III OSK 1157/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1010/22 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 maja 2022 r., nr DSE3-K0918-D17290-32/22 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 26 stycznia 2023 r., IV SA/Wa 1010/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 maja 2022 r., nr DSE3-K0918-D17290-32/22, w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 25 lutego 2022 r., nr DSE2-K0971-D17290-27D/22, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, odmówił jej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem organu analiza całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego nie dawała podstaw do uznania, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1255 ze. zm.; dalej: ustawa o działaczach antykomunistycznych). Decyzją z 9 maja 2022 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z 25 lutego 2022 r. W uzasadnieniu przywołał obowiązujące w sprawie przepisy ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz wskazał, że w jego ocenie wnioskodawczyni nie udowodniła działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy. Wskazała ona bowiem, że podstawą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest jej działalność "na polu kultury twórczości i wystawy w duchu chrześcijańskim". Wskazała, że jako studentka brała udział w protestach antykomunistycznych i w strajkach organizowanych na Akademii Sztuk Pięknych w 1982 r. i w 1983 r. oraz była "włączona w ruch wystaw w pracowniach i w mieszkaniach prywatnych, kościołach i miejscach niezależnych od władz". Wnioskodawczyni miała również działać w niezależnym samorządzie studentów i w podziemnych strukturach Solidarności kolportując gazetki i ulotki w środowisku akademickim i kadry ASP. Strona w ramach tej współpracy miała zgłaszać pomysły reform i reorganizacji oraz zmian w funkcjonowaniu uczelni oraz ustawy o szkolnictwie wyższym. Wnioskodawczyni wskazała również, że została pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, gdyż była zmuszona samotnie poświęcić się opiece nad jej chorym synem. Do akt sprawy dołączyła oświadczenia pisemne świadków. W ocenie organu z załączonych oświadczeń świadków nie wynika jednak, aby wnioskodawczyni prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, tj. by była zaangażowana w działalność opozycyjną w strukturach zorganizowanych lub ścisłe z nimi współpracowała przez okres co najmniej 12 miesięcy. Z oświadczeń tych wynika również, że świadkowie nie mają wiedzy o działalności opozycyjnej wnioskodawczyni prowadzonej po 13 grudnia 1981 r. Informacje o tej działalności pochodzą bowiem od samej strony bądź takiej działalności się oni domyślają, nie będąc jednak naocznymi jej świadkami. Szef Urzędu podzielił przy tym pogląd Mazowieckiej Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej, zawarty w dwóch uchwałach podjętych w sprawie wnioskodawczyni, co do nieprowadzenia przez nią działalności opozycyjnej w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Członkowie Rady podnieśli w uchwałach, iż strona w latach 1982-1983 nie mogła brać udziału w protestach organizowanych na terenie ASP w Warszawie, gdyż takich tam w tych latach nie organizowano. Rada wskazała również, że wnioskodawczyni nie zawarła informacji o prowadzonej działalności podziemnej, a same wzmianki o kolportowaniu gazetek i ulotek w środowisku kadry ASP nie są wystarczającym dowodem na prowadzenie działalności skutkującej przyznaniem statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Organ podniósł również, że fakt, iż strona "własnym kosztem występowała i publikowała wiele prezentacji twórczości niosącej najwyższe wartości budujące ducha narodu polskiego w celu rozwoju suwerenności Polski" nie spełnia przesłanek określonych w art. 2 ww. ustawy. W ocenie organu strona nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Podnoszona przez stronę okoliczność kradzieży prac, szykanowania z powodów politycznych nie może być podstawą do potwierdzenia przedmiotowego statusu. Strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność pozbawienia możliwości wykonywania zawodu i że miało być to związane z udziałem wnioskodawczyni w wystąpieniu wolnościowym. W ocenie Szefa Urzędu strona nie wykazała, ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła ona działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ww. ustawy. Tym samym brak było podstaw do wydania pozytywnej decyzji w sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę sąd I instancji wskazał, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do tego, czy istnieją dowody, które pozwoliłyby organowi na potwierdzenie, że skarżąca była działaczem antykomunistycznym lub osobą represjonowaną. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca we wniosku podniosła, że w latach 70 i 80 ubiegłego wieku prowadziła działalność opozycyjną polegającą na tworzeniu dzieł sztuki o tematyce patriotycznej oraz religijnej, które były prezentowane na wystawach. Wskazała, że była działaczką NZS i NSZZ "Solidarność", miała również zajmować się kolportażem prasy podziemnej i brać udział w strajkach. Na dowód czego skarżąca do wniosku oraz do pisma z 27 stycznia 2021 r. i z 26 października 2021 r. dołączyła oświadczenia wskazanych w aktach osób. W piśmie z 26 października 2021 r. skarżąca wskazała również, że była represjonowana z powodów politycznych, gdyż konsekwencją jej aktywności było pozbawienie możliwości wykonywania zawodu nauczyciela – na potwierdzenie czego przedłożyła zaświadczenie z 21 lutego 2017 r. wydane przez Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w W. o zatrudnieniu w Szkole Podstawowej nr [...] od 1 października 1988 r. do 31 grudnia 1988 r. i opinię z 20 maja 1981 r. oraz dyplom ukończenia studiów wyższych. Jednakże przedłożone przez skarżącą dokumenty, w tym w szczególności oświadczenia świadków, których oświadczenia dodatkowo zostały przez organ zweryfikowane w trakcie rozmów telefonicznych (ze względu na sytuację epidemiologiczną oraz wiek niektórych świadków), nie dają podstaw do potwierdzenia skarżącej wnioskowanego statusu. W ocenie sądu I instancji oświadczenia świadków zawierają bowiem jedynie ogólne stwierdzenia odnoszące się do działalności skarżącej. Z relacji świadków wynika, iż strona miała być zaangażowana w działalność opozycyjną, jednakże żaden ze świadków nie wskazał w oświadczeniu, w jakim konkretnie przedziale czasowym oraz w jakiej strukturze miała ona działać. Świadkowie nie podali również, czy aktywności podejmowane przez skarżącą miały charakter regularny, czy też może jedynie incydentalny, a nadto część oświadczeń świadków opiera się na informacjach pochodzących od samej skarżącej. Zdaniem sądu nie bez znaczenia jest również fakt, iż nie zostały odnalezione żadne dokumenty dotyczące prowadzenia działalności opozycyjnej przez skarżącą (pismo Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej z 11 lutego 2021 r., pismo Archiwum Akt Nowych z 16 czerwca 2021r. – karta 43 i 63 akt administracyjnych), a także że Mazowiecka Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącej o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, podkreślając, że wskazywana we wniosku przez skarżącą działalność artystyczna o tematyce patriotycznej i religijnej nie jest tożsama z działalnością antykomunistyczną, a tym samym nie może stanowić podstawy do nabycia statusu działacza antykomunistycznego (uchwała nr 13/2021 r. z 8 lipca 2021 r. oraz uchwała z 17 listopada 2021 r. nr 42/2021 r.) Zdaniem sądu w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty nie można również uznać by skarżąca była osobą represjonowaną w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Sąd wskazał, że katalog przesłanek zawarty w tym przepisie, pozwalających na potwierdzenie statusu osoby represjonowanej, stanowi katalog zamknięty. Wymienione w art. 3 ustawy przesłanki jednoznacznie wskazują, że pomiędzy pierwszym i drugim elementem tego przepisu musi zachodzić związek przyczynowo skutkowy np. śmierć lub doznanie uszkodzenia ciała lub rozstrój zdrowia, czy też rozwiązanie umowy o pracę (lub inne działanie represyjne mieszczące się w katalogu zawartym w art. 3 pkt 3 ustawy) musi być skutkiem tego, że osoba ta brała udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadziła działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Nie wystarcza przy tym sam związek, lecz konieczny jest związek pomiędzy udziałem danej osoby w wystąpieniu wolnościowym a jej np. zwolnieniem z pracy tj. że udział tej osoby w wystąpieniu spowodował jej zwolnienie z pracy lub np. doznanie uszkodzenia ciała czy rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni. W ocenie tego sądu, jak słusznie przyjęły organy, w odniesieniu do skarżącej nie zostały spełnione łącznie te warunki. Przedłożone przez skarżącą dokumenty w tym m.in. oświadczenia świadków i wyjaśnienia oraz zaświadczenie z 21 lutego 2017 r. wydane przez Dyrektora Zespołu Szkół [...], a także kwerenda archiwalna wykonana przez IPN i Archiwum Akt Nowych i zgromadzone w trakcie postępowania dokumenty, nie wskazują bowiem by istniał związek przyczynowo skutkowy pomiędzy: zmianą przez skarżącą pracowni, w której wykonywana była praca dyplomowa w Akademii Sztuk Pięknych, i rozwiązaniem ze skarżącą umowy o pracę w roku 1988 a udziałem skarżącej w wystąpieniach wolnościowych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przedłożone dokumenty wskazują jedynie, iż skarżąca była studentką ASP w latach 1981-1986 na wydziale [...] i że w roku 1986 ukończyła ww. uczelnię z wynikiem dobrym oraz że w roku 1988 rozwiązany został z nią stosunek pracy – jednak z treści złożonego zaświadczenia nie wynika co było przyczyną rozwiązania umowy i czy umowa nie została np. rozwiązana za porozumieniem stron lub na żądanie skarżącej. W ocenie sądu, w oparciu o prawidłową ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, organ zasadnie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i w konsekwencji tego prawidłowo odmówił potwierdzenia skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem sądu I instancji zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego oraz przepisów postepowania, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej "k.p.a."). Postępowanie zostało bowiem prawidłowo przeprowadzone przez organ, który uwzględnił nie tylko zgłoszone przez skarżącą dowody, ale także sam wystąpił o zaopiniowanie wniosku przez Radę Konsultacyjną, i to dwukrotnie, oraz wystąpił, zgodnie z żądaniem skarżącej, do Archiwum Akt Nowych i IPN o nadesłanie ewentualnych dokumentów dotyczących prowadzenia działalności antykomunistycznej przez skarżącą lub dokumentów potwierdzających jej represjonowanie przez ówczesne władze. Organ wykonał również obowiązek przewidziany w art. 10 i art. 79a k.p.a. i poinformował skarżącą pismami z 2 sierpnia 2021 r., 17 stycznia 2022 r., z 22 kwietnia 2022 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także o fakcie, iż w jego ocenie w toku postępowania wyjaśniającego nie zostały spełnione lub wykazane, zależne od strony przesłanki prawa materialnego, których spełnienie jest niezbędne do wydania decyzji pozytywnej. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej organ potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony, a zatem – co do zasady - inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania wymienionych wyżej okoliczności, zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, należy do wnioskodawcy. Sąd ten stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto zrzekła się rozprawy. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 . art. 10 § 1 w zw. z art. 67 § 2 i art. 89 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, jednostronnej jego ocenie oraz naruszenie zasady czynnego udziału skarżącej w postępowaniu; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie wyroku, polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu do części zarzutów skargi, a mianowicie do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 67 § 2 i art. art. 89 § 2 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyznaczenia rozprawy, sporządzenie protokołu i przez to odebranie skarżącej możliwości aktywnego uczestnictwa w sprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut pierwszy jest nieuzasadniony. Zarzut ten stanowi kompilacje szeregu przepisów procesowych o różnym znaczeniu dla postępowania administracyjnego i o różnym przedmiocie. Z jednej strony autor skargi kasacyjnej zarzuca bowiem naruszenie przepisów-zasad, jak np. art. 7, czy art. 10 § 1 k.p.a., a z drugiej strony przepisów-reguł, jak np. art. 77 § 1, art. 89 § 2 k.p.a. Konstrukcja zarzutu polegająca na wskazaniu mnogości naruszonych przepisów jest prawnie dopuszczalna, lecz nie zwalania to autora skargi kasacyjnej z obowiązku dopełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej wynikających z przepisów art. 174-176 p.p.s.a., a przede wszystkim wskazania, który przepis, w jaki sposób i jakim działaniem organu lub sądu I instancji został naruszony. Określenie sposobu naruszenia prawa wynika z treści przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., które wymagają od autora skargi kasacyjnej wskazania, czy naruszenie prawa nastąpiło przez błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie. W przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego dodatkowo obowiązkiem podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że uchybienie tego rodzaju mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Niestety z obowiązków tych autor skargi kasacyjnej nie wywiązał się w pełni prawidłowo, a ustalenie jego woli wymagało pewnych zabiegów interpretacyjnych. Treść uzasadnienia pozwoliła na stwierdzenie, iż przepisy wskazane w skardze kasacyjnej zostały naruszone przez niewłaściwe ich zastosowanie, co doprowadziło do istotnego wpływu na wynik postępowania, gdyż skarga została oddalona. Istotność wpływu powiązana została zatem z błędnością wyroku. Istota przedmiotowego zarzutu sprowadza się do zakwestionowania poprawności ustalenia stanu faktycznego w sprawie oraz naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przechodząc do kwestii pierwszej, wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje działanie sądu I instancji związane z ustaleniem stanu faktycznego sprawy i oceną materiału dowodowego. Jego zdaniem treść oświadczeń świadków M. K., H. S., H. S. j, A. L., S. S., Z. W., S. K. została pominięta przez organ i sąd (vide s. 4 skargi kasacyjnej). Ponadto zarzucono naruszenie dyspozycji art. 80 k.p.a. przy ocenie zeznań tych świadków. Żaden z tych zarzutów nie jest uzasadniony. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych, podobnie jak i organ, w oparciu o powyżej wskazane dowody z oświadczeń świadków, lecz w takim zakresie, w jakim pozwalała na to ich treść. Otóż zeznania te nie były konkretne, precyzyjne, lecz dalece ogólne i nie pozwalały na wyprowadzenie jednoznacznego przebiegu wydarzeń objętych zakresem normatywnego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną przyjętą przez sąd I instancji, że "przedłożone przez skarżącą dokumenty, w tym w szczególności oświadczenia świadków, których oświadczenia dodatkowo zostały przez organ zweryfikowane w trakcie rozmów telefonicznych (ze względu na sytuację epidemiologiczną oraz wiek niektórych świadków) i z których analizą Sąd się zgadza, nie dają podstaw do potwierdzenia skarżącej wnioskowanego statusu. Oświadczenia świadków zawierają bowiem jedynie ogólne stwierdzenia odnoszące się do działalności skarżącej. Z relacji świadków wynika, iż strona miała być zaangażowana w działalność opozycyjną, jednakże żaden ze świadków nie poinformował w oświadczeniu, w jakim konkretnie przedziale czasowym oraz w jakiej strukturze miała ona działać. Świadkowie nie wskazali również, czy aktywności podejmowane przez skarżącą miały charakter regularny, czy też może jedynie incydentalny, a nadto część oświadczeń świadków opiera się na informacjach pochodzących od samej skarżącej". Naczelny Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, iż tak organ, jak i sąd I instancji, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., podjęli dalsze działania nakierowane na wszechstronne wyjaśnienie sprawy i spróbowali zweryfikować i uzupełnić treść oświadczeń świadków w drodze innych dowodów, w szczególności dowodów z dokumentów. Nie zostały jednakże odnalezione żadne dokumenty dotyczące prowadzenia działalności opozycyjnej przez skarżącą (pismo Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej z 11 lutego 2021 r., pismo Archiwum Akt Nowych z 16 czerwca 2021r. – karta 43 i 63 akt administracyjnych). Mazowiecka Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącej o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, podkreślając, że wskazywana we wniosku przez skarżącą działalność artystyczna o tematyce patriotycznej i religijnej nie jest tożsama z działalnością antykomunistyczną, a tym samym nie może stanowić podstawy do nabycia statusu działacza antykomunistycznego (uchwała nr 13/2021r. z 8 lipca 2021r. oraz uchwała z 17 listopada 2021 r. nr 42/2021 r.). Taka sekwencja działań organu odpowiadała obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ dokonał również prawidłowej oceny ustalonych okoliczności faktycznych oraz źródeł, z których one wynikają. Jego ocena nie była zatem dowolna, lecz swobodna, gdyż oparta była o myślenie zdroworozsądkowe oraz wymogi racjonalności. Zwrócić należy uwagę, że autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., lecz nie wskazał jaka reguła oceny została naruszona, co czyni go zarzutem abstrakcyjnym. Podkreślić należy tym samym rozumne podejście organu i sądu do poszczególnych dowodów i twierdzeń skarżącej. Skarżąca oczekiwała przesłuchania dyrektora Szkoły [...] na okoliczność rzeczywistych przyczyn rozwiązania z nią umowy o pracę w 1988 r., oczekując, że osoba ta będzie do dziś pamiętała to zdarzenie oraz że wskaże prawdziwą przyczynę zwolnienia z pracy (która byłaby skądinąd dla niej okolicznością moralnie obciążającą), mimo że równocześnie świadkowie, którzy należą do kręgu znajomych skarżącej nie byli w stanie wskazać dokładnie żadnego konkretnego okresu jej hipotetycznej działalności w latach 80 tych XX wieku, o której mowa w art. 3 ustawy. Nie było zatem racjonalnych podstaw, aby założyć że taka osoba (tj. dyrektor szkoły) może wnieść nowe istotne okoliczności do sprawy. Organ i sąd I instancji słusznie dopatrzyły się również pewnej sprzeczności w relacji zdarzeń prezentowanej przez skarżącą w toku postępowania. Twierdziła ona bowiem, że uczestniczyła w protestach mających miejsce w ASP w Warszawie. Z dokumentów wynika zaś, że w okresie studiów skarżącej do zdarzeń takich nie doszło. Twierdzenia skarżącej nie znalazły także odzwierciedlenia w informacjach nadesłanych z Archiwum Akt Nowych oraz IPN. Do instytucji tych organ zwracał się dwukrotnie, weryfikując i próbując potwierdzić twierdzenia wprowadzane do postępowania przez skarżącą. Nie sposób zatem uznać za uzasadnione zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ze skargi kasacyjnej nie sposób ustalić w jakiej postaci i w jaki sposób, tzn. jakim działaniem w ramach zarzutu 1. miałoby dojść do naruszenia przepisów art. 67 § 2 k.p.a., art. 89 § 2 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a., co czyni je pozbawione podstaw. Brak jest również podstaw do uznania za słuszny zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia tego przepisu podniesiony w zarzucie 1. pozostaje w związku z zarzutem 2., co uprawnia do połączenia ich do wspólnego rozpoznania. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. miał zostać naruszony w związku z brakiem wyznaczenia rozprawy administracyjnej przed organem. Przesłanki jej wyznaczenia wynikają z art. 89 § 2 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, która z przesłanek miałaby zostać naruszona. Domyślać się jedynie można, iż wiąże się to z drugą przesłanką związaną z wyjaśnieniem sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw prawnych do wyznaczenia w sprawie rozprawy, gdyż istotne dla sprawy okoliczności mogły być wyjaśnione w drodze oświadczeń świadków oraz dowodu z dokumentów, a przede wszystkim w informacjach nadesłanych z Archiwum Akt Nowych oraz IPN. Zwrócić również należy uwagę, iż czynności postępowania wyjaśniającego miały miejsce w okresie pandemii COVID-19, zaś wzywanie osób w określonym, zaawansowanym wieku na rozprawę wiązałoby się z narażeniem ich na dodatkowe zagrożenia. Z tej przyczyny nie sposób dostrzec naruszenia przepisów art. 89 § 2 k.p.a. Brak jest także podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisu art. 67 § 2 k.p.a. Przepis ten określa sytuacje, w których konieczne jest sporządzenie protokołu. Nie można zatem w drodze zarzutu jego naruszenia kwestionować ustaleń faktycznych, a właśnie w tym celu został on podniesiony w skardze. Brak jest podstaw do uznania za uzasadniony zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11). I co najistotniejsze, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego (wyrok NSA z 1 sierpnia 2012 r., II OSK 2012/11). Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast z treści skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej w istocie próbuje zwalczać prawidłowość przyjętego przez sąd I instancji stanu faktycznego i przebiegu postępowania wyjaśniającego. To zaś, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem sądu I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.