm posadowiony jest w zagłębieniu, co - w opinii skarżącej - może powodować zawilgocenie ściany od strony zachodniej i uniemożliwia odparowanie wody. W rozpatrywanej sprawie z uwagi na sporne stanowiska stron kluczowe dla ustalenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie nr [...] ze szkodą dla działki nr [...] okazała się opinia biegłego W.D. oraz analiza porównawcza map obrazujących teren spornych działek przed nawiezieniem ziemi przez B. i W.D. i po nawiezieniu ziemi. Z załączonej do akt sprawy opinii autorstwa W.D. posiadającego uprawnienia w specjalnościach konstrukcyjno-budowlanej, wodno-melioracyjnej, instalacyjno-inżynieryjnej, budownictwa wodnego, sporządzonej w listopadzie 2019 r. wynika, że została ona wykonana na podstawie akt postępowania administracyjnego udostępnionych przez Urząd Gminy w [...], oględzin w terenie przeprowadzonych [...] listopada 2019 r., protokołu z oględzin przeprowadzonych [...] listopada 2019 r., literatury fachowej, własnej wiedzy, i doświadczenia wykonującego opinię, przepisów ustawy Prawo wodne. Według biegłego właściciele działki nr [...] – B. i W.D. nie zmienili naturalnego kierunku spływu wód i nie spowodowali zmiany stanu wody na gruncie. Biegły uzupełniając opinię w lutym 2020 r. w zakresie wniosków (punktu VI), po przeprowadzonych oględzinach stwierdził także jednoznacznie, że prace wykonane na działce nr [...] - wykonanie wjazdu do metalowego garażu, wykonanie płotu wzdłuż ściany budynku mieszkalnego (bez fundamentów) nie powodują zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych ani nie powodują ingerowania w naturalny kierunek spływu. Obawy K.K., że powyższe powodować będzie zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego, a w konsekwencji jego zagrzybienie nie mogą być traktowane jako zakłócenie stosunków wodnych, gdyż na dzień dzisiejszy jeszcze nie wystąpiły. Jeśli chodzi o obawy K.K. związane z wykonaniem zagłębienia terenu w odległości ok. 30 cm. od narożników jej budynku mieszkalnego polegające na wykopaniu "dołu" na głębokość ok. 0,50m, nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią z wyrównaniem do istniejącego poziomu terenu, prace te nie stanowią zakłócenia stosunków wodnych (zmiany stanu wody na gruncie). Nie nastąpiła zmiana naturalnego kierunku spływu wód. Tak jak do tej pory woda opadowa i roztopowa spływa w sposób naturalny w kierunku naturalnego spadku terenu. W uzupełnieniu opinii z listopada 2021 r. biegły wyjaśnił, że stan pierwotny jaki istniał na działkach nr [...] i [...], przed wykonaniem prac porządkowych związanych z między innymi z nawiezieniem ziemi na działkę nr [...]. Powyższe stwierdzenie biegły oparł na ustaleniach dokonanych trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2019 roku oraz mapie sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w listopadzie 2019 r. (mapa stanowi załącznik do opinii podstawowej). W celu uzupełnienia opinii podstawowej, dla ustalenia stanu pierwotnego biegły szczegółowo przeanalizował rzędne terenu nie tylko na działce nr [...] i [...], ale również na działkach sąsiednich nr [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi aktualnymi rzędnymi wysokościowymi opracowanej przez geodetę uprawnionego P.K. Dla wykazania powyższego istotnego do rozstrzygnięcia sprawy ustalenia biegły przestawił dokładną analizę rzędnych wysokościowych na działce nr [...] i [...]. Przy tak określonym stanie faktycznym biegły nie stwierdził podniesienia rzędnych terenu działki nr [...], a tylko wykonanie prac porządkowych mających za zadanie wykonanie ziemnego dojazdu do garażu (blaszaka). W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji podzielił stanowisko organów oparte na opinii uzupełniającej biegłego, że także wykonane prace budowlane polegające na wykonaniu betonowego ogrodzenia na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]nie powoduje zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...] gdyż woda opadowa ma nadal możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu. Sąd I instancji podzielił także stanowisko biegłego co do braku wpływu na kierunek spływu wód opadowych niewielkiego zagłębienia związane z zagospodarowaniem terenu po wykonaniu ogrodzenia (płotu) na działce nr [...] na wysokości narożnika budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...], a następnie zasypane ziemią z kruszywem frakcji 0-32mm do poziomu terenu - plantowanie terenu. "Dołki te" nie powodują zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...], gdyż woda opadowa ma możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko biegłego, że ze względu na brak naniesień wysokościowych (dostępnych mapach zasadniczych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]) na mapach przed wykonaniem prac na działce nr [...] i rozbieżnych zeznań stron postępowania nie ma innej technicznej metody ustalenia stanu pierwotnego. Biegły stwierdził również, że wszystkie rzędne naniesione na mapę przez geodetę P.K. są rzędnymi naniesionymi po wykonaniu prac na działce nr [...]. W ocenie Sądu, w rozważanym dokumencie - opinii sporządzonej przez biegłego- uzupełnionym w lutym 2020 r., listopadzie 2021 r. i w kwietniu 2024 r., biegły kompleksowo przedstawił cel opracowania, podstawę prawną opracowania, akty normatywne, dokumenty i dane służące do opracowania, stan istniejący na gruncie, analizę stanu pierwotnego spływu wód opadowych na rozpatrywanym terenie jak i stanu obecnego oraz wnioski. Wyciągnięte przez biegłego wnioski mają pełne oparcie w dokumentach źródłowych stanowiących podstawę sporządzenia opracowania (fotografie, mapy przedstawiające rzędne terenu i naturalny kierunek spływu wód). Tak uzupełnione opracowanie stanowiło dostateczną podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji z [...] listopada 2023 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. Nietrafny, bo zupełnie gołosłowny jest ferowany przez skarżącą w toku całego postępowania administracyjnego zarzut znacznego wywyższenia działki nr [...]. Pomimo nawiezienia ziemi na działkę nr [...], co jest okolicznością bezsporną, naniesione na aktualizację mapy zasadniczej przez geodetę P.K. rzędne wysokościowe terenu dowodzą, że teren działki nr [...] jest położony niżej aniżeli działka skarżącej nr [...]. Potwierdzają tym samym, że naturalne ukształtowanie terenu jest ze spadkiem w kierunku ulicy [...], a naturalny kierunek spływu wód opadowych jest z północnego-wschodu na południowy - zachód. W dalszej części uzasadnienie Sąd I instancji stwierdził, że Kolegium ustosunkowało się do wszystkich podniesionych przez skarżącą okoliczności, które jej zdaniem powodują szkodę na działce nr [...]. Z ustaleń organu pierwszej instancji, zaaprobowanych w całości przez Kolegium, poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu [...]stycznia 2023 r. (udokumentowanych protokołem oględzin i opisaną szczegółowo dokumentacją fotograficzną) odnośnie nawiezienia ziemi na działkę nr [...] wynika, że podczas oględzin nie stwierdzono jakichkolwiek spadków terenu, czy zastoisk wody. Nie stwierdzono różnicy w wysokości terenu pomiędzy częścią posesji niewyrównaną a częścią po przeprowadzeniu prac. W trakcie oględzin stwierdzono, że teren działki nr [...] jest równy. Brak "dołu chłonnego" na działce nr [...] czy też celowego odprowadzania wód opadowych na sąsiednie tereny potwierdził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. Jeśli chodzi o skierowanie wody spływającej z dachu budynku Państwa D. do rowka w kierunku płotu skarżącej, to z ustaleń organu, których skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć w toku postępowania wynika, że rynna na budynku Państwa D. skierowana jest na teren ich nieruchomości (krótka rynna pozioma, brak rynny pionowej). Pod rynną brak jest utwardzenia terenu. W trakcie oględzin nie stwierdzono żadnych zastoisk wody, ani po spływie bezpośrednio z rynny (woda wsiąkła w grunt) ani po wylewaniu przez sąsiada wody zgromadzonej w beczce w inne miejsce podwórka. Jeśli chodzi o postawienie przez sąsiadów w zagłębieniu ogrodzenia w odległości ok. 30 cm. od domu skarżącej, w trakcie oględzin stwierdzono, że w opisywanym zagłębieniu posesja K.K. położona jest nieco wyżej niż działka nr [...]. Organ w dniu oględzin nie stwierdził również rozmiękczenia gruntu pomiędzy elewacją budynku mieszkalnego a płotem sąsiada, nie stwierdził osiadania opaski w narożniku domu (na wykonanym zdjęciu widać, że opaska z jednej strony przylega do muru budynku, a z drugiej strony do płotu sąsiada). Sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdza natomiast odpadanie farby na budynku gospodarczym za garażem Państwa D. oraz pęknięcia występujące na elewacji budynku mieszkalnego, ale ich usytuowanie w odniesieniu do poziomu gruntu wyklucza możliwość ich powiązania z zmianą kierunku spływu wód opadowych, którego nadto nie stwierdzono. Zebrany w sprawie materiał aktowy - w przekonaniu Sądu I instancji - pozwala ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w wyniku przeprowadzonych przez B. i W.D. prac ziemnych związanych z nawiezieniem ziemi i niwelacją terenu działki nr [...], nie uległ zmianie pierwotny kierunek i natężenie spływu wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. Co istotne, skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, a następnie sądowego, poza ferowanymi konsekwentnie gołosłownymi zarzutami, nie zdołała skutecznie podważyć poczynionych przez organy ustaleń, przedkładając chociażby kontropinię biegłego sporządzoną na własne zlecenie, z której wynikałyby wnioski przeciwne aniżeli z opinii biegłego W.D. Przedłożenie takiej opinii nakładałoby na organ obowiązek dokonania oceny jej wartości dowodowej zgodnie z regułami procesowymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sam fakt, że skarżąca nie zgadza się z opinią autorstwa W.D., uznając ją za wadliwą i niewiarygodną, nie nakłada na organ obowiązku powołania kolejnego biegłego, co niewątpliwie przyczyniłoby się również do przedłużenia postępowania administracyjnego. Nie jest rzeczą organów przeprowadzanie kolejnych dowodów celem wykazania trafności stanowiska skarżącej, skoro zgromadzony dotychczas materiał dowodowy na to nie pozwalał. Zdaniem Sądu I instancji przedłożona w toku postępowania dokumentacja fotograficzna nie potwierdza, że odpadanie farby z budynku gospodarczego oraz pękanie i zielenienie elewacji budynku mieszkalnego skarżącej są spowodowane naruszeniem stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. Załączone fotografie nie potwierdzają również spływu wód opadowych czy roztopowych z działki nr [...] na teren działki nr [...]. Na zdjęciu załączonym do wniosku, a następnie do pisma z [...] października 2019 r. widać co prawda wodę, lecz stagnuje ona na działce nr [...] tuż przy budynku garażu, a nie na działce nr [...]. Podsumowując, Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Stanowią one bowiem polemikę ze stanowiskiem organów orzekających. W sprawie ponad wszelką wątpliwość nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, wobec czego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca. Skargą kasacyjna od powyższego wyroku złożyła K.K. wnosząc na podstawie art. 184 p.p.s.a. o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy. Nadto skarżąca kasacyjnie wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: a) art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na: – w sprawach o naruszenie stosunków wodnych, prowadzonych na zasadzie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, zasadnicze znaczenie ma kolejność badania powołanych tam przesłanek, bowiem bez uprzedniego stwierdzenia wystąpienia szkody na gruncie sąsiednim, nie jest co do zasady ani celowe, ani zasadne, ustalanie, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Brak szkody determinuje zatem rozstrzygnięcie całej sprawy, gdyż w sytuacji, gdy nie zostaje ustalone zaistnienie szkody na działce spowodowanej wodami spływającymi z działek i ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby taka szkoda miała miejsce, to nakazywanie ustalania wcześniejszych stanów wód na tych działkach i czy doszło do zmian tych stanów, jest nieuzasadnione, a przynajmniej stanowczo przedwczesne. Organy nie ustaliły czy zmiany stanu wody, jak mówi ust.3 tego przepisu wpłynęły na grunt skarżącej oraz czy szkoda powstała u skarżącej mogła powstać z powodu zmiany stanu wody, czy z innych przyczyn. Biegli, organy oraz sąd I instancji skupili się jedynie na przesłankach art. 234 ust. 1; – mylnym rozumieniu tego przepisu i nie wzięciu pod uwagę, że za zmianę, o której mowa w ust. 1 uchodzić może każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie się, bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Zmiana ta może polegać również na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej, bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich, czy też zmianę parametrów absorbcji wody przez grunt,; – nie wzięciu pod uwagę, że warunkiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie ust. 3 jest powiązanie związkiem przyczynowo-skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą, czego żaden z organów nie zrobił, gdyż żaden z organów nie zbadał przesłanki szkody. 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy obu instancji wyjaśniły w toku prowadzonego postępowania wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi, podczas gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone niezgodnie z przywołanymi przepisami, a organy w sposób niewyczerpujący i mało wnikliwy zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy: – przyjęcie przez organy oraz Sąd I instancji, że właściciele działki nr [...] nie zmienili naturalnego spływu wód i nie spowodowali zmiany stanu wody na gruncie, w sytuacji, gdy materiał dowodowy wskazuje na to, że teren ten działki jest pochylony w stronę działki skarżącej i spowodował u skarżącej realne i odczuwalne straty; – szkoda skarżącej nie jest hipotetyczna, a zaistniała realnie, albowiem doszło do zwilgocenia ścian budynku, powstania na nim zazielenienia oraz zacieku i pęknięcia na fundamencie w pomieszczeniach piwnicznych; – pomimo, że organy dostrzegły, że dochodzi na nieruchomości nr [...] do "lokalnych zaniżeń", "zagłębień w narożnikach budynku" oraz obniżenie terenu pomiędzy płotem a opaską budynku mieszkalnego, mimo tego Sąd I instancji nie uznał, że doszło do zmiany stosunków wodnych, a przede wszystkim, w pierwszej kolejności, czy doszło do szkody u skarżącej; – biegły poza zmierzeniem rzędnych nie dokonał niwelacji terenu, czyli nie zmierzył nierówności, jakie na tym terenie występują. Samo wskazanie rzędnych, przy tak niewielkim obszarze oraz w tak trudnych do zmierzenia warunkach (pomiędzy betonowym płotem a budynkiem mieszkalnym), nie wykazało, że na tym terenie dochodzi do zmiany ilości wody oraz zmiany w zakresie jej przepływu; – na stronie 25 uzasadnienia Sądu I instancji czytamy, że organ przeprowadził czterokrotne oględziny nieruchomości, w sytuacji, gdy tylko na pierwszych oględzinach był obecny biegły, pozostałe opinie wydawał bez dokonywania oględzin na gruncie; – na stronie 36 wyroku Sądu I instancji, Sąd skonstatował, iż skarżąca skutecznie nie podważyła opinii biegłego hydrologa, choćby przedkładając kontropinię. Jednocześnie Sąd słusznie wskazuje na stronie 24 uzasadnienia, że pomiędzy skarżącą a właścicielami działki nr [...] jest głęboko zakorzeniony spór sąsiedzki. Właściciel dziatki nr [...] został dwukrotnie skazany prawomocnymi wyrokami o znęcanie się wobec skarżącej. Skarżąca mogła powołać biegłego i czyniła takie plany, jednak biegły, z którym się skontaktowała wnioskował o oględziny na nieruchomości nr [...], na co sąsiad nie wyraziłby zgody. Wcześniej, gdy uszkodził elewację budynku skarżącej, aby przeprowadzić jej remont, skarżąca musiała zabiegać o pozwolenie sąsiada w starostwie, u sołtysa oraz u organisty. Dlatego też, w zaufaniu do władzy publicznej, liczyła, że organy należycie ocenią stan faktyczny; – zarówno organy obu instancji, jak i Sąd I instancji nie zauważyły, że na mapie z maja 2021 r., sierpnia 2021 r. są wyznaczone rzędne w zupełnie innych miejscach. Skarżąca wyciągnęła mapę z dnia [...] września 2024 r. na której są jeszcze inne rzędne. Znajdują się na niej np. rzędne między garażem na nieruchomości [...] a budynkiem skarżącej, których na mapach z 2021 r. nie ma; – biegły od początku ferował rozstrzygnięcie, że nie doszło do zmiany kierunku odpływu wody. Biegły winien nie tylko skupić się na rzędnych, ale przede wszystkim zbadać czy "czynności porządkowe" na działce [...] spowodowały szkody i zniszczenia u skarżącej. Nie zawsze spektakularne wykopy na nieruchomości muszą spowodować zmianę stanu i odprowadzania wody na nieruchomościach; – żaden z organów nie ustalił, czy szkoda, która wystąpiła u skarżącej, ma związek przyczynowo- skutkowy z działaniami właścicieli gruntu [...], do których doszło i które były przez biegłego stwierdzone. Związek ten ma być adekwatny, a zatem szkoda winna stanowić typowe, normalne następstwo dokonanej na gruncie zmiany stanu wód; – organy powołują się na rzędne, które albo nie występują, albo nie były mierzone, albo są zmienne, albo nieczytelne. Nadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających stanowiących fotografie oraz skany map ewidencyjnych, na których zaznaczona została niekonsekwencja biegłego. Dowody te, jej zdaniem, są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania. Stronie skarżącej jest wiadome, że wszelkie dowody strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku, nie mniej, pomimo złożonych do akt sprawy wielu fotografii oraz opisaniu organom przez skarżącą, gdzie w niniejszej sprawie tkwi źródło problemu, skarżąca, dla wzmocnienia argumentacji, zdecydowała przedłożyć dodatkowy materiał dowodowy. Dodowy te zostały złozone na potwierdzenie dokonania przez właścicieli działki o nr [...] zmiany kierunku spływu wód opadowych i spowodowanej tymi zmianami szkody na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej : p.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Podkreślić także należy, że skarga kasacyjna jest ściśle sformalizowanym środkiem zaskarżenia, a sformalizowanie to związane jest ściśle z charakterem tego środka zaskarżenia. Skarga kasacyjna stanowi samodzielne pismo procesowe i sformalizowany środek zaskarżenia. W skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika musi być precyzyjnie określona podstawa kasacyjna ze wskazaniem naruszonych przepisów prawa i sposobu ich naruszenia i w tak oznaczonych granicach sąd kasacyjny kontroluje zaskarżone orzeczenie. Kasacja nie ma za zadanie doprowadzić do ponownej kontroli aktu administracyjnego w jego całokształcie, lecz do weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości wyroku sądowego I instancji i to tylko w zakresie ściśle wytyczonym przez kasatora, a określonym podstawami kasacyjnymi (art. 174 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu (wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 1056/23 i z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1310/23). W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przystępując zatem do oceny zarzut podniesionego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, przez Sąd i instancji, że organy obu instancji wyjaśniły w toku postępowania wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podczas gdy postępowanie administracyjne, zdaniem skarżącej kasacyjnie, zostało przeprowadzone niezgodnie z przywołanymi przepisami, a organy w sposób niewyczerpujący i mało wnikliwy zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy stwierdzić należy, że analiza akt sprawy administracyjnej, w tym zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw go uznania go za uzasadniony. Przypomnieć zatem należy, że art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) dotyczą obowiązków organów administracji publicznej w zakresie zbierania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w celu pełnego ustalenia i uzasadnienia stanu faktycznego przyjętego przez organy za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. W myśl z kolei art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Istotne jest również, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, organy administracji publicznej mogą zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Nadto z uwagi na przedmiot postępowania jakim w niniejszej sprawie jest ocena zmiany stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne podnieść należy, co także akcentowały organy administracji oraz Sąd I instancji, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko zgodnie z którym sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają dla zastosowania art. 234 ustawy Prawo wodne wiadomości specjalnych przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego oraz zwykłego zakresu wiedzy posiadanej przez pracowników organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy, nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. dla wyjaśnienia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy w związku z tym na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda lub zagrożenie jej wystąpienia (wyrok NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2347/22; z 12 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1521/22). Jest to zatem dowód o szczególnym znaczeniu do rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na konieczność ustalenia, czy konkretne działania wskazanego podmiotu doprowadziły do zmiany stosunków wodnych oraz na wykazanie związku przyczynowo - skutkowego miedzy tymi działaniami a stwierdzoną szkoda na sąsiednim gruncie. Obowiązkiem organu jest weryfikacja opinii pod kątem jej kompletności, rzetelności, logiczności i zrozumiałości. Natomiast rolą sądu w przypadku wniesienia skargi na decyzję organu jest dokonanie oceny, czy z powyższych obowiązków organy prowadzące postępowanie administracyjne w sposób należyty się wywiązały, a także czy ewentualnie stwierdzone naruszenia powyższych przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, iż z treści powołanych przez skarżącą kasacyjnie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie dowodowe nie można wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do bezwarunkowego poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1538/22). Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organ przeprowadził dowód z opinii biegłego W. D., specjalisty posiadającego uprawnienia budowlane w specjalnościach: wodno-melioracyjnych, budownictwa wodnego, konstrukcyjno- budowlanych, instalacyjno- inżynieryjnych. Zatem jest to niewątpliwie osoba posiadająca wymaganą wiedzę niezbędną do wydania wymaganej w sprawie opinii. Jak sama skarżąca kasacyjnie przyznała w skardze kasacyjnej kwestionując wartość dowodową sporządzonej na zlecenie organów opinii biegłego nie przedstawiła kontropinii, która pozwoliłaby podważyć wiarygodność już sporządzonej. Nie może uzasadniać konieczności sporządzenia drugiej opinii przez innego biegłego fakt sporów sąsiedzkich między właścicielami poszczególnych działek, jak również podnoszona przez skarżącą kasacyjnie okoliczność dwukrotnego skazania jednego z współwłaścicieli działki o nr [...] za wykroczenia popełnione na jej szkodę. W żaden sposób skarżąca nie wykazała, aby współwłaściciele działki o nr [...] uniemożliwiali przeprowadzenie oględzin nieruchomości biegłemu, który na jej zlecenie miał sporządzić kontropinię oraz, że koniecznym było uprzednie przeprowadzenie takich oględzin, przy uwzględnieniu dotychczas już zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a do którego skarżąca kasacyjnie miała dostęp zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Nie wykazano, że ten materiał dowodowy nie był wystarczający do sporządzenia takiej kontropinii, w szczególności wykazania błędów, niedomówień w już sporządzonej opinii. Nie pozbawia wartości dowodowej sporządzonej opinii fakt, że biegły brał udział jak to zaznaczyła skarżąca kasacyjnie tylko w trakcie jednych oględzin (gdy faktycznie taką czynność przeprowadzono czterokrotnie). Biegły nie wnioskował w toku postępowania wyjaśniającego, także przed wydaniem opinii uzupełniających konieczności ponownego przeprowadzenia z jego udziałem ponownie takiej czynności. Podobnie okoliczność, że w sporządzonych na zlecenie organu I instancji jak i II instancji opinii uzupełniających podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące wpływu prac wykonanych na działce o nr [...] na zmianę stosunku wodnych nie podważa oceny powyższego dowodu. W każdej z opinii uzupełniających biegły ten uwzględniał nowy dołączony do akt sprawy materiał dowodowy, w tym mapy sytuacyjne z naniesionymi współrzędnymi wysokości nie tylko terenu obejmującego działki o nr [...] i [...], ale także działek sąsiednich. Powyższe dane pozwoliły biegłemu na ustalenie, że zarówno przed wykonaniem prac na działce o nr [...] jak i po ich wykonaniu kierunek spływu wód opadowych nie uległ zmianie. Został ona zachowany i przebiega z kierunku północno- wschodniego na południowo – zachodni. Biegły przy tym jednoznacznie wskazał, że wykonane przez właścicieli działki o nr [...] prace związane z jej zagospodarowaniem, w tym nawiezienie ziemi w celu wyrównania jej terenu spowodowały podniesienie wysokości tego terenu, jednak działka ta jest nadal niżej położona od działki skarżącej kasacyjnie. Biegły w swojej opinii uzupełniającej sporządzonej na zlecenie Kolegium przywołał rzędne wysokościowe ustalone do określonych miejsc działki stanowiącej współwłasność B. i W.D. oraz działki należącej do skarżącej potwierdzające to ustalenie. Poddał również ocenie zagospodarowanie terenu w sąsiedztwie garażu tzw. blaszaka znajdującego się w odległości około 155 centymetrów od granicy z działką skarżącej i stwierdził, że także ono nie wpływa na zmianę stosunków wodnych, a w szczególności nie wpływa na zmianę w zakresie przepływu wód opadowych. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącej, ze występujące ewentualnie na działce o nr [...] zagłębienia w terenie, które jednak nie mogą być znaczne i obejmować znaczną część terenu tej działki, co znajduje potwierdzenie nie tylko w sporządzonej dokumentacji, ale także w treści protokołów dokumentujących przebieg przeprowadzonych oględzin oraz dołączonych do akt sprawy zdjęciach przedstawiających sposób jej zagospodarowania (wykonanych także przez samą skarżąca), wpływały na zmianę stosunków wodnych. Dokumentacja ta była także przedmiotem analizy biegłego oraz organów. Nie są to takie zmiany w ukształtowaniu terenu działki, aby mogły mieć wpływ na zmianę kierunku spływu wód opadowych. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem skarżącej, że stwierdzone na ścianie budynku garażowego oraz budynku mieszkaniowego uszkodzenia w ich elewacji takie jak odpadająca farba, stwierdzone pęknięcia w elewacji oraz podniesione w skardze kasacyjnej zawilgocenie ścian budynku i pęknięcia na fundamencie są szkodą w ogólnym tego pojęcia znaczeniu. Brak jest jednak podstaw do powiązania tych uszkodzeń ze zmianą stosunków wodnych będących następstwem działań podejmowanych przez współwłaścicieli działki o nr [...] w trakcie jej zagospodarowania. Biegły w sporządzonej opinii wykluczył bowiem, aby działania te doprowadziły do zmiany kierunku spływu wód opadowych. Natomiast stwierdzenia w tym zakresie strony skarżącej są oparte tylko i wyłącznie na jej przypuszczeniach nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Na uwagę zasługuje fakt, że podnoszone w toku postępowania administracyjnego uszkodzenia dotyczące elewacji garażu i budynku mieszkalnego pojawiają się nie od samego poziomu terenu, ale wyżej. Nie ma także podstaw do zakwestionowania istotnego do rozstrzygnięcia sprawy ustalenia dotyczącego kierunku spływu wód opadowych, a w szczególności do przyjęcia za skarżącą kasacyjnie, że w wyniku działań współwłaścicieli działki o nr [...] nastąpiła jego zmiana i obecnie związku ze zmianą jej pochylenia jest on w kierunku jej działki. Biegły w sporządzonej opinii poddał do zagadnienie jako szczególnie istotne do rozstrzygnięcia sprawy wszechstronnej analizie. Wbrew temu co podnosi strona, biegły ustalił stan pierwotny gruntów oraz stan obecny. W uzupełnieniu opinii z listopada 2021 r. biegły podał, iż stan pierwotny, jaki istniał na działkach nr [...] i [...], przed wykonaniem prac porządkowych na działce nr [...] w dniu oględzin [...] listopada 2019 r., ustalił na podstawie tych oględzin oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], w listopadzie 2019 r. (mapa stanowi załącznik do opinii podstawowej). Biegły zauważył, że na tym terenie nie były wykonywane wcześniej szczegółowe pomiary wysokościowe tylko bieżące pomiary i na tej podstawie określił stan pierwotny przed wykonaniem prac porządkowych i po wykonaniu prac porządkowych na działce nr [...]. Dla ustalenia stanu pierwotnego szczegółowo przeanalizował rzędne terenu nie tylko na działkach nr [...] i [...], ale również na działkach sąsiednich nr [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi aktualnymi rzędnymi wysokościowymi opracowanej przez geodetę uprawnionego P.K. Na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. zaznaczył naturalny kierunek spływu wód, który jest z kierunku północno-wschodniego na południowo-zachodni. Po przeanalizowaniu rzędnych ukształtowania terenu stwierdził, że są one adekwatne do (brak deniwelacji terenu) stwierdzenia w opinii podstawowej, że naturalny kierunek spływu wód nie został zmieniony. Wykonane roboty porządkowe na działce nr [...] nie wpłynęły również na zmianę ukształtowania terenu (podwyższenie terenu), która miałaby wpływ na zmianę kierunku spływu wód opadowych. Przesłana do Kolegium przez organ pierwszej instancji mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych aktualna na dzień [...] czerwca 2002 r., a więc przedstawiająca teren spornych działek przed nawiezieniem ziemi przez właścicieli działki nr [...] wskazuje, iż rzędne na obydwu działkach były takie same, tj. 215,3 m n.p.t. Jedynie przy ul. [...] na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne wynosiły 215,2 m n.p.t. Teren obydwu działek był więc równy z niewielkim (10 cm) spadkiem na działce [...] przy drodze. Dokonując analizy aktualizacji mapy zasadniczej sporządzonej przez geodetę uprawnionego (data opracowania mapy [...] kwietnia 2021 r.) stwierdzić należy, że organy zasadnie stwierdziły, że obszar, na którym położone są sporne działki również jest zasadniczo równy. Nie ma wyraźnych różnic rzędnych w terenie. Rzędne na działce nr [...] w odległości ok. 35 m od drogi (koniec budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce K.K.) wynoszą 215,3 m n.p.t., przez 215,2 m n.p.t. do 215,1 m n.p.t. Zatem, spadek terenu z północnego-wchodu na południowy -zachód na terenie działki nr [...] został zachowany. Nawet przyjmując, tak jak wskazuje odwołująca w piśmie z [...] maja 2024 r., że kierunek pierwotny spadku terenu został zmieniony, to zgodnie z jej twierdzeniem z działki nr [...] na działkę nr [...], a nie na działkę nr [...]. Nadto, rzędne na działce nr [...] przy samej granicy z działką nr [...]wynoszą 215,3 m n.p.t., 215,3 m n.p.t. i 215,2 m n.p.t. są więc większe niż w środkowej części tej działki, zatem woda nie może "płynąć pod górę". Natomiast rzędne na działce nr [...] (własność K.K.) wynoszą 215,5 m n.p.t., 215,4 m n.p.t., 215,2 m n.p.t. Tym samym nie można uznać za wiarygodne, iż woda z działki nr [...] może przedostawać się na działkę nr [...]. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że organy porównując rzędne na mapach z 2002 r. i z 2021 r., zasadnie także stwierdziły, że na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] teren uległ podwyższeniu o 10 cm, natomiast teren działki nr [...], stanowiącej własność odwołującej został podwyższony o ok. 20 cm. Tym samym brak jest podstaw do podzielenie stanowiska skarżacej, iż teren działki nr [...] został znacznie podniesiony. Jeśli bowiem teren działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] byłby znacznie podwyższony, jak zarzuca strona, to woda spływałaby w kierunku działki [...], a nie przedostawałaby się na działkę nr [...]. Analizując rzędne wysokościowe wzdłuż granicy pomiędzy spornymi działkami w żadnym punkcie odniesienia rzędne wysokościowe na działce nr [...] nie są większe od rzędnych wysokościowych na działce K.K. Potwierdza to zajęte przez organy stanowisko, że nie doszło do zmiany niwelety terenu a tym samym zmiany stanu wody na gruncie, a prace wykonane na działce nr [...] nie doprowadziły do zmiany kierunku spływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Pomimo nawiezienia ziemi przez Państwa D. rzędne wysokościowe terenu wyraźnie wskazują, że pikiety wysokościowe działki nr [...] są mniejsze niż działki nr [...]. Jednocześnie rzędne wysokościowe potwierdzają, że ukształtowanie terenu jest ze spadkiem w kierunku ulicy [...] co zostało zawarte w opinii biegłego, że kierunek naturalnego spływu wód określono z północnego - wschodu na południowy - zachód. Powyższe ustalenia podważają także twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że woda z działki o nr [...] spływa pod mur jej budynku mieszkalnego i gromadzi się w obrębie wykonanej opaski domu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzuty dotyczące błędnego ustalenia poszczególnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy, stanowią jedynie próbę ich zakwestionowania, która nie może jednak zostać uznana za trafną, albowiem faktycznie jest oparta tylko i wyłącznie na domniemaniach strony nie znajdujących jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec braku podstaw do zakwestionowania przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego w oparciu, o który dokonał oceny wniesionej skargi należy przejść do oceny zarzutu kasacyjnego podniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a dotyczącego naruszenia przepisu art. 234 § 3 ustawy Prawo wodne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także ten zarzut kasacyjny nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dokonując wykładni przepisu art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne stwierdzić należy, że w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich. Zmiana stanu wody na gruncie, o którym mowa w powołanym przepisie to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Należy też zauważyć, że zastosowanie przytoczonego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego. Podwyższenie terenu potencjalnie może wpisywać się w stan faktyczny opisany w hipotezie statuowanej przepisami z art. 234 ust. 1 pkt 1 i art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, ale zarazem tego stanu nie wyczerpuje. Liczy się to, czy spowodowało ono zmianę stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni odnośnych przepisów, a w szczególności prawidłowo uznał, iż podwyższenie terenu, wykonanie ogrodzenia potencjalnie może wpisywać się w stan faktyczny opisany w hipotezie statuowanej tymi przepisami normy, ale zarazem tego stanu nie wyczerpuje. Liczy się to, czy spowodowało ono zmianę stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie. Skoro w niniejszej sprawie wykonane prace związane z zagospodarowaniem ternu działki o nr [...] przez jej właścicieli takiej zmiany nie spowodowały, to nie było podstaw do wydania nakazu z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Sąd I instancji nie popełnił błędu również na etapie subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezę wchodzącej w rachubę normy prawnej, a zatem - inaczej rzecz ujmując - właściwie zastosował prawo materialne w procesie legalnościowej oceny zaskarżonej decyzji. Nawiązując do argumentacji skarżącej kasacyjnie, należy dodać, że podwyższenie terenu wprawdzie nastąpiło, ale nie była to okoliczność wystarczająca do uwzględnienia przez organ wniosku i wydania decyzji pozytywnej na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Nie stwierdzono bowiem, że w następstwie tego wystąpiła zmiana stosunków wodnych powodujących powstanie szkody na działce sąsiedniej należącej do skarżącej kasacyjnie. Należy także podkreślić, że zadaniem organu w sprawach prowadzonych w oparciu o art. 234 ustawy Prawo wodne jest ustalenie przesłanek w nim wymienionych. Już samo ustalenie, że nie nastąpiła zmiana stosunków wodnych, czy też, że stwierdzona szkoda na sąsiedniej działce nie jest powiązaną ze zmianą stosunków wodnych uzasadnia odmowę zastosowania ust. 3 tegoż przepisu. Nie jest bowiem rolą organów ustalanie w tym postępowaniu faktycznej przyczyny powstania szkody, innej niż następstwo zmiany stosunków wodnych. Zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się zatem niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienie przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w skardze kasacyjnej, albowiem w aktach administracyjnych znajduje się obszerna dokumentacja fotograficzna przedstawiając stan obu działek, w tym przedstawiająca "okoliczności" wskazane przez skarżącą, na które mają być przeprowadzone wskazane dowody. Taka sama jest także podstawa odmowy dopuszczenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z załączonych kserokopii map zasadniczych. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.