III OSK 104/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 108/22 w sprawie ze skargi Fundacji B. w Warszawie na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku postanawia: dopuścić Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.

Pismem z 2 kwietnia 2023 r Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. (dalej: Stowarzyszenie), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 października 2022 r., sygn. akt: II SAB/Lu 108/22. Jako podstawę wniosku Stowarzyszenie wskazało art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jego celem statutowym jest m.in. upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, w tym działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić organizacja społeczna, o której stanowi art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższe oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, sąd musi zbadać, czy organizacja ta jest organizacją, o której stanowi art. 25 § 4 p.p.s.a. oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jak wynika z § 8 Statutu Stowarzyszenia, jak również z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 3 Rubryka 3), celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków i członkinie Stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym: 1. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej; 2. działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi; 3. wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej; 4. podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji. Zgodnie z § 9 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez działalność statutową polegającą m.in. na: doradztwie, wspieraniu oraz pomocy instytucjom lub osobom działającym w obszarze celów statutowych Stowarzyszenia (pkt 4), lub udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych Stowarzyszenia w postaci zapewnienia zastępstwa procesowego uprawnionych pełnomocników w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz doradztwa prawnego uprawnionych do tego osób (pkt 10). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany powyżej zakres działalności statutowej Stowarzyszenia uwzględnia charakter przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej udzielenia informacji o środowisku, ponieważ w statucie jako główny cel działalności zostały wskazane kwestie związane z problematyką dostępu do informacji publicznej. Powyższe ustalenia statutu, jak również działania Stowarzyszenia, polegające m. in. na udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych związanych z dostępem do informacji publicznej (której szczególnym rodzajem jest informacja o środowisku), legitymują Stowarzyszenie do występowania w charakterze uczestnika postępowania w tego typu sprawach. Z tych względów i na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.