III OSK 1150/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Sz 224/24 w sprawie ze skargi D.J. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz D.J. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Sz 224/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi D.J. (dalej: "skarżący") na bezczynność Burmistrza [...] (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 3 października 2024 r. oraz że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku (punkt II) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III). Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W piśmie z 3 października 2024 r. skarżąca zwróciła się do organu z pytaniem: "kiedy zostanie posprzątana działka nr [...] obr z [...] odpadów poremontowych?!". Dalej wskazała, że rozpoczęła już zasądzone sprzątanie W. i jej "MIOTŁA" jest niewystarczająca, aby te "MAZURSKIE" śmieci posprzątać. Ponadto Wnioskodawczyni wyraziła nadzieję, że nie będzie konieczne powtórzenie pikiety w tej samej sprawie, która odbyła się przed Urzędem Miejskim [...]15 lipca 2022 r. Organ odpowiadając na pismo w sprawie uporządkowania terenu nieruchomości nr ewidencyjny [...] obręb geodezyjny [...], w piśmie z 31 października 2024 r. znak GO.605.42.2024.KG poinformował, że ww. działka nie istnieje, jednakże kierując się dokonanym przez Wnioskodawczynię opisem lokalizacji, wywnioskował, że chodzi o działkę [...]. Organ wskazał, że właściciel nieruchomości został zobowiązany do uporządkowania terenu, w tym usunięcia odpadów. W piśmie z 7 listopada 2024 r. skarżąca sprostowała swoje poprzednie pismo, podając, że chodzi o działkę [...] a nie [...]. Ponadto stwierdziła, że zawarta w piśmie informacja o tym, że właściciel został zobowiązany do posprzątania śmieci jest niewystarczająca, albowiem takie zobowiązanie powinno zostać nałożone zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, dalej: "ustawa o odpadach") w formie decyzji administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Skarżąca poprosiła o udostępnienie jej tej decyzji, o ile została wydana. W przypadku odmowy, domagała się wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w piśmie z 12 listopada 2024 r. znak OAS.1431.72.2024.KG poinformował, że skierował do właściciela działki nr ewidencyjny [...] obręb geodezyjny [...] pismo z wyznaczonym terminem uporządkowania nieruchomości. Dopiero w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, burmistrz rozważy wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 powyższej ustawy. W piśmie z 21 listopada 2024 r. skarżąca wystosowała kolejne pismo, a 29 listopada 2024 r. osobiście złożyła w siedzibie organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Burmistrza [...] w zakresie odmowy przekazania informacji. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustawowy termin do udzielenia skarżącej żądanej informacji publicznej upłynął 17 października 2024 r. Do tego dnia jednak organ nie udzielił odpowiedzi. Dopiero pismem z 29 listopada 2024 r. (nadanym na poczcie 3 grudnia 2024 r., a doręczonym skarżącej 5 grudnia 2024 r.) organ udzielił skarżącej konkretnej i wyczerpującej odpowiedzi. Podał mianowicie, że nakazał usunięcie odpadów w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2024 r. Zaznaczył ponadto, że termin ten jeszcze nie upłynął, a w związku z tym nie dostrzegł podstaw do wszczęcia postępowania o nakazanie posiadaczowi usunięcie odpadów do dnia upływu wyznaczonego przez organ terminu. Ponadto, poinformował, że gmina będzie na bieżąco monitorować stan nieruchomości w celu podjęcia stosownych działań. W ocenie WSA nie ulega zatem wątpliwości, że skarżącej została udzielona przez organ odpowiedź na postawione we wniosku z 3 października 2024 r. pytanie. Organ udostępnił informację publiczną w oczekiwanej przez skarżącą formie i treści. Odpowiedź ta jednak nie została udzielona w nakazanym przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie. Organ powinien rozpoznać przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). W kontekście powyższego, Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność organu zobowiązanego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z 3 października 2024 r., skarżąca bowiem otrzymała żądaną informację po terminie wynikającym z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie podzielił zatem stanowiska strony wyrażonego w skardze, w zakresie braku udzielenia jej wnioskowanej informacji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, kwestionując go w całości i zarzucając naruszenie: przepisów postępowania: 1) art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że “uprzejme zapytanie" skarżącej o podanie terminu, w którym (w przyszłości) zostanie posprzątana działka nr [...] obr [...] stanowiło wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy w rzeczywistości pismo to należało potraktować jako petycję, rodzaj obywatelskiego zapytania; 2) art.149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 13 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że pytanie obywatela o planowane w przyszłości działania gminy stanowi wniosek o informację publiczną i jako taki winien być rozpoznany w terminie 14 dni; prawa materialnego: 1) art. 1 w związku z art. 2, 4, 6 i 10 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.d.i.p. i zakwalifikowanie pytania z dnia 3.10.2024 r. o plany i zamierzenia organu w przyszłości jako wniosku złożonego w trybie dostępu do informacji publicznej; 2) art. 13 ust.1 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy u.d.i.p. a w konsekwencji - że w sprawie doszło do naruszenia przez skarżącego kasacyjnie 14 dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do jej istoty, tj. oddalenie w całości skargi z dnia 29 listopada 2024 r. na bezczynność organu w zakresie przekazania informacji, kiedy zostanie posprzątana działka, zasądzenie od skarżącej na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; zasądzenie od skarżącej na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z: 1) dokumentu - protokołu nr 4/2024 z posiedzenia Komisji Skarg i Wniosków i Petycji Rady Miejskiej [...], które odbyło się w dniu 12 grudnia 2024 r. w celu wykazania, że skarżąca (jak sama przyznała na komisji) zarzucała organowi brak działań wobec uporządkowania działki [...] i wywiezienia odpadów, a nie to, że nie dostała odpowiedzi na swoje pismo. 2) 22 pism Skarżącej w celu wykazania, że skarżąca rażąco nadużywa praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jej rzeczywistym celem nie jest troska o dobro publiczne. Żądanie informacji bowiem doprowadzić do zakłócenia funkcjonowania pracy urzędu, w razie potraktowania żądania (kolejnych żądań) jako nadużycie prawa nie zasługują ono na ochronę (wyrok NSĄ z 11 maja 2023r. III OSKI 81/22). Zdaniem skarżącej kasacyjnie przedmiotową sprawę należy ocenić z szerszej perspektywy opisującej działalność skarżącej, a nie jedynie w oparciu o jedno pismo z dnia 3 października 2024 r. Ponadto należy wskazać, że wszystkie te 22 pisma złożone przez skarżącą w okresie X 2024 r.- V 2025 r. dotyczą tylko jednej działki [...] w W., co istotne - we wszystkich tych pismach skarżąca wprost wskazała, że składane są w trybie u.d.i.p. Zachodziły zatem przesłanki, by pismo skarżącej z dnia 3 października 2024r., które uznane zostało (zdaniem skarżącej kasacyjnie błędnie) przez WSA za wniosek o dostęp do informacji publicznej potraktowane zostało jako "zwykłe" obywatelskie zapytanie. W piśmie z 23 maja 2025 r. organ oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie organu o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, niezależnie od ich normatywnej stylizacji zmierzają do wykazania, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż skierowane do organu pismo z 3 października 2024 roku było wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej. Skarżący kasacyjnie organ eksponuje, że w przedmiotowym piśmie nie powołano się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, ma ono formę prośby, a nadto dotyczy wniosku o przekazanie informacji o przyszłych, planowanych działaniach organu, czego nie da się zakwalifikować, jako żądanie o udostępnienie informacji publicznej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. We wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie ma obowiązku wyraźnego powołania się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. To rolą adresata wniosku jest ustalić, czy żądana informacji stanowi informację publiczną, a w razie weryfikacji pozytywnej, procedować wniosek zgodnie z rygorami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy odnotować, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi posiadać żadnej szczególnej formy, ani treści. Informacja publiczna może również być udostępniona bez pisemnego wniosku, jeżeli tylko samo żądanie w tym przedmiocie jest jednoznaczne, a informacja może być udostępniona niezwłocznie – art. 10 ust. 2 u.d.i.p. Przyjęte rozwiązania ustawodawcze potwierdzają zatem systemowe założenie, że działalność organów administracji publicznej ma być transparentna, a wszelkie informacje w tym zakresie powinny być udostępniane szybko, sprawnie i bez szczególnych wymogów formalnych. Jest bezsporne, że skarżąca pismem z 3 października 2024 roku domagała się udzielania odpowiedzi na pytanie: "kiedy zostanie posprzątana działka nr [...] obr [...] z [...] odpadów poremontowych?!". Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu skarżąca nie pytała się o przyszłe lub planowane działania, lecz o konkretną datę (termin) podjęcia przez organ działań, które należą do jego ustawowych kompetencji. Rozpoznając wniosek skarżącej z 3 października 2024 roku i odnosząc się do kolejnych pism składanych przez skarżącą organ nie miał bowiem żadnych wątpliwości, że skarżąca domaga się udzielenia odpowiedzi o działaniach podejmowanych przez organ w oparciu o przepisy ustawy z 14 grudnia 2012 roku o odpadach. Skarżąca jednoznacznie zorientowana była na pozyskanie informacji o tym, w jakim terminie właściciel działki nr [...], zgodnie z nałożonym na niego przez organ nakazem opartym na przepisach ustawy o odpadach, usunie z tej działki odpady budowalne. Organ takiej odpowiedzi udzielił dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność. Należy również zwrócić uwagę, że narracja organu, jakoby pismo skarżącej z 3 października 2024 roku nie stanowiło wniosku o udostępnienie informacji publicznej została ujawniona dopiero na etapie postępowania kasacyjnego. W postepowaniu przed WSA organ wnioskował o oddalenie skargi uznając, że odpowiedź na wniosek dostępowy została udzielona pismem z 29 listopada 2024 roku. W tym stanie rzeczy należy potwierdzić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pismo skarżącej z 3 października 2024 roku stanowiło wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ udzielił w dniu 29 listopada 2024 roku, a więc z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W tym stanie rzeczy wydanie przez WSA wyroku, w którym stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności – art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – było zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wnioskowanych w skardze kasacyjnej – art. 106 § 3 p.p.s.a. Kwestia nadużycia przez skarżącą prawa dostępu do informacji publicznej mogłaby być weryfikowana merytorycznie jedynie w razie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Mając na uwadze całość powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.