III OSK 1223/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. sp. z o.o. z siedzibą w B. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej S. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1484/21 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 2021 r., znak: DOA-WSzOP.513.1.2020.JP w przedmiocie orzeczenia o wpisie o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi terenu działek postanawia: dopuścić Z. sp. z o.o. z siedzibą w B. do udziału w postępowaniu.

Pismem z dnia 17 stycznia 2023 r. Z. sp. z o.o. z siedzibą w B. zgłosił swój udział w sprawie ze skargi kasacyjnej S. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1484/21. Uzasadniając zaś swoje zgłoszenie do postępowania wnioskodawca wyjaśnił, że Z. sp. z o.o. z siedzibą w B. kupił od S. z siedzibą w K. nieruchomości o nr ewidencyjnych działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...] aktem notarialnym z 22 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 33 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że kryterium interesu prawnego, na którym jest oparta legitymacja do udziału w postępowaniu oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego danej osoby, który musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62). Mieć zatem interes prawny w sprawie znaczy to samo, co wskazanie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. W niniejszej sprawie przepisem prawa materialnego stanowiącego podstawę interesu prawnego jest art. 101h. ust 1. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi, na której występuje historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi, jest obowiązany do przeprowadzenia remediacji. Przedmiot postępowania w sprawie stanowi zaś orzeczenie o wpisie o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi terenu działek. Skoro bowiem postępowanie to może prowadzić do nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przeprowadzenia remediacji, to nie sposób twierdzić, że postępowanie nie dotyczy jej praw i obowiązków w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wprawdzie jeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, że historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi dokonane po dniu objęcia przez niego władania spowodował inny wskazany podmiot to obowiązek przeprowadzenia remediacji spoczywa na innym sprawcy, ale ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa nadal na władającym. Ponadto, regionalny dyrektor ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na władającego powierzchnią ziemi, będącego podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązek wykonania badań zanieczyszczenia gleby i ziemi oraz wyznaczyć termin przedłożenia wyników tych badań. Z przedłożonej umowy przenoszącej własność nieruchomości wynika natomiast, że S. z siedzibą w K. zobowiązała się wydać nieruchomości najpóźniej do dnia 15 stycznia 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązki, które mogą zostać nałożone na Z. z siedzibą w B. w skutek prawomocnego zakończenia postępowania przemawiają za uznaniem interesu prawnego i uzasadniają legitymację Z. z siedzibą w B. do udziału w postępowaniu. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.