Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1170/24

Wyrok NSA z 29 października 2026 r., III OSK 1170/24 – służba Celna

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: asystent sędziego Mateusz Walicki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1227/23 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr DKS8.1125.9.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby oraz stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1227/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S., uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr DKS8.1125.9.2023 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2023 r., nr 3001.23.018135 w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby oraz stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: M. S., pismem z dnia 13 października 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: DIAS) wyrażającą się w braku złożenia propozycji służby/pracy w Krajowej Administracji Skarbowej. Wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał DIAS do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego M. S. w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 301/21 oddalił skargę kasacyjną DIAS. W wykonaniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 21/18, DIAS, decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego M. S. z upływem dnia 31 sierpnia 2017 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 15 września 2021 r., uchylił decyzję z dnia 29 lipca 2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji brak jest informacji z powodu jakich przyczyn nie przedłożono propozycji służby/pracy w KAS. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, DIAS decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., nr 3001-1PK3.111.1732.2021.92, odmówił przywrócenia M. S. do służby w Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu oraz stwierdził wygaśnięcie jego stosunku służbowego z upływem 31 sierpnia 2017 r. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2023 r., znak DKS8.1125.9.2023. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, że nie jest możliwe przywrócenie M.S. do służby z uwagi na posiadane orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność do służby. Szef KAS podkreślił, że warunki, które powinien spełniać funkcjonariusz, umożliwiające pełnienie służby, zostały określone w art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm., dalej: "ustawa o KAS"). Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariuszem w Służbie Celno-Skarbowej może być osoba: 1) będąca obywatelem polskim; 2) korzystająca z pełni praw publicznych; 3) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe; 5) ciesząca się nieposzlakowaną opinią; 6) której stan zdrowia pozwala na pełnienie służby na określonym stanowisku. W ocenie Szefa KAS, rozważając złożenie propozycji służby, co w konsekwencji wiązałoby się z włączeniem strony do zasobu kadrowego funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, DIAS nie mógł odstąpić od analizy powyższych przesłanek i pominąć istotnej okoliczności dotyczącej stanu zdrowia. Z uwagi na powyższe, DIAS miał uzasadnione podstawy, aby zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wytycznymi sądów administracyjnych wydanymi w niniejszej sprawie, stwierdzić wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza z dniem 31 sierpnia 2017 r., odmawiając jednocześnie przywrócenia funkcjonariusza do służby. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. S., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, decyzje organów administracji skarbowej obydwu instancji, nie przedstawiają zindywidualizowanych rozważań w zakresie przyczyn niezłożenia skarżącemu propozycji nowych warunków zatrudnienia albo pełnienia służby na dzień wygaśnięcia stosunku służbowego, tj. 31 sierpnia 2017 r. Skarżący trafnie podnosi, iż orzeczenie Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Poznaniu z dnia 7 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie uznania skarżącego jako trwale niezdolnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej, kategoria zdolności do służby "C", nie może przesądzać o zasadności nieprzedstawienia mu propozycji służby/pracy w 2017 r. Sąd nie podzielił stanowiska Szefa KAS, że powstała niezdolność do służby w maju 2020 r. stanowiła przesłankę do nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji służby/zatrudnienia na dzień 31 maja 2017 r. Organ powinien uzasadnić, dlaczego nie przedstawił skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia na nowych warunkach pełnienia (zgodnie z art. 165 ust. 7 w związku z art. 169 ust. 4 zd. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - Dz. U. poz. 1948, dalej "p.w.KAS"), w okresie do 31 maja 2017 r. (czyli w terminie wyznaczonym przez p.w.KAS na składanie propozycji służby/pracy, zmiany stosunku służbowego dotychczasowego funkcjonariusza Służby Celnej). Trafnie podnosił skarżący, że wadliwie przedstawiono jako przesłankę do odmowy przedstawienia mu propozycji służby w okresie do 31 maja 2017 r. jego stan zdrowia stwierdzony w maju 2020 r., co nie powinno mieć miejsca. Zarówno organ I instancji, jak i Szef KAS, poprzestali na argumencie w postaci trwałej utraty zdolności do służby od maja 2020 r., natomiast, w ocenie Sądu, nie są to wystarczające motywy do uzasadnienia braku przedstawienia do dnia 31 maja 2017 r. propozycji dalszej służby/pracy skarżącemu. Okoliczność trwałej niezdolności do służby orzeczonej dnia 7 maja 2020 r. dopiero od daty wskazanej w tym orzeczeniu może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Krajowej Administracji Skarbowej, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art 135 P.p.s.a w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że jako przesłankę do odmowy przedstawienia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia w KAS w okresie do 31 maja 2017r. tj. (w terminie wyznaczonym przez przepisy wprowadzające ustawę o KAS na składanie propozycji pracy/służby w KAS) wskazano jego stan zdrowia stwierdzony w maju 2020 r., podczas gdy okoliczność związana z wydaniem przez Wielkopolską Rejonową Komisję Lekarską orzeczenia z dnia 7 maja 2020 r. stwierdzającego całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej, stanowiła przeszkodę dla złożenia skarżącemu propozycji służby w ramach postępowania prowadzonego przez DIAS na skutek decyzji Szefa KAS z dnia 15 września 2021 r., z której wynikała konieczność wskazania zindywidualizowanych przyczyn niezłożenia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia w ww. okresie, na tle przesłanek określonych w art. 165 ust. 7 p.w.KAS, tj. przebiegu jego służby i posiadanych kwalifikacji; 2. art 145 § 1 pkt 1 lit. c zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że uzasadniając zaskarżone decyzje organy powinny przedstawić zindywidualizowane rozważania w zakresie przyczyn niezłożenia skarżącemu propozycji nowych warunków zatrudnienia albo pełnienia służby na dzień 31 maja 2017 r., tj. (w terminie wyznaczonym przez przepisy wprowadzające ustawę o KAS na składanie propozycji pracy/służby w KAS), nawet wówczas gdy w związku z niezdolnością skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej stwierdzoną orzeczeniem Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 7 maja 2020 r., nie było możliwe przywrócenie skarżącego do służby poprzez złożenie stosownej propozycji w ramach postępowania prowadzonego przez DIAS w związku z decyzją Szefa KAS z dnia 15 września 2021 r., z której wynikała konieczność wskazania zindywidualizowanych przyczyn niezłożenia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia na dzień 31 maja 2017 r. na tle przesłanek określonych w art. 165 ust. 7 p.w.KAS, tj. przebiegu jego służby i posiadanych kwalifikacji, a zatem jedynym prawnie dopuszczalnym rozwiązaniem w stanie faktycznym sprawy było wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z dniem 31 sierpnia 2017 r., bowiem od tego dnia pozostawał on poza Służbą Celno-Skarbową; 3. art 145 § 1 pkt 1 lit. c zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organy orzekające w sprawie nie uzasadniły prawidłowo decyzji wydanych w warunkach uznania administracyjnego, podczas gdy zaskarżone decyzje zawierają wszystkie wymagane prawem elementy, zaś organy wyczerpująco uzasadniły wydane rozstrzygnięcia, opierając się na kompletnym i wszechstronnie przeanalizowanym materiale dowodowym przy uwzględnieniu, iż skarżącemu w ramach postępowania prowadzonego przez DIAS w związku rozstrzygnięciem Szefa KAS z dnia 15 września 2021 r., z którego wynikała konieczność wskazania przez organ I instancji zindywidualizowanych przyczyn nieprzedstawienia skarżącemu propozycji pracy/służby na dzień 31 maja 2017 r., nie można było przedstawić propozycji służby w KAS z uwagi na jego całkowitą niezdolność do służby stwierdzoną orzeczeniem Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 7 maja 2020 r., a zatem koniecznym było - stwierdzenie wygaśnięcia jego stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r.; 4. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sformułowanie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku niemożliwych do wykonania przez DIAS na obecnym etapie postępowania wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Szef KAS aprobując wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy wszechstronna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również rozstrzygnięcia organu I instancji mogła skutkować jedynie wydaniem rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w jej granicach stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie jest, czy organy stwierdzające wygaśnięcie stosunku służbowego w związku z nieprzedstawieniem skarżącemu propozycji dalszej służby lub pracy w maju 2017 r. mogły wziąć pod uwagę – orzeczoną wobec skarżącego niezdolność do służby, datowaną na 31 sierpnia 2017 r. i powołać się na tę okoliczność w wydanych decyzjach. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, orzeczenie z dnia 7 maja 2020 r. o niezdolności do służby nie może stanowić przesłanki nieprzedstawienia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia w KAS, natomiast, zdaniem organu, orzeczenie o stanie zdrowia skarżącego nie mogło być pominięte przy ocenie możliwości złożenia skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia w KAS. Na wstępie przypomnieć należy, że przeprowadzenie szeroko zakrojonej reformy służby celno-skarbowej wymagało przede wszystkim wskazania skutków prawnych przeobrażeń strukturalnych realizowanych w obrębie administracji celnej w sferze stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. I tak, w art. 165 ust. 3-4 p.w.KAS ustawodawca przewidział, że funkcjonariusze utrzymują swój status zatrudnienia jako funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Przy czym, w trybie określonym w art. 170 p.w.KAS przewidziana została możliwość wygaszenia stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy o KAS. Wspomniane wygaszenie stanowiło jednak rezultat odmiennych sytuacji. Pierwsza z nich dotyczyła niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji określającej warunki pełnienia służby w zakreślonym ustawą terminie (art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS). Ten sam skutek odnosił brak akceptacji przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej nowych warunków pełnienia służby (art. 170 ust. 1 pkt 2 p.w.KAS), a niezłożenie w ogóle oświadczenia w tej materii traktowane było jako odmowa przyjęcia propozycji. W przypadku braku otrzymania w terminie do 31 maja 2017 r. (art. 165 ust. 7 p.w.KAS) pisemnej propozycji nowych warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, stosunek ten wygasał z dniem 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS), natomiast stosunki służbowe funkcjonariuszy, którzy nie przyjęli nowych warunków pełnienia służby, wygasały po upływie trzech miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji, ale nie później niż 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 pkt 2 p.w.KAS). Niezależnie jednak, czy wygaszenie stosunku służbowego było konsekwencją braku przedstawienia propozycji nowych warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, bądź też było wynikiem nieprzyjęcia propozycji, traktowano je jako zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w.KAS, szerzej zob. uchwałę NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 1/19). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że "przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej nie nakładają m.in. na Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej obowiązku przedstawienia wszystkim dotychczasowym funkcjonariuszom służby celnej propozycji nowych warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, a dają jedynie taką możliwość. Co jednak istotne, "decyzja dotycząca złożenia pisemnej propozycji nowych warunków pełnienia służby musiała opierać się na kryteriach takich jak posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje, dotychczasowy przebieg służby oraz miejsce zamieszkania. Realizacja powyższych kryteriów pozostaje w bezpośrednim powiązaniu z potrzebami kadrowymi i zabezpieczeniem właściwego funkcjonowania powstałej Krajowej Administracji Skarbowej oraz realizacją powierzonych jej zadań (...). Przepis art. 165 ust. 7 p.w.KAS stanowi, że kierownicy jednostek organizacyjnych składają "pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania". Kluczowa z punktu widzenia niniejszej sprawy jest przesłanka odnosząca się do dotychczasowej pracy i służby funkcjonariusza, która może swym zakresem obejmować również ocenę indywidualnych cech danej osoby. Wymaga się przy tym wskazania obiektywnych kryteriów i reguł, które możliwe są do późniejszej oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a które legły u podstaw nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji pełnienia służby/zatrudnienia w związku z jego indywidualną sytuacją. Na organie wydającym decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego ciąży zatem obowiązek racjonalnego wyjaśnienia przyczyn nieprzedłożenia funkcjonariuszowi propozycji pełnienia służby/zatrudnienia w nowych warunkach, obejmujący obiektywne kryteria, którymi się kierował, umożliwiające późniejszą weryfikację jego stanowiska" (tak NSA np. w wyroku z 4 lutego 2026 r., III OSK 1064/23). Z powyższych ustaleń wynika, że decyzja w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego w związku z nieprzedstawieniem funkcjonariuszowi propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby (art. 165 ust. 7 i art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS) jest konsekwencją świadomego zachowania organu, polegającego na braku złożenia oświadczenia woli o zamiarze kontynuacji stosunku służbowego lub jego przekształcenia w stosunek pracy. Stanowisko to jest spójne z poglądem przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 301/21, i wiążącym w niniejszej sprawie, gdzie stwierdzono, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający zajście określonego zdarzenia. Oznacza to, że w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego w związku z nieprzedstawieniem funkcjonariuszowi propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby organ nie jest uprawniony do powoływania się na okoliczności powstałe po upływie terminu na złożenie skarżącemu propozycji, tj. po 31 maja 2017 r. Decyzja deklaratoryjna stwierdza bowiem wystąpienie skutku z mocy prawa, zaś jej uzasadnienie powinno zmierzać do wykazania, iż skutek ten w istocie wystąpił. Decyzje deklaratoryjne z istoty rzeczy mają charakter ex tunc, co oznacza, że wywołują one skutek prawny z mocą wsteczną. Wydanie ostatecznej i prawomocnej decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego skutkuje osiągnięciem stanu pewności prawnej, związanej z domniemaniem prawidłowości tej decyzji. Oczywiście, deklaratoryjna decyzja administracyjna podlega kontroli sądowoadministracyjnej, niemniej kontrola ta ukierunkowana jest na ustalenie, czy organ prawidłowo orzekł o uprzednim ziszczeniu się (z mocy prawa) hipotezy danej normy prawnej, prowadzącym do wywołania skutków prawnych. Wygaśnięcie stosunku służbowego nie jest niezależne od czyjegokolwiek zachowania, lecz jest przewidzianą w przepisie konsekwencją takiego zachowania. Jest to zatem konsekwencja zachowania organu polegającego na selekcji prowadzonej w oparciu o art. 165 ust. 7 p.w.KAS, z zastosowaniem wskazanych w nim kryteriów. Dla wystąpienia skutku w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego istotne przy tym jest czy selekcja ta została przeprowadzona prawidłowo czy nieprawidłowo (wyrok NSA z 11 grudnia 2025 r., III OSK 109/23). W orzecznictwie NSA uznano, że terminy materialne (31 maja i 31 sierpnia 2017 r.) wyznaczają jedynie okres skorzystania przez organ ze swych kompetencji. Zakreślają czasowe ramy przeprowadzanej reformy. Termin 31 sierpnia 2017 r. wywołuje właściwy skutek tylko w sytuacji, gdy organ prawidłowo skorzystał ze swojej kompetencji do 31 maja 2017 r. Gdy organ tego nie uczynił ww. termin materialny nie biegnie (wyrok NSA z 20 czerwca 2024 r., III OSK 2297/22, por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., I OSK 1006/18). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy obu instancji w sposób nieuprawniony, z naruszeniem art. 170 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 170 ust. 3 w zw. z art. 165 ust. 7 ustawy p.w.KAS, wydały decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego w oparciu o stan faktyczny zaistniały po 31 maja 2017 r. Wydane decyzje organów obu instancji nie odzwierciedlają procesu decyzyjnego skutkującego nieprzedstawieniem skarżącemu, do 31 maja 2017 r., propozycji w oparciu o art. 165 ust. 7 ustawy p.w.KAS. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skoro skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby, a ta niezdolność datowana jest na 31 sierpnia 2017 r., to złożenie funkcjonariuszowi propozycji służby w KAS nie było możliwie z tego względu, że przepisy zawarte w ustawie o KAS wskazują, że w służbie mogą pozostawać jedynie funkcjonariusze posiadający zdolność do pełnienia służby. Bezspornie w dacie podejmowania (w wymiarze faktycznym) decyzji o złożeniu funkcjonariuszom propozycji służby w KAS organy nie dysponowały i nie mogły dysponować informacją o niezdolności skarżącego do służby, która to niezdolność została stwierdzona dopiero w 2020 r., choć z datą od 31 sierpnia 2017 r. Organ, wydając decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego, uprawniony był do wzięcia pod uwagę wyłącznie okoliczności mających miejsce w dacie do 31 maja 2017 r. Celem wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego jest bowiem formalne potwierdzenie zakończenia stosunku służbowego oraz wyjaśnienie i potwierdzenie prawidłowości procesu selekcji prowadzonej na podstawie art. 165 ust. 7 p.w.KAS. Poza zainteresowaniem organów prowadzących postępowanie na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS powinny zatem pozostać kwestie stanu zdrowia skarżącego, gdyż nie mogły one rzutować na fakt niezłożenia skarżącemu propozycji służby lub pracy w maju 2017 r. Z przedstawionych wyżej wywodów wynika, że organy obu instancji podejmując decyzje administracyjne wzięły pod uwagę okoliczności faktyczne irrelewantne i wykraczające poza granice sprawy określone art. 165 ust. 7 i art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS, tj. stan zdrowia skarżącego zaistniały po 31 maja 2017 r. Stan ten nie mógł mieć wpływu na fakt niezłożenia skarżącemu propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Oznacza to, że zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Jednocześnie organy w żaden sposób nie uzasadniły, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a., przesłanek, którymi kierowały się podejmując decyzję o nieskładaniu skarżącemu propozycji, o której mowa w art. 165 ust. 7 p.w.KAS. Prawidłowo też WSA w Warszawie stwierdził, że Szef KAS aprobując wadliwe rozstrzygnięcie DIAS, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nadto DIAS wykroczył poza granice sprawy orzekając w decyzji z 31 stycznia 2023 r. o odmowie przywrócenia skarżącego do służby w Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu. Organ orzekał po uchyleniu poprzedniej decyzji, w której stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z upływem 31 sierpnia 2017 r., a z decyzji Szefa KAS z 15 września 2021 r., wynika że powodem uchylenia był brak informacji, z powodu jakich konkretnie przyczyn nie przedłożono skarżącemu propozycji służby/pracy w KAS. Tym samym błędnie organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę orzekł nie tylko o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego, lecz także o odmowie przywrócenia skarżącego do służby, zaś organ odwoławczy błędnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie w tej części. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w przypadku stwierdzenia przez organy, że w sprawie niezasadnie nie przedstawiono skarżącemu propozycji służby/zatrudnienia, organ przyjmie, że nie wystąpił określony w art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS skutek w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego z dniem 31 sierpnia 2017 r., i postępowanie prowadzone na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS umorzy jako bezprzedmiotowe. Wówczas obowiązkiem organu będzie dopiero rozważenie konsekwencji orzeczenia wobec skarżącego niezdolności do pełnienia służby, z uwzględnieniem obowiązujących regulacji prawnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 kwietnia 2024
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Sławomir Pauter

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny