III OPP 69/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygnaturze III SPP/Gl 156/20 z wniosku J. J. o przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 września 2020 r., nr SKO.OG/41.12/128/2020/10182 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

J. J. (dalej: skarżący) w dniu 15 sierpnia 2020 r. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 września 2020 r., a postępowaniu nadano sygnaturę III SA/Gl 646/20. Ze skargi wyodrębniono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu i nadano mu sygnaturę III SPP/Gl 156/20. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Na przedmiotowe postanowienie pismem z dnia 1 lutego 2021 r. doręczonym 10 lutego 2021 r. skarżący wniósł sprzeciw. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2021 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, a termin posiedzenia ustalono na dzień 6 maja 2021 r. Postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zmienił zaskarżone postanowienie zwalniając skarżącego z kosztów sądowych i ustanawiając dla niego adwokata z urzędu. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 14 maja 2021 r. Skarżący w dniu 7 sierpnia 2022 r. wystąpił do WSA w Gliwicach ze skargą na przewlekłość postępowania o sygn. akt III SPP/Gl 156/21 twierdząc, że w przedmiotowej sprawie doszło do przewlekłości postępowania. W skardze wniesiono również o zasądzenie od skarbu państwa na rzecz skarżącego kwoty 20.000 zł i kosztów postępowania. Skarżący wniósł również o zwolnienie od kosztów postępowania załączając wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; dalej zwanej "ustawą") skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi więc doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez Sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania (zob. postanowienie NSA z 4 czerwca 2013 r. II FPP 3/13). Z powyższego wynika, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem tej skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. Za niedopuszczalne uznać zatem należy zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt III SPP/Gl 156/21 zostało zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2021 r., na które nie służy prawo wniesienia zażalenia. Z kolei skarga na przewlekłość postępowania złożona została w dniu 7 sierpnia 2022 r. Z powyższych względów skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jak już bowiem wyżej wskazano niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu tego postępowania. Ponadto z uwagi na argumentację skargi na przewlekłość postępowania, należy podkreślić, że nieprawdziwe jest stwierdzenie skarżącego, iż w sprawie prowadzonej przed WSA w Gliwicach o sygnaturze III SPP/Gl 156/21 "cały rok nic się nie działo", bowiem zgodnie z przedstawionym powyżej stanem faktycznym WSA podejmował konieczne czynności prowadzące do rozstrzygnięcia sprawy i wydania orzeczenia dotyczącego przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.