III OSK 1210/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Go 254/21 odrzucającego skargę M.C. na bezczynność Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 17 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę M.C. (dalej: skarżąca) na bezczynność Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1–4a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zawarcie umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego należącego do zasobów gminy z najemcą takiego lokalu nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonej w art. 3 p.p.s.a. - nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest również czynnością z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że bezczynność Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w tym zakresie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Umowa sprzedaży jest umową o charakterze cywilno-prawnym, w związku z czym wszelkie spory (roszczenia) związane z jej zawarciem mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma rozstrzygnięcie czy skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa, w której skarżąca zarzuciła bezczynność nie ma charakteru indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organy administracji w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia albo innego aktu lub czynności organów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że sprawa ta nie może być przedmiotem skargi na bezczynność organu administracji publicznej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu administracji jest dopuszczalna bowiem wyłącznie w przypadku bezczynności w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i postanowień (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), a także w podejmowaniu innych niż decyzje i postanowienia aktów lub dokonywania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 1/09, orzekł, że unormowania ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., obecnie Dz.U. z 2020, poz. 740 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdują zastosowanie w tej sprawie. Ponadto, przyjmuje się, że przeznaczenie nieruchomości do zbycia rozstrzygane jest przez gminę (miasto) w zakresie jej uprawnień właścicielskich. Rozporządzanie nieruchomością przez właściciela następuje w formie czynności cywilnoprawnej przez zawarcie umowy sprzedaży, a żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku złożenia oświadczenia woli w tym zakresie w formie władczej (decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej). Sprzedaż lokalu należącego do gminy (miasta) odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej, a więc w tego typu sprawach nie mają zastosowania przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.). W związku z tym zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.